20*******9 07 22 *******03/ШШ20*******9/0028*******

 

 

 

МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

******* дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч П.Туяа даргалж шүүх хуралдааны танхимд хаалттай хийсэн хуралдаанаар:

Нэхэмжлэгч: ******* дүүргийн ******* дүгээр хороо, ******* задгайн ******* дугаар гудамжны ******* тоотод оршин суух, Дарханда овогтой ******* ******* нэхэмжлэлтэй,

Хариуцагч: ******* дүүргийн ******* дүгээр хороо, ******* задгайн ******* дугаар гудамжны ******* тоотод оршин суух, Боржигон овогт ************** холбогдох гэрлэлт цуцлуулах, хүүхдийн асрамж тогтоолгох, тэтгэлэг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийг 20*******9 оны 6 дугаар сарын *******0-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгч Б.*******, хариуцагч А.-, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Б.Одгэрэл нар оролцов.

ТОДОРХОЙЛОХ нь :

Нэхэмжлэгч Б.******* шүүхэд ирүүлсэн нэхэмжлэл, шүүх хуралдаанд өгсөн тайлбартаа: Б.******* миний бие 200******* онд А.- танилцан 2008 оны ************** дүгээр сарын 04-ний өдөр охин Б., 20************** оны 0*******-р сарын 2*******-ны өдөр охин Б. нар төрсөн. 2009 оны *******0 дугаар сарын 27-ны өдөр гэрлэлтээ батлуулж албан ёсоор гэр бүл болсон. Хамт амьдрах хугацаанд би 20*******7 оны 06-р сарын **************-ны өдөр хүртэл ажил хийлгүй хүүхдүүдээ гэртээ хардаг байсан. А.- нь *******-Ус ОНӨААТҮГ-т засварчнаар 20*******2 онд ажилд орсон. Ажилд орсноос хойш ажил хийж байгаа нэрээр маш их архи ууж гадуур хонодог болсон. Сүүлийн дөрвөн жилд долоо хоногийн хоёр хоногт архи уудаг болсон. Бас дандаа худлаа ярьж цалингаараа зээлээ төлчөөд ихэнхээр нь архи ууж гадуур өөр зүйлд мөнгөө зарцуулдаг байсан. 20*******8 оны 08 дугаар сарын дундуур ажлаасаа гарч уурхайд ажилд орно гэж анкет бөглөсөн чинь тэр газраас нь дуудлаа, сургалтанд сууна гээд Улаанбаатар хот явдаг болсон. Энэ байдлаараа *******0 дугаар сарын сүүл хүртэл хэдхэн удаа гэртээ ирсэн. Ирэхдээ мөнгө төгрөг авчирдаггүй байсан. Миний бага охин Б. нь төрөлхийн арьс харшлын өвчтэй, аавыгаа гэрээсээ явснаас хойш бие нь улам муудаж *******ын эмнэлэгт *******0 дугаар сард хэвтэж эмчлүүлсэн боловч дээрдэлгүй Улаанбаатар хотын Арьс судлалын үндэсний төв-д очиж *******0 хоног хэвтэж эмчлүүлсэн. Тэгээд бас л сайн эдгэлгүй гэрээр эмчилгээ заалгуулж ирсэн. Тэрнээс хойш байнга гэрээр эмчилгээ хийлгэж байгаа. Одоог хүртэл үнэтэй эм ууж, тос түрхэж, хоолны дэглэм барьдаг. А.- 20*******8 оны ************** дүгээр сараас хойш гэртээ ирэхээ больсон. Хоёр охинтойгоо сард *******-2 удаа л ирж уулзчихаад яваад өгдөг. Надад нэг л биш санагдаад 20*******9 оны 0******* дүгээр сарын 03-ны өдөр А.- утсыг нь аваад чатыг нь шалгасан чинь гэдэг *******99******* оны хүүхэнтэй чатласан байсан. Энэ хүүхэн нь *******-Ус ОНӨААТҮГ-д инженерээр ажилладаг. Энэ хоёр хайраа хайртай шүү чамайгаа санаж байна гэх мэтчилэн дотно чатууд байнга бичилцэж, мөн тэр хоёрын цуг дотно тэврэлдэж авахуулсан зураг хүртэл байсан. Би нөхөр А.-д уурлаад энэ хүн хэн юм бэ? гэсэн чинь миний хайртай хүн, чи бид хоёрын харилцааг мэдсэн юм чинь би чамд хэлчихье, миний хайртай хүнийг битгий оролдоорой, тайван байлгаарай гэсэн. Одоо үүнээс хойш чи бид хоёрын харилцаа дууссан чи салах өргөдлөө өг гэсэн. 20*******9 оны 0******* дүгээр сарын 04-ний өдөр өглөө эрт нөхөр А.