МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

******* аймаг дахь Сум дундын иргэний хэргийн анхан шүүхийн шүүгч Т.Байгалмаа даргалж, тус шүүхийн хуралдааны Б танхимд хийсэн шүүх хуралдаанаар:

Нэхэмжлэгч: ******* аймгийн ******* сумын *******-р баг *******ийн хувийн байр *******2 тоотод /******* хот ******* ******* дүүрэг, *******-р хороо ************** гудамж тоот/ оршин суух, ЖЭ82*******0300******* регистрийн дугаартай овогт ын гийн нэхэмжлэлтэй

Хариуцагч: ******* аймгийн ******* сумын -р баг 4 байр 2******* тоотод оршин суух, ЖЭ840**************02 регистрийн дугаартай, овогт ы д холбогдох

Зээлийн гэрээний үүргийн биелэлт 4 090 000 төгрөг гаргуулах тухай иргэний хэргийг 20*******9 оны 05 сарын 20-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч Д.Бадамцэцэг, хариуцагчийн төлөөлөгч Ө.Батболд, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Э.Энх-Од нар оролцов.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

 

Нэхэмжлэгч Г. шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: Миний бие нь тай 20************** оны 5 сард танилцаж байсан. Би 24-р байрны Найнга ХХКомпаний ******* гэх хүнсний дэлгүүрт худалдагчаар ажилладаг юм. Нөгөө ээлжийн худалдагч Сарнайгийн найз гэж анх танилцаж байсан. Түүнээс хойш ээлжинд гарахад минь дэлгүүрээс Номин тодорхой хэмжээний өөрийн хэрэгцээндээ зориулж зээл авдаг байсан. Ээлжнээс буухаас өмнө зээлсэн зүйлийнхээ мөнгө, төгрөгийг өгөөд итгэлийг олж эхэлсэн. Ингээд нь 20*******8 оны сард сарын *******5 хувийн хүүтэйгээр ******* *******00 000 төгрөг зээлсэн. Найз нөхдийн хувьд эвгүй ч юм уу гэж бодоод эхний сард *******5 хувиар хүүг тооцож авчихаад дараа сараас нь *******0 хувиар л тооцож хүүг авч байсан. Ингээд хэдэн сар тогтмол хүүгээ надад өгөөд л явж байсан. Ингээд дахин мөнгө зээлээч гэсэн. Надад зээлдүүлэх мөнгө бол байхгүй гэхэд хүнээс найздаа олоод өгөөч, зуучлаад өгч тус болно уу гээд гуйгаад байхаар нь Нэргүйн гэх дүүгээсээ байр авах гэж байсан мөнгөнөөс нь удаахгүй гэсэн учир итгээд давхар зуучилж 20*******8 оны *******0 сарын *******0-нд ******* 000 000 төгрөг, хоёр хоногийн дараа дахин ******* 000 000 төгрөг нийт 2 000 000 төгрөгийг зээлдүүлж 20*******8 оны *******0 сарын *******2-нд өөрөөр нь бичгээр баталгаа гаргуулж сарын *******5 хувиар хүү тооцсон. Ингээд нь бидний нийлсэн 3 *******00 000 төгрөгний хүүг 20*******9 оны ******* сар дуустал бүтэн төлж явсан. 2 сараас хойш өнөөдрийг хүртэл огт төлөөгүй. ын мөнгөний хүүг түүний гэх данс руу хийж байсан. Иймд гаас өөрийн ******* *******00 000 төгрөг болон дүү аас зээлсэн 2 000 000 төгрөг, нийт 3 *******00 000 төгрөгийг 20*******9 оны 2, 3, 4 саруудын хүү нийт 990 000 төгрөг буюу нийт 4 090 000 төгрөгийг нэхэмжилж байна гэжээ.

 

Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч Д.Бадамцэцэг шүүхэд хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: нь тай 20************** оны 5 сард танилцан түүний ажиллаж байгаа дэлгүүрээс ээлжинд гарах үед нь бараа зээлээр авч итгэлийн хүлээсэн байдаг. Ингээд нь г цалингийн зээл авчихсан байгаад мэдэж байсан учир түүнээс мөнгө зээлдүүлээч гэж хүссэн. гийн хувьд найз, нөхдийн холбоотой учир итгэж өөрийн цалингийн зээл авсан мөнгөнөөс 20*******8 оны сард сарын *******5 хувийн хүүтэйгээр ******* *******00 000 төгрөгийг зээлсэн байдаг. нь зээлийн хүүгээ сар бүр төлж байсан байдаг. Ингээд 20*******8 оны *******0 сарын *******0-ны өдөр дахин зээл гуйхад нь дүү аас эхлээд ******* 000 000 төгрөг, хоёр хоногийн дараа ******* 000 000 төгрөг тус тус зээл авч өөрөө зуучилсан байдаг. нь зээлийг 20*******9 оны ******* сар дуустал хүү төлж байгаад түүнээс хойш нэг төгрөгийн хүү төлөөгүй байдаг. ын зээлийн хүүг гэж хүний данс руу хийж байсан. Иймд аас авсан 2 сая төгрөг, гаас авсан ******* сая төгрөгийн хүү 990 000 төгрөг, нийт 4 090 000 төгрөг гаргуулах хүсэлтэй байна. нь д хоёр хоногийн дараа бичгээр баталгаа гаргаж өгсөн байгаа. гийн хувьд өөрөө зуучилсан учир нэхэмжилж байгаа болно гэв.

 

Хариуцагч Ө. шүүхэд гаргасан хариу тайлбартаа: Би гаас 4 090 000 төгрөг нэхэмжилснийг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна. Учир нь гаас ******* *******00 000 төгрөг, аас 20*******8 оны *******0 сарын *******0-ны өдөр 2 000 000 төгрөг тус тус зээлж авсан нь үнэн. г цалингийн зээл авсныг мэдсээр байж гуйсаар байгаад ******* *******00 000 төгрөг зээлж авсан гэдэг нь худлаа. Би гаас авсан ******* *******00 000 төгрөгнөөс *******5 000 төгрөг , **************0 000 төгрөгөөр хоёр удаа нийт 385 000 төгрөг бэлнээр өгч өөрөө нь гарын үсэг зуруулсан. Мөн өөрийнх нь хүсэлтээр 20 000 төгрөгийн бойтог авч байсан. д дансанд 44******* 900 төгрөг, нийт 84 900 төгрөг бэлнээр болон дансаар төлсөн. аас авсан 2 000 000 төгрөгнөөс 850 000 төгрөгийг баримтаар төлсөн. Иймд , нарт бэлнээр болон дансаар нийт ******* 9 900 төгрөг төлсөн. Иймд бидний хооронд хийсэн гэрээ байхгүй. Би төлсөн мөнгөө авсан 3 *******00 000 төгрөгнөөсөө хасуулах хүсэлтэй байна гэжээ.

 

Хариуцагчийн төлөөлөгч Ө.Батболд шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: нь гаас ******* *******00 000 төгрөгийг зээлж авсан үнэн. Төлбөрөөс бэлнээр 385 000 төгрөг, дансаар 44******* 900 төгрөг, 20 000 төгрөг бойтог авч байсан. Ингээд нийт 84 900 төгрөг өгсөн. Одоо 2*******0 000 төгрөг төлнө. Нэхэмжлэгч нь хариуцагч тай бичгээр гэрээ байгуулаагүй учир хүү авах боломжгүй. Иргэний хуулийн 282 дугаар зүйлийн 282.3-т зааснаар бичгээр байгуулаагүй байна. Иймд гийн авсан ******* *******00 000 төгрөгөөс түүний төлсөн 84 900 төгрөгийг хасч үлдэх 2*******0 000 төгрөгийг төлнө. ын хувьд нэхэмжлэгч, түүний итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нар нь хуульд заасан нэхэмжлэх эрхгүй этгээд байна. Иймд д холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэв.

Шүүх зохигчдын тайлбар, шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтуудыг шинжлэн судлаад ҮНДЭСЛЭХ нь:

Нэхэмжлэгч Г. нь хариуцагч Ө.д холбогдуулан Зээлийн гэрээний үүргийн биелэлт 4 090 000 төгрөг гаргуулахаар нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан боловч нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч нь шүүх хуралдаанд нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүрэн дэмжсэн болно.

Хариуцагч Ө. нь нэхэмжлэгч Г.тай амаар тохиролцон 20*******8 оны 0 сард ******* *******00 000 төгрөгийг сарын *******5 хувийн хүүтэй, гаас зуучлуулан Н.аас 20*******8 оны *******0 сарын *******0-ны өдөр ******* 000 000 төгрөг, хоёр хоногийн дараа ******* 000 000 төгрөг тус тус зээлж авсан талаар маргаагүй байна.

Иргэний хуулийн 282 дугаар зүйлийн 282.4-д мөнгө буюу эд хөрөнгийг зээлдэгчид шилжүүлэн өгснөөр зээлийн гэрээ байгуулсанд тооцно гэж заажээ.

