ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

 

Õýðãèéí инäåêñ: 171/2014/0245/Ý

 

Ñóì äóíäûí 7 дугаар ø¿¿õèéí ýð¿¿ãèéí õýðãèéí ø¿¿õ õóðàëäààíûã ø¿¿ã÷ Ò.Ýíõæàðãàë äàðãàëæ, 

Ш¿¿õ õóðàëäààíû íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà Б.Нямдорж

Улñûí ÿëëàã÷аар Аймгийн прокурорын газрын хяналтын прокурор Н.Дүүрэнжаргал,

Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Ж.Туяа

                  Ш¿¿ãäýã÷ ***, ***, ***íàðûã îðîëöóóëàí òóñ ø¿¿õèéí ø¿¿õ õóðàëäààíû òàíõèìä нээлттэй õèéâ.

Äархан-Уул àéìãèéí Ïðîêóðîðûí ãàçðааñ Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 181  äүгээð ç¿éëèéí 181.2.5-ò çààñàí ãýìò õýðýãò *** овогт ***ийн ***, *** овогт ***ийн  *** *** овогт ***ны *** íàðò õîëáîãäóóëàí ÿëëàõ ä¿ãíýëò ¿éëäýæ èð¿¿ëñýí *** òîîò ýð¿¿ãèéí õýðãèéã 2014 îíû 12 äóãààð ñàðûí 17-íû ºäºð õ¿ëýýí àâ÷  ø¿¿í õýëýëöëýý.

 

Ø¿¿ãäýã÷ийí áèåèéí áàéöààëò:

 Монгол улсын иргэн, *** оны *** дугаар сарын ***-ний өдөр *** аймгийн *** суманд төрсөн, *** настай, эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, бетон арматурчин мэргэжилтэй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл ***, аав, ээж, ах дүүгийн хамт *** сумын *** дугаар баг Дэвшлийн *** тоотод оршин суух, улсаас авсан гавъяа шагналгүй, ял шийтгэлгүй,  *** овогт *** *** /РД: ***/,

 

Монгол Улсын иргэн, *** оны *** дугаар сарын ***-ний өдөр *** аймгийн *** суманд төрсөн, ***  настай, эрэгтэй, бүрэн бус дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл *** , аав, ээж, ахын хамт *** сумын *** дүгээр баг Чулуутын *** тоотод оршин суух, улсаас авсан гавъяа шагналгүй, ***-ны өдөр ЭХТА-ийн 145 дугаар зүйлийн 145.2-т зааснаар 2 жил 10 хоног хорих ялыг 1 жилийн хугацаагаар шийтгэх тогтоол биелүүлэхийг хойшлуулж байсан,  *** овгийн ***ны *** /РД: ***/,

 

Монгол Улсын иргэн, *** оны *** дүгээр сарын ***-ний өдөр Увс аймгийн *** суманд төрсөн, *** настай, эрэгтэй, бүрэн бус дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл ***, ээж, дүүгийн хамт *** сумын *** дугаар баг Ширээнуруу *** тоотод оршин суух, улсаас авсан гавъяа шагналгүй, ял шийтгэлгүй, *** овгийн *** ***/РД: ***/,

 

Шүүгдэгч ***, ***, ***нар нь архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ бүлэглэн бусдыг илтэд үл хүндэтгэн хүч хэрэглэж, нийгмийн хэв журмыг ноцтой зөрчиж 2014 оны 9 дүгээр сарын 09-ний орой 23 цаг 30 минутын орчим Дархан-Уул аймгийн Дархан сумын 5 дугаар баг, арбатын гудамжинд иргэн ***, ***нарыг зодож танхайрсан ãýìò õýðýãò õîëáîãäæýý. /ßëëàõ ä¿ãíýëòýä áè÷èãäñýíýýð/

 

ТОДОРХОЙЛОХ íü:

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт:

Øүүгдэгч *** шүүхийн хэлэлцүүлэгт мэдүүлэхдээ: “...2014 оны 9 дүгээр сарын 9-ны орой ***, ***тай уулзаад “***” бар орж нэг, нэг шил пиво уучихаад Арбат руу ажлын хүмүүстэйгээ уулзах гэж явсан. Бид гурав сууж явсан таксины жолоочтой маргалдсан. Машинаас буугаад явж байхад хохирогч нартай тааралдаж маргалдсан. Би ***ыг түрүүлж мөргөж, 2-3 удаа нүүр лүү нь цохисон. Би *** ***ыг өшиглөж байхыг харсан. Удалгүй ***цаашаа зугтаад явсан. ***ыг найздаа тайлбарлаад хэлээрэй гээд явуулсаны дараа цагдаа нар ирсэн” гэжээ.