- утас дуугарахад нь нөхөр унтаж байсан болохоор нь би утсыг нь авсан чинь залгаад чи хаана байгаа юм бэ? яагаад надтай уулзахгүй байгаа юм гэхээр нь би чи хэн юм бэ? яагаад айлын нөхөр лүү эрт залгаад байгаа юм гэсэн чинь утсаа тасалсан, би өөрийнхөө утсаар хоёулаа уулзъя гэж мессэж бичсэн. Тэгээд уулзахаар А.- том бэр эгч болох Т. эгчтэй очиход машинд сууж байсан. Хаалгыг нь онгойлготол -, , бас нэг найз хүүхэнтэйгээ сууж байсан. Бид нар маргалдаж, би уурлаад чи адилхан эмэгтэй хүн байж айл гэр үймүүлж хүүхэд өнчрүүлж яах гээв гэхэд эгчээ танай нөхөр чинь би эхнэрээсээ салаад удаж байна, би ганц бие амьдарч байгаа гэж хэлсэн. Би танай гэрт очиж батлахыг чинь хармаар байна гэхээр нь надад тэр үед маш эвгүй санагдсан ч би гэртээ авчирч гэрлэлтийн баталгаагаа харуулсан, тэр ч байтугай өвчтэй хүүхэд, миний гэр орныг харсан, тэр үед******* чи байгаа амьдралаа үгүйсгэн байж энэ хүүхэнтэй уулзаа юу? гэхэд болон түүний найз, бэр эгч, хоёр охиныхоо нүдэн дээр намайг алгадаж унагаасан. Миний хоёр охин энэ өдөр сэтгэлийн шарх авч цочирдсон. Яагаад гэвэл бид хоёр хүүхдийнхээ нүдэн дээр маргалдаж ч үзээгүй байсан. Тэр өдөр эгчээ намайг уучлаарай би танай нөхөртэй уулзахгүй гэж хэлсэн мөртлөө амлалтандаа хүрээгүй. Тэр өдрөөс хойш А.- хоёр сар гэртээ ирээгүй, мөнгө төгрөг явуулах байтугай утсаар ч бараг яриагүй. 20*******9 оны 3 дугаар сарын *******6-ны өдөр гэртээ ирэхдээ би Төв аймгийн Заамар суманд Эр-жи-ар ХХК-д ажиллаж байгаа чи хоёр хүүхдээ бодож байгаа бол надаас салах өргөдлөө өг, хүүхдийн тэтгэлэгээ тогтоолгож байж надаас мөнгө ав гэсэн. Би А.-д хоёр хүүхдээ бодооч гэж уйлж, аргадаж, загнаж ах, дүү, аав, хамаатнуудаар нь хүртэл хэлүүлсэн ч надад хамаагүй, эхийн өнчнөөс эцгийн өнчин нь дээр гэсэн. Би уурлаад чи ямар үхэх гэж байгаа юу? гэхэд би үхсэн юм шиг та нарын амьдарлаас алга болж хүүхдүүдтэйгээ ч уулзахгүй амьдарч, чадна шүү гэж сүрдүүлсэн. Тэгээд би хүүхэд өсгөж чадахгүй гэж хэлээд яваад өгсөн. А.- утсаар ч ярихгүй болохоор нь миний тэвчээр барагдаад 20*******9 оны 04 дүгээр сарын 0*******-ний өдөр Эвлэрүүлэн зуучлахад өргөдөл гаргасан. А.- ажилтай амжихгүй гэсэн шалтгаанаар хойшлуулсаар байгаад 20*******9 оны 04 дүгээр сарын *******9-ний өдөр ирж уулзчихаад би бодъё, ******* сарын хугацаа хэрэгтэй, би хүүхдүүдтэйгээ утсаар ярьж байна, мөн цалингаа буухаар мөнгөө явуулж байна гэсэн ч одоог хүртэл мөнгө явуулаагүй санхүүгийн ямар ч дэмжлэг үзүүлээгүй, хоёр охинтойгоо 3 удаа л утсаар ярьсан. ******* сар хүлээгээд ирээгүй, дуудсан боловч ажилтай завгүй шүүх рүүгээ шилжүүл, мөнгө явуулах гэсэн боловч надад та хэдэд явуулах мөнгө алга гэдэг. А.- бид хоёр нь 20*******8 оны *******0 дугаар сараас хойш эр эмийн дотно харилцаанд ороогүй бөгөөд өдийг хүртэл хоёр охин маань миний асрамжинд хүмүүжиж байна. Миний бие Их наран дэлгүүрт 3*******0,000 төгрөгийн цалинтай худалдагчийн ажил хийдэг. Ганц хүний цалингаар хүүхдүүдээ өсгөхөд маш хэцүү, хүрэлцэхгүй байна. Миний бага охин үнэтэй эм, үнэтэй тос түрхдэг. Түрхэхгүй бол арьс нь хуурайшиж хагардаг, үе мөч хэсгээрээ идээт үрэвсэл гардаг. Тийм болохоор цалин маань арай ядан хүрдэг. Надад тусалж дэмжихээр аав, ээж байхгүй би бүтэн өнчин,******* дүүргийн сургалтын задгайн ******* дугаар гудамжны ******* тоотод айлын хашаанд амьдардаг. Надад ах, эгч, дүү байдаг ч надад туслах боломж нь байдаггүй. Миний энэ байдлыг харгалзан үзэж бидний гэрлэлтийг цуцалж өгнө үү. Бид хоёр эвлэрэл дээр ярилцсаны эцэст хоёр охин Б., Б. нарыг миний асрамжинд үлдэхээр болсон тул нэг сарын өмнө ч гэсэн гэрлэлтээ цуцлуулж эцэг А.-эр хүүхдийн тэтгэлэг гаргуулмаар байна. Дундын эд хөрөнгийн маргаан байхгүй гэв.

