Монгол Улсын Шүүхийн шийдвэрийн цахим сан

Шийдвэрийн мэдээлэл

Шүүх	Хан-Уул дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүх
Шүүгч	Сайнбаярын Базарханд
Хэргийн индекс	187/2022/0834/Э
Дугаар	2023/ШЦТ/21
Огноо	2022-12-28
Зүйл хэсэг	27.10.4.1.,
Улсын яллагч	Б.Чинзориг

Холбоотой шийдвэрүүд

Хан-Уул дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийтгэх тогтоол

2022 оны 12 сарын 28 өдөр

Дугаар 2023/ШЦТ/21

2022 12 28 2023/ШЦТ/21

МОНГОЛУЛСЫННЭРИЙНӨМНӨӨС

Хан-УулдүүргийнЭрүүгийнхэргийнанханшатнышүүхийншүүгчС.Базарханддаргалж,тусшүүхийнтанхимднээлттэйхийсэншүүххуралдаанаарТээврийнпрокурорынгазрынхяналтынпрокуророосЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн27.10дугаарзүйлийн4дэххэсгийн4.1дэхзаалтадзаасангэмтхэрэгтхолбогдууланялсонсгож,яллахдүгнэлтүйлдэжирүүлсэнЦэвэговогт**************холбогдохэрүүгийн2203005560516дугаартайхэргийг2022оны11дүгээрсарын25-ныөдөрхүлээнавч,энэөдөрхянанхэлэлцэв.

Шүүххуралдаанд:УлсыняллагчБ.Чинзориг/тээвэр/,шүүгдэгч,түүнийөмгөөлөгчГ.Ганцэцэг,Ч.Хүрэлбаатарнарыгоролцуулан,нарийнбичгийндаргаО.Жавхланшүүххуралдаанытэмдэглэлхөтлөв.

Шүүгдэгчийнбиеийнбайцаалт:

МонголУлсыниргэн,1984оны3дугаарсарын21-нийөдөрУлаанбаатархотодтөрсөн,38настай,эрэгтэй,дээдболовсролтой,санхүүчмэргэжилтэй,“Ямааттрейд”ХХК-дзахиралажилтай,амбүл6,эхнэр,хүүхдүүдийнхамтамьдрах,дүүргийн11дүгээрхороо,Чандманьам01тоотодоршинсууххаягийнбүртгэлтэй,урьдялшийтгэгдэжбайгаагүй,биеэрүүл,ухаанбүрэн,хэрэгхариуцахчадвартай,Цэвэговогт**************/РД:********/.

Холбогдсонхэргийнталаар:/яллахдүгнэлтэддурдсанаар/

ШүүгдэгчЗ.Батцэнгэлньсогтууруулахундаанызүйлхэрэглэсэнүедээ2022оны9дүгээрсарын15-ны01цаг20минутынүеддүүргийн2дугаархороо,Уулынзам,ХийморьхотхоныхойдзамдJeepwranglerмаркийнулсындугаартайтээврийнхэрэгслийгжолоодонявахдааМонголУлсынЗамынхөдөлгөөнийдүрмийн

3.7.“Жолоочиддараахьзүйлийгхориглоно:а/“...согтууруулахундаа...хэрэглэсэнүедээтээврийнхэрэгсэлжолоодох”,

мөндүрмийн12.3.“Жолоочхөдөлгөөндаюул,саадтулгарахыгмэдсэнүедтээврийнхэрэгслийнхурдыгхасаж,зайлшгүйтохиолдолдзогсоохаргахэмжээавна.”гэсэнзаалтуудыгзөрчиж,замынзорчиххэсэгдээрзамзасварынажилгүйцэтгэжбайсанявганзорчигч,нарыгмөргөсөнзамтээврийносолгаргасан,угослынулмаасийнэрүүлмэндэдхөнгөнхохиролучирч,ийнамьнасхохирсонгэмтхэрэгүйлдсэндхолбогджээ.

ТОДОРХОЙЛОХнь:

Нэг.Шүүхийнхэлэлцүүлэгтталуудынхүсэлтээрхэрэгтавагдсаняллахболонцагаатгахталындараахнотлохбаримтуудыгшинжлэнсудлав.Үүнд:

1.Шүүгдэгчээсшүүхийнхэлэлцүүлэгтөгсөн:

“...Нададхэргийнүйлбаримт,гэмбуруугийнталаармаргахзүйлбайхгүй.Хэргийнзүйлчлэлийгхүлээнзөвшөөрчбайгаа.Мөнмөрдөншалгахажиллагааныявцадболсонхэрэгучралынталаарүнэнзөвмэдүүлэгөгсөнучиродоошүүхэднэмжхэлэхзүйлбайхгүй.

Тухайносолболсоншөнөбидуудлагынжолоочдуудаад,Минийдэлгүүрийнурдаасөөрөөмашинаажолоодсон.Гэхдээболсонүйлявдлыгсанахгүйбайгаа.Би3шилвиски,мөноргилуундарсуучихсанбайсан.

Минийболгоомжгүй,хариуцлагагүйүйлдлээсболж33настайзалуунасбарсандхарамсажбайна.Биөөрөөбаганасны3хүүхэдтэй.Амьхохирогчбаганасны2хүүхэдтэйбайсан.Биэнэхүүхдүүдийнирээдүйддэмболъёгэжсүүлийн3сархичээжажилласан.

Амьхохирогчийнээжминийхийсэналдаагуучилж“хүүгийнминьорондхүүминьболжяваарай”гэжхандсан.эгчидбаярлажбайна.Аргэрийнхэнньнамайгойлгож,уучилж,хүнлэгхарьцсандөөрийнболонгэрбүлийнхээзүгээс“баярлалаа”гэжхэлмээрбайна.Нададөөрийнгэмбуруудээрмаргахзүйлбайхгүй,хариуцлагаабүрэнхүлээнэ.

