| Шүүх | Багануур дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүх |
|---|---|
| Шүүгч | Пүрэвийн Туяа |
| Хэргийн индекс | 103/2019/00323/И |
| Дугаар | 103/ШШ2019/00362 |
| Огноо | 2019-09-23 |
| Маргааны төрөл | Худалдах-худалдан авах болон арилжааны гэрээ, |
Багануур дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр
2019 оны 09 сарын 23 өдөр
Дугаар 103/ШШ2019/00362
| 20*******9 оны 09 сарын 23 өдөр | Дугаар *******03/ШШ20*******9/00362 | Улаанбаатар хот |
МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС
******* дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч П.Туяа даргалж, тус шүүхийн танхимд нээлттэй хийсэн хуралдаанаар:
Нэхэмжлэгч: ******* дүүргийн ******* дугаар хороонд байрлах, *******-Ус ОНӨААТҮГ-ын нэхэмжлэлтэй,
Хариуцагч: ******* дүүргийн ******* дүгээр хороо, ******* дугаар байрны ******* тоотод оршин суугч, Намжим овогт ******* овогтой *******, Бүргэд овогт ******* ******* нарт холбогдох худалдах, худалдан авах гэрээний үүргийн биелэлт *******.460.470.*******2 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийг 20*******9 оны ******* дугаар сарын 26-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.
Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгч байгууллагын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б., Г., хариуцагч Ч.Т, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Б. Нарангэрэл нар оролцов.
ТОДОРХОЙЛОХ нь:
Нэхэмжлэгч *******-Ус ОНӨААТҮГ шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: ******* дүүргийн ******* дүгээр хороо, ******* дугаар байрны ******* тоотын хэрэглэгч Ч.*******, Г.******* нар нь халаалт, халуун ус, цэвэр ус түгээсэн, бохир ус татан зайлуулсан үйлчилгээний хөлс болох *******.039.43*******.************** төгрөг, тухайн төлбөрөөс бодогдсон алданги 42*******.039.0******* төгрөг, нийт *******.460.470.*******2 төгрөгийн төлбөрийг төлж барагдуулахгүй хуримтлагдсан авлага үүсгэж, манай байгууллагын хууль ёсны эрх, ашиг сонирхлыг удаа дараа зөрчиж байгаа тул тус иргэдээс дээрх төлбөрийг гаргуулж өгнө үү гэжээ.
Хариуцагч Ч.*******, Г.******* нар нь шүүхэд ирүүлсэн хариу тайлбартаа: *******-Ус ОНӨААТҮГ-ын нэхэмжлэлтэй танилцлаа. Сар бүрээр төлбөл зохих мөнгөн дүнг 29 сараар гаргасанд 3 төрлийн дүн багтжээ. Үүнд үл мэдэгдэх 26.96******* гэсэн тогтмол тоо *******2 удаа, *******280 гэсэн тоо 4 удаа, бусад тоонууд *******3 удаа давтагдсан байна. Эдгээрийг төгрөг гэсэн хэмжих нэгжтэй гэж нэхэмжлэгч бодсон бололтой.
*******. Нийт *******6 удаа давтагдсан хоёр янзын тогтмол тоонуудын учир ойлгомжгүй байна.
2. Хэлбэлзэлтэй *******6 удаагийн тоо тоолуурын заалт бол бичилтийн түрүүчийн заалт, бичсэн өдрийн заалт хоёрын өссөн ялгаа нь хэрэглээний төлбөр болох учиртай. Үүнийг баримтаар хэрэглэгчээс нэхэмжилдэг. Жилд *******-6 удаа заалт авсан төлбөрийн хангалттай үндэс байсаар байтал, яагаад зэрэгцүүлэн үл мэдэгдэх тогтмол тоонууд жагсааж байна вэ. Үүнийг зөвшөөрөхгүй.
3. Алданги гэж төлбөл зохихоос 4*******%-иар бодсон бололтой. Ийм юм амьдрал дээр, хуулинд байдаггүй. Эдгээр шалтгаануудаар төлбөрийг төлөх үндэслэл маргаантай учир нэхэмжлэлээс татгалзаж байна гэжээ.
Нэхэмжлэгч байгууллагын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б., Г. нар шүүх хуралдаанд өгсөн тайлбартаа: ******* дүүргийн ******* дугаар байрны 7 тоотын 20*******7 оны 02 дугаар сараас 20*******9 оны 6 дугаар сарыг дуустал төлбөрийг нэхэмжилсэн байгаа. Тооцооны задаргааг шүүхэд нотлох баримтаар өгсөн бөгөөд нэг тоо давтамжтой бичсэн сарууд нь тоолуурын заалт аваагүй учраас халаалт суурь үнэтэйгээ дангаараа бичигдсэн үе. Эднийх ихэнхдээ эзгүй байдаг учраас тоолуурын заалт авахад хэцүү байдаг. Айл өрхийг цэвэр ус, дулааны эрчим хүчээр хангах гэрээг хариуцагч Г.*******тай 20*******6 онд байгуулсан. Гэрээнд заасны дагуу 0,3 хувиар алданги тооцсон. Алданги нийт үнийн дүнгийн *******0 хувиас хэтрээгүй. Иймд нэхэмжлэлийг хангаж өгнө үү гэв.
Хариуцагч Ч.******* шүүх хуралдаанд өгсөн тайлбартаа: Төлбөрийг төлөхгүй гээгүй, гол нь төлбөрийн задаргаа буюу юуны нийлбэр мөнгийг шаардаад байгаа талаар бичгээр нэхэмжлэх өгөөчээ гэж ******* Усаас удаа дараа шаардаж байсан боловч өгдөггүй байсан. Нэг жилд *******2 удаа л бичилт хийгдэж байгаа, тэр үедээ нэг ийм цаас өгөхөд болохгүй юм юу байхав дээ. Гэтэл дэлгүүр үйлчлүүлсэн хүн бүртээ баримт өгөөд болоод л байна. Би эдний байгууллагыг шүүхэд тодорхой юм өгөх байх гэж бодсон юм. Гэтэл шүүхэд мөн л олигтой баримт өгөөгүй байна. Энэ хүмүүсийн хувьд төлөх тухай шийдвэр гаргуулах нь чухал байгаа байх. Алдангийн хувьд бол би хохирогч болоод байна. Энэ хүмүүс миний шаардсаны дагуу дээрх баримтыг гаргаад өгсөн бол би төлбөрөө төлөхгүй ингэж удаан явахгүй байсан, өөрөөр хэлбэл алданги төлж хохирохгүй байсан. Мөн 0.3 хувиар алдангиа бодохдоо буруу бодсон, алданги нэрээр иргэдийг шулж болохгүй. Бид ямар банкинд зээл төлж байгаа биш, ийм өндөр алданги гэж юу байсан юм бэ. Та нар хохирогч биш би хохироод явж байна, иймд алдангийг зөвшөөрөхгүй байна гэв.
Хариуцагч Г.******* шүүх хуралдаанд өгсөн тайлбартаа: Улаанбаатар хотод бол халуун хүйтэн усны төлбөрийг гаргахдаа тоолуурын заалтаар гаргадаг. Дулааны төлбөр тогтмол байж болно, сүүлийн үеийн байрнууд дулаанаа өөрсдөө тохируулдаг болсон байна лээ. Усны төлбөрийн хувьд халуун хүйтэн усны тоолуурын заалтаа нэг бүрчлэн бичээд үнэ тарифаа ойлгомжтой байдлаар нэхэмжлэх өгөх хэрэгтэй. Усны тоолуур заалтыг 7 дугаар сард авсан, 8 дугаар сард бид гэртээ байгаагүй. Алданги бол арай өндөр гарсан. Гэрээнд зурсан гарын үсэг миний гарын үсэг мөн байна. Гэрээний нэг хувийг надад өгөөгүй, манайд ийм гэрээ байхгүй. Дараа нь тамга даруулна ч гэлүү буцааж аваад эргүүлж өгөөгүй. Гэрээ байхгүй болохоор түүнд бичигдсэн заалтуудыг нэг бүрчлэн бид цээжээр мэдэхгүй шүү дээ. Мөн гэрээний он сар өдөр засвартай, 20*******6.09.**************-нд яагаад ч байгуулаагүй. Миний санаж байгаагаар ноднин буюу 20*******8 намар байгуулсан гэрээ байгаа юм. Иймд алдангийг зөвшөөрөхгүй байна гэв.
ҮНДЭСЛЭХ нь:
Нэхэмжлэгч *******-Ус ОНӨААТҮГ нь хариуцагч Ч.*******, Г.******* нарт холбогдуулан худалдах, худалдан авах гэрээний үүргийн биелэлт *******.460.470.*******2 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэлийн шаардлагыг шүүхэд гаргажээ.
Хариуцагч Ч.*******, Г.******* нар нь нэхэмжлэгч байгууллагын зүгээс төлбөрийн задаргааг баримтаар гаргаж өгдөггүй байсан учраас төлбөрийг төлөлгүй удаасан, алдангийг буруу бодож гаргасан тул хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргаж байна.
Шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэх үндэслэлтэй гэж үзлээ.
Хариуцагч Г.******* нь 20*******7 оны 2 сараас 20*******9 оны 6 сар дуусталх хугацааны халаалт, халуун болон цэвэр ус түгээсэн, бохир ус татан зайлуулсан үйлчилгээний хөлс болох *******.039.43*******.************** төгрөг, алданги 42*******.039.0******* төгрөг, нийт *******.460.470.*******2 төгрөгийн төлбөрийг төлөөгүй болох нь талуудын шүүх хуралдаанд өгсөн тайлбар, төлбөрийн задаргаа зэргээр тогтоогдож байна.
Нэхэмжлэгч байгууллага нь хэрэглэгч Г.*******тай Айл өрхийг цэвэр ус, дулааны эрчим хүчээр хангах, бохир ус татан зайлуулах гэрээ байгуулсан болох нь шүүхэд ирүүлсэн гэрээний хуулбар, зохигчдын шүүх хуралдаанд өгсөн тайлбараар тогтоогдож байгаа хэдий ч уг гэрээний 20*******6 он гэсэн огноо засвартай, хэдийд гэрээг байгуулсан талаар талууд маргаантай байна.
Нэхэмжлэгч байгууллагын төлөөлөгч гэрээг 20*******6.09.**************-ны өдөр байгуулсан гэж тайлбарлаж байгаа хэдий ч гэрээний огноо 20*******8 он гэснийг 20*******6 он болгож зассан мэт харагдаж байгаа, хариуцагчийн зүгээс 20*******8 оны намар гэрээ байгуулсан гэж тайлбарлаж байгаа, нэхэмжлэгч тал гэрээг 20*******6 онд байгуулсан гэдгээ өөр баримтаар давхар нотолж чадахгүй байх тул талуудын хооронд байгуулсан гэрээг 20*******8.09.**************-ны өдрөөс 2020.02.0*******-ний өдөр хүртэл байгуулсан байна гэж дүгнэв.
Гэрээнд гарын үсэг зурсан талаар хариуцагч Г.******* хүлээн зөвшөөрсөн, гэрээний 4 дүгээр зүйлийн 4.6 дахь хэсэгт хэрэглэгч нь гэрээнд заасан хугацаанд дулаан хангамж, ус сувгийн үйлчилгээний төлбөрөө төлөөгүй бол хожимдуулсан хоног тутамд төлөгдөөгүй үнийн дүнгийн 0,3 хувийн алданги тооцно гэж тохиролцсон байх тул 20*******8 оны 9 дүгээр сараас эхлэн гүйцэтгээгүй үүргийн дүнгээр алданги тооцох үндэслэлтэй байна.
Мөн уг гэрээний 4.4 дэх хэсэгт хангагч нь хэрэглэгчийн тухайн сарын төлбөр тооцооны нэхэмжлэлийг сар бүрийн 2*******-нд харилцагч банкуудад онлайнаар байршуулсан байна, 4.******* дахь хэсэгт хэрэглэгч нь дулаан хангамж ус сувгийн төлбөрөө тухайн сарын 2*******-наас дараа сарын *******0-ны дотор Хас, Капитал банкин дахь хангагчийн дансанд төлөх, цахим систем ашиглан төлөх бол хангагчийн ХААН банкны *******7*******06*******82************** дансанд төлнө, 3.2.4 дэх хэсэгт хэрэглэгч нь дулаан, хангамж, ус сувгийн үйлчилгээний төлбөрөө хугацаанд нь төлөх үүрэгтэй гэж тус тус заасан бөгөөд хариуцагч гэрээнд заасан дээрх үүргээ биелүүлээгүй байна.
Хангагч байгууллага нь Хот суурины ус хангамж, ариутгах татуургын ашиглалтын тухай хуулийн *******4 дүгээр зүйлийн *******4.2.*******-д Хангагч нь гэрээний нөхцөлд тохирсон тоо хэмжээ, стандартын шаардлагад нийцсэн цэвэр усаар хангах, хэрэглээнээс гарсан бохир усыг татан зайлуулах, технологийн дагуу цэвэрлэхүүрэгтэй гэж зааснаар хэрэглэгчийг дулаан, цэвэр ус, дулааны эрчим хүчээр хангах, бохир ус татан зайлуулах үүргээ биелүүлсэн, хэрэглэгч нь ус, дулааны эрчим хүч хэрэглэсэн талаар маргаагүй учраас Хот суурины ус хангамж, ариутгах татуургын ашиглалтын тухай хуулийн ************** дугаар зүйлийн **************.*******.3-д хэрэглэгч нь цэвэр усаар хангах, бохир ус татан зайлуулах үйлчилгээний төлбөрийг гэрээнд заасан хугацаанд төлөх үүрэгтэй гэж тус тус зааснаар хариуцагч хэрэглэсэн ус, дулааны төлбөрийг 20*******8 оны 09 дүгээр сараас эхлэн тооцох алдангийн хамт төлөх үүрэгтэй байна.
-Дээрх үндэслэлүүдээр хэрэглэгч Г.*******аас айл өрхийг цэвэр ус, дулааны эрчим хүчээр хангах, бохир ус татан зайлуулах гэрээний дагуу 20*******7 оны 2 сараас 20*******9 оны 6 сар дуусталх хугацааны халаалт, халуун болон цэвэр ус түгээсэн, бохир ус татан зайлуулсан үйлчилгээний хөлс болох *******.039.43*******.************** төгрөг, 20*******8 оны 09 дүгээр сараас төлөгдөх төлбөрийг 0,3 хувиар тооцож алданги *******7*******.*******46.2 төгрөг нийт *******.2*******0.*******77.3******* төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгон, нэхэмжлэлийн шаардлагаас алданги 249.892.8******* төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгов.
Иргэний хуулийн 39 дүгээр зүйлийн 39.******* дэх хэсэгт иргэний эрх үүргийг үүсгэх, өөрчлөх, дуусгавар болгох зорилгоор хүсэл зоригоо илэрхийлсэн иргэн хуулийн этгээдийн үйлдэл эс үйлдэхүйг хэлцэл гэнэ, 42 дугаар зүйлийн 42.******* дэх хэсэгт хэлцлийг хуульд заасан хэлбэрээр, хуульд заагаагүй бол талууд хэлэлцэн тохиролцож амаар буюу бичгээр хийнэ, 42.2 дахь хэсэгт энгийн хэлбэртэй бичгийн хэлцэл нь хүсэл зоригоо илэрхийлэгч этгээд гарын үсэг зурснаар хүчин төгөлдөр болно гэж тус тус зааснаар талуудын хооронд байгуулсан гэрээнд хариуцагч Ч.******* гарын үсэг зураагүй байх тул түүнд холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгох нь зүйтэй байна.
Нэхэмжлэгч байгууллагын төлбөрийн задаргаа гаргаж өгөөгүй удаасан үйлдэл нь төлбөр хуримтлагдах үндэслэл болсон гэж хариуцагч талаас тайлбарлаж байгаа ч тэрээр талуудын хооронд байгуулсан гэрээний 3.*******.6 дахь хэсэгт заасан хангагчтай холбоотой санал гомдол бичгээр гаргаж шийдвэрлүүлэх эрхээ хэрэгжүүлээгүй байна.
Нэхэмжлэгч байгууллага нь Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 4******* дүгээр зүйлийн 4*******.*******.3 дахь хэсэгт зааснаар улсын тэмдэгтийн хураамж 38.3*******7 төгрөг төлөхөөс чөлөөлөгдсөн бөгөөд Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******7 дугаар зүйлийн *******7.*******, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.*******.******* дэх хэсэгт зааснаар хариуцагчаас *******.2*******0.*******77.3******* төгрөгт ногдох улсын тэмдэгтийн хураамж 33.604 төгрөгийг гаргуулж улсын орлогод оруулахаар шийдвэрлэв.
Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн ********************* дугаар зүйлийн *********************.2.2, **************6, **************8 дугаар зүйлүүдэд заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:
*******. Иргэний хуулийн 243 дугаар зүйлийн 243.******* дэх хэсэгт зааснаар хариуцагч Г.*******аас айл өрхийг цэвэр ус, дулааны эрчим хүчээр хангах, бохир ус татан зайлуулах гэрээний үүрэгт үндсэн төлбөр *******.039.43*******.************** төгрөг, алданги *******7*******.*******46.2 төгрөг нийт *******.2*******0.*******77.3******* төгрөгийг гаргуулж нэхэмжлэгч *******-Ус ОНӨААТҮГ-т олгон, нэхэмжлэлээс үлдэх 249.892.8******* төгрөгийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож, хариуцагч Ч.*******д холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосугай.
2.Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 4******* дүгээр зүйлийн 4*******.*******.3 дахь хэсэгт зааснаар нэхэмжлэгч *******-Ус ОНӨААТҮГ нь улсын тэмдэгтийн хураамж 38.3*******7 төгрөг урьдчилан төлөхөөс чөлөөлөгдсөнийг дурдсугай.
3. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******7 дугаар зүйлийн *******7.*******, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн 7.*******.******* дэх хэсэгт зааснаар хариуцагч Ч.*******аас улсын тэмдэгтийн хураамжид 33.604 төгрөгийг гаргуулж улсын орлого болгосугай.
4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******20 дугаар зүйлийн *******20.2-т зааснаар зохигч нь шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл гардан авснаас хойш *******4 хоногийн дотор Нийслэлийн Иргэний хэргийн Давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй болохыг дурьдсугай.
*******. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн **************9 дүгээр зүйлийн **************9.2, **************9.4-т зааснаар шийдвэр нь танилцуулан сонсгомогц хүчинтэй болох бөгөөд зохигч 7 хоног өнгөрснөөс хойш *******4 хоногийн дотор шүүхэд хүрэлцэн ирж шийдвэрийг өөрөө гардан авах үүрэгтэй ба **************9 дүгээр зүйлийн **************9.7-д зааснаар дээрх хугацаанд шүүхийн шийдвэрийг гардан аваагүй нь гомдол гаргах хугацааг хуульд заасан журмын дагуу тоолоход саад болохгүйг дурдсугай.
ДАРГАЛАГЧ П.ТУЯА