Хариуцагч А.- шүүхэд болон шүүх хуралдаанд гаргасан хариу тайлбартаа: Миний бие нь Б.******* шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлтэй уншиж танилцсан. Нэхэмжлэлд дурьдсан зүйл бүгд үнэн болно. Би гэрлэлтээ цуцлуулж, хоёр охин Б., Б. нарыг ээж Б.******* асрамжид үлдээх болон хүүхдийн тэтгэлэг тогтоолгох нэхэмжлэлийн шаардлагыг зөвшөөрч байна. Би өөр хүнтэй хамтын амьдралтай болсон, цаашид эвлэрэх боломж байхгүй гэв.

ҮНДЭСЛЭХ нь :

Нэхэмжлэгч Дарханда овогтой ******* ******* нь хариуцагч Боржигон овогт ************** холбогдуулан гэрлэлт цуцлуулах, хүүхдийн асрамж тогтоолгох, тэтгэлэг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг шүүхэд гаргажээ.

Хариуцагч А.- нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрч маргаагүй болно.

Нэхэмжлэгч Б.*******, хариуцагч А.- нар 2009 оны *******0 сарын 27-ны өдөр гэрлэлтээ албан ёсоор батлуулж, 2008 оны ************** дүгээр сарын 04-ний өдөр охин Б., 20************** оны 0*******-р сарын 2*******-ны өдөр охин Б. нарыг төрүүлж 20*******8 оны *******0 дугаар сараас хувийн таарамжгүй харьцааны улмаас тусдаа амьдарсан болох нь зохигчдын шүүх хуралдаанд өгсөн тайлбар, гэрлэлтийн лавлагаа, хүүхдүүдийн төрсний гэрчилгээний хуулбар зэргээр тогтоогдож байна.

Зохигчид хоорондын таарамжгүй харилцааны улмаас 20*******8 оны *******0 дугаар сараас тусдаа амьдарсан, нэхэмжлэгч шүүхэд нэхэмжлэл гаргахын өмнө эвлэрүүлэн зуучлагчид хандаж эвлэрүүлэн зуучлах ажиллагаа амжилтгүй болж дуусгавар болсон, шүүхээс эвлэрүүлэх арга хэмжээ авсан ч талууд эвлэрэх боломжгүй, хариуцагчийн хувьд нэхэмжлэгчтэй эргэж хамт амьдрахгүй гэсэн эрс хатуу шийдвэрт хүрсэн, нэхэмжлэгчийн зүгээс ******* сарын өмнө ч гэсэн гэрлэлтээ цуцлуулж хүүхдийн тэтгэлэгээ авмар байна гэсэн тайлбар өгч байгаа зэргийг үндэслэн Гэр бүлийн тухай хуулийн *******4 дүгээр зүйлийн *******4.******* дэх хэсэгт зааснаар гэрлэлтийг цуцлах нь зүйтэй гэж үзлээ.