Амьхохирогчийгэмнэлэгт10гаруйхоногхэвтэнэмчлүүлэхүеийнэмчилгээнийзардлыгтөлжбайгаад,дарааньоршуулгынзардлыгшилжүүлсэн.Мөнсаяөөрийнкомпаниазарж,амьхохирогчийнаргэртнь2өрөөбайравчөгсөнбайгаа.Өөрийгөөхоригдохбайхгэжбодоод“байрандаазасвархийгээрэй”гээд7.000.000төгрөгийгнэмжөгсөнбайгаа.Нийтбэлнээр43.772.406төгрөг,61.000.000төгрөгөөр2өрөөбайравчөмчлөлдньшилжүүлэнөгсөн.

Цаашидамьхохирогчийнаргэр,үрхүүхдэдньчадлынхаахирээртусалждэмжижбайхболно.”гэсэнмэдүүлэг,

Хоёр.Эрүүгийн............... дугаартайхэргээс:

1.Замтээврийносол,хэргийнгазартүзлэгхийсэнтэмдэглэл,замтээврийносолхэргийнүзлэгээртогтоосонбайдал,осол,хэрэггарсангазардээрхийсэнхэмжилтийнбүдүүвч,гэрэлзургийнүзүүлэлтүүд/хэргийн1-рхавтас04-05,06,07-10дахьтал/,

2.Жолоочийнсогтууруулахундаахэрэглэсэнэсэхийгдрайгербагажүлээлгэншалгахад2.64%тоонүзүүлэлтилэрч,согтууруулахундаахэрэглэсэнэсэхийгшалгасантэмдэглэлбаримт/хэргийн1-рхавтас12дахьтал/,

3.Мөрдөншалгахажиллагааныявцадхохирогчийнхуульёснытөлөөлөгчөгсөн:

“...Ц.Баттөрньминийнөхөрбайгааюм.Бидхоёрдундаасаа5хүүхэдтэй,гэрбүлболоод7жилболжбайна.МанайнөхөрУлаанбаатарзамзасварынгазартуслахажилтайбөгөөд“Хан-Уулдүүргийн2дугаархороо,УулынзамХийморьхотхоныхойдзамд2022оны9дүгээрсарын15-нышөнө01цаг20минутадажлаахийжбайгаадосолдорж,биеньмууэмнэлэгтбайна”гэжхамтажилладагхүнньнададхэлсэн.Намайгэмнэлэгточиходманайнөхөрухаанорчихсонбайсанболовчюмярьжчадахгүйбайсан.Тэгээдэмчлэгдэжбайгаад2022оны9дүгээрсарын25-ныөдөрнасбарсан.”гэсэнмэдүүлэг/хэргийн1-рхавтас16дахьтал/,

4.Мөрдөншалгахажиллагааныявцадийниргэнийнэхэмжлэгчээрөгсөн:

“...БиУлаанбаатарзамарчлалтынгазартзамчинажилтайхүнбайгааюм.Манайбайгууллагабатлагдсантөлөвлөгөөнийдагуудүүргийн2дугаархороо,УулынзамХийморьхотхоныхойдзамд2022оны9дүгээрсарын15-нышөнө01цаг30минутынүедзамзасварынажилхийжбайхүедертөнцийнзүгээрзүүнээсбаруунчиглэлтэйJeepмашинхурдтайирээдтүстасхийсэнчимээгарсанбабиухаанааалдчихсанбайсан.”гэсэнмэдүүлэг/хэргийн1-рхавтас67дахьтал/,

5.Мөрдөншалгахажиллагааныявцадгэрчээрөгсөн:

“...Би2022оны9дүгээрсарын14-нийорой20.00цагтЗайсангийнIVYнэртэйгазартөөрийнгадаадаасоруулжирдэггоосайхныбүтээгдэхүүнийтанилцуулгыгдотнонайзнөхдөдүзүүлэхээрүдэшлэгзохионбайгуулсан.Тухайнүдэшлэгтминийбагийннайзнарирсэнба*******мөноролцсон.БиднарнэгшилRedlableнэртэйвиски,оргилуундарсзэрэгсогтууруулахундаанызүйлхэрэглэсэн.

Ингээдшөнө00цаг30минутынорчимүйлажиллагаадуусахадбиднаргадаагарчтамхилахүедээдуудлагынжолоочдуудсан.Тэгээд*******ийнмашиныхойдталдбихоёрнайзынхамтсуугаад,*******өөрөөжолоочийнэсрэгталдсуугаадхөдөлсөн.БиднарэхлээдБаянзүрхдүүргийн26дугаархороо,Дүнжингаравхудалдаанытөвийнзамынуулзвардээрхоёрнайзыгаабуулгаад,цаашявжSunshineхотхондбибуугаадгэртээшөнийн01цаг15минутынорчимирсэн.*******дуудлагынжолоочийнхамтгэртээхарихаархөдөлсөн.Өөрнададмэдэхзүйлбайхгүй.

