МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Ерөнхий шүүгч П.Цэцэгдулам даргалж, шүүх хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн хуралдаанаар

Нэхэмжлэгч: ******* дүүрэг, ******* дүгээр хороо, ******* ******* *******, ******* *******, ******* давхарт байрлах ******* ХХК-ийн нэхэмжлэлтэй

Хариуцагч: ************** онд хотод төрсөн, халх, боловсролтой, мэргэжилтэй, одоо хувиараа хөдөлмөр эрхэлдэг, дүүрэг ******* дүгээр хороо, , дугаар байрны тоотод оршин суух, овогт /РД: ЧА*******026**************/ холбогдох зээлийн гэрээний үүрэгт 2.**************4.60******* төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийг 20************** оны 04 дүгээр сарын *******5-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч С.гоо, , хариуцагч , шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга нар оролцов.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэхэмжлэгч ******* ХХК шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: Хариуцагч нь 20*******5 оны 02 сарын 03-ны өдөр *******5.000.000 төгрөгийн зээлийг 36 сарын хугацаатай, сарын *******,4%-ийн хүүтэйгээр банкнаас зээлж авсан бөгөөд 20*******5.**************.*******6-ны өдөр *******.500.000 төгрөгийг, 20*******6 оны ******* сарын 2-ны өдөр 620.000 төгрөг, 20*******6 оны 02 сарын 03-ны өдөр 2.30.0000 төгрөгийн цалингийн зээлийг нэмж авсан байдаг. нь зээл авахдаа дүүргийн Хөдөлмөрийн хэлтэст даргаар ажиллаж байсан. 20*******7 оны 02 сарын 0*******-ний өдрөөс хойш зээлийн төлбөрөө төлөхөө байж үүргийн зөрчил үүссэн. Зээлдүүлэгч банк нь манай ын компанитай 20*******2 оны 06 сарын 0-ны өдөр Цалингийн зээлийн эрсдэлийн ын гэрээ байгуулсан ба зээлдэгч нь ажлаас чөлөөлөгдөж, зээлийн хугацаа хэтрэлт 30 хоногоор хэтэрснээр ын тохиолдол бий болсон. Ийнхүү банкны нөхөн төлбөр хүссэн 20*******7.06.0*******-ний өдрийн , 7******* дүгээр албан тоотуудын дагуу компанийн гүйцэтгэх захирлын 30**************300 дугаар тушаалын дагуу нөхөн төлбөрт тооцож 2.**************4.60******* төгрөгийг төлсөн. Даатгалын тухай хуулийн дугаар зүйлийн .7, Цалингийн зээлийн эрсдэлийн ын гэрээний *******.******* дүгээр зүйлд заасны дагуу даатгуулагчаас шаардах эрх банкинд олгосон нөхөн төлбөрийн хэмжээгээр манай компанид шилжсэн. Хариуцагч нь өнөөдрийг хүртэлх хугацаанд ямар нэгэн төлөлт хийгээгүй байх тул аас 2.**************4.60******* төгрөг гаргуулж өгнө үү. гэжээ.

Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч шүүх хуралдаанд гаргасан тайлбартаа: Хариуцагч нь банкнаас зээл авах үедээ дүүргийн Хөдөлмөрийн хэлтсийн даргаар ажиллаж байсан. банктай байгуулсан зээлийн гэрээний дагуу зээлийн төлбөрөө төлөх үүрэгтэй байсан боловч ажлаасаа гарсан гэсэн үндэслэлээр зээлээ төлөөгүй. Манай байгууллага банктай 20*******2 оноос цалингийн зээлийн эрсдэлийн ын гэрээ байгуулан ажиллаж байгаа. нь 20*******6 онд өөрийн хүсэлтээр ажлаасаа гарсан байсан. Манайх банктай байгуулсан гэрээгээр ын эрсдэлийн *******0 тохиолдол үүссэн тохиолдолд нөхөн төлбөр олгохоор тохиролцсон. Цалингийн зээлийн эрсдэлийн ын 30С*******200335 дугаартай гэрээний 5 дугаар зүйлийн 5.*******.-д заасан өөрийн хүсэлтээр ажлаас гарсан гэсэн тохиолдлыг үндэслэн банкны хүсэлтээр нөхөн төлбөрт 2.**************4.60******* төгрөгийг олгосон. Дэд даатгуулагч Ш.ай байгуулсан цалингийн зээлийн эрсдэлийн ын ******* дугаартай гэрээгээр зээлдэгч нас барах, хөдөлмөрийн чадвараа бүрэн мөсөн алдсан, ажил олгогч татан буугдсан тохиолдолд нөхөн төлбөр олгохоор тохиролцсон. Эдгээр 3 тохиолдлын аль нь ч үүсээгүй учраас банктай байгуулсан Цалингийн зээлийн эрсдэлийн ын гэрээний 7 дугаар зүйлийн 7.*******, ******* дүгээр зүйлийн *******.*******, Даатгалын тухай хуулийн дугаар зүйлийн .7-д заасныг үндэслэн 2.**************4.60******* төгрөгийг аас нэхэмжилсэн гэв.

Хариуцагч нь шүүхэд ирүүлсэн хариу тайлбартаа: миний бие нь 20*******3 оны 02-р сараас 20*******6 оны *******-р сар хүртэл яамны харъяа дүүргийн хэлтсийн даргаар томилогдон ажиллаж байсан ба энэ хугацаанд *******5.000.000 төгрөгийн цалингийн зээлийг банкнаас авч 20*******6 оны 02-р сарын 03-ны өдөр ******* ХХК-тай цалингийн зээлийн 2.**************4.000 төгрөгийн эрсдэлийн ын дугаартай гэрээ байгуулж ын хураамж төлсөн. 20*******6 оны УИХ-ын сонгуулийн үр дүнгээр байгуулагдсан газар яамыг татан буулгах шийдвэр гаргасан тул яамны харъяа хөдөлмөрийн хэлтсүүд мөн татан буугдах болж дээрээс ажлаа өг гэсэн шаардлага тавьсан учраас өөрийн хүсэлтээр ажлаасаа чөлөөлөгдсөн. Цалингийн зээлийн эрсдэлийн ын гэрээний 3.*******.3-т заасан ын эрсдэл бий болж Даатгалын тухай хуулийн 4.*******.4-т заасан ын тохиолдол үүссэн. Даатгагч гэрээний үүргээ биелүүлж 2.**************4.60******* төгрөгийн нөхөн төлбөрийг даатгуулагчийн өмнөөс банкинд шилжүүлсэн. Даатгалын тухай хуулийн 3.2-т Даатгагч, даатгуулагчийн хооронд үүссэн гэрээний харилцааг Иргэний хуулиар зохицуулна гэж заасан тул банкны нэхэмжлэл болон нэхэмжлэлийн хавсралтад дурьдсан Даатгалын тухай хуулийн заалтууд нэхэмжлэлийг хянан шийдвэрлэхэд хамааралгүй. Иргэний хуулийн 43*******.*******-д Даатгалын гэрээгээр даатгагч нь ын тохиолдол бий болоход даатгуулагчид учирсан хохирол буюу хэлэлцэн тохирсон ын нөхөн төлбөрийг төлөх, даатгуулагч нь ын хураамж төлөх үүргийг тус тус хүлээнэ гэж заасан. Даатгагч ба даатгуулагч хуулийн заалт, гэрээний үүргээ бүрэн биелүүлсэн. Даатгалын тухай хууль, Иргэний хууль , банктай байгуулсан цалингийн зээлийн эрсдэлийн ын гэрээнд ын нөхөн төлбөрийг даатгуулагч эргэн төлөх тухай ямар нэгэн заалт байхгүй. Эдгээр шалтгаанаар миний бие ын нөхөн төлбөрийг эргүүлэн төлүүлэх тухай ******* ХХК-ийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөх боломжгүй гэж үзэж байгаа тул нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэж өгнө үү гэжээ.

Хариуцагч нь шүүх хуралдаанд өгсөн тайлбартаа: Дэд даатгуулагч надтай байгуулсан гэрээ нь банк, Даатгалын байгууллага хоёрын хооронд байгуулсан гэрээтэй салшгүй холбоотой гэж үзэж байна. Тухайн гэрээний 5.*******.4 буюу сонгууль томилолтоор өөр орон тооны ажил албан тушаалд ажиллах болсон, 5.*******. буюу өөрийн хүсэлтээр ажлаас гарсан, 5.*******.3 буюу ажил олгогч татан буугдсан гэсэн ын тохиолдолууд надад хамааралтай гэж үзэж байгаа учраас нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэв.

Шүүх хэрэгт авагдсан, шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн бичгийн баримтуудыг уншиж судлаад

ҮНДЭСЛЭХ нь:

Нэхэмжлэгч ******* ХХК нь хариуцагч Ш. холбогдуулан 2.**************4.60******* төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасныг хариуцагч нь Дэд даатгуулагч надтай байгуулсан гэрээ нь банк, Даатгалын байгууллага хоёрын хооронд байгуулсан гэрээтэй салшгүй холбоотой, гэрээний сонгууль томилолтоор өөр орон тооны ажил албан тушаалд ажиллах болсон, өөрийн хүсэлтээр ажлаас гарсан, ажил олгогч татан буугдсан гэсэн ын тохиолдолууд надад хамааралтай учраас нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргаж байна.

 

Хэргийг шүүх хуралдаанаар хэлэлцэж, нотлох баримтуудыг шинжлэн судлах явцад дараах үйл баримтууд тогтоогдож байна. Үүнд:

Хариуцагч нь дүүргийн хэлтэс-т даргаар томилогдон ажиллаж байх хугацаандаа 20*******5 оны 02 сарын 03-ны өдөр *******5.000.000 төгрөгийн зээлийг 36 сарын хугацаатай, сарын *******,4%-ийн хүүтэйгээр банкнаас зээлж авсан бөгөөд 20*******5 оны ************** сарын *******6-ны өдөр *******.500.000 төгрөгийг, 20*******6 оны ******* сарын 2-ны өдөр 620.000 төгрөг, 20*******6 оны 02 сарын 03-ны өдөр 2.30.0000 төгрөгийн цалингийн зээлийг нэмж авсан. Зээлээс төлөлт хийж байгаад ажлаасаа чөлөөлөгдсөн, ажилгүй болсон үндэслэлээр 20*******7 оны 02 сарын 0*******-ний өдрөөс эхлэн төлөлт хийлгүй 2.**************4.60******* төгрөгийн өр төлбөртэй үлдсэн болох нь талуудын шүүх хуралдаанд өгсөн тайлбар, барьцаат зээлийн гэрээ зэргээр тогтоогджээ.

 

******* ХХК нь 20*******2 оны 06 дугаар сарын 0-ны өдөр банк ХХК-тай Цалингийн зээлийн эрсдэлийн ын гэрээ байгуулсан байх ба гэрээний зорилгыг дэд даатгуулагч зээл болон хүүний үлдэгдлийг төлж барагдуулахад ын эрсдэлийн улмаас учирч болох хохирлоос даатгуулан хураамж төлж, даатгагч ын хугацаанд гэрээнд заасан нөхцлөөр аар хангах, ын баталгаа нь гэрээний салшгүй хэсэг болох, гэрээний зүйлийг ын баталгаанд бичигдсэн дэд даатгуулагчийн зээл төлөх үүрэг гэж, даатгуулагч нь банк, дэд даатгуулагч нь банкнаас зээл авч буй зээлдэгч гэж тодорхойлсон, дэд даатгуулагч тус бүрийн хувьд ын баталгаанд бичигдсэн хугацаагаар /20*******6.02.04 нөөс 20**************.02.03/ үйлчлэхээр заажээ.

 

