Дархан-Уул аймаг дахь сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийтгэх тогтоол

2016 оны 12 сарын 23 өдөр

Дугаар 01

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

Хэргийн индекс:171/2016/0231/Э

Дархан-Уул аймаг дахь Сум дундын Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Т.Батжаргал даргалж, Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Ц.Ганхуяг, Улсын яллагчаар Аймгийн прокурорын газрын хяналтын прокурор М.Очбадрах, Хохирогч У.Нарангэрэл, Шүүгдэгч Т.Тулгабаяр нарыг оролцуулан тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд нээлттэй хийж, Дархан-Уул аймгийн Прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 153 дугаар зүйлийн 153.1-т зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн Боржигон Түмэндэмбэрэлийн Тулгабаярт холбогдох эрүүгийн 201609000591 дугаартай хэргийг 2016 оны 11 дүгээр сарын 28-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв. Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт: Монгол Улсын иргэн, Боржигон Түмэндэмбэрэлийн Тулгабаяр, 1994 оны 01 дүгээр сарын 31-ний өдөр Дархан-Уул аймгийн Дархан суманд төрсөн, 22 настай, эрэгтэй, яс үндэс халх, тусгай дунд боловсролтой, сантехникч, гагнуурчин мэргэжилтэй, ам бүл 4, эцэг, эхийн хамт Дархан-Уул аймгийн Дархан сумын 5-р багийн 36-р бракийн 03 тоотод оршин суух, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, улсаас авсан гавьяа шагнал, урьд ял шийтгэлгүй, хэрэг хариуцах чадвартай, ИА94013111 регистрийн дугаартай. Шүүгдэгч Т.Тулгабаяр нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 153 дугаар зүйлийн 153.1-т заасан гэмт хэрэгт холбогджээ. ТОДОРХОЙЛОХ нь Шүүгдэгч Т.Тулгабаяр нь 2016 оны 10 дугаар сарын 08-ны өдөр Дархан-Уул аймгийн Дархан сумын 5 дугаар багийн 36-р байрны 03 тоотод оршин суух гэртээ ах Т.Нямжавтай маргалдаж бэр эгч У.Нарангэрэлийн эзэмшлийн Toshiba брэндийн 39 инчийн LED телевизорыг өшиглөж дэлгэцийг нь хагалсан болох нь Шүүгдэгч Т.Тулгабаярын мөрдөн байцаалт болон шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: 2016 оны 10 дугаар сарын 18-ны өдөр гэртээ амраад зурагт үзээд хэвтэж байсан. Надтай хамт манай гэрт төрсөн ах Нямжав, түүний 2 настай хүү Баярбаясгалан бид 3 байсан. Тэгээд намайг кино үзээд хэвтэж байхад ах Нямжав зурагтны суваг солихоор нь би кино үзэж байна ш дээ гэж хэлсэн тэгсэн ах Нямжав буцаагаад миний үзэж байсан кинон дээр тавьсан. Тэр үед ахын 2 настай хүүхэд Баярбаясгалан уйлаад байсан юунаас болж уйлсаныг би мэдээгүй. Гэтэл гэнэт манай ах Нямжав уурлаж босч ирээд намайг хүүхэдтэй барьцлаа гээд зурагтны доор байдаг ЛХА телевизорын хар хайрцгийг авч шидээд хөлөөрөө өшиглөсөн тэгэхээр нь би та яаж байгаа юм бэ гэсэн чинь ах Нямжав би өөрийнхөө авсан юмыг эвдэж байна гэхээр нь миний уур хүрээд босоод хананд тогтоосон зурагтыг нь хөлөөрөө өшиглөчихсөн чинь дэлгэц нь дотогшоо хонхойгоод орчихсон Нямжав эхнэр Нарангэрэлрүүгээ утсаар яриад Тулгабаяр зурагт эвдчихлээ өргөдөл бичих цаас аваад ир гээд ярьж байсан. Тэгээд Нямжав хүүхэдтэйгээ гэртээ үлдсэн би гэрээсээ гараад явсан. Гэрээсээ гараад явж байгаад бэр эгч Нарангэрэлтэйгээ таарсан чинь бэр эгч Нарангэрэл чамайг одоо цагдаад өргөдөл бичиж өгнө зурагт төлүүлнэ гэж хэлсэн тэгэхээр нь зурагтыг чинь төлж чадахгүй гэчихээд яваад өгсөн. Тэгээд түүнээс хэд хоногийн дараа манай багийн хэсгийн байцаагч надруу утсаар яриад Нарангэрэлийг өргөдөл гаргасан тухай хэлсэн. Хохирлыг бүрэн төлж барагдуулсан, хийсэн хэрэгтээ маш их гэмшиж байна гэх мэдүүлэг, Хохирогч У.Нарангэрэлийн мөрдөн байцаалт болон шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: 2016 оны 10 дугаар сарын 08-ны өдөр 11-12 цагийн үед гэрээсээ гараад зах ороод явж байтал манай нөхөр Нямжав миний утас руу залгаад Тулгабаяр зурагт өшиглөөд хагалчихлаа өргөдөл бичих цаас аваад ир цагдаад өгье гэж хэлсэн тэгэхээр нь би захаас гэрлүүгээ явсан. Тэгтэл гэрийн гадаа Тулгабаяртай тааралдаад чи 2 настай хүүхэдтэй зурагтны суваг булаацалдахаас ичээч би чамайг өгдөг газар чинь өгнө гэж хэлсэн чинь Тулгабаяр өгдөг газар нь өг гэж хэлсэн. Тэгээд би гэртээ ороод зурагтаа харсан чинь зурагтны зүүн гар талын доод булан нь цаашаа хонхойчихсон байсан. Нөхрөөсөө юу болсон талаар асуухад Тулгабаяр зурагтаар кино үзээд манай 2 настай Баярбаясгалан болохоор хүүхэлдэйн кино үзнэ гээд уйлаад байсан Нямжав сувгийг нь солиод хүүхэлдэйн кинон дээр тавьсан чинь Тулгабаяр буцаагаад үзэж байсан кинон дээрээ тавьчихсан. Тэгээд манай хүүхэд дуугүй байхгүй уйлаад байхаар нь Нямжав уурлаад хүлээн авагч хайрцгийг нь аваад шидчихсэн гэсэн тэгсэн Тулгабаяр босож ирээд хананд өлгөчихсөн байсан зурагтыг өшиглөчихсөн гэсэн. Хохирлыг бүрэн барагдуулсан. Надад ямар нэг гомдол санал, нэхэмжлэх зүйл байхгүй гэх мэдүүлэг, Гэрч Т.Нямжавын мөрдөн байцаалтад өгсөн: 2016 оны 10 дугаар сарын 08-ны өдөр ээж аав 2 ажилдаа яваад манай эхнэр Нарангэрэл зах орох гээд 11 цаг өнгөрч байхад гарч явсан. Тэгээд манай дүү Тулгабаяр манай 2 настай хүү Баярбаясгалан бид 3 гэртээ үлдсэн. Тулгабаяр гэрт зурагтаар кино үзээд хэвтэж байсан тухайн үед нь манай хүү Баярбаясгалан миний хөлнөөс зүүгдээд мама /хүүхэлдэйн кино/ үзнэ гээд уйлаад байсан тэгэхээр нь зурагтны удирдлага аваад суваг солиод хүүхэлдэйн кинон дээр тавьсан чинь Тулгабаяр би кино үзэж байна ш дээ гээд буцаагаад суваг солиод үзэж байсан кинон дээрээ тавьсан. Тэгсэн манай хүүхэд мама үзнэ гээд дуугүй болохгүй байхаар нь миний уур хүрээд ЛХА телевизийн хүлээн авагч хар хайрцгийг нь аваад шидээд дээрээс нь нэг дэвсчихсэн тэгсэн Тулгабаяр босч ирээд яаж байгаан бэ гэхээр нь би хүүхэд уйлаад байхад хүүхэдтэй суваг булаацалдаад хүүхэд аргадаж байгаад үзэж болно ш дээ гээд өөрийнхөө авсан юмыг өөрөө эвдэж байна яадгийн гэж хэлсэн тэгсэн Тулгабаяр надтай хэрэлдэж байгаад хананд өлгөсөн байсан зурагтыг хөлөөрөө өшиглөчихсөн. Тухайн үед Тулгабаяр надтай юу гэж хэрэлдсэнийг санахгүй байна. Тэгээд зурагтны дэлгэц нь цөмрөөд хагарсан гэх мэдүүлэг /хх-ийн 19-р хуудас/, Гэрч Б.Батсүхийн мөрдөн байцаалтад өгсөн: Би өдөр сарыг нь санахгүй байна. Би техникийн коллеж дээр хамгаалагчаар 48 цаг гарчихаад нэг өдөр буугаад гэрт ирсэн чинь зурагтаа эвдчихсэн гээд байж байсан би яагаад гэж асуусан чинь ах Нямжав нь Тулгабаяр эвдчихсэн юм. Суваг булаацалдаад байхаар нь Нямжав хүлээн авагч хайрцагийг нь аваад шидчихсэн чинь Тулгабаяр нь босоод зурагтыг өшиглөчихсөн гэж байсан. ...тэрнээс хойш цагдаад өргөдөл өгсөн үгүйг би мэдээгүй байж байгаад сая л би мэдсэн. Манай хүн Нэргүй бас сүүлд мэдсэн гэх мэдүүлэг /хх-ийн 23-р хуудас/ Эд зүйлд үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлт /хх-ийн 9-10-р хуудас/, эд хөрөнгө битүүмжлэх тогтоол, хөрөнгө битүүмжилсэн тэмдэглэл /хх-ийн 12-р хуудас/, эд зүйлд үнэлгээ хийсэн шинжээчийн дүгнэлт /хх-ийн 13-14-р хуудас/ зэрэг хэрэгт авагдсан бусад бичгийн нотлох баримтуудаар нотлогдон тогтоогдож байх тул түүнийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 153 дугаар зүйлийн 153.1-т заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, ял шийтгэл оногдуулах хууль зүйн үндэслэлтэй байна гэж шүүх үзлээ. Шүүгдэгч Т.Тулгабаярт ял шийтгэл оногдуулахдаа анх удаа хүндэвтэр гэмт хэрэг үйлдсэн, гэмт хэрэг үйлдэж учруулсан хохирлыг нөхөн төлсөн, үйлдсэн гэмт хэрэгтээ чин санаанаас гэмшиж байгаа зэргийг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 55 дугаар зүйлийн 55.1.1, 55.1.3, 55.1.9-т зааснаар хөнгөрүүлэх нөхцөл байдалд тооцов. Шүүгдэгчид хорих ял оногдуулж, дээрх хөнгөрүүлэх нөхцөл байдал болон түүний хувийн байдал, гэмт хэргийн нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал зэргийг харгалзан түүнд оногдуулсан хорих ял оногдуулж, оногдуулсан хорих ялыг биечлэн эдлүүлэх шаардлагагүй гэж үзлээ. Энэ хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн зүйлгүй, битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүй, шүүгдэгч нь бусдад төлөх төлбөргүй, цагдан хоригдсон хоноггүй, иргэний баримт бичиг шүүхэд ирээгүй болохыг дурдав. Шүүхийн хэлэлцүүлгийн үед шинжлэн судалсан нотлох баримт нь энэ хэрэгт хамааралтай, хуулийн дагуу цуглуулж, бэхжүүлж авсан байх тул хэргийг хянан шийдвэрлэхэд хангалттай гэж үнэлсэн болно.

Монгол Улсын Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 283, 284, 286, 294-299 дүгээр зүйлүүдэд заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь

1.Шүүгдэгч Боржигон Түмэндэмбэрэлийн Тулгабаярыг бусдын эд хөрөнгийг санаатай гэмтээсэн гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

2.Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 153 дугаар зүйлийн 153.1-т зааснаар шүүгдэгч Т.Тулгабаярыг 1 /нэг/ жил хорих ялаар шийтгэсүгэй.

3.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 52 дугаар зүйлийн 52.5-т зааснаар шүүгдэгч Т.Тулгабаярт оногдуулсан 1 жилийн хорих ялыг жирийн дэглэмтэй хорих ангид эдлүүлсүгэй.

4.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 61 дүгээр зүйлийн 61.1, 61.4-т зааснаар шүүгдэгч Т.Тулгабаярт оногдуулсан 1 жилийн хорих ялыг тэнсэж, 1 /нэг/ жилийн хугацаагаар хянан харгалзаж, түүний хянан харгалзсан хугацаанд хяналт тавихыг Дархан-Уул аймгийн Цагдаагийн газарт хариуцуулсугай.

5.Энэ хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн зүйлгүй, битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүй, шүүгдэгч Т.Тулгабаяр нь бусдад төлөх төлбөргүй, цагдан хоригдсон хоноггүй, иргэний баримт бичиг шүүхэд ирээгүй болохыг тус тус дурдсугай.

6.Шийтгэх тогтоол танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох бөгөөд давж заалдах гомдол гаргах, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч Т.Тулгабаярт урьд авсан батлан даалтад өгөх таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

7.Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 303 дугаар зүйлийн 303.1, 304 дүгээр зүйлийн 304.1-д зааснаар шийтгэх тогтоолыг гардуулснаас хойш 14 хоногийн дотор ялтан, хохирогч, тэдгээрийн өмгөөлөгч, хууль ёсны төлөөлөгч давж заалдах гомдол гаргах, улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэйг дурдсугай.

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ                              Т.БАТЖАРГАЛ