Ослындараа*******нададхэлэхдээ“ихсогтчихсонбайсанболохооряагааддуудлагынжолоочооявуулаад,яагаадөөрөөмашинаажолоодсонталаармэдэхгүй,ямарнэгэнзүйлсанахгүйбайна”гэжхэлсэн.”гэсэнмэдүүлэг/хэргийн1-рхавтас89дэхтал/,

6.Мөрдөншалгахажиллагааныявцадгэрчээрөгсөн:

“...БиUBcabтаксиүйлчилгээнийгазартдуудлагынжолоочхийдэгюм.2022оны9дүгээрсарын15-ныоройнададЗайсангийнЭнхжинхотхоныойролцоогоосдуудлагынжолоочийнхүсэлтирээд,JeepWranglerмаркийнтээврийнхэрэгсэлжолоодуулахаархэдэнзалуучуудсуусан.ТэгээдЦэцэрлэгтхүрээлэнгийнхойдталынхотхонд2-3ньнадтайтооцоохийгээдбуужүлдсэн.МашиныэзэнгэхзалууцаашаанадтайхамтявжбайгаадЗайсангийнуулзвардээрирэхэд“Минийдэлгүүрийнзогсоолороодзогсчих”гэжхэлсэн.Намайгзогсоход“зазаболсон,чиявяв”гэжхэлсэн.Би“таныггэртчиньхүргээдөгье”гэхэдгэрийнхаягаазаажөгөхгүйбайжбайгаадмашинаасаабуугаад,жолоочталынхаалгыгонгойлгожнамайгбуулгасан.Битухайнмашиныдугаарыгсанахгүйбайна.”гэсэнмэдүүлэг/хэргийн1-рхавтас92дахьтал/,

7.ШШҮХ-ийншинжээчийнХүнийбиедхийсэншинжилгээний2022оны9дүгээрсарын19-нийөдрийн12702дугаартай:

“1.ийнбиедзүүнзулайнхуйхандняцарсаншарх,зөөлөнэдийнняцрал,баруунтохой,ташаандцусхуралт,зулгаралтгэмтэлтогтоогдлоо.

2.Дээрхгэмтэлньмохоозүйлийнүйлчлэлээрүүсгэгдэнэ.

3.ДээрхгэмтэлньШүүхэмнэлгийнгэмтлийнзэрэгтогтоохжурмын2.4.1-дзааснаарэрүүлмэндийгтүрхугацаагаарсарниулахтулгэмтлийнхөнгөнзэрэгтхамаарна.

4.Цаашидерөнхийхөдөлмөрийнчадварыгтогтонгиалдагдуулахгүй.

5.Учирсангэмтэлньшинэгэмтэлбайна.”гэсэндүгнэлт/хэргийн1-рхавтас105-106дахьтал/,

8.Цогцостхийсэншүүхэмнэлгийншинжилгээний2022оны10дугаарсарын17-ныөдрийн2526дугаартайдүгнэлтэд:

Шүүхэмнэлгийнзадланшинжилгээнийонош:

1/.Автоосол:Гавалтархи,цээж,хэвлий,нугалам,мөчдийнхавсарсанбитүүгэмтэл:Ихтархиныхоёрталбөмбөлгийнчамархай,зулай,дагзныдэлбэнгийнцагаанбодис,судалтбиеийнцэгчилсэнцусхарвалт(тархиныаксонытархмалгэмтэц,ДАП).Баруун6,7,8,9,10,11дүгээрхавиргадалнышугамаар,зүүн10,11,12дугаархавирганызөрүүтэйсэлтэрхийүүсгэсэнхоёрлосонхугарал.Сээрний10,11,12,бүсэлхийн1дүгээрнугалмуудынарынсэртэнгийнхугарал.Хоёруушгиныдооддэлбэнгийнняцрал.Цээжнийхоёрталынхөндийдэхцус,хийхуралдалт.Дэлүүнийурагдал,задрал.Дэлүүгавахмэсзасал(2022-09-15).Элэгнийязрал.Хоёрбөөрнийурагдал,няцрал,хоёрбөөрнийөөхлөгтцусхуралт.Бүдүүнгэдэснийняцрал,цусхуралт.Хэвлийнхөндийдэхцусанхураа(2.600мл).

2.Стрессийнгаралтайходооднышарх,цооролт.Хэвлийнхөндийдэхходоодныагууламж(1.400мл).Хэвлийнгялтангийнтүгмэлидээтүрэвсэл,сэмж,чацархай,нарийн,бүдүүнгэдэснийханандахьүрэвсэлтидээтөнгөт(Хэвлийнхөндийгнээждахиншалгахмэсзасал2022-09-25).Доторэрхтнүүдийнцусэргэлдэлтийналдагдал.

3.Баруундундчөмөгнийдалдхугарал.Зулайнхуйх,баруунчихнийдэлбэн,баруунөвдөгтняцарсаншарх.Зулайнхуйхныдоторгадаргуу,гавлыншарххальсныцусхуралт.Уруул,баруунбугалга,сарвуу,зүүнтохой,сарвууныэрхийхуруу,баруунөвдөг,зүүншилбэндзулгаралт.

Дүгнэлт:

1.Талийгаачийнцогцостихтархиныхоёрталбөмбөлгийнчамархай,зулай,дагзныдэлбэнгийнцагаанбодис,судалтбиеийнцэгчилсэнцусхарвалт(тархиныаксонытархмалгэмтэц,ДАП),баруун6,7,8,9,10,11дүгээрхавиргадалнышугамаар,зүүн10,11,12дугаархавирганызөрүүтэйсэлтэрхийүүсгэсэнхоёрлосонхугарал,сээрний10,11,12,бүсэлхийн1дүгээрнугалмуудынарынсэртэнгийнхугарал,хоёруушгиныдооддэлбэнгийнняцрал,цээжнийхоёрталынхөндийдэхцус,хийхуралдалт,дэлүүнийурагдал,задрал,элэгнийязрал,хоёрбөөрнийурагдал,няцрал,хоёрбөөрнийөөхлөгтцусхуралт,бүдүүнгэдэснийняцрал,цусхуралт,хэвлийнхөндийдэхцусанхураа(2.600мл),баруундундчөмөгнийдалдхугарал,зулайнхуйх,баруунчихнийдэлбэн,баруунөвдөгтняцарсаншарх,зулайнхуйхныдоторгадаргуу,гавлыншарххальсныцусхуралт,уруул,баруунбугалга,сарвуу,зүүнтохой,сарвууныэрхийхуруу,баруунөвдөг,зүүншилбэндзулгаралтгэмтэлтогтоогдлоо.

2.Дээрхгэмтлүүдньмохоозүйлийнүйлчлэлээравтоослынүедүүсгэгдэхболомжтой,шинэгэмтлүүдбайна.

3.Үхэлдхүргэхөвчинэмгэгтогтоогдсонгүй.

4.Талийгаачньгавалтархи,цээж,хэвлий,нугалам,мөчдийнхавсарсанбитүүгэмтлийнулмаасстрессийнгаралтайходооднышарх,цооролт,хэвлийнгялтангийнтүгмэлидээтүрэвслээрхүндэрчолонэрхтнийдутагдалдоржнасбаржээ.

5.Ходоодондагууламжгүйбайна.

6.Хоёрдугаарбүлгийнхаръяаллынцустайбайна.

7.Цусандспиртийнагууламжилрээгүй.”гэсэншинжээчийндүгнэлт,дүгнэлтэдхавсаргасангэрэлзургийнүзүүлэлт/хэргийн1-рхавтас122-131,132-134дэхтал/,

9.Тээврийнцагдаагийналбанытехникийншинжээчийн2022оны10дугаарсарын19-нийөдрийн1158тоот:

1.ЖолоочньМонголУлсынЗамынхөдөлгөөнийдүрмийн3.7-дзаасан“Жолоочиддараахзүйлийгхориглоно:а/тухайнангиллынтээврийнхэрэгслийгжолоодохэрхгүй(жолоодлогындадлагахийхээсбусадтохиолдолд),эсхүлсогтууруулахундаа,...хэрэглэсэнүедээтээврийнхэрэгсэлжолоодох”,мөндүрмийн12.3-Тзаасан“Жолоочхөдөлгөөндаюулсаадтулгарахыгмэдсэнүедтээврийнхэрэгслийнхурдыгхасаж,зайлшгүйтохиолдолдзогсоохаргахэмжээавна”гэсэнзаалтуудыгзөрчсөнгэхүндэслэлтэйбайна.

2.Явганзорчигч,ньМонголУлсынЗамынхөдөлгөөнийдүрмийнямарнэгэнзаалтзөрчсөнэсэхньтогтоогдохгүйбайна.

7.МагадлагаагЭрүүгийнхэрэгхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн27.11дүгээрзүйлийн5дахьхэсэгтзаасныдагуухолбогдохоролцогчнартмэдэгдэж,прокурорттанилцуулахаартогтов.”гэсэндүгнэлт/хэргийн1-рхавтас161-162дахьтал/,

10.Шүүгдэгчийнмөрдөншалгахажиллагааныявцадгэрч,яллагдагчаарөгсөн:

“...Биялсонсгож,яллагдагчаартатсанПрокурорынтогтоолтойуншижтанилцлаа,хүлээнзөвшөөрчбайна.”гэсэнмэдүүлэг/хэргийн1-рхавтас175дахьтал/болоншүүгдэгчийнхувийнбайдалтайхолбоотойбакалавр,мастерындипломынхуулбарбаримтууд/хэргийн1-рхавтас178-182дахьтал/,*******ийн,*******ийн,*******ийннарынтөрснийгэрчилгээнийхуулбар/хэргийн1-рхавтас183-185дахьтал/,эрүүгийнхариуцлагахүлээжбайсанэсэхийгшалгаххуудас/хэргийн1-рхавтас188дахьтал/,дүүргийн22дугаархорооныЗасагдаргынтодорхойлолт/хэргийн1-рхавтас191дэхтал/,гэрлэснийбүртгэлийнлавлагаа/хэргийн1-рхавтас193дахьтал/,Нийгмийндаатгалыншимтгэлтөлөлтийнталаархтодорхойлолт/хэргийн1-рхавтас199-200дахьтал/зэрэгхэрэгтавагдсанбусаднотлохбаримтуудыгтустусшинжлэнсудлав.

Шүүхийнхэлэлцүүлэгтшинжлэгдсэндээрхнотлохбаримтуудньтухайнхэрэгтхамааралтай,агуулгынхувьдзөрүүгүй,үйлбаримтыгхангалттайтогтоожчадсан,мөрдөншалгахажиллагааныявцадхэрэгхянаншийдвэрлэхажиллагааныоролцогчийнхуулиархамгаалагдсанэрхийгхассан,хязгаарласанзөрчилтогтоогдоогүй,шүүгдэгч,хохирогч,гэрчнарыгбайцаахдааЭрүүгийнхэрэгхянаншийдвэрлэхажиллагааныжурам,шаардлагыгзөрчөөгүй,Шүүхэмнэлгийнболонтехникийншинжээчийндүгнэлтийгхэрэгтхувийнсонирхолгүй,зохихмэдлэг,дадлага,туршлагабүхий,гаргасандүгнэлтийнхээхариуцлагыгхүлээхчадвартай,эрхбүхиймэргэжлийншинжээчидгаргасанбайхтулшүүхтэдгээрбаримтуудыгүнэнзөв,хэргийгшийдвэрлэхэдачхолбогдолтойгэждүгнэнЭрүүгийнхэрэгхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн34.14дүгээрзүйлийн1дэххэсэгтзаасанжурмындагуупрокуророосшүүхэдшилжүүлсэнхэргийнхүрээндшүүгдэгчийнгэмбуруугийнасуудлыгхэлэлцэншийдвэрлэхболомжтойгэжүзлээ.