Зээлдэгч нь гэрээний зүйл болох мөнгийг шилжүүлэн авснаар эзэмших ашиглах, захирах зарцуулах эрхтэй бөгөөд зээлдүүлэгчид эргүүлэн төлөх үүрэг үүснэ.

Нэхэмжлэгч тал нэхэмжлэлийн шаардлагыг үндэслэлээ: нь Хас банкнаас цалингийн зээл авч өөрийн цалингаасаа зээлээ төлж байсан. Хэрэв хугацаандаа зээлээ төлсөн бол хүү төлөхгүй байсан. Иймээс түүнтэй тохиролцсоны дагуу хүү тооцсон. Зээлийн гэрээ бичгээр байгууллаагүй гэж үзэж байгаа бол цалингийн зээлийн хүүг төлүүлэх саналтай байна. нь зээл төлөх, зээлийн хүү төлөв гэсэн утгатай мөнгөө шилжүүлдэг байсан учир 50 000 төгрөгийг авах гэж шилжүүлж байгаа нь авсан барааны үнэд төлж байна гэж ойлгохоор байна. ын хувьд надад итгэж зээлдүүлсэн учир би төлөөлж нэхэмжилж байгаа. Иймд гаас нэхэмжлэлийн дагуу төлбөрөө гаргуулах хүсэлтэй байна гэж

Хариуцагч тал татгалзаж буй үндэслэлээ: , нар нь зээлийн гэрээг бичгээр байгууллаагүй байна. Иргэний хуулийн 282 дугаар зүйлд зааснаар хүү тооцох тохиолдолд бичгээр гэрээ байгуулахыг шаардсан байдаг. Мөн нь гийн данс руу 50 000 төгрөг шилжүүлсэн байгаа бөгөөд энэ нь 20*******8 оны *******0 сарын 4-ны өдөр шилжүүлсэн тухайн үед бараа зээлж аваагүй. Мөн нэхэмжлэгч, нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч нар нь ыг төлөөлөх этгээд биш байна. аас итгэмжлэл аваагүй байх тул нэхэмжлэх ёсгүй юм. Нэхэмжлэгч гаас зээлж авсан ******* *******00 000 төгрөгөөс 830 000 төгрөгийг төлсөн учир үүнийг хасч үлдэх 2*******0 000 төгрөгийг төлнө. ын хувьд 850 000 төгрөг төлсөн байгаа мөн зээлийн гэрээ бичгээр хийгээгүй байна. Иймд үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү гэж тус тус тайлбарлан маргаж байна.

Нэхэмжлэгч, түүний төлөөлөгч нар хариуцагч, түүний төлөөлөгч нарын тайлбарлан маргаж буй зээлээ буцаж төлсөн талаарх нотлох баримтыг Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн дугаар зүйлийн .2-т зохигч, түүний төлөөлөгч нь хэргийн үйл баримт, гэм буруу байгаа эсэхийг нотлох буюу үгүйсгэх замаар мэтгэлцэх эрхтэй, мөн 25 дугаар зүйлийн 25.2.2, 38 дугаар зүйлийн 38.*******-д хэргийн оролцогч шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлага, түүнийг үгүйсгэх татгалзах үндэслэл, тайлбар түүнтэй холбоотой баримтыг цуглуулах, гаргаж өгөх үүрэгтэй гэж заажээ.

Нэхэмжлэгч тал нь хариуцагчийн дээрх тайлбар, түүнтэй холбоотой гаргаж өгсөн нотлох баримтуудыг үгүйсгээгүй, баримтаар няцаагаагүйгээс гадна хариуцагчийн нэхэмжлэгчийн данс руу зээл төлж шилжүүлсэн, 50 000 төгрөг авах гэж шилжүүлсэн гэж нэхэмжлэгч тал маргасан боловч тэрээр өөрийн тайлбар, үндэслэл, хариуцагчийн тайлбарыг няцаасан, үгүйсгэсэн үндэслэлээ нотлоогүй, энэ тухай баримт хэрэгт авагдаагүй байна.

Мөн Иргэний хуулийн 43 дугаар зүйлийн 43.2.*******-д зааснаар талууд хүсэл зоригоо илэрхийлсэн баримт бичиг үйлдэж, гарын үсэг зурснаар бичгээр хэлцэл хийсэнд тооцдог бөгөөд талуудын хооронд хуульд заасны дагуу бичгээр гэрээ байгуулагдсан нь нотлогдохгүй байна.

Иймд нэхэмжлэгч тал нь Иргэний хуулийн 282 дугаар зүйлийн 282.3-д заасны дагуу зээлийн гэрээг бичгээр байгуулаагүй байх тул 20*******9 оны 2, 3, 4 сарын хүү 330 000 авах эрхээ алджээ.