Гэр бүлийн тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.******* дахь хэсэгт Хүүхдийг гэр бүлийн дотор эрүүл чийрэг өсгөн хүмүүжүүлэх, хөгжүүлэх, түүний эрх ашиг сонирхолыг нь нэн тэргүүнд хамгаалахыг эрхэмлэнэ, *******0 дугаар зүйлийн *******0.3 дахь хэсэгт гэрлэгчид нь бие биедээ үнэнч байх, хүүхдээ өсгөн хүмүүжүүлэх, гэр бүлийн гишүүд нь бие биенээ халамжлах, хүндэтгэх, тэжээн тэтгэх, туслах, гэр бүлд шаардагдах эдийн засгийн нөхцлийг бүрдүүлэх, хэн нэгнийгээ эрхийг зөрчихгүй байх, бие биеэ аливаа хэлбэрээр хүчирхийлэхгүй байх, угийн бичиг хөтлөх үүргийг адил хүлээнэ гэж заажээ.

Хариуцагч А.- нь Гэр бүлийн хуульд заасан дээрх үүргийг зөрчиж гэр бүлийн хүндээ үнэнч байх үүргээ биелүүлээгүйгээс гэрлэлт цуцлагдсан, үүний улмаас **************, 8 настай охидууд эцгийн хайр халамжаас тусдаа амьдарч, эхийн асрамжинд өсөх бойжих үндэслэл бий болсон байна.

Иймд хариуцагчийн архи согтууруулах ундаа хэрэглэж гэр бүлээс гадуур эр эмийн харьцаа үүсгэсэн нь гэрлэлт цуцлах гол үндэслэл болжээ гэж дүгнэв.

Хариуцагч нь охин Б., Б. нарыг эх Б.******* асрамжид үлдээж тэтгэлэг төлөхийг зөвшөөрч байх тул Гэр бүлийн тухай хуулийн *******4 дүгээр зүйлийн *******4.******* дахь хэсэгт зааснаар охин Б., Б. нарыг эх Б.******* асрамжинд үлдээж, эцэг А.-эс тэтгэлэг гаргуулахаар шийдвэрлэв.

          Гэр бүлийн тухай хуулийн 26 дугаар зүйлд эцэг, эх хүүхдээ хүмүүжүүлэхэд тэгш эрх эдэлж, адил үүрэг хүлээнэ, 26 дугаар зүйлийн 26.2 дахь хэсэгт эцэг, эх дараахь үүрэг хүлээнэ: хүүхдээ эрүүл чийрэг өсгөн бойжуулах, сэтгэхүйн хувьд төлөвшүүлэх; хүүхдээ асран хамгаалах, тэжээн тэтгэх; хүүхдээ үндэсний ёс заншил, уламжлалаа дээдлэх үзлээр хүмүүжүүлэх, түүнд суурь боловсрол эзэмшүүлэх, хөдөлмөрийн анхны дадлага олгох; хүүхдийн эрхийг хамгаалж, үүргээ биелүүлэхэд нь туслах, эцэг, эх нь хүүхдийн эрүүл мэнд, сэтгэхүй, ёс суртахууны хүмүүжилд хохирол учруулах, хүүхэддээ хэрцгий хандах, эцэг, эх байх эрхээ зүй бусаар ашиглахыг хориглоно,

 мөн хуулийн 26 дугаар зүйлийн   26.4-т Эцэг, эх гэрлэлтээ цуцлуулсан тохиолдолд энэ хуулийн 26.2-т заасан тэдгээрийн үүрэг хэвээр үлдэх бөгөөд 26.6 дахь хэсэгт Хүүхдийн эрх, ашиг сонирхолд харшлахааргүй бол гэрлэлтээ цуцлуулсан эцэг, эхийн хэн нэг нь нөгөөдөө хүлээсэн үүргээ хэрэгжүүлэхэд нь саад учруулахыг хориглоно гэж хуульчилсныг болон

Хүүхдийн эрхийн тухай хуулийн ******* дугаар зүйлийн *******.3 дахь хэсэгт Хүүхэд эцэг эхтэйгээ амьдрах, тэдний анхаарал халамжид байх, эцэг эхээсээ буюу хэн нэгнээс нь тусдаа амьдрах үед тэдэнтэй байнгын харилцаатай байх....эрхтэй гэж зааснаар хариуцагчид хүүхдүүдтэйгээ холбоо харилцаатай байх үүрэгтэйг анхааруулах нь зүйтэй.

Нэхэмжлэгч нь улсын тэмдэгтийн хураамж 2*******2.*******36 төгрөгийг төлөхөөс 20*******9 оны 6 дугаар сарын *******0-ны өдрийн 827 дугаартай захирамжаар чөлөөлөгдсөн тул хариуцагч А.-эс улсын тэмдэгтийн хураамж 2*******2.*******36 төгрөгийг гаргуулж улсын орлогод оруулах нь зүйтэй.

Хэрэгт авагдсан бичгийн нотлох баримтууд нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан журмын дагуу цуглуулж, гаргаж өгсөн байх тул хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой, үнэн зөв эргэлзээгүй баримтууд гэж дүгнэв.

Монгол Улсын Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн ********************* дугаар зүйлийн *********************.2.*******, **************6, **************8 дугаар зүйлүүдэд заасныг удирдлага болгон

ТОГТООХ нь:

*******. Гэр бүлийн тухай хуулийн *******4 дүгээр зүйлийн *******4.******* дэх хэсэгт зааснаар Дарханда овогтой ******* *******, Боржигон овогт ******* - нарын 2009.*******0.27-ны өдөр гэрлэлтийн бүртгэлийн 22-рт бүртгүүлсэн гэрлэлтийг цуцалсугай.

2. Гэр бүлийн тухай хуулийн *******4 дүгээр зүйлийн *******4.******* дахь хэсэгт зааснаар 2008 оны ************** дүгээр сарын 04-ний өдөр төрсөн охин Б., 20************** оны 0*******-р сарын 2*******-ны өдөр төрсөн охин Б. нарыг эх Дарханда овогтой ******* ******* асрамжинд үлдээсүгэй.

3. Гэр бүлийн тухай хуулийн 40 дүгээр зүйлийн 40.*******.*******, 40.*******.2 дахь хэсэгт зааснаар 2008 оны ************** дүгээр сарын 04-ний өдөр охин Б., 20************** оны 0*******-р сарын 2*******-ны өдөр охин Б. нарыг ************** нас хүртэл тухайн бүс нутагт тогтоогдсон амьжиргааны доод түвшингийн *******0 хувиар, *******6 нас хүртэл /суралцаж байгаа бол *******8 нас хүртэл/ амьжиргааны доод түвшингийн хэмжээгээр тэтгэлгийг тогтоон эцэг А.-эс сар бүр тэтгэлэг гаргуулан тэжээн тэтгүүлсүгэй.

4. Гэр бүлийн тухай хуулийн 38 дугаар зүйлийн 38.******* дахь хэсэгт зааснаар тэтгэлгийг гагцхүү хүүхдийн хэрэгцээнд зарцуулахыг эх Б.*******т анхааруулсугай.

*******. Гэр бүлийн тухай хуулийн 26 дугаар зүйлийн 26.4 дэх хэсэгт зааснаар зохигчдод Гэр бүлийн тухай хуулийн 26 дугаар зүйлийн 26.2 дахь хэсэгт заасан үүрэг хэвээр үлдэхийг, хэн нэгэндээ уг үүргээ биелүүлэхэд саад учруулахыг хориглосугай.

6. Зохигчид нь эд хөрөнгийн талаар маргаангүй болохыг дурьдсугай.

7. Гэр бүлийн тухай хуулийн *******4 дүгээр зүйлийн *******4.9 дэх хэсэгт зааснаар шийдвэрийн нэг хувийг шийдвэр хүчин төгөлдөр болсноос хойш ажлын 3 хоногийн дотор зохигчдын гэрлэлтийг бүртгэсэн байгууллага болох Улаанбаатар хотын ******* дүүргийн Иргэний бүртгэлийн хэлтэст хүргүүлэхийг шүүгчийн туслах Ц.Амарбилэгт даалгасугай.

8. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******8 дугаар зүйлийн *******8.3, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.*******.2 дахь хэсэгт зааснаар нэхэмжлэгч нь улсын тэмдэгтийн хураамж 2*******2.*******36 төгрөгийг төлөхөөс чөлөөлөгдсөн болохыг дурдаж, хариуцагч А.-эс улсын тэмдэгтийн хураамжид 2*******2.*******36 төгрөгийг гаргуулж улсын орлогод оруулсугай.

9. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******20 дугаар зүйлийн *******20.2 дахь хэсэгт зааснаар зохигч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл шийдвэрийг гардан авсан өдрөөс хойш *******4 хоногийн дотор Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

*******0. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн **************9 дүгээр зүйлийн **************9.2, **************9.4, **************9.7 дахь хэсэгт зааснаар шийдвэр нь танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох бөгөөд зохигч 7 хоног өнгөрснөөс хойш *******4 хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авах үүрэгтэй бөгөөд дээрх хугацаанд шүүхийн шийдвэрийг гардан аваагүй нь гомдол гаргах хугацааг хуульд заасан журмын дагуу тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ П.ТУЯА