 

Øүүгдэгч *** шүүхийн хэлэлцүүлэгт мэдүүлэхдээ: “...2014 оны 9 дүгээр сарын 9-ны өдөр манай ажлын цалин буусан юм. ***, *** бид нар “***” баранд нэг шил пиво уугаад гарч Арбатын гудамж руу таксинд суугаад явсан. Намайг таксины жолооч 1000 төгрөг авна гэхэд нь маргалдаж байхад  ***, *** хоёр ***, ***нартай маргалдаж байсан. Би ***ын цээж рүү өшиглөсөн юм. Би ***ын араас нь уучлалт гуйх гэж очиход “ална шүү та нарыг” гэж хэлээд явсан. Удалгүй би цагдаад баригдаж эрүүлжүүлэхэд хоносон юм” гэжээ.

 

Øүүгдэгч ***шүүхийн хэлэлцүүлэгт мэдүүлэхдээ: “...Манай ажлын цалин буугаад бид гурав “Диди” баранд хүний нэг, нэг шил пиво уучаад арбат руу явсан. Арбатын гудамжны  “Касс” барнаас хоёр залуу гарж ирэхэд *** тэднийг дуудсан. Би ***ыг нэг залууг нь мөргөж байхыг харсан. Би *** нүүр лүү нь өшиглөсөн. Зодоон болж дууссаны дараахан ажлын хүмүүстэйгээ юм яриад зогсож байхад *** цагдаад баригдчихсан ирсэн” гэжээ.

 

Шүүгдэгч *** ìºðäºí áàéëöààòûí øàòàíä ºãñºí: ”.... Анх ***, ***нар таараад ***ад томроод хальт зүс таньдаг тул ***ын хамар луу би эхлэн мөргөлдсөн.Бид З архи уусан халамцуу явж байгаа хальт зүс таньдаг *** найзтайгаа явж байхыг хараад би ***ад томроод мөргөсөн чинь манай 2 найз миний хажуугаас ирээд ***тай явж байсан ***ыг нийлээд зодсон юм...” гэх мэдүүлэг /хэргийн 100-101 дүгээр хуудас/,

 

Шүүгдэгч ***ын ìºðäºí áàéëöààòûí øàòàíä ºãñºí: “....2014.09.09-ний өдөр цалингаа аваад ажлаа тараад 21 цагийн алдад ***, ***бид З *** баар орсон. Бааранд 05 литрийн архи болон хүн тус бүр пиво уусан. ***-ээс 22 цаг өнгөрч байхад гараад Арбатын гудамжинд ирсэн, таксинаас буугаад *** кафены тэнд модны хажууд *** ***2 үл таних 2 залууг зодож харагдсан. Тэгэхээр нь би араас нь явж очоод ***ын зодож байсан ***ын нөгөөдөх залууг нь цээж рүү нь нэг удаа өшиглөсөн. Тэгсэн ***ын хамраас нь цус гарсан байсан ба ***тай хамт явсан залуу нь гүйгээд зугтаад явсан, би араа снь хөөгөөд гүйцээгүй. Тэгээд Кассын тэнд жаахан сууж байгаад буцаад явах гэж байтал гудамжинд цагдаа нар барьж аваад эрүүлжүүлсэн...”, ***, *** бид 3 хохирогч ***, ***нарыг гудамжинд ямар нэгэн шалтгаангүй согтуугаар зодож гэмтээсэн нь үнэн. Миний хувьд ***, ***хоёрын цээжрүү нь өшиглөсөн нь үнэн....” гэх мэдүүлэг /хэргийн 87-88, 91-92 дугаар хуудас/,

 

Шүүгдэгч ***мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...***, *** бид З шинэ Дарханд байх *** констракшний барилга дээр хамт ажиллаж байсан ба 2014.09.09.-ний өдөр бид нар цалингаа авчихаад ***ы найз *** бид 4 ***  бааранд орж хү бүр хоёр хоёр нийслэл пиво уугаад нэг шил 1 литрийн нэрийг нь мэдэхгүй архийг авч уусан. Тэндээс гарч Арбатын гудамжинд таксинаас буугаад *** ***, *** бид 4 явж байтал *** харилаа гээд салсан. Бид З-ын хажуугаар танихгүй 2 банди өнгөрч явсан ба харсан нэг залуу нь урьд нь манай найзыг зодож байсан бандитай адилхан харагдахаар би нааш ир гэж тэр 2 бандийг дуудсан. Тэр 2 банди бид З дээр хүрээд ирсэн. Тэгэхээр нь би ***ыг шууд заамдаж аваад хамар луу нь шууд гараа атгаж байгаад цохисон, ***ыг би бас зодсон. Тэгсэн *** нь цагдаа дуудсан юм шиг байна лээ, Арбатын гудамжинд явж байхад эргүүлийн цагдаад баригдаад эрүүлжүүлэгдсэн..., Урьд нь хохирогч нарыг ганцаараа зодсон гэж худал мэдүүлсэн. Одоо би үнэн ярья.... найз *** гаа явж байхад нь ***ын хамрыг мөргөөд бас *** нүүр лүү нь өшиглөсөн...”  гэх мэдүлэг /хэргийн 105, 109-110 дугаар хуудас/,

 

Насанд хүрээгүй хохирогч ***ын мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “....2014.09.09-ний орой 2З цаг өнгөрч байхад найз *** хамт Толгойт ороод хүнтэй уулзчихаад Арбатын гудамжинд гэр рүүгээ явж байхад *** супер маркетын ойролцоо танихгүй З залуу явж харагдсан. Тэдгээр залуучуудын нэг нь намайг харснаа чи намайг таньж байна уу гээд надаас өндөр дугаар асуухаар нь би –танихгүй байна гэсэн. Тэгсэн тэр залуу нь шууд намайг хамар луу гараа атгаж байгаад цохьсон чинь онигор нүдтэй өндөр нуруутай банди нь миний хамар луу мөргөөд, тэгсэн намхан биетэй маажиг хөлтэй залуу нь намайг цээж рүү нэг удаа өшиглөсөн. Тэдгээр залуучууд намайг З-лаа зодож цохихдоо надад юу ч гэж хэлээгүй шууд л тал талаас цохиж өшиглөсөн.  Надтай хамт явж байсан ***тухайн үед болиоч ээ та нар гэтэл өөрийгөө *** гэх залуу нь хамар луу гараараа цохьсон ба Идэрээ гэх залуутай хамт явсан 2 залуугийн нь нэг нь **ыг барьж өгөөд нөгөө нь ***ыг нүүр хамар луу нь өшиглөж байсан. Тэгээд тэд нар ***тавихаар нь ***зугтаад явсан ба би араас нь зугтаад ***бид 2 хамт цагдаа дээр ирж амаараа гомдол гаргасан...” гэх мэдүүлэг  /хэргийн 17-18 дугаар хуудас/,

 

Хохирогч *** мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “....2014.09.09-ний өдөр би найз ***ын хамт УБ хот явах гээд вагонд суухаар Арбатын гудамжинд 2З цаг өнгөрч байхад явж байтал *** бид 2-ын хажуугаар зөрж өнгөрсөн үл таних 4 залуу ***ыг зогсоосон. Би тухайн үед ***аас бага зэрэг түрүүлээд Арбатын гудамж уруудаад явсан. Тэгээд *** бага зэрэг хоцрохоор нь би эргээд хартал З  бандийн нэг нь ***ыг хамар луу нь мөргөсөн байсан. Тэгэхээр би *** болон тэдгээр З залуу дээр очоод /би огт юм яриагүй/ тэгсэн *** гэх банди нь миний нүүр лүү гараараа цохиод нүүрээ дарж газарт явган суутал *** хамт явсан 2 залуутайгаа миний тал талаас өшиглөж зодсон. Намайг яалт ч үгүй З хүн зодсон. Тэгээд би зугтаад явсан. Миний араас нөгөө залуучууд хөөгөөд байсан. Араас *** зугтаад ирсэн....” гэх мэдүүлэг  /хэргийн 23-24 дүгээр хуудас/,

 

гэрч ***ийн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “....2014.09.10-ны  өдөр орой ажлаа тараад гэртээ ирсэн чинь ***хүүгийн маань хамар нь хавдсан, уруул нь хавдсан байдалтай байхаар нь яасан бэ гэтэл өчигдөр орой гудамжинд *** бид 2 хүнд зодуулсан, цагдаад хэлсэн гэж байсан. Тэгээд удалгүй 2 хоногийн дараа байх, ******ын хамт УБ хот орж барилгын ажил хийнэ гээд яваад өгсөн.... тэгсэн цагдаагаас хүүг маань хайгаад байгаа сураг дуулдаад уржигдар ***Дарханд ирээд цагдаагаас олон дуудуулж байна, очихгүй бол арай болохгүй нээ гээд ирсэн байгаа нь энэ....” гэх мэдүүлэг  /хэргийн 27 дугаар хуудас/,

2014.10.29-ний өдрийн шүүх эмнэлгийн үзлэг хийсэн акт №1273-д: 1.***ын биед эрүүл мэндийг сарниулах гэмтэл тогтоогдоогүй болно /хх-ийн 34/

2014.10.29-ний өдрийн шүүх эмнэлгийн үзлэг хийсэн акт №1270-д: 1.*** биед эрүүл мэндийг сарниулах гэмтэл тогтоогдоогүй болно /хх-ийн 41/

            -Ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудас /хэргийн 114,118, 121 дахь тал/ болон хавтаст хэрэгт авагдсан бусад бичгийн баримтуудыг шинжлэн судаллаа.

 

Ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëэгт шинжлэн ñóäëàãäñàí áè÷ãèéí áàðèìòóóäààð ø¿¿ãäýã÷  ***, ***, ***нар нь 2014 оны 09 дүгээр сарын 09-ны орой 23 цаг 30 минутын орчим Дархан-Уул аймãèéí Дархан сумын 5 дугаар баг Арбатын гудамжинд архи согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ бүлэглэн бусдыг илтэд үл хүндэтгэн хүч хэрэглэж, нийгмийн хэв журмыг ноцтой зөрчиж иргэн ***, ***нарыг зодож танхайрсан гэмт хэрэг үйлдсэн нь нотлогдож байх бөгөөд Äàðõàí-Óóë аймгийн прокурорын газраас түүний ¿éëäëèéã ç¿éë÷èëñýí õóóëèéí ç¿éë, õýñýã çºâ áайна.

 

            Иймд шүүгдэгч ***, ***, ***нарыг бүлэглэн бусдыг илтэд үл хүндэтгэн нийгмийн хэв журмыг ноцтой зөрчиж танхайрсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм  буруутайд тооцож, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлтэй байна гэж шүүх үзлээ.

           

            Насанд хүрээгүй хохирогч *** түүний хууль ёсны төлөөлөгч ***аас хохирлын мөнгө 800 000 төгрөг авсан, ãîìäîë ñàíàëã¿é, нэхэмжлэх зүйлгүй, хохирогч ***аас гомдол саналгүй, шүүх хуралд суух ãýñýí òàéëáàðуудыг шүүхэд бичгээр гаргасан байх тул гэмт хэргийн улмаас учирсан материаллаг хохирлыг нөхөн төлсөн, õîõèðîã÷ нараас ãîìäîë ñàíàë, íýõýìæëýõ ç¿éëã¿é гэж үзлээ.

 

            Ø¿¿ãäýã÷ ***, ***нар íü урьд ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудаст урьд шүүхээр ял шийтгүүлж байгаагүй, Цагдаагийн Ерөнхий газрын лавлагааны санд бүртгэгдээгүй болохыг тодорхойлсон баримт хэрэгт авагдсан /хэргийн 39,43  дахь тал/ байх тул àíõ óäàà ãýìò õýðýã ¿éëäñýí гэж үзнэ.

 

Шүүгдэгч *** Дархан-Уул аймаг дахь Сум дундын шүүхийн 2013 оны 6 дугаар сарын 27-ны өдрийн 111 дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 145 дугаар зүйлийн 145.2-т зааснаар 2 жил 10 хоногийн хорих ялаар шийтгүүлж, шийтгэх тогтоол биелүүлэхийг 1 жилийн хугацаагаар хойшлуулсан бөгөөд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 78.2.1-т заасан хугацаа өнгөрсөн байх тул ял анх удаагаа гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзэх үндэслэлтэй байна.

 

            Шүүгдэгч ***, ***, ***нь анх удаа хүндэвтэр гэмт хэрэг үйлдсэн, гэмт хэргийн улмаас учирсан материаллаг хохирлыг нөхөн төлсөн зэргийг харгалзан үзэж, ***, ***, *** нарт оногдуулсан ялыг биечлэн эдлүүлэхгүйгээр Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 61, 62 дугаар зүйлд заасан зохицуулалтыг хэрэглэх боломжтой гэж дүгнэлээ.

           

Шүүгдэгч ***, ***, *** нар нь эíý õýðгийн улмаас öàãäàí õîðèãäооã¿é, хураасан болон битүүмжилсэн эд хөрөнгөгүй, эд мөрийн баримтаар хураагдсан ç¿éëã¿é ãýæ шийдвэрлэснийг дурьдав.

 

Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí  283 дугаар зүйлийн 283.1, 286 дугаар зүйлийн 286.1, 290 äóãààð ç¿éëèéí 290.3, 294, 297,298, 299, 303, 304 ä¿ãýýð ç¿éë¿¿äýä çààñíûã óäèðäëàãà áîëãîí ÒÎÃÒÎÎÕ íü:

 

            1. Шүүгдэгч *** овогт *** ***, *** овогт *** ***, *** овогт *** ***нарыг  бүлэглэн бусдыг илтэд үл хүндэтгэн хүч хэрэглэн танхайрсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцсугай.

                         

            2. Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí тусгай ангийн 181 äүгээð ç¿éëèéí 181.2.5-ä зààñíààð ø¿¿ãäýã÷ *** овогт *** ***, *** овогт *** ***, *** овогт *** ***нарт  тус бүр 3 /гурван/ жил 10/ арав / хоногийн хугацаагаар хорих ялаар шийтгэсүгэй.

 

3. Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí ерөнхий ангийн 52 äóãààð ç¿éëèéí 52.5-ä çààñíààð шүүгдэгч *** овогт *** ***, *** овогт *** ***, *** овогт *** ***нар тус бүрт оногдуулсан 3 /гурван/ жил 10 / арав/ хоногийн хугацаагаар хорих ялыг æèðèéí äýãëýìòýй  хîðèõ àíãèд тус тус ýäë¿¿ëñ¿ãýé.

 

4. Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 297 дугаар зүйлийн 297.1.3-т заансаар шүүгдэгч ***, ***, ***нар нь тус тус 13 хоног цагдан хоригдсон болохыг дурьдсугай.

 

5. Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 298 дугаар зүйлийн 298.1.1, 298.1.2-т зааснаар шүүгдэгч ***, ***, ***нар нь бусдад төлөх төлбөргүй, хэрэгт хураасан болон битүүмжилсэн эд хөрөнгөгүй, эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн зүйлгүй болохыг тус тус дурдсугай.

 

   6. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 61 дүгээр зүйлийн 61.1-д зааснаар  ялтан ***, ***, ***оногдуулсан 3 /гурван/ жил 10/ арав хоногийн хугацаагаар хорих ялыг тэнсэж, 2 /хоёр/ жилийн хугацаагаар  хянан харгалзсугай.

 

7. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 297 дугаар зүйлийн 297.1.4-т зааснаар шèéòãýõ òîãòîîë õ¿÷èí òºãºëäºð áîëòîë ***, ***, ***нарт  óðьä àâñàí áóñäûí áàòëàí äààëòàä ºãºõ òàñëàí ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýã  хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

8. Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí åðºíõèé àíãèéí 61 äóãààð ç¿éëèéí 61.4-ò çààñíààð ***, ***, *** нарын засрал хүмүүжилд хяналт тавихыг Дархан-Уул аймгийн Цагдаагийн байгууллагад даалгаж, хянан харгалзах хугацаанд захиргааны шийтгэл хүлээвэл Цагдаагийн байгууллагын саналыг үндэслэн хорих ялыг биечлэн эдлүүлэхийг  ***, ***, ***нарт мэдэгдсүгэй.

 

9. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 299 дүгээр зүйлийн 299.3-т зааснаар шийтгэх тогтоол танилцуулан сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд мөн хуулийн 303-т зааснаар тогтоолыг эс зөвшөөрвөл шүүгдэгч, хохирогч, тэдгээрийн өмгөөлөгч, хууль ёсны төлөөлөгч нар тогтоолыг гардуулснаас хойш 14 хоногийн дотор Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны 9 дүгээр шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах, улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэйг дурьдсугай.

 

10. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 306 дугаар зүйлийн 306.1-д зааснаар энэхүү шийтгэх тогтоолд давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд шийтгэх тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоолыг биелүүлэх хүртэл ***, ***, *** нарт авсан батлан даалтад өгөх таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

 

 

 

ÄÀÐÃÀËÀÃ× Ø¯¯Ã×                            Ò.ÝÍÕÆÀÐÃÀË