Нэхэмжлэгч ******* ХХК нь банк ХХК-тай байгуулсан Цалингийн зээлийн эрсдэлийн ын гэрээ-гээр ын эрсдэлд гэрээний 5 дугаар зүйлд заасан Зээлдэгч нас барах, хөдөлмөрийн чадвараа бүр мөсөн алдах, ажил олгогч татан буугдах, сонгууль томилолтоор өөр орон тооны ажил албан тушаалд ажиллах болсон, өөрийн хүсэлтээр ажлаас гарсан, эрүүл мэндээр тэнцэхгүй болсон, орон тоо нь хасагдсан, ажилтны тоо цөөрсөн, гэнэтийн ослын улмаас хөдөлмөрийн чадвараа хэсэгчлэн алдсан, мэргэжил ур чадвараар тэнцэхгүй болсон гэсэн *******0 тохиолдлыг нэрлэн зааж, гэрээний 7 дугаар зүйлийн 7.*******-д Дэд даатгуулагчид 5.*******-д заасан ын тохиолдол үүссэн нөхцөлд даатгагч даатгуулагчид зээлийн нийт үлдэгдлийг ын үнэлгээнд багтаан *******00 хувь нөхөн төлнө. 5.*******.4-5.*******.*******0-д заасан ын тохиолдол бий болж нөхөн төлбөрийг даатгагчаас зохих журмын дагуу олгосон нөхцөлд дэд даатгуулагчаас банканд төлөхөөр гэрээнд тусгагдсан зээлийн төлбөр хүүгийн хамт нэхэмжлэх эрх даатгагчид үүснэ, ******* дүгээр зүйлийн *******.*******-д Даатгалын тухай хуулийн .7-д заасныг даатгагч аливаа хохирлыг нөхөн барагдуулах хугацаанд буруутай этгээдээс төлбөрөө нэхэмжлэн авах эрхтэй ба даатгуулагч даатгагчид бүхий л талын туслалцаа үзүүлж хамтран ажиллах үүрэгтэй, Даатгалын тухай хуулийн дугаар зүйлийн .7-д Даатгалын гэрээнд заасан бол буруутай этгээдээс төлбөр нэхэмжлэх даатгуулагчийн эрх нь аар олгогдсон нөхөн төлбөр, түүнтэй холбогдон гарсан зардлын хэмжээгээр даатгагчид шилжинэ, Дэд даатгуулагчтай байгуулсан цалингийн зээлийн эрсдэлийн ын гэрээний 3 дугаар зүйлийн 3.*******-д Даатгуулагч дор дурдсан нөхцөл байдлын улмаас зээлийн гэрээгээр хүлээсэн төлбөр төлөх үүргээ 30-аас дээш хоногоор хожимдуулсан. Үүнд: 3.*******.******* нас барах, 3.*******.2 хөдөлмөрийн чадвараа бүр мөсөн алдсан, 3.*******.3 ажил олгогч татан буугдсан тохиолдолд ын эрсдэлд тооцно гэж тус тус заасныг үндэслэн шаардлага гаргасан байна.

 

Хариуцагч нь цалингийн барьцаат зээлийн гэрээний үлдэгдэл 2.**************4.60******* төгрөгийг төлөөгүй гэдэгтэй маргаагүй боловч өөрийн хүсэлтээр ажлаас чөлөөлөгдсөн нь гэрээний сонгууль томилолтоор өөр орон тооны ажил албан тушаалд ажиллах болсон, ажил олгогч татан буугдсан гэсэн ын тохиолдолуудтай хамааралтай, гэрээнд заасан ын гурван тохиолдол давхар үүссэн учраас зээлийн төлбөрийг төлөх үндэслэлгүй гэж маргасан.

 

******* ХХК нь дэд даатгуулагч нарын хооронд 20*******6 оны 02 сарын 03-ны өдөр байгуулагдсан цалингийн зээлийн эрсдэлийн ын ******* дугаартай гэрээгээр ын эрсдэлд Зээлдэгч нас барах, хөдөлмөрийн чадвараа бүр мөсөн алдах, ажил олгогч татан буугдах 3 тохиолдлыг нэрлэн заасан бөгөөд гэрээний 4.*******-д Даатгалын тохиолдол үүссэн нөхцөлд даатгагч төлөгдөөгүй зээлийн үлдэгдэл төлбөрийг түүнд ногдох хүүгийн хамт бүрэн төлнө гэж талууд гэрээгээр тохиролцсон байна.

 

Иргэний хуулийн 43******* дүгээр зүйлийн 43*******.*******-д Даатгалын гэрээгээр даатгагч нь ын тохиолдол бий болоход даатгуулагчид учирсан хохирол буюу хэлэлцэн тохирсон ын нөхөн төлбөрийг төлөх, даатгуулагч нь ын хураамж төлөх үүргийг тус тус хүлээнэ гэж хуульчилсан.

 

Даатгалын эрх зүйн харилцаа нь хариу төлбөртэй харилцаа бөгөөд ын гэрээ байгуулж хураамж төлсний дараа ын тохиолдол бий болсон тохиолдолд даатгуулагчийн эд хөрөнгийн болон эд хөрөнгийн бус ашиг сонирхолд учирсан хохирлыг нөхөн төлөх үүрэг даатгагчид үүсдэг. Талуудын хооронд Иргэний хуулийн 43******* дүгээр зүйлийн 43*******.*******-д заасан ын гэрээ байгуулагдсан, дэд даатгуулагч 2.**************4.60******* төгрөгийн үнэлгээнд тохирсон ын хураамжид *******3.475.76 төгрөг төлсөн боловч талуудын хооронд 20*******6 оны 02 сарын 03-ны өдөр байгуулагдсан гэрээний 3 дугаар зүйлийн 3.*******-д заасан Зээлдэгч нас барах, хөдөлмөрийн чадвараа бүр мөсөн алдах, ажил олгогч татан буугдах гэсэн 3 тохиолдлын аль нэг нь үүссэн талаарх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй учраас ын байгууллага нь гэрээний 4 дүгээр зүйлийн 4.*******-д заасан үүргийг хэрэгжүүлэх нөхцөл үүсээгүй байна гэж дүгнэв.

 

Хариуцагч ыг Монгол улсын Хөдөлмөр Нийгмийн хамгаалалын сайдын 20*******6 оны 0******* сарын 05-ны өдрийн 6/5******* дугаартай тушаалаар өөрийнх нь ажлаас чөлөөлөгдөх хүсэлтийг үндэслэн 20*******6 оны 0******* сарын 05-ны өдрөөс үүрэгт ажлаас нь чөлөөлж, урьд эрхэлж байсан албан тушаалын 6 сарын цалин, хөлстэй тэнцэх хэмжээний тэтгэлэг олгосон байна.

 

******* ХХК нь банк ХХК-тай 20*******2 оны 06 сарын 0 ны өдөр байгуулсан Цалингийн зээлийн эрсдэлийн ын гэрээ-гээр хүлээсэн үүргийнхээ дагуу гэрээний 5 дугаар зүйлийн 5.*******. буюу өөрийн хүсэлтээр ажлаас чөлөөлөгдсөн тохиолдлыг үндэслэн, 7 дугаар зүйлийн 7.*******-д зааснаар банкны салбарын 20*******7 оны 06 сарын 0*******-ний өдрийн дугаартай албан бичгийн дагуу нөхөн төлбөрт 2.**************4.60******* төгрөгийг ******* ХХК-ийн гүйцэтгэх захирлын 20*******7 оны 0 сарын *******0 ны өдрийн 30/*******300 дугаартай тушаалаар банк ХХК-д шилжүүлсэн байх тул ******* ХХК нь гэрээний 7 дугаар зүйлийн 7.*******, ******* дүгээр зүйлийн *******.*******, Даатгалын тухай хуулийн дугаар зүйлийн .7-д зааснаар 2.**************4.60******* төгрөгийг аас шаардах эрхтэй, хариуцагч нь зээлийн гэрээгээр хүлээсэн үүргийнхээ дагуу зээл, зээлийн хүүгийн төлбөрийг төлөх үүрэгтэй байна.

 

Иймд хариуцагч аас 2.**************4.60******* төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч ******* Даатгал ХХК-д олгохоор шийдвэрлэж, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.*******-д Шүүхийн зардлыг нэхэмжлэл бүрэн хангагдсан тохиолдолд хариуцагчаар , нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон тохиолдолд нэхэмжлэгчээр төлүүлнэ гэж заасныг үндэслэн нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 62. төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээж, 62. төгрөгийг хариуцагчаас гаргуулан нэхэмжлэгчид олгохоор шийдвэрлэв.

 

Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн **************5 дугаар зүйлийн **************5.2.*******, **************6, ************** дугаар зүйлд заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

*******. Иргэний хуулийн 43******* дүгээр зүйлийн 43*******.*******, Даатгалын тухай хуулийн дугаар зүйлийн .7-д зааснаар хариуцагч овогт аас 2.**************4.60******* / хоёр сая, есөн зуун ерэн дөрвөн мянга, зургаан зуун есөн/ төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч ******* ХХК-д олгосугай.

2.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.*******, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.*******.*******-т зааснаар хариуцагч аас 62. төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч ******* ХХК-д олгож, нэхэмжлэгчээс улсын тэмдэгтийн хураамжид урьдчилан төлсөн 62. төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээсүгэй.

3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн ********************* дүгээр зүйлийн *********************.2, *********************.4-т зааснаар шийдвэр нь танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох бөгөөд зохигч 7 хоног өнгөрснөөс хойш *******4 хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авах үүрэгтэйг мэдэгдсүгэй.

4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******20 дугаар зүйлийн *******20.2 дахь хэсэгт зааснаар зохигч нь анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл шийдвэрийг гардан авсан өдрөөс хойш *******4 хоногийн дотор Нийслэлийн Иргэний хэргийн Давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй болохыг дурдсугай.

5. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн ********************* дүгээр зүйлийн *********************.7-д зааснаар дээрх хугацаанд шүүхийн шийдвэрийг гардан аваагүй нь гомдол гаргах хугацааг хуульд заасан журмын дагуу тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.

 

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ П.ЦЭЦЭГДУЛАМ