МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

Багануур дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч П.Цэцэгдулам даргалж, шүүх хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн хуралдаанаар,

Нэхэмжлэгч: 19******* оны 0******* сарын *******-ны өдөр ******* аймгийн ******* суманд төрсөн, яс үндэс *******, ******* ******* боловсролтой, ******* мэргэжилтэй, өндөр насны тэтгэвэрт, Багануур дүүргийн дугаар хороо, дугаар гудамжны ******* тоотод оршин суух, овогт нэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч: 19 оны сарын -ны өдөр хотын дүүрэгт төрсөн, боловсролтой, мэргэжилтэй, Багануур дүүргийн -ын тэргүүн ажилтай, Багануур дүүргийн дугаар хороо, дугаар гудамжны 0 тоотод оршин суух, овогт холбогдох үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөнөөс үүсэх үүрэг 2**************.000 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийг 20******* оны 07 дугаар сарын 06-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгч , нарийн бичгийн дарга нар оролцов.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэхэмжлэгч шүүхэд гаргасан нэхэмжлэл болон шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: 20******* оны Мартын наймны баяраар ийгээ баярлуулах гэж уулзаж ерөнхийлөгчийн 00 ийн баярт ийгээ оруулсан. надад урьд нь цагдаад байсан Урнаа 00.000 төгрөгөөр , гэдэг хүн 60.000 төгрөг төлж орж байсан. Одоо нэмэгдсэн байж магадгүй гэсэн. Тэгээд намайг 01204721******* тоот дансанд 00 төгрөгөөр 2 удаа, 704 тоот дансанд 80.000 төгрөгийг тушаа гэсэн. 20******* оны 0******* сарын 08-ны өдөр баярт оролцоод хотод ой ийн -ын тэргүүн уулзаж асуухад манайх 60.000 төгрөг л авдаг гэж хэлсэн. Ингээд би илүү төлсөн 2**************.000 төгрөгөө буцаан авья гэхэд мөнгө байхгүй, тэгж байгаад цувуулж өгнө гэж хэлчихээд сүүлдээ өгөхгүй, шүүхдээ өгөөд ав гэх болсон, бид хоёрыг татвар төлөөгүй байхад татвар төлсөн гээд худал бөглөсөн баримтыг шүүхэд гаргаж өгсөн байсан. надаас илүү авсан мөнгөөрөө байрны түрээс бусад зардлыг төлсөн гээд байгаа, яахаараа ганцхан надаас авсан мөнгөөрөө төлбөрүүдийг төлдөг юм мэдэхгүй. гэдэг хүнийг 00 ийн баярт ороход нь би хамт оролцож байсан, уул нь гуайг шүүхэд гэрчээр дуудаж асуулгах гэтэл ирэхгүй, 70 гарсан хөгшин болохоор янз янзаар яриад би гэрч асуулгах хүсэлтээсээ татгалзсан. Багануур дүүргээс 7 00 ийн баярт оролцсон, тэр хүмүүсээс хэд хэдэн төгрөг авч оруулсан талаарх баримт нь ч байхгүй л байгаа, мөнгөний төлөө л явдаг хүн юм байна гэж ойлгож байгаа. Уул нь бид хоёр найзууд байсан, тухайн үед надаас чи илүү 2**************.000 төгрөг авсан байна гэж хэлэхэд нэмэгдсэн байж магадгүй гээд л авсан шүү дээ гэж хэлж байсан, шүүхэд гаргаж өгсөн баримтуудаас нь харахаар 00 ийн баярт оролцсон хүмүүстэй холбоотой тэд нараас хэдэн төгрөг төлж орсон талаарх ямар ч баримт байхгүй байсан, байсан бол тэр хүмүүс хэдэн төгрөгөөр орсон гэдгийг нь би харчих боломжтой байсан. газарт ой ийн холбоо гэж байдаг, тэрний тэргүүн нь -ын гишүүн байсан гэж эмэгтэй байдаг юм байна лээ, тэр эмэгтэй 60.000 төгрөгөөр оруулдог бүх зардал багтдаг, илүү мөнгө авдаггүй гэж надад хэлсэн учраас 60.000 төгрөгийг би зөвшөөрөөд 2**************.000 төгрөгийг илүү төлснөө мэдсэн, ч 60.000 төгрөгөөр оруулсан, надаас илүү 2**************.000 төгрөг авснаа зөвшөөрдөг. **************.000 төгрөгийг нь надаас замын зардалд авсан гэж хэлээд байгаа, 60.000 төгрөг дотроо бүх зардал нь багтдаг гэсэн, би өөрийнхөө унаагаар явсан, иймд надаас үндэслэлгүйгээр авсан 2**************.000 төгрөгийг буцаан гаргуулж өгнө үү гэв.

