Шүүх | Орхон аймаг дахь сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүх |
---|---|
Шүүгч | Шараагийн Эрдэнэцэцэг |
Хэргийн индекс | 142/2017/0028/э |
Дугаар | 00046 |
Огноо | 2017-02-17 |
Зүйл хэсэг | 098.1., 099.1., |
Улсын яллагч | Б.Бүжинлхам |
Орхон аймаг дахь сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийтгэх тогтоол
2017 оны 02 сарын 17 өдөр
Дугаар 00046
МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС
Орхон аймаг дахь сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Ш.Эрдэнэцэцэг даргалж, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга М.Бүжин, улсын яллагч Б.Бүжинлхам, шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Р.Цэрэнханд, шүүгдэгч А.Эрхэмбаяр, Н.Эрдэнэбаатар нарыг оролцуулан тус шүүхийн танхимд хийсэн шүүх хуралдаанаар
Орхон аймгийн Прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 99 дүгээр зүйлийн 99.1, 98 дугаар зүйлийн 98.1-д зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн А.Эрхэмбаяр, Н.Эрдэнэбаатар нарт холбогдох эрүүгийн 201614000559 дугаартай хэргийг 2017 оны 02 дугаар сарын 03-ны өдөр хүлээн авч хянан хэлэлцэв.
Шүүгдэгч нарын биеийн байцаалт:
Монгол Улсын иргэн, 1985 оны 08 дугаар сарын 17-ны өдөр Орхон аймагт төрсөн, эрэгтэй, 31 настай, бүрэн дунд боловсролтой, гүүрэн краны машинч мэрэгжилтэй, Эрдэнэт-Үйлдвэр ХХК-ийн Дулаан цахилгааны төвийн Түлш дамжуулах хэсэгт түлш дамжуулахын машинч ажилтай, ам бүл 5, эхнэр, 3 хүүхдийн хамт Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум Уртбулаг баг 5-2-36 тоотод оршин суух, урьд 2001 оны 07 дугаар сарын 09-ний өдөр Орхон аймгийн сум дундын шүүхээр Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 112 дугаар зүйлийн 112.2-д зааснаар хорих ял шийтгүүлж, 2 жилийн хугацаагаар тэнсэж хянан харгалзаж байсан, гавьяа шагналгүй, хэрэг хариуцах чадвартай гэх Утаат овгийн Нямдаваагийн Эрдэнэбаатар./ ФЖ 85081717/
Монгол Улсын иргэн, 1988 оны 01 дүгээр сарын 24-ний өдөр Орхон аймагт төрсөн, эрэгтэй, 29 настай, бүрэн дунд боловсролтой, цахилгаан тоног төхөөрөмжийн засварчин мэрэгжилтэй, Эрдэнэт-Үйлдвэр ХХК-ийн Дулаан цахилгааны төвд зуухны хэсэгт цэвэрлэгч ажилтай, ам бүл 4, эхнэр, 2 хүүхдийн хамт Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум Яргуйт баг 21-57 тоотод оршин суух, урьд ял шийтгэлгүй, гавьяа шагналгүй, хэрэг хариуцах чадвартай гэх Боржигон овгийн Амарсанаагийн Эрхэмбаяр./ ФД 88012411/
Үйлдсэн гэмт хэргийн талаар:
Шүүгдэгч Н.Эрдэнэбаатар нь 2016 оны 11 дүгээр сарын 25-наас 26-нд шилжих шөнө Орхон аймаг Баян-Өндөр сумын Цагаанчулуут багийн нутаг дэвсгэрт байрлах Их хаадын цуваа хотхоны 5 дугаар байрны 703 тоотын үүдэнд хувийн таарамжгүй харьцааны улмаас А.Эрхэмбаярыг зодож бие махбодид нь хөнгөн гэмтэл учруулсан гэж Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 99 дүгээр зүйлийн 99.1-д зааснаар,
Шүүгдэгч А.Эрхэмбаяр нь 2016 оны 11 дүгээр сарын 25-наас 26-нд шилжих шөнө Орхон аймгийн Баян-Өндөр сумын Хүрэнбулаг багийн нутаг дэвсгэрт байрлах 4 дүгээр хорооллын 20 дугаар байрны 1 дүгээр орцонд хувийн таарамжгүй харилцааны улмаас Н.Эрдэнэбаатарыг зодож бие махбодид нь хүндэвтэр гэмтэл санаатай учруулсан гэж Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 98 дугаар зүйлийн 98.1-д заасан хэрэгт яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлжээ.