Гурав.Хэргийнталаархшүүхийндүгнэлт:

ШүүгдэгчЗ.Батцэнгэлнь2022оны9дүгээрсарын15-ны01цаг20минутынүеддүүргийн2дугаархороо,Уулынзам,ХийморьхотхоныхойдзамдJeepwranglerмаркийнулсындугаартайтээврийнхэрэгслийгсогтууруулахундаанызүйлхэрэглэсэнүедээжолоодонзамынхөдөлгөөндоролцож,Хөдөлгөөнийаюулгүйбайдлынтухайхууль,түүнднийцүүлэнгаргасанзахиргааныхэмхэмжээнийактболохМонголУлсынЗамынхөдөлгөөнийдүрмийн3.7-дзаасан“Жолоочиддараахзүйлийгхориглоно:а/согтууруулахундаа,...хэрэглэсэнүедээтээврийнхэрэгсэлжолоодох”,мөндүрмийн12.3.“Жолоочхөдөлгөөндаюул,саадтулгарахыгмэдсэнүедтээврийнхэрэгслийнхурдыгхасаж,зайлшгүйтохиолдолдзогсоохаргахэмжээавна.”гэсэнзаалтуудыгтустусзөрчсөнийулмаасзамынзорчиххэсэгдээрзамзасварынажилгүйцэтгэжбайсанявганзорчигч,нарыгмөргөсөнзамтээврийносолгаргасан,

-угослынулмаасийнбиед“...зүүнзулайнхуйхандняцарсаншарх,зөөлөнэдийнняцрал,баруунтохой,ташаандцусхуралт,зулгаралт”гэмтэлбүхийхөнгөнхохирол,

Ц.Баттөрньбиедээ“ихтархиныхоёрталбөмбөлгийнчамархай,зулай,дагзныдэлбэнгийнцагаанбодис,судалтбиеийнцэгчилсэнцусхарвалт(тархиныаксонытархмалгэмтэц,ДАП),баруун6,7,8,9,10,11дүгээрхавиргадалнышугамаар,зүүн10,11,12дугаархавирганызөрүүтэйсэлтэрхийүүсгэсэнхоёрлосонхугарал,сээрний10,11,12,бүсэлхийн1дүгээрнугалмуудынарынсэртэнгийнхугарал,хоёруушгиныдооддэлбэнгийнняцрал,цээжнийхоёрталынхөндийдэхцус,хийхуралдалт,дэлүүнийурагдал,задрал,элэгнийязрал,хоёрбөөрнийурагдал,няцрал,хоёрбөөрнийөөхлөгтцусхуралт,бүдүүнгэдэснийняцрал,цусхуралт,хэвлийнхөндийдэхцусанхураа(2.600мл),баруундундчөмөгнийдалдхугарал,зулайнхуйх,баруунчихнийдэлбэн,баруунөвдөгтняцарсаншарх,зулайнхуйхныдоторгадаргуу,гавлыншарххальсныцусхуралт,уруул,баруунбугалга,сарвуу,зүүнтохой,сарвууныэрхийхуруу,баруунөвдөг,зүүншилбэндзулгаралт”гэмтэлбүхийхүндхохиролавч,...гавалтархи,цээж,хэвлий,нугалам,мөчдийнхавсарсанбитүүгэмтлийнулмааснасбарж,амьхохирсонүйлбаримтхэрэгтхуульдзаасанүндэслэлжурмындагууцуглуулжбэхжүүлсэн,шүүххуралдаандхэлэлцэгдсэндээрдурдсаннотлохбаримтуудаарбүрэнхангалттайнотлогдожтогтоогдсонбайна.

Эрүүгийнхуулийнтусгайангидзаасантохиолдолдгэмбуруутайүйлдэл,эсүйлдэхүйнулмаасхохирол,хоруршигучирсныггэмтхэрэгттооцохбөгөөдавтотээврийнхэрэгслийнжолоочхөдөлгөөнийаюулгүйбайдлынтухайхууль,түүнднийцүүлэнгаргасанзахиргааныхэмхэмжээнийактыгзөрчсөнийулмаасхүнийэрүүлмэндэдхүндэвтэрхохиролучирсныгАвтотээврийнхэрэгслийнхөдөлгөөнийаюулгүйбайдал,ашиглалтынжурамзөрчсөнгэмтхэрэгттооцохоор,мөнуггэмтхэргийнулмаасхүнийамьнасхохирсонгэмтхэргийгсогтуурсанүедээүйлдсэнньтухайнгэмтхэргийнхүндрүүлэхшинжболохоорЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн27.10дугаарзүйлийн1дэххэсэгболонмөнзүйлийн4дэххэсгийн4.1дэхзаалтадзаажхуульчилжээ.

Шүүгдэгчньтухайносолхэрэггарахүедсогтууруулахундаанызүйлхэрэглэсэнбайсанньхэрэгтавагдсанжолоочийнсогтууруулахундаахэрэглэсэнэсэхийгдрайгербагажүлээлгэншалгахад2.64%тоонүзүүлэлтилэрч,согтууруулахундаахэрэглэсэнболохыгтогтоосонтэмдэглэлбаримт/хэргийн1-рхавтас12дахьтал/,гэрч,гэрчнарынмэдүүлэгболоншүүгдэгчийнмөрдөншалгахажиллагааныявцадяллагдагчаарөгсөнмэдүүлэгзэрэгшүүххуралдаандхэлэлцэгдсэннотлохбаримтуудаарнотлогдсонбайна.

