| Шүүх | Налайх дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүх |
|---|---|
| Шүүгч | Энхбаатарын Энхжаргал |
| Хэргийн индекс | 108/2023/0064/Э |
| Дугаар | 2023/ШЦТ/135 |
| Огноо | 2023-09-12 |
| Зүйл хэсэг | 11.1.2.4., |
| Улсын яллагч | Д.Цэцэг-Эрдэнэ, |
Налайх дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийтгэх тогтоол
2023 оны 09 сарын 12 өдөр
Дугаар 2023/ШЦТ/135
МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС
иргэдийн төлөөлөгч Д.*******,
шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Д.Батжаргал,
улсын яллагч Д.Цэцэг-Эрдэнэ /томилолтоор/,
шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Ш.*******,
шүүгдэгч Г.******* нарыг оролцуулан тус шүүхийн хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн шүүх хуралдаанаар
, Багахангай дүүргийн прокурорын газрын хяналтын прокурор Ц.Цэрэнбалжирын Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т заасан гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн ******* овогт *******ийн *******д холбогдох эрүүгийн ******* дугаартай хэргийг 2023 оны 0 сарын 01-ний өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.
Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:
Монгол Улсын иргэн, *******-ний өдөр ******* хотод төрсөн, ******* настай, эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, мэргэжилтэй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл 4, эхнэр, 2 хүүхдийн хамт дүүргийн хороо, од оршин суух хаягтай,
урьд дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн 2022 оны 04 дүгээр сарын 18-ны өдөр 88 дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 17.8 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар 700 нэгжтэй тэнцэх хэмжээний буюу 700.000 төгрөгөөр торгох ял шийтгүүлсэн,
******* овогт *******ийн ******* /РД: /.
Холбогдсон хэргийн талаар:
Шүүгдэгч Г.******* нь 2023 оны 03 дугаар сарын 05-ны орой 22 цагийн орчим дүүргийн хороо байрны гадна Ч.тай хардалтын улмаас “чи муу пизда энд юу хийж байгаа юм бэ” гэснээр маргаан үүсгэн маргалдаж, цээжин тус газарт нь хутгалж эрүүл мэндэд нь хүнд хохирол санаатай учруулсан буюу Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т заасан гэмт хэрэгт холбогджээ.
Шүүх прокуророос шүүхэд шилжүүлсэн эрүүгийн хэргийн хүрээнд, шүүгдэгч Г.*******д холбогдсон хэрэгт гэм буруу, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ Эрүүгийн хуулийн хууль ёсны, шударга ёсны, гэм буруугийн зарчмыг тус тус баримтлан шүүхийн хэлэлцүүлэгт тогтоогдсон үйл баримт, шинжлэн судалсан болон хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудыг үндэслэн дараах дүгнэлтийг хийв.
Нэг. Гэм буруугийн талаар:
Шүүх хуралдаанд улсын яллагч шүүгдэгч Г.*******ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т заасан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайг нотлох, шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Ш.******* улсын яллагчийн зүйлчилсэн хуулийн зүйл, заалттай, маргахгүй, ял шийтгэлийг хөнгөрүүлэх болон Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.2 дугаар зүйлд заасан Сэтгэл санаа нь хүчтэй цочрон давчдаж хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулсан гэмт хэргийн шинж байгаа эсэхийг шалгуулахаар нэмэлт ажиллагаа хийлгэх гэсэн хоёр байр сууринаас тус тус оролцов.
1.1. Шүүхийн хэлэлцүүлэгт талуудаас гаргасан тайлбар, мэдүүлэг:
Шүүгдэгч Г.******* шүүхийн хэлэлцүүлэгт мэдүүлэхдээ: “Би гэм буруу дээр маргаагүй, амьдралынхаа төлөө л явсан. Амьдралаа л бүтэн авч үлдэе гэж бодсон. Би Ч.тай өмнө нь уулзаж байсан, тэгэхэд Ч. хоёр хүүхдийг чинь бодоод эхнэртэй чинь дахиж уулзахгүй гэж хэлж байсан. Тэгтэл намайг дахиад хөдөө ажилд явсан хойгуур байнга уулзаад байсан” гэв.
Иргэдийн төлөөлөгч Д.******* шүүхийн хэлэлцүүлэгт гаргасан дүгнэлтдээ: “Шүүгдэгчийн үйлдэл нь буруу байна. Хохирогчийн шүүхэд бичгээр гаргасан хүсэлтийг харгалзан үзнэ үү. Шүүгдэгч нь хийсэн үйлдэлдээ гэм буруутай байна” гэв.
1.2. Шүүх хуралдаанаар тогтоогдсон хэргийн үйл баримтын талаар:
Шүүгдэгч Г.******* нь 2023 оны 03 дугаар сарын 05-ны орой 22 цагийн орчим дүүргийн хороо байрны гадна Ч.тай хардалтын улмаас “чи муу пизда энд юу хийж байгаа юм бэ” гэснээр маргаан үүсгэн маргалдаж, цээжин тус газарт нь хутгалж эрүүл мэндэд нь хүнд хохирол санаатай учруулсан үйл баримт буюу хэргийн нөхцөл байдал хэрэгт авагдсан дараах нотлох баримтуудаар тогтоогдож байна. Үүнд:
Дээрх нотлох баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, агуулгын хувьд зөрүүгүй, үйл баримтыг хангалттай тогтоож чадсан, мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулиар тогтоосон нотлох баримт цуглуулах, бэхжүүлэх талаарх журам, шаардлагыг зөрчсөн болон хэргийн оролцогчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчсөн, хязгаарласан зөрчил тогтоогдоогүй тул шүүх тэдгээр баримтыг хууль ёсны, үнэн зөв баримтууд гэж үнэлсэн болно.
1.3. Эрх зүйн дүгнэлт:
Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлд заасан “Хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах” гэмт хэрэг нь хүний эрүүл мэндийн халдашгүй байдлын эсрэг гэмт хэрэг бөгөөд гэмт этгээд хүний эрүүл мэндийн халдашгүй байдалд гэм буруугийн санаатай хэлбэрээр халдаж, энэхүү үйлдлийн улмаас хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол учирсан байх субьектив болон обьектив шинжийг хангахыг шаарддаг.
Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т “энэ гэмт хэргийг зэвсэг, тусгайлан бэлтгэсэн зэвсгийн чанартай зүйл хэрэглэж” үйлдсэн бол хүндрүүлэн зүйлчлэхээр заасан бөгөөд “зэвсэг, тусгайлан бэлтгэсэн зэвсгийн чанартай зүйл” гэдэгт иж бүрдэл, бүтцийн хувьд аливаа биетийг устгах, гэмтээх, бие хамгаалах, дохио өгөх зориулалттай эд зүйл, тоног төхөөрөмж, хэрэгслийг хамааруулж ойлгодог.
Хууль зүйн хувьд шүүгдэгч Г.*******ы үйлдэл нь идэвхтэй, ухамсартай үйлдэл бөгөөд хохирогч Ч.ын эрх чөлөөнд халдаж, хүнд зэргийн гэмтэл учруулж, хор уршигт зориуд хүргэсэн байх тул түүнийг гэм буруугийн санаатай хэлбэрээр хүний эрүүл мэндэд хохирол учруулсанд тооцно.
Шүүгдэгч Г.*******ы үйлдлийн улмаас хохирогч Ч.ын биед учирсан цээжний гол дээд хэсэгт цээжний хөндий рүү нэвтэрсэн шарх, цээжний хөндийн цус хуралдалт гэмтэл нь амь насанд аюултай буюу гэмтэл учрах үед амь нас хохирч болох амь тэнссэн байдалд хүргэсэн, үхэлд хүргэх боломжтой хүнд зэргийн гэмтэл болохыг тогтоосон байх бөгөөд шүүгдэгч Г.******* нь хохирогчийн биед уг гэмтлийг хутга буюу хүйтэн зэвсгээр учруулсан байна. Өөрөөр хэлбэл шүүгдэгчийн гэм буруутай үйлдэл болон уг үйлдлийн улмаас хохирогчийн эрүүл мэндэд хүнд гэмтэл бүхий хохирол учирсан үр дагавар хооронд шалтгаант холбоо байна.
Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Ш.******* дүгнэлтдээ “Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт заасан “Санаа сэтгэл хүчтэй цочрон давчдаж хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулсан” гэмт хэргийн шинж байгаа эсэхийг шалгуулахаар нэмэлт ажиллагаа хийлгэж өгнө үү” гэснийг шүүх хянаж үзлээ.
Санаа сэтгэл хүчтэй цочрон давчдаж хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулах гэмт хэрэг нь хүний эрүүл мэндийн халдашгүй байдалд гэм буруугийн санаатай хэлбэрээр, гэмт хэрэг үйлдэх үедээ санаа сэтгэл хүчтэй цочрон давчдаж халдсан байхыг ойлгох бөгөөд гэмт этгээд хүний эрүүл мэндэд хохирол учруулах үедээ заавал сэтгэл санааны гэнэтийн цочролд хоромхон зуур автаж, сэтгэцийн хэвийн байдал алдагдан, өөрийн үйлдлийг удирдан жолоодох, өөртөө хяналт тавих чадваргүй болсон байх ёстой. Хэрэв гэмт этгээд ийм байдалд ороогүй үедээ хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол учруулсан бол хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулах гэмт хэрэг гэж үзнэ.
Шүүгдэгч Г.******* нь хоёр хүүхэдтэйгээ уулзахаар дүүргийн хороо байрны од ирэхэд гал тогооны өрөөнд нь хохирогч Ч. согтуу унтаж байхаар нь уурлаж, хэрүүл маргаан үүсгэж, хохирогчийг гэрээс гарсных нь дараа хутга авч, хойноос нь гарч, дахин маргаан үүсгэж биед нь халдсан гэх үйл баримт тогтоогдож байх бөгөөд шүүгдэгч Г.******* нь хохирогчийг гэрээс гараад явсных нь дараа хутга авч, хойноос нь гарч байгаа үйлдлийг сэтгэл санааны гэнэтийн цочролд хоромхон зуур автсан, өөрийн үйлдлийг удирдан жолоодох чадваргүй болсон гэж үзэх үндэслэлгүй байх тул энэ талаарх өмгөөлөгчийн тайлбар, дүгнэлтийг хүлээн авахаас татгалзав.
Шүүх хуралдаанд оролцсон иргэдийн төлөөлөгч гэм буруугийн талаар гаргасан дүгнэлтдээ “шүүгдэгч Г.*******ыг гэм буруутай гэж үзэж байна” гэх дүгнэлт гаргасан нь үндэслэлтэй болно.
Иймд улсын яллагчийн дүгнэлтийг хүлээн авч, шүүгдэгч Г.*******ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т зааснаар зэвсэг хэрэглэн хүний эрүүл мэндэд хүнд хохирол санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцох хууль зүйн үндэслэлтэй байна гэж шүүх дүгнэв.
1.4. Гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирол, хор уршгийн талаар:
Гэмт хэргийн улмаас хохирогч Ч.ын эрүүл мэндэд хүнд хохирол учирсан боловч хохирогч нь баримтаар нэхэмжилсэн зүйлгүй, өмнөх шүүх хуралдаанд “шүүгдэгч Г.*******аас хохиролд 2.*******0.000 төгрөг авсан, гомдол санал, нэхэмжлэх зүйл байхгүй” гэж мэдүүлсэн, иргэний нэхэмжлэгч дүүргийн Эрүүл мэндийн даатгалын хэлтсийн дарга Ж.Ганжаргал нь гэмт хэргийн улмаас эрүүл мэндийн даатгалын санд учирсан хохирол болох 2.780.700 төгрөг нэхэмжилснийг шүүгдэгч Г.******* 2023 оны 09 дүгээр сарын 12-ны өдөр төлж барагдуулсан болох нь Хаан банкны шилжүүлгийн баримтаар тогтоогдож байх тул шүүгдэгчийг бусдад төлөх төлбөргүйд тооцов.
Хоёр. Эрүүгийн хариуцлагын талаар:
Шүүх хуралдаанд улсын яллагч “шүүгдэгч Г.*******д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т зааснаар 6 жилийн хугацаагаар хорих ял оногдуулж, уг хорих ялыг нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэх” гэсэн дүгнэлт,
Шүүгдэгч Г.******* нь урьд эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан эсэхийг шалгах хуудсаар Цагдаагийн ерөнхий газрын бүртгэлийн санд 1 удаа ял шийтгэгдэж, уг ялыг биелүүлж, дуусгавар болсон байх тул түүнд нэмж нэгтгэх ялгүй байх бөгөөд эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхэд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6. зүйлд заасан хөнгөрүүлэх, мөн хуулийн 6.6 дугаар зүйлд заасан хүндрүүлэх нөхцөл байдал тогтоогдоогүй.
Шүүх шүүгдэгч Г.*******д эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхэд гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал (хардалтын улмаас маргалдаж, зэвсгийн чанартай зүйл буюу хутга хэрэглэж биед нь халдсан байдал), учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар (хохирогчийн эрүүл мэндэд хүнд хохирол учирсан, хохирогчид 2.*******0.000 төгрөг төлсөн, хохирогч гомдолгүй гэх), хувийн байдал (гэм буруугаа хүлээж гэмшиж байгаа байдал, чихрийн шижин хэв шинж 2 гэх өвчний оноштой эрүүл мэндийн байдал) зэргийг харгалзан Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.7 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн 1.4-т заасныг журамлан Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 11.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.4-т зааснаар 4 жилийн хугацаагаар хорих ял шийтгэж, уг хорих ялыг нээлттэй хорих байгууллагад эдлүүлэхээр шийдвэрлэлээ.
Шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч Г.*******д урьд авсан хувийн баталгаа гаргах, Монгол Улсын хилээр гарахыг хязгаарлах хязгаарлалт тогтоох таслан сэргийлэх арга хэмжээг тус тус өөрчилж, түүнд цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авахаар шийдвэрлэв.
Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 36.2 дугаар зүйлийн 1, 4, 36.6, 36.7, 36.8, 37.1 дүгээр зүйлд заасныг тус тус удирдлага болгон
ТОГТООХ нь:
ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Э.ЭНХЖАРГАЛ
ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ Х.ГАНБОЛД
ШҮҮГЧ Д.ЧИНЗОРИГ