Мөн нэхэмжлэгч Г. нь Н.ын зээлдүүлсэн гэх 2 000 000 төгрөгийг хариуцагч Ө.гаас гаргуулахаар нэхэмжлэлийн шаардлага гаргаж байгаа боловч Н.ыг төлөөлөх эрхийг хуульд заасны дагуу аваагүй байх тул Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.*******.5-д заасны дагуу төлөөлөх эрхгүй этгээд нэхэмжлэлийг шаардлага гаргасан нь дээрх хуулийн заалтыг зөрчжээ.

Өөрөөр хэлбэл нэхэмжлэгч Г., түүний төлөөлөгч нар нь зээлдэгч Н.ын төлөөлөх эрхийг хуульд заасан журмын дагуу итгэмжлэл авсны үндсэн дээр шүүхэд төлөөлөх эрхтэй байна. Гэтэл дээрх хуулийн шаардлагыг хангаагүйгээр шүүхэд ыг төлөөлж нэхэмжлэл гаргасан нь үндэслэлгүй байна.

Харин Н. нь хариуцагч Ө.гаас өөрийн зээлсэн төлбөр 2 000 000 төгрөгийг хуульд заасан журмын дагуу жич нэхэмжлэх эрхтэй бөгөөд нэхэмжлэгч Г., түүний төлөөлөгч нар нь дээрх хуулийн шаардлагыг хангаж дахин шүүхэд нэхэмжлэх эрхтэй болно.

Иймээс нэхэмжлэгч Г.гийн 4 090 000 төгрөгийн нэхэмжлэлийн шаардлагаас хариуцагч Ө.д зээлдүүлсэн ******* *******00 000 төгрөгөнд хариуцагчийн төлсөн 830 000 төгрөгийг хасч үлдэх 2*******0 000 төгрөг гаргуулах нь зүйтэй байх бөгөөд үлдэх 3 820 000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгохоор шийдвэрлэлээ.

Улсын тэмдэгтийн хураамжийн хувьд нэхэмжлэгч Г.гийн улсын тэмдэгтийн хураамжинд урьдчилан төлсөн 80 390 төгрөгийг төсвийн орлогод хэвээр үлдээж улсын орлогоос 5******* 5*******0 төгрөгийг, хариуцагч Ө.гаас 8*******50 төгрөгийг тус тус гаргуулан нэхэмжлэгч Г.д олгохоор шийдвэрлэлээ.

Монгол Улсын Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн **************5 дугаар зүйлийн **************5.2.2, **************, **************8-д заасныг тус тус удирдлага болгон ТОГТООХ НЬ:

 

*******. Монгол Улсын Иргэний хуулийн 28******* дүгээр зүйлийн 28*******.******* зааснаар овогт ы гаас 2*******0 000 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч овогт ын д олгож нэхэмжлэлийн шаардлагаас 3 820 000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосугай.

 

2. Н. нь 2 0 000 төгрөгийн нэхэмжлэлийн шаардлагаа жич нэхэмжлэх эрхтэй болохыг дурдсугай.

 

3. Монгол Улсын Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 5******* дугаар зүйлийн 5*******.*******, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн ******* дугаар зүйлийн *******.*******.*******-т зааснаар нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжинд урьдчилан төлсөн 80 390 төгрөгийг төсвийн орлогод хэвээр үлдээж улсын орлогоос 5******* 5*******0 төгрөгийг, хариуцагч Ө.гаас 8*******50 төгрөгийг тус тус гаргуулан нэхэмжлэгч Г.д олгосугай.

 

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн **************9 дүгээр зүйлийн **************9.2, **************9.4-т тус тус зааснаар энэ шийдвэр танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох бөгөөд шүүх хуралдаанд оролцсон талууд мөн хуулийн **************9.3-т заасан хугацаа өнгөрснөөс хойш *******4 хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авах үүрэгтэй болохыг мэдэгдсүгэй.

 

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******20 дугаар зүйлийн *******20.2-т зааснаар нэхэмжлэгч, хариуцагч, тэдгээрийн төлөөлөгч нар нь шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардан авснаас хойш *******4 хоногийн дотор ******* аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийг давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэйг дурдсугай.

 

5. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн **************9 дугаар зүйлийн **************9.*******-д зааснаар зохигчид мөн хуулийн **************9.4-т заасны дагуу шийдвэрийг гардан аваагүй нь гомдол гаргах хугацааг хуульд заасан журмын дагуу тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.

 

 

ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Т.БАЙГАЛМАА