Хариуцагч Г. шүүхэд ирүүлсэн хариу тайлбартаа: Эхчүүд нь 2011 оны 0******* сарын 0-нд анх байгуулагдаж 700 гаруй гишүүдийг эгнээндээ нэгтгэж, тогтмол үйл ажиллагаа явуулсаар ирсэн, тус байгууллага нь МУ-ын Төрийн бус байгууллагын тухай хуулийг хэрэгжүүлж өөрийн дүрмийг баримтлан ажиллаж ирлээ. нь тогтмон орлого санхүүжилт байдаггүй, гишүүдийн татвар, хандивт тулгуурлан үйл ажиллагаа явуулдаг. Тус байгууллага нь жилд ******* ажил, 2 аялал явуулж тогтмол зардлын 70 хувийг бүрдүүлдэг. Голдуу тэтгэврийн хүмүүс харъяалалтай байдаг тул дүрмээр заагдсан татварыг авах боломж бага байдаг. Өөрсдийн хүсэлтээр татвараа өгсөн гишүүдийн татварыг хураан тогтмол зардлын 20 хувийг бүрдүүлдэг. өөрийн хүсэлтийг үндэслэн нь Өргөмжлөлт ид оруулахаар болж шаардагдах материалыг бүрдүүлж явуулсан. 80.000 төгрөг авч Өргөмжлөлт ид оруулж ******* сарын 08-ны өдөр Төрийн ордны их танхимаас гардан авсан. Тухайн байгууллагын жилийн зайлшгүй зардалд 9.00 төгрөг зарцуулагддаг. Үүнийг гадаад аялал, 00 ийн баярын үйл ажиллагааны үеийн гишүүдийн татварын хандиваас 70 орчим хувийг, 20 хувийг гишүүдийн хааяа нэг төлдөг татвараас, үлдсэн хувийг хувиасаа болон бусад орлогоос төлөх тохиолдол байдаг. Энэ жил Эрхүү хотоор аялах, Буриад зоны урлаг спортын их баяр Алтаргана наадмыг үзэхээр Багануур дүүргээс хүн авч явж ирсэн. *******.000 төгрөгийн өртэй ирж сая төлж дуусгасан. Иймд би О. нэхэмжилсэн мөнгийг төлөх боломжгүй бөгөөд би өөрийн хийсэн ажлын хөлсийг авсан гэж үзэж байна. Хэдийгээр 200.000 гаруй төгрөг илүү авсан боловч үүнийг хувьдаа ашиглаагүй, байрны түрээс, интернет, тог цахилгааны төлбөрт зарцуулсан. Энэ мөнгийг авах болсон шалтгаанууд нь байрны түрээс хуучин, шинэ оны 4 сарын мөнгө болох 2017 оны 11,12, 20******* оны 1,2,******* сарудын мөнгө төлөгдөөгүй байсныг төлж барагдуулсан. Жилийн үйл ажиллагааны зардлын 70 хувийн *******0 хувийг бүрдүүлэх, компьютер техникийн жигд ажиллагааг хангах, хор цэнэглэх, бичгийн цаас авсан. Иймд нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэжээ.

ҮНДЭСЛЭХ нь:

Нэхэмжлэгч нь хариуцагч Г. холбогдуулан үндэслэлгүйгээр хөрөнгөжсөнөөс үүсэх үүрэгт 2**************.000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлагыг шүүхэд гаргажээ.

Хариуцагч Г. нь илүү авсан 2**************.000 төгрөгийг Эхчүүд -ын үйл ажиллагаанд зарцуулсан гэсэн үндэслэлээр зөвшөөрөхгүй гэж маргаж байна.

Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэх үндэслэлтэй гэж үзэв.

Нэхэмжлэгч нь 20******* оны 0******* сарын 08-ны өдөр ивээл дор жил бүр зохион байгуулагддаг 00 ийн баярт өөрийн оролцуулахаар Багануур дүүргийн -ын тэргүүн Г. түүний шаардсанаар 20******* оны 0******* сарын 04-ний өдөр 01204721******* тоот дансанд .00 төгрөгийг 2 удаа, 704 тоот дансанд 80.000 төгрөг бүгд 88*******.000 төгрөгийг шилжүүлсэн бөгөөд хариуцагч 88*******.000 төгрөгийг дээрх дансуудаараа дамжуулан авснаа болон нэхэмжлэгч О. 00 ийн баярын үйл ажиллагаанд оролцуулахдаа 60.000 төгрөгийг , ой ийн -д төлснөө, ээс 2**************.000 төгрөг илүү авснаа тус тус хүлээн зөвшөөрч маргаагүй болно.