Шүүгдэгчийндээрхгэмтүйлдэлнь“Автотээврийнхэрэгслийнжолоочхөдөлгөөнийаюулгүйбайдлынтухайхууль,түүнднийцүүлэнгаргасанзахиргааныхэмхэмжээнийактыгзөрчсөнийулмаасхүнийамьнасхохирсонгэмтхэргийгсогтуугаарүйлдсэн”гэхЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн27.10дугаарзүйлийн4дэххэсгийн4.1дэхзаалтадзаасангэмтхэргийншинжийгбүрэнхангасан,ТээврийнПрокуророосдЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн27.10дугаарзүйлийн4дэххэсгийн4.1дэхзаалтадзааснаарялсонсгож,яллахдүгнэлтүйлдэжирүүлсэнхуулийнзүйл,хэсэгтохирсонбайна.

Шүүгдэгчийнхувьдхэргийнүйлбаримтболонгэмбуруугийнталаармаргаагүйболно.

Дээрдурдсанүндэслэлээршүүгдэгчийгавтотээврийнхэрэгслийнжолоочхөдөлгөөнийаюулгүйбайдлынтухайхууль,түүнднийцүүлэнгаргасанзахиргааныхэмхэмжээнийактыгзөрчсөнийулмаасхүнийамьнасхохирсонгэмтхэргийгсогтуугаарүйлдсэнгэмбуруутайдтооцож,эрүүгийнхариуцлагахүлээлгэхэрхзүйнүндэслэлтэй.

“Эрүүгийнхуулийнтусгайангидзаасангэмтхэргийнулмаасхүнийамьнас,эрүүлмэнд,эдхөрөнгө,бусадэрх,эрхчөлөө,нийтийнболонүндэснийашигсонирхол,аюулгүйбайдалдшуудучирсанүрдагаврыггэмтхэргийнхохиролд,мөнхуулийнтусгайангидзаасангэмтхэрэгүйлдэжхохиролучруулсныулмаасүүссэнүрдагаврыггэмтхэргийнхоруршигттустустооцно”гэжЭрүүгийнхуулийнерөнхийангийн2.5дугаарзүйлийн1,2дахьхэсэгттодорхойлжхуульчилсанбөгөөд“Бусдынэрх,амьнас,эрүүлмэндэд...санаатайбуюуболгоомжгүйүйлдэл/эсүйлдэхүй/-ээргэмхоручруулсанэтгээдуггэмхорыгхариуцанарилгахүүрэгтэйгэж,...хохирогчнасбарсанболтүүнийгоршуулахтайхолбогдсонзайлшгүйзардалболонгэмхоручруулснытөлбөрийгтүүнийөвзалгамжлагчшаардахэрхтэй”талаарИргэнийхуулийн497дугаарзүйлийн497.1дэххэсэг,508дугаарзүйлийн508.1,508.2дахьхэсэгттустусзаажзохицуулсан.

ХохирогчийнхуульёснытөлөөлөгчөөсамьхохирогчийгоршуулахтайхолбоотойгарсанзардалболонбусадзардалднэхэмжилсэннэхэмжлэлийншаардлагыгшүүгдэгчньнөхөнтөлсөнболохньхуульёснытөлөөлөгчХ.Энхчимэгээсшүүхэдгаргасан:“...Талийгаачийноршуулгынзардалболонбусадзардалднь43.772.406төгрөгнөхөнтөлсөн.МөнхохиролтөлбөрттооцонСонгинохайрхандүүргийн18дугаархороо,48абайрны795тоотхаягтбайршилтай,26.7м.квталбайтай2өрөөбүхийүлхөдлөххөрөнгийгөмчлөлдшилжүүлэнөгсөн.Цаашидбиднийзүгээснэхэмжлэхзүйлбайхгүй,ямарнэгэнгомдолсаналбайхгүй.Түүндхөнгөнялшийтгэлоногдуулжөгнөүү.”/хэргийн2-рхавтас34-40дэхтал/гэсэнбичгээргаргасанхүсэлт,ҮлхөдлөхэдхөрөнгөөмчлөхэрхийнУлсынбүртгэлийнгэрчилгээ,Үлхөдлөххөрөнгөбэлэглэлийнгэрээ,мөнгөншилжүүлгийнбаримтууд/хэргийн2дугаархавтас44-48дахьтал/зэрэгбаримтуудаартогтоогдсон.

ШүүхийнхэлэлцүүлэгтшүүгдэгчД.Батцэнгэлньиргэнийнэхэмжлэгчийнэмчилгээүйлчилгээнийзардалд3.798.366төгрөгийгмөрдөншалгахажиллагааныявцаднөхөнтөлсөнталаармэдүүлсэнбаэнэиргэнийнэхэмжлэгчийн“...З.Батцэнгэлньминийэмчилгээнийзардалд3.000.000гарантөгрөгзарцуулсан.Баримтаарнэхэмжлэхзүйлалга,цаашидэмнэлэгтүзүүлнэ.”гэсэнбичгээргаргасанхүсэлт/хэргийн2-рхавтас08дахьтал,шүүххуралдаанытэмдэглэл/зэрэгбаримтаартогтоогдсонбайна.

ИймдшүүгдэгчээсгаргуулаххохирогчийнхуульёснытөлөөлөгчХ.Энхчимэг,иргэнийнэхэмжлэгчнарттөлөхтөлбөргүйгэжүзнэ.