ТОДОРХОЙЛОХ нь :
Шүүгдэгч Н.Эрдэнэбаатар нь 2016 оны 11 дүгээр сарын 25-наас 26-нд шилжих шөнө Орхон аймаг Баян-Өндөр сумын Цагаанчулуут багийн нутаг дэвсгэрт байрлах Их хаадын цуваа хотхоны 5 дугаар байрны 703 тоотын үүдэнд хувийн таарамжгүй харьцааны улмаас А.Эрхэмбаярыг зодож бие махбодид нь хөнгөн гэмтэл учруулсан,
Шүүгдэгч А.Эрхэмбаяр нь 2016 оны 11 дүгээр сарын 25-наас 26-нд шилжих шөнө Орхон аймгийн Баян-Өндөр сумын Хүрэнбулаг багийн нутаг дэвсгэрт байрлах 4 дүгээр хорооллын 20 дугаар байрны 1 дүгээр орцонд хувийн таарамжгүй харилцааны улмаас Н.Эрдэнэбаатарыг зодож бие махбодид нь хүндэвтэр гэмтэл санаатай учруулсан болох нь дараах нотлох баримтуудаар нотлогдон тогтоогдож байна.Үүнд :
1. Шүүгдэгч Н.Эрдэнэбаатар шүүхийн хэлэлцүүлэгт: А.Эрхэмбаяр Ононталыг авч явах гэхээр нь авч явж яах юм бэ? энд хонуул гэж би хэлснээс болж бид 2 маргалдсан. Эрхэмбаяр гарч явах гэж байхдаа хаалгааны гадна зогсоод намайг гараад ир пизда минь гээд байсан. Тэгэхээр нь би очоод түүний нүүрэн тус газарт нь 2-3 удаа цохисон. Тэр үед манай хамт олон салгаад намайг аваад явсан. Гомдолгүй нэхэмжлэх зүйлгүй гэв.
2. Шүүгдэгч А.Эрхэмбаяр шүүхийн хэлэлцүүлэгт: Тухайн өдөр арга хэмжээ тараад Эрдэнэбаатарын очиж архи уусан. Тэгээд Ононталыг би авч явах гэснээс болж Эрдэнэбаатартай маргалдаж зодолдсон нь үнэн. Энэ хүний биед хүндэвтэр гэмтэл учруулснаа хүлээн зөвшөөрч байна. Эмчилгээний зардалд 3 500 000 төгрөг төлсөн гэв.
3. Хохирогч Н.Эрдэнэбаатар шүүх хуралдааны хэлэлцүүлэгт: Миний биед хүндэвтэр гэмтэл учирсан. Хохиролд 3 500 000 төгрөг авсан. Одоо гомдолгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй гэв.
4. Хохирогч А.Эрхэмбаярын шүүхийн хэлэлцүүлэгт: Надад хөнгөн гэмтэл учирсан. Н.Эрдэнэбаатартай сайн дураараа эвлэрч байгаа, гомдолгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй гэв.
5. Гэрч Я.Эрдэнэбаярын мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: ...Нөгөө хэд архиа ууж байгаад Эрдэнэбаатар Ононталыг манай гэрт унтуулна, Эрхэмбаяр Ононталыг авч явна гэж хоорондоо маргалдсан. Эрхэмбаяр хувцасаа өмсөөд хаалганы гадаа гарч зогсоод хаалга дэлгэж барьж байгаад Эрдэнэбаатарыг гараад ир гээд байсан. Гэтэл Эрдэнэбаатар гэнэт ухасхийж очоод Эрхэмбаярын нүүр рүү 3 удаа цохисон. Тэгтэл Эрхэмбаяр шалан дээ унасан. Тэр үед бид нар тэр хоёрыг салгаж авсан гэх мэдүүлэг /хх-ийн 22 тал/
6. Гэрч Г.Должинсүрэнгийн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: ...Эрхэмбаяр ах түрүүлээд гэртээ харина гээд хувцасаа өмсөж байсан. Гэтэл юунаас болсныг мэдэхгүй Эрхэмбаяр, Эрдэнэбаатар нар маргалдаад Эрхэмбаяр нь хаалганы гаднаас Эрдэнэбаатарыг гараад ир гээд байсан. Тэгтэл Эрдэнэбаатар нь гэнэт ухасхийж очоод Эрхэмбаярыг 2-3 удаа цохисон. Яг хаана нь цохисоныг хараагүй. Тэр үед бид нар тэр 2-ыг салгасан. Эрхэмбаяр шалан дээр унасан байсан бөгөөд би очоод түүнийг босгож байхад нөгөө хэд гарч яваад Ононтал унтаагаараа үлдсэн байсан гэх мэдүүлэг /хх-ийн 24 талд/
7. Гэрч Б.Ганзоригийн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: Эрхэмбаяр хаалганы гадна зогсоод Эрдэнэбаатар ахыг гараад ир хөөе гээд маргалдаж байсан. Тэд нар руу ойртоод боль юу болоод байгаа юм бэ? гэсэн чинь Эрхэмбаяр хаалганы гаднаас Эрдэнэбаатараа гараад ир гээд өдөөд дуудаад байсан. Тэгтэл Эрдэнэбаатар ах ухасхийгээд Улсболдыг түлхэж гэрээс гараад Эрхэмбаярыг 2-3 удаа цохисон. Тэгэхээр нь Улсболд, Хатанбат ах бид гурав Эрдэнэбаатарыг салгаж авсан. Должинсүрэн Эрхэмбаярыг салгаж авсан гэх мэдүүлэг /хх-ийн 30 тал/
8. Гэрч Б.Хатанбатын мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: Нэг харсан чинь Эрхэмбаяр нь хаалганы гадна хаалга дэлгээд барьчихсан Эрдэнэбаатарыг гараад ир хоёулаа үзье гээд байсан. Эрдэнэбаатар ухасхийж гараад Эрхэмбаярыг хэд хэд цохиод авах шиг болсон. Яг хаана нь хэдэн удаа цохисоныг нь тодорхой хараагүй. Бид нар Эрдэнэбаатар, Эрхэмбаяр нарыг салгасан гэх мэдүүлэг /хх-ийн 31 тал/
9. Гэрч Ж.Эрдэнэчимэгийн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: ...шөнө 04 цаг өнгөрч байхад нөхөр маань өөрөө гэрийнхээ хаалгыг түлхүүрдээд гэртээ орж ирсэн. Гэртээ орж ирээд шууд угаалгын өрөө рүү орсон. Би сэрүүн байсан учир яасан юм бол гээд араас нь орсон чинь нүүр, зүүн хацар, шанаа нь хавдсан, түүний өмсөж явсан хувцас нь нил цус болсон байсан. Тэгэхээр нь яасан юм бэ? гэсэн чинь хамт ажил хийдэг хүнтэйгээ муудалцаад салаад явсан юм. Нөгөө хүн маань утсаар яриад уулзъя гэхээр нь уулзсан чинь намайг зодчихлоо гэсэн гэх мэдүүлэг /хх-ийн 33 тал/
10. Орхон аймгийн Шүүхийн шинжилгээний албаны 2016 оны 11 дүгээр сарын 30-ны өдрийн №845 дугаартай дүгнэлт “...1. А.Эрхэмбаярын биед тархи доргилт, зүүн нүдний зовхи, алимны салстад цус хуралт, зүүн нүдний алимны доргилт, доод уруулын дотор талд шарх үүсчээ. 2. Дээрх гэмтлүүд нь хатуу зүйлийн олон удаагийн үйлчэлээр үүсгэгдэх боломжтой байна. 3. Эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулна. 4. Дээрх гэмтлүүд нь тус бүрдээ гэмтлийн зэргийн зааврын 2.4.1-д зааснаар гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарагдана. 5. Энгийн хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алдалтанд нөлөөлөхгүй шинжээч эмч Ч.Буянзаяа гэсэн дүгнэлт / хх-ийн 44 талд /
11. Шүүхийн шинжилгээний үндэсний хүрээлэнгийн 2016 оны 12 дугаар 02-ны өдрийн 16214 дугаартай 1. Н.Эрдэнэбаатарын биед зүүн хацар яс, хоншоор яс, зүүн нүдний ухархайн дотор, доод гадна ханын хугарал, хамар ясны хугарал, баруун, зүүн нүдний дээд, доод зовхинд цус хуралт, хамар, зүүн хацар, шанаа чамархайд зөөлөн эдийн няцрал, зүүн хацарт шарх, зүүн нүдний алимны салстад цус хуралт, эрүүний зүүн талд тархмал цус хуралт гэмтэл тогтоогдлоо. 2. Дээрх гэмтэл нь мохоо зүйлийн 1 бус удаагийн үйлчлэлээр үүсгэгдэнэ. 3. Дээрх гэмтэл нь эрүүл мэндийг удаан хугацаагаар сарниулах тул шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.3.1-д зааснаар гэмтлийн хүндэвтэр зэрэгт хамаарна. 4. Цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадвар алдалтанд нөлөөлөх эсэх нь эдгэрэлт, эмчилгээний явцаас хамаарна. 5. Дээрх гэмтэл нь хэрэг, учрал болсон гэх цаг хугацаанд үүсэх боломжтой гэсэн дүгнэлт /хх-ийн 49 тал/
Шүүгдэгч нарын ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудас зэрэг болно.
Шүүгдэгч Н.Эрдэнэбаатарт яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хэргийн зүйлчлэл зөв, түүнийг бусдын бие махбодид хөнгөн гэмтэл санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд, А.Эрхэмбаярыг бусдын бие махбодид хүндэвтэр гэмтэл санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцож тэдэнд Эрүүгийн хуульд заасан ял шийтгэл оногдуулах үндэслэлтэй байна.
Хохирогч А.Эрхэмбаяр нь миний биед хөнгөн гэмтэл учирсан. Н.Эрдэнэбаатарт гомдолгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй, сайн дураараа эвлэрч байгаа гэж мэдүүлж байх тул шүүгдэгч Н.Эрдэнэбаатарт холбогдох Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 99 дүгээр зүйлийн 99.1-д зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хэргийг хохирогч шүүгдэгчтэй сайн дураараа эвлэрсэн үндэслэлээр хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэх нь зүйтэй.
Шүүгдэгч А.Эрхэмбаярт ял шийтгэл оногдуулахдаа анх удаа хүндэвтэр гэмт хэрэг үйлдсэн, үйлдсэн хэрэгтээ гэмшиж байгаа, хохирогчид учруулсан хохирол төлбөрөө төлж барагдуулсан зэргийг харгалзан үзэж түүнийг заавал нийгмээс тусгаарлах шаардлагагүй гэж үзлээ.
Энэ хэрэгт хураагдаж ирсэн эд мөрийн болон иргэний бичиг баримт, битүүмжлэгдсэн хөрөнгөгүй, шүүгдэгч нар нь цагдан хоригдсон хоноггүй, бусдад төлөх төлбөргүйг тус тус дурьдах нь зүйтэй байна.
Монгол Улсын Эрүүгийн Байцаан Шийтгэх Хуулийн 248 дугаар зүйлийн 248.1, 283, 284, 285, 286, 290-299 дүгээр зүйлд заасныг удирдлага болгон
ТОГТООХ нь :
1. Шүүгдэгч Утаат овгийн Нямдаваагийн Эрдэнэбаатарыг бусдын бие махбодид хөнгөн гэмтэл санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд, шүүгдэгч Боржигон овгийн Амарсанаагийн Эрхэмбаярыг бусдын бие махбодид хүндэвтэр гэмтэл санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцсугай.
2. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 25 дугаар зүйлийн 25.1, 208 дугаар зүйлийн 208.1.3-д заасныг баримтлан Нямдаваагийн Эрдэнэбаатарт холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгосугай.
3. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 98 дугаар зүйлийн 98.1-д зааснаар шүүгдэгч А.Эрхэмбаярыг 1 /нэг/ жилийн хугацаагаар хорих ялаар шийтгэсүгэй.
4. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 52 дугаар зүйлийн 52.5-д зааснаар шүүгдэгч А.Эрхэмбаярт оногдуулсан 1 /нэг/ жилийн хорих ялыг жирийн дэглэмтэй хорих ангид эдлүүлсүгэй.
5. Энэ хэрэгт шүүгдэгч нар цагдан хоригдсон хоноггүй, хураагдаж ирсэн иргэний бичиг баримтгүй, эд мөрийн баримтгүй, битүүмжлэгдсэн хөрөнгөгүй, бусдад төлөх төлбөргүй болохыг тус тус дурьдсугай.
6. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 61 дүгээр зүйлийн 61.1-д зааснаар шүүгдэгч А.Эрхэмбаярт оногдуулсан 1/нэг/ жилийн хорих ялыг тэнсэж 1 /нэг/ жилийн хугацаагаар хянан харгалзсугай.
7. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 61 дүгээр зүйлийн 61.4-д зааснаар ялтан А.Эрхэмбаярт хяналт тавихыг цагдаагийн байгууллагад даалгасугай.
8. Шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч нарт урьд авсан бусдын батлан даалтанд байлгах таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үлдээсүгэй.
9. Шийтгэх тогтоол танилцуулан сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд ялтан, хохирогч, тэдгээрийн өмгөөлөгч, хууль ёсны төлөөлөгч нар тогтоолыг эс зөвшөөрвөл түүнийг гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор Орхон аймгийн эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах, улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэй.
ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ Ш.ЭРДЭНЭЦЭЦЭГ