Хариуцагч Г. нь илүү авсан 2**************.000 төгрөгийг хувьдаа ашиглаагүй, Төрийн бус байгууллагын байрны түрээс, интернет, тог цахилгааны төлбөрт зарцуулсан. МУ-ын -ын тухай хуулийн 4 дүгээр бүлэг 19 дүгээр зүйл, -ын дүрмийн 6 дугаар бүлгийн 6.1, а, б, в, 6.2, 6.*******-д заасны дагуу зарцуулсан учраас төлөхгүй гэж маргажээ.

Хариуцагчийн шүүхэд гаргасан тайлбарыг нэхэмжлэгч нь илүү төлсөн 2**************.000 төгрөгөө буцаан авья гэхэд мөнгө байхгүй, тэгж байгаад цувуулж өгнө гэж хэлчихээд сүүлдээ өгөхгүй, шүүхдээ өгөөд ав гэх болсон, бид хоёрыг татвар төлөөгүй байхад татвар төлсөн гээд худал бөглөсөн баримтыг шүүхэд гаргаж өгсөн байсан. Г. надаас илүү авсан мөнгөөрөө байрны түрээс бусад зардлыг төлсөн гээд байгаа, яахаараа ганцхан надаас авсан мөнгөөрөө төлбөрүүдийг төлдөг юм гэсэн тайлбар гаргаж эсэргүүцэн маргаж байна.

Хариуцагчийн шүүхэд ирүүлсэн тайлбартаа дурдсан Монгол Улсын Төрийн бус байгууллагын тухай хуулийн 19 дүгээр зүйлд Төрийн бус байгууллагын орлого нь гишүүдийн татвар хандиваас бүрдэнэ гэж, -ын дүрмийн 6 дугаар бүлгийн 6.1, а, б, в, 6.2, 6.*******-д Байгууллагын орлого нь гишүүдийн татвар, хандив, аж ахуйн нэгж байгууллагын хандив тусламжийн орлогоос бүрдэнэ, Байгууллага нь орлогоо дүрмэнд заасан зорилтоо хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаанд зарцуулна гэж тус тус заажээ. Эдгээр заалтуудаас харахад байгууллагын орлого нь хандив, татвар, тусламжаас бүрдэхээр заасан болохоос гишүүдийн татварыг бусад үйл ажиллагаагаар далимдуулан албан хүчээр илүү мөнгө хураан авч татвар орлогыг бүрдүүлэх, төрийн бус байгууллагын үйл ажиллагааны зардлыг төлж болно гэсэн ойлголт биш юм.

Иргэний хуулийн 492 дугаар зүйлийн 492.1 дэх хэсэгт Бусдын өмнө хүлээсэн үүргээ гүйцэтгэхээр хэн нэгэн этгээдэд хөрөнгө шилжүүлсэн этгээд уг зүйлийг олж авсан этгээдээс дээрх хөрөнгөө буцаан шаардах эрхтэй, мөн хуулийн 492 дугаар зүйлийн 492.1.1-д хөрөнгө олж авсан этгээд болон үүрэг гүйцэтгэгч этгээдийн хооронд үүрэг үүсээгүй, эсхүл үүрэг нь хожим дуусгавар болсон буюу хүчин төгөлдөр бус болсон бол шаардах эрхтэй байна гэж зааснаар нэхэмжлэгч нь 2**************.000 төгрөгөө шаардах эрхтэй юм.

Нэхэмжлэгч нь хариуцагч Г. өөрийн 00 ийн баярт оролцуулах үүргийг гүйцэтгүүлэхээр, түүний зардалд 60.000 төгрөг төлж оролцуулсан, тэдний хооронд үүссэн үүргийн харилцаа 00 ийн баярт оролцож өргөмжлөлөө гардан авснаар дуусгавар болсон бөгөөд Г. нь 2**************.000 төгрөгийг илүү авч төрийн бус байгууллагын зардалд зарцуулсан, нэхэмжлэгч нь нийт 88*******.000 төгрөг шилжүүлэн өгөх үүрэгтэй гэж ойлгон шилжүүлсэн үйл баримт тогтоогдож байна.

Монгол улсын ивээл дор жил бүр зохион байгууллагддаг 00 ийн баярт зарцуулахаар авсан 88*******.000 төгрөгөөс 60.000 төгрөгийг тухайн үйл ажиллагаанд зарцуулж, илүү авсан 2**************.000 төгрөгийг төрийн бус байгууллагын үйл ажиллагааны зардал, гишүүний татварт суутган авах, , М.Оролгор нар нь заавал гишүүний татварыг сайн дураар бус албан шаардлагаар төлөх үүрэгтэй, 00 ийн баярт оролцсон хүн бүр татвар болон байгууллагын бусад үйл ажиллагааны зардлыг төлөх үүрэгтэй, татвар төлөөгүй гишүүдийг 00 ийн баярт оролцуулахгүй, 00 ийн баярт оролцсон хүмүүсээс илүү мөнгө хурааж авдаг гэдгийг нотлох баримт байхгүй, Г. нь 2**************.000 төгрөгийг хууль ёсны дагуу авсан, зарцуулсан гэдгээ нотолж чадаагүй байх тул 2**************.000 төгрөгийг бусдаас үндэслэлгүйгээр олж авсан гэж үзэх үндэслэлтэй бөгөөд хариуцагчийн тайлбар нь гэрч С.Уранчимэгийн шүүхэд өгсөн Би 2012 онд 00 ийн баярт оролцохдоо 70.000 төгрөг төлсөн, юу юунд зарцуулагдсаныг тооцож үзээгүй, мөнгийг Г.ын данс руу хийж байсан. Надад мөнгө авлаа гэсэн ямар нэгэн баримт өгөөгүй. Би Багануур дүүргийн -ын удирдах зөвлөлийн гишүүн. Манайх 700 гаруй гишүүдтэй, гишүүд татвараа сайн дурын үндсэн дээр төлдөг, албадаж авдаггүй, 00 ийн баярт заавал гишүүн хүн тодорхойлогдох албагүй, яагаад гэвэл өөрсдөө мөнгөө төлөөд орж байгаа учраас хэн хүссэн хүнийг оруулдаг, гишүүдийн хувьд татвараа төлөөгүй бол оруулахгүй гэсэн хаалт тавих ёсгүй гэсэн мэдүүлгээр няцаагдаж байна.

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 2 дугаар зүйлийн 2.2.2-д хэргийн оролцогчийн үүргийг шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлага, түүнийг үгүйсгэх, татгалзах үндэслэл, тайлбар түүнтэй холбоотой баримтыг өөрөө нотлох, нотлох баримтыг цуглуулах, гаргаж өгөх гэж тодорхойлсноор хариуцагч Г. нь өөрийн татгалзлалаа өөрөө нотлох, түүнтэй холбоотой баримтыг өөрөө гаргаж өгөх, цуглуулах үүрэгтэй.

Монгол улсын ивээл дор жил бүр зохион байгууллагддаг 00 ийн баярт оролцоход 60.000 төгрөг төлж оролцдог гэсэн нотлох баримт хэрэгт авагдаагүй боловч 60.000 төгрөг төлсөн үйл баримтад нэхэмжлэгч маргаагүй болохыг дурдах нь зүйтэй.

Иймд нэхэмжлэлийн шаардлага болох 2**************.000 төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулан нэхэмжлэгчид олгож шийдвэрлэв.

Нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжинд урьдчилан төлсөн 7.640 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлд, хариуцагчаас улсын тэмдэгтийн хураамжид 7.640 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгох нь зүйтэй.

Хариуцагч Г. 20******* оны 08 сарын 24-ний өдрийн 09 цагт болох шүүх хуралдааны товыг 20******* оны 08 сарын 21-ний өдөр мэдэгдэж гарын үсэг зуруулсан боловч хариуцагч шүүх хуралдаанд хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр ирээгүй, хүндэтгэн үзэх шалтгаантай эсэх талаарх баримтыг шүүхэд ирүүлээгүй, нэхэмжлэгч нь хариуцагч Г.ыг байлцуулахгүйгээр шүүх хуралдааныг үргэлжлүүлэн явуулах хүсэлт гаргасныг үндэслэн хэрэгт авагдсан нотлох баримтын хүрээнд хариуцагчийн эзгүйд хэргийг хянан шийдвэрлэсэн болно.

Монгол Улсын Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 11 дугаар зүйлийн 11.2.1, 1, 1******* дугаар зүйлүүдэд заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1.Иргэний хуулийн 492 дугаар зүйлийн 492.1.1 дэх хэсэгт заасныг баримтлан овогт аас 2**************.000 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч овогт т олгосугай.

2.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6 дугаар зүйлийн 6.1, 7 дугаар зүйлийн 7.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.1.1 дэх хэсэгт зааснаар нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 7.640 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлд, хариуцагч 7.640 төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч т олгосугай.

*******. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.2, 119.4, 119.7 дахь хэсэгт зааснаар шийдвэр нь танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох бөгөөд зохигч 7 хоног өнгөрснөөс хойш 14 хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авах үүрэгтэй бөгөөд дээрх хугацаанд шүүхийн шийдвэрийг гардан аваагүй нь гомдол гаргах хугацааг хуульд заасан журмын дагуу тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.

4.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 120 дугаар зүйлийн 120.2 дахь хэсэгт зааснаар зохигч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл шийдвэрийг гардан авсан өдрөөс хойш 14 хоногийн дотор Нийслэлийн Иргэний хэргийн Давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ П.ЦЭЦЭГДУЛАМ