Замтээврийносолхэргийнулмаасамьхохирсонньосолдөртөхүедээ“УлаанбаатарЗамЗасвар,АрчлалтынГазар”ОНӨААТҮГ-тзасварашиглалтынхэлтэстзамчнааражиллажбайсан,2018оны3дугаарсарын20-ныөдөртөрсөн*******ийн,2021оны4дүгээрсарын30-ныөдөртөрсөн*******ийнбаганасныхүүхэдтэйболохнь/хэргийн/хэргийн1дүгээрхавтас19-21дэхтал/“УлаанбаатарЗамЗасвар,АрчлалтынГазар”ОНӨААТҮГ-ынтодорхойлолт,хүүхдүүдийнтөрснийгэрчилгээнийхуулбарбаримтаартустустогтоогдсонбөгөөдхохирогчийнхуульёснытөлөөлөгчньшаардлагатайгэжүзвэлтэжээгчээалдсанытэтгэмжтэйхолбоотойнотлохбаримтаабүрдүүлэнИргэнийхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхажиллагааныжичнэхэмжлэлгарганшийдвэрлүүлэхэрхтэйболохыгтайлбарлахньзүйтэй.

Шүүгдэгчньурьдялшийтгэгдэжбайгаагүйболохньхэргийн189дэхталдавагдсан“ЦЕГ-ынМСТ-ийнялшийтгэлийнмэдээллийнсангийнбүртгэлдбүртгэгдээгүй”тухайялшийтгэгдсэнэсэхийгшалгаххуудасбаримтаартогтоогдсон.

Шүүх,шүүгдэгчдэрүүгийнхариуцлагахүлээлгэхдээтэрээртохиолдлыншинжтэйнөхцөлбайдлынулмаасанхудаагэмтхэрэгүйлдсэн,гэмтхэрэгүйлдэжхохиролучруулсныучруулсанхохирлыгнөхөнтөлсөнзэргийгтустусЭрүүгийнхуулийнерөнхийангийн6.5дугаарзүйлийн1дэххэсгийн1.1,1.2дахьзаалтадзаасанэрүүгийнхариуцлагыгхөнгөрүүлэхнөхцөлбайдалдтооцонүзэв.

Шүүх,шүүгдэгчидэрүүгийнхариуцлагахүлээлгэхдээньэрүүгийнхариуцлагагарцаагүйбайхгэмбуруугийнзарчим,эрүүгийнхариуцлаганьгэмтхэргийннийгмийнаюулыншинжчанар,хэрхэмжээ,гэмбуруугийнхэлбэрттохирсонбайхшударгаёснызарчим,эрүүгийнхариуцлагынзорилгодтустуснийцүүлэн,шүүгдэгчийнгэмбуруугаахүлээнзөвшөөрчгэмшижбуйхувийнбайдал,гэмтхэрэгүйлдэжхохиролучруулсныулмаасүүссэнхоруршгийннөхөнтөлбөртамьхохирогчийгоршуулахтайхолбоотойгарсанзардалболонбусадзардлыгнөхөнтөлсөн,хохирогчийнхуульёснытөлөөлөгчХ.Энхчимэгээсгаргасан“...гомдолсаналгүй,нэхэмжлэхзүйлгүй...”гэсэнсаналхүсэлт,улсыняллагчаасгаргасанэрүүгийнхариуцлагынсаналзэргийгтустусхаргалзан,

-Эрүүгийнхуулийнерөнхийангийн6.7дугаарзүйлийн1дэххэсгийн1.3дахьзаалтын“энэхуулийнтусгайангидхорихялындоодхэмжээгхоёржилээсдээш,дээдхэмжээгнайманжилхүртэлхугацаагаартогтоосонгэмтхэрэгүйлдсэнхүнтухайнгэмтхэргийнулмаасучруулсанхохирлоонөхөнтөлсөнболтухайнзүйл,хэсэг,заалтадзаасанялындээдхэмжээнийхоёрнынэгээсхэтрүүлэхгүйгээр,ялындоодхэмжээнийхоёрнынэгээсбагагүйялоногдуулах”гэснийгжурамланхэрэглэхболомжтойгэжшүүхдүгнэлээ.

Эрүүгийнхуулийнтусгайангийн27.10дугаарзүйлийн4дэххэсгийн4.1дэхзаалтадзааснаарийнтээврийнхэрэгсэлжолоодохэрхийг08/найм/жилийнхугацаагаархасаж,Эрүүгийнхуулийнерөнхийангийн6.7дугаарзүйлийн1дэххэсгийн1.3дахьзаалтадзаасныгжурамланмөнхуулийнтусгайангийн27.10дугаарзүйлийн4дэххэсгийн4.1дэхзаалтадзааснаар01/нэг/жил06/зургаа/сарынхугацаагаархорихялшийтгэж,угялыгЭрүүгийнхуулийнерөнхийангийн5.4дүгээрзүйлийн4дэххэсэгтзааснаарнээлттэйхорихбайгууллагадэдлүүлэхээртогтоожшийдвэрлэв.

Энэхэрэгтньцагданхоригдоогүй,түүнийиргэнийбаримтбичигшүүхэдшилжижирээгүй,хэргийнхамтшийдвэрлэхэдмөрийнбаримтаархураагдсанэдзүйлгүй,битүүмжлэгдсэнэдхөрөнгөүгүй,шүүгдэгчээсгаргуулаххэрэгхянаншийдвэрлэхажиллагаанызардалгүй,хохирогчийнхуульёснытөлөөлөгчХ.Энхчимэг,иргэнийнэхэмжлэгчнарнь“гомдолсаналгүй,нэхэмжлэхзүйлгүй”гэснийгтустусшийтгэхтогтоолддурдажшийдвэрлэв.

Эрүүгийнхэрэгхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн36.2дугаарзүйлийн1,4дэххэсэг,36.3дугаарзүйлийн1,3дахьхэсэг,36.6,36.7,36.8,36.10дугаарзүйлдтустусзаасныгудирдлагаболгон

ТОГТООХнь:

1.Цэвэговогт**************ийгЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн27.10дугаарзүйлийн4дэххэсгийн4.1дэхзаалтадзаасанАвтотээврийнхэрэгслийнжолоочхөдөлгөөнийаюулгүйбайдлынтухайхууль,түүнднийцүүлэнгаргасанзахиргааныхэмхэмжээнийактыгзөрчсөнийулмаасхүнийамьнасхохирсонгэмтхэргийгсогтуурсанүедээүйлдсэнгэмбуруутайдтооцсугай.

2.Эрүүгийнхуулийнтусгайангийн27.10дугаарзүйлийн4дэххэсгийн4.1дэхзаалтадзааснаарийнтээврийнхэрэгсэлжолоодохэрхийг08/найм/жилийнхугацаагаархасаж,Эрүүгийнхуулийнерөнхийангийн6.7дугаарзүйлийн1дэххэсгийн1.3дахьзаалтадзаасныгжурамланмөнхуулийнтусгайангийн27.10дугаарзүйлийн4дэххэсгийн4.1дэхзаалтадзааснаар01/нэг/жил06/зургаа/сарынхугацаагаархорихялшийтгэсүгэй.

3.Эрүүгийнхуулийнерөнхийангийн5.6дугаарзүйлийн4дэххэсэгтзааснаардоногдуулсан01/нэг/жил06/зургаа/сарынхугацаагаархорихялыгнээлттэйхорихбайгууллагадэдлүүлэхээртогтоосугай.

4.Эрүүгийнхуулийнерөнхийангийн5.7дугаарзүйлийн2,3дахьхэсэгтзаасныгбаримтланийнтээврийнхэрэгсэлжолоодохэрхийг08/найм/жилийнхугацаагаархассаннэмэгдэлялынхугацаагтүүндоногдуулсанхорихялыгэдэлждууссанүеэсэхлэнтоолж,хэрэгтхураагданирсэнтээврийнхэрэгсэлжолоодохэрхийн№285788дугаартайүнэмлэхбаримтыгэрххасахнэмэгдэлялынхэрэгжилтийгхангуулахаарНийслэлийншүүхийншийдвэргүйцэтгэхгазартхүргүүлэхийгшүүгчийнтуслахадүүрэгболгосугай.

6.Иргэнийхуулийн497дугаарзүйлийн497.1дэххэсэг,505дугаар505.1дэххэсэг,508дугаарзүйлийн508.1дэххэсэгттустусзааснааргэмтхэргийнулмаасучирсанхохирол,хоруршгийннөхөнтөлбөртшүүгдэгчньхохирогчийнхуульёснытөлөөлөгчид43.772.406/дөчингурвансаядолоонзуундаланхоёрмянгадөрвөнзуунзургаа/төгрөгнөхөнтөлсөн,61.000.000/жараннэгэнсая/төгрөгийнүнэлгээбүхийдүүргийн18дугаархороо,48абайрны795тоотхаягтбайршилтай,26.7м.квталбайтай2өрөөбүхийүлхөдлөххөрөнгийнөмчлөлийгбэлэглэлийнгэрээгээршилжүүлэнөгснийгболониргэнийнэхэмжлэгчХ.Мөнгөнсүлдийнэмчилгээүйлчилгээнийзардалд3.798.366/гурвансаядолоонзуунерэннайманмянгагурванзуунжаранзургаа/төгрөгтустуснөхөнтөлснийгтэмдэглэсүгэй.

7.Энэхэрэгтньцагданхоригдоогүй,түүнийиргэнийбаримтбичигшүүхэдшилжижирээгүй,хэргийнхамтшийдвэрлэхэдмөрийнбаримтаархураагдсанэдзүйлгүй,битүүмжлэгдсэнэдхөрөнгөүгүй,шүүгдэгчээсгаргуулаххэрэгхянаншийдвэрлэхажиллагаанызардалгүй,хохирогчийнхуульёснытөлөөлөгчХ.Энхчимэг,иргэнийнэхэмжлэгчнарнь“гомдолсаналгүй,нэхэмжлэхзүйлгүй”гэснийгтустусдурдсугай.

8.Шийтгэхтогтоолньуншижсонсгосноорхүчинтэйболохбадурьдавсанхувийнбаталгаагаргахтаслансэргийлэхаргахэмжээгөөрчлөнцагданхорьж,түүнийэдлэхялыг2022оны12дугаарсарын28-ныөдрөөсэхлэнтоолсугай.

9.Шийтгэхтогтоолньуншижсонсгосноорхүчинтэйболохбаялтан,хохирогчтэдгээрийнтөлөөлөгч,өмгөөлөгчэсзөвшөөрвөлшийтгэхтогтоолыгөөрөөгарданавсанөдрөөсхойш14хоногийндотор,иргэнийнэхэмжлэгчньшийтгэхтогтоолыниргэнийнэхэмжлэлтэйхолбоотойхэсэгттустусдавжзаалдахжурмаарНийслэлийнЭрүүгийнхэргийндавжзаалдахшатнышүүхэдгомдолгаргах,улсыняллагч,түүнийдээдшатныпрокурормөнхугацаандэсэргүүцэлбичихэрхтэйболохыгтайлбарласугай.

10.Эрхбүхийэтгээдшийтгэхтогтоолддавжзаалдахжурмааргомдолгаргасан,эсэргүүцэлбичсэнтохиолдолдшийтгэхтогтоолынбиелэлтийгтүдгэлзүүлж,тогтоолхуулийнхүчинтөгөлдөрболоххүртэлххугацаанддавсанцагданхорихтаслансэргийлэхаргахэмжээгхэвээрүргэлжлүүлэхээртогтсугай.

ДАРГАЛАГЧ,ШҮҮГЧ С.БАЗАРХАНД