ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

Õýðãèéí инäåêñ: 171/2015/0049/Ý

 

Ñóì äóíäûí 7 дугаар ø¿¿õèéí ýð¿¿ãèéí õýðãèéí ø¿¿õ õóðàëäààíûã ø¿¿ã÷ Ò.Ýíõæàðãàë äàðãàëæ, 

Ш¿¿õ õóðàëäààíû íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà Т.Тогтох

Улñûí ÿëëàã÷аар Аймгийн прокурорын газрын хяналтын прокурор Д.Энхтуяа

Õîõèðîã÷ ***, