ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

 

Õýðãèéí инäåêñ: 171/2015/0022/Э/

 

Ñóì äóíäûí 7 дугаар шүүхийн ýð¿¿ãèéí õýðãèéí ø¿¿õ õóðàëäààíûã ø¿¿ã÷ ß.Òóóë äàðãàëæ, 

Ш¿¿õ õóðàëäààíû íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà Б.̺íãºíöýöýã,

Улñûí ÿëëàãчаар Аймгийн прокурорын газрын хяналтын прокурор Н.Мөнгөнсүх,

Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Г.Уянга,

Ш¿¿ãäýã÷ ***нарыг оролцуулан òóñ ø¿¿õèéí ø¿¿õ õóðàëäààíû òàíõèìä íýýëòòýé õèéâ.

 

Äàðõàí-Óóë àéìãèéí Ïðîêóðîðûí ãàçðààñ ***холбогдуулан Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 181 ä¿ãýýð зүéëèéí 181.2.1-т çààñíаар ÿëëах дүгнэлт үйлдэж èð¿¿ëñýí ýð¿¿ãèéí 201409000863 äóãààðòàé õýðãèéã 2014 îíû 12 äугааð ñàðûí 19-íèé ºäºð õ¿ëýýí àâ÷, хянаí õýëýëöëýý.

 

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:

 

Монгол Улсын иргэн, ***/РД: ***/,    *** өдөр Булган аймгийн Булган суманд төрсөн, 51 настай, эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, *** мэргэжилтэй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй /тэтгэвэрт/, ам бүл 2, эхнэрийн хамт, ***  тоотод оршин суух, улсаас авсан гавъяа шагналгүй, ял шийтгэлгүй

 

Шүүгдэгч ***нь согтуугаар 2014 оны 11 дүгээр сарын 5-ны өдөр  Дархан-Уул аймгийн Дархан сумын 16 дугаар багийн нутаг дэвсгэр Үйлчилгээний төв дээр иргэн ***үл ялих зүйлээр шалтаглан нийгмийн хэв журмыг ноцтой зөрчин, догшин авирлаж танхайрсан гэмт хэрэгт холбогджээ. /яллах дүгнэлтэнд бичигдсэн байдлаар/

 

Тîäîðõîéëîõ íü:

-Шүүхийн хэлэлцүүлэгт:

-Шүүгдэгч ***шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: “...2014 îíû 11 ä¿ãýýð ñàðûí 5-íû ºäºð гэртээ 0.33 граммтай архи авч уучихаад ¿éë÷èëãýýíèé òºâ рүү явсан. Үйлчилгээний төв äýýð *** àõòàé òààðàëäàæ, 16 давхарын áèëëяðä руу îðñîí. Манай хàìò àæèëëàäàã çàëóóñ биллярд тоглож байсан. Тэд 0.75 граммын шилтэй àðõè авчирч уусан. Тэр архинаас уугаад, тоглоод сууж байхад ***орж ирсэн. Тэндээс ***, *** ах хоёртой гарч 16 давхарын гаднаас салсан. Түүнээс хойш юу болсныг тодорхой санахгүй байна. Үйлдсэн хэрэгтээ гэмшиж байна.

...хийсэн хэрэгтээ их гэмшиж байна, дахин èéì хэрэг хийхгүй, хөнгөн ял оноож өгөөч.” ãýх мэдүүлэг,

-Хохирогч ***мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...2014 оны 11 дүгээр сарын 5-ны өдөр хуучин хорооллын 16 дугаар байрны биллярданд очиход ***, ***, ***, *** нараас гадна ганц нэг хүн тоглож байсан. Манай ажлынхан 0.75 литрийн нэг шил архи хувааж ууцгааж байхад *** ах нэгэнтэй нь гараад явсан, би тэр талаар нь мэдээгүй. Тэгээд тарах болоод 15 цагийн үед биллярднаас ганцаараа гараад явж байгаад үйлчилгээний төв дээр *** ахтай таарсан. *** ах тухайн үед нилээн согтуу байхаар нь би “та одоо гэртээ харь” гэж хэлсэн чинь *** ах “би өөрөө харьж чадна, чамд ямар хамаатай юм” гэхээр нь би “хурдан хариарай, согтсон байна шүү” гэсэн чинь *** ах над руу ахархаад чи одоо надад заах юм уу гэсэн утгатай зүйл хэлээд миний хамар, нүд рүү гараараа цохиход хамарнаас цус гарахаар нь би нүүрээ дараад доош суусан. Тэгэхэд *** ах миний эрүү рүү өшиглөсөн. Тэгээд би яаж байгаа юм гэж хэлээд *** ахаас салаад гэр лүүгээ явсан.

...би огт маргаж муудалцсан зүйл байхгүй. Бид хоёр арав гаран жил хамт ажиллаж байсан, нэг ч удаа хоорондоо маргаж байгаагүй.” гэх мэдүүлэг /хэргийн 10 дахь тал/,

 

-Гэрч ***мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...2014 оны 11 дүгээр сарын 5-ны өдөр 22 цагийн үед гэртээ харихад нөхөр маань унтаж байсан. Тэгээд би хоол хийгээд нөхрөө “хоол ид” гэсэн чинь “хоол идэхгүй, бие өвдөөд байна” гээд хэвтээд байсан. Тэгээд би “яагаад хоол ундаа идэж уухгүй байгаа юм бэ?” гэсэн чинь “орой хүн эрүү рүү цохьсон юм” гэж хэлсэн, өөр юм хэлээгүй. Маргааш нь орой 22 цагийн үед ажлаа тараад гэртээ харихад яг өмнөх өдөртэйгээ адилхан хоол унд идэхгүй байхаар нь би яасан талаар асуухад “хамт ажиллаж байсан *** гэдэг хүн эрүү рүү цохьсон” гэсэн. “Юунаас болоод цохьсон юм” гэхэд “үйлчилгээний төв дээр *** ахтай таараад одоо харьж унт гэсэн, өөр юм хэлээгүй, тэгэхэд намайг цохиод авсан” гэж хэлсэн.

...Согтуу байгаагүй, архи үнэртэж байсан...” гэх мэдүүлэг /хэргийн 11 дэх тал/,

 

-Гэрч ***мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...2014 оны 11 дүгээр сарын 5-ны өдөр цалин буугаад хуучин хороолол 16 дугаар байрны биллъярданд ***, ***, *** бид 4 тоглоод нэг шил 0,75 литрийн архи авчихсан байж байхад гаднаас *** ах, *** ах нар орж ирээд хамт тоглоод ууж байгаад тэр хоёрт бид нар 0,5 литрийн нэг шил архи өгөөд архиа уугаад дуусаж байхад гаднаас *** согтуу нэг шил 0,75 экс архи барьчихсан орж ирсэн. Тэгээд бид нар архиа хувааж уугаад дуусаж байхад *** гараад явчихсан байсан. Хэзээ гарсан талаар нь мэдээгүй, Сүүлд  нь *** хүүхдийн төрсөн өдөр гээд гэсэн чинь *** ах би гэррүүгээ явлаа гээд *** ах, *** хоёртой хамт гараад явсан. Тэрнээс хойш юу болсон талаар мэдэхгүй.

..Маргасан асуудал байхгүй.” гэх мэдүүлэг /хэргийн 13 дахь тал/,

 

-Гэрч Б.***ын мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...Тухайн өдөр хуучин хорооллын 16 дугаар байрны биллярданд ***, ***, *** бид дөрөв нэг 0.75 шилтэй архи авчихсан, биллярд тоглоод байж байхад гаднаас *** ах нэг найзынхаа хамт орж ирсэн. Тэгээд бид нар архиа хувааж ууж байгаад, *** ахад бид нар 0.5 шилтэй архи авч өгөөд уугаад байж байхад гаднаас *** согтуу нэг шил 0.75 гр Экс архи барьчихсан орж ирсэн. Уг архинаас бүгдээрээ ууж байхад *** гарлаа гээд алга болчихсон. Тэгээд би гэр рүүгээ харих болоод биллярднаас гарахад надтай  хамт *** ах хамт ирсэн найзтайгаа хамт гараад 16 дугаар байрны гаднаас салсан. Би тэрнээс хойш юу болсон талаар мэдэхгүй.” гэх мэдүүлэг /хэргийн 14 дэх тал/,

 

-Гэрч  Г.***ын мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...2014 оны 11 дүгээр сарын 5-ны өдөр 13 цагийн үед үйлчилгээний төв дээр ***тэй таарахад *** “хуучин хорооллын 16 дугаар байрны биллярд орж тоглоё, тэнд төмөрлөгийн хүүхдүүд тоглож байгаа” гэсэн. *** бид хоёрыг ороход тэдгээр залуучууд архи ууж байсан бөгөөд тэр залуучуудтайгаа архинаас нь хувааж ууж байгаад *** бид 2 гарахад *** хамт гараад биллярдны үүднээс *** үйлчилгээний төв яваад *** бид 2 баруун тийш яваад ***гөөс салсан. Тэрнээс хойш юу болсон талаар сайн мэдэхгүй.

...Би *** гэж ямар хүн байдаг талаар мэдэхгүй. Тухайн өдөр биллярданд ямар нэгэн маргаан хэрүүл болоогүй.” гэх мэдүүлэг /хэргийн 16 дахь тал/,

-“***биед нүдний зовхинд, эрүүн доор шалбаралт, эрүүний буланд хугаралттай гэмтэл тогтоогдлоо. Дээрх гэмтэл нь хатуу, мохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүсгэгдсэн болно. Шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.3.1-т зааснаар эрүүл мэндийг удаан хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн хүндэвтэр зэрэгт хамаарна.” гэх 2014 оны 11 дүгээр сарын 11-ний өдрийн *** дугаартай шинжээчийн дүгнэлт /хэргийн 19 дэх тал/,

-Өвчний түүх /хэргийн 33-45 дахь тал/,

- Хохирлын мөнгө хүлээн авсан тухай баримт /хэргийн 47-48, 86-87 дахь тал/,

-Ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудас /хэргийн 30 дахь тал/ болон хавтаст хэрэгт авагдсан бусад бичгийн баримтуудыг шинжлэн судаллаа.

 

Ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëэгт шинжлэн ñóäëàãäñàí áè÷ãèéí áàðèìòóóäààð ø¿¿ãäýã÷  ***íü согтуугаар 2014 оны 11 дүгээр сарын 5-ны өдөр  Дархан-Уул аймгийн Дархан сум, 16 дугаар багийн нутаг дэвсгэр Үйлчилгээний төв дээр нийгмийн хэв журмыг ноцтой зөрчин, үл ялих зүйлээр шалтаглан, догшин авирлаж танхайрсан гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь нотлогдож байх бөгөөд аймгийн прокурорын газраас түүний ¿éëäëèéã ç¿éë÷èëñýí  õóóëèéí  ç¿éë, õýñýã çºâ áайна.

 

            Иймд шүүгдэгч Д.***г нийгмийн хэв журмыг ноцтой зөрчин, үл ялих зүйлээр шалтаглан догшин авирлаж танхайрсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм  буруутайд тооцож, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлтэй байна гэж шүүх үзлээ.

 

            Шүүгдэгч ***нь хохирогч Д.***д 4672450 /дөрвөн сая зургаан зуун далан хоёр мянга дөрвөн зуун тавин төгрөг/ төгрөгийн хохирол төлбөрийг төлж барагдуулсан /хэргийн 47-48, 86-87 дахь тал/ бөгөөд хохирогч ***нь хохирлыг барагдуулсан тул гомдол саналгүй, нэхэмжлэх зүйлгүй гэсэн тодорхойлолт ирүүлсэн /хэргийн 88 дахь/ байх тул хохирогчийн хохирол төлбөрийг өөрийн сайн дураар төлж барагдуулсан байна гэж үзлээ.

 

            Ø¿¿ãäýã÷ ***íü урьд ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудаст урьд шүүхээр ял шийтгүүлж байгаагүй, Цагдаагийн Ерөнхий газрын лавлагааны санд бүртгэгдээгүй болохыг тодорхойлсон баримт хэрэгт авагдсан /хэргийн 30 дàхü тал/ байх тул àíõ óäàà ãýìò õýðýã ¿éëäñýí гэж үзнэ.

 

            Шүүгдэгч ***нь анх удаа хүндэвтэр гэмт хэрэг үйлдсэн, гэмт хэргийн улмаас учирсан материаллаг хохирлыг нөхөн төлсөн, үйлдсэн гэмт хэрэгтээ чин санаанаасаа гэмшиж байгаа зэргийг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 55 дугаар зүйлийн 55.1.1, 55.1.3. 55.1.9-т зааснаар ял хөнгөрүүлэх нөхцөл байдалд харгалзан  үзэж, түүнд оногдуулсан ялыг биечлэн эдлүүлэхгүйгээр Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 61 дүгээр зүйлд заасан зохицуулалтыг хэрэглэх боломжтой гэж дүгнэлээ.

           

Шүүгдэгч ***нь эíý õýðгийн улмаас öàãäàí õîðèãäооã¿é, хохирогчид төлөх төлбөргүй, хураасан болон битүүмжилсэн эд хөрөнгөгүй, эд мөрийн баримтаар хураагдàæ èð¿¿ëñýí ç¿éëã¿é áолохыг дурьдаад

 

Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 283 дугаар зүйлийн 283.1, 286, 290 дүгээр ç¿éëèéí 290.3, 294, 297, 298, 299, 303, 304 ä¿ãýýð ç¿éë¿¿äýä çààñнûã óäèðäëàãà áîëãîí Òîãòîîõ íü:

 

1.Ø¿¿ãäýã÷ ******г нийгмийн хэв журмыг ноцтой зөрчиж, үл ялих зүйлээр шалтаглан догшин авирлаж танхайрсан гэмт хэрэг үйлдсэн ãýì áóðóóòàéä òîîöñóãàé.

 

2.Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí тусгай ангийн 181 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 181.2.1-т зààñíààð ø¿¿ãäýã÷ ***3 жил 6 сар /ãóðâàí æèë зургаан сар/ хорих ял øийтгэсүгэй.

 

3.Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí ерөнхий ангийн 52 äóãààð ç¿éëèéí 52.5-ò çààñíààð шүүгдэгч ***îíîãäóóëñàí 3 жил 6 сар /ãóðâàí æèë зургаан сар/ õîðèõ ÿëûã æèðèéí äýãëýìòýé  õîðèõ àíãèä ýäë¿¿ëñ¿ãýé.

 

4.Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 297 дугаар зүйлийн 297.1.3, 298 äóãààð ç¿éëèéí  298.1.1, 298 äóãààð ç¿éëèéí 298.1.2-ò çààñíààð ø¿¿ãäýãч ***нь ýíý õýðэãт öàãäàí õîðèãäîîã¿é, õîõèðîã÷èä òºëºõ òºëáºðã¿é, õóðààñàí áîëîí áèò¿¿ìæèëñýí ýä õºðºíãºã¿é, ýä ìºðèéí áàðèìòààð õóðààãäàæ èðñýí ç¿éëã¿é áîëîõûã òóñ òóñ äóðüäñóãàé.

 

5.Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí ерөнхий ангийн 61 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 61.1-ä çààñíààð энэ шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 181 д¿ãýýр зүйлийн 181.2.1-т зааснаар Д.***д оногдуулсан 3 жил 6 сар /ãóðâàí æèë зургаан сар/ õîðèõ ÿëûã биечлэн эдлүүлэхгүйгээр òýíñýæ, 2 /хоёр/ жилийн  õóãàöààãààð õÿíàí õàðãàëçàхаар тогтоосугай.

 

6. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 61 дүгээр зүйлийн 61.4, 61.5-т зааснаар тэнсэгдсэн Д.***д хяналт тавихыг Äàðõàí-Óóë àéìãèéí öагдаагийн ãàçàðò хариуцуулж, хянан харгалзах хугацаанд захиргааны шийтгэл хүлээвэл Цагдаагийн байгууллагын саналыг үндэслэн хорих ялыг биечлэн эдлүүлэхийг Д.***д мэдэгдсүгэй.

 

7. Эр¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 299 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 299.3-ò çààñíààр шийтгэх тогтоол танилцуулан сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шийтгэх òîãòîîëûã ýñ çºâøººðâºë ÿëòàí, õîõèðîã÷, òýäãýýðèéí ºì㺺ëºã÷, õóóëü ¸ñíû òºëººëºã÷ íàð òîãòîîëûã ãàðäóóëñíààñ õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны 9 дүгээр ø¿¿õýä äàâæ çààëäàõ ãîìäîë ãàðãàõ, óëñûí ÿëëàã÷, äýýä øàòíû ïðîêóðîð ýñýðã¿¿öýë áè÷èõ ýðõòýéã äóðüäñóãàé. 

 

8. Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 306 äóãààð ç¿éëèéí 306.1-ä çààñíààð ýíýõ¿¿ øèéòãýõ òîãòîîëä давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол биелүүлэх хүртэл Д.***д авсан батлан даалтад өгөх таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

 

 

 

ÄÀÐÃÀËÀÃ× Ø¯¯Ã×                                     ß.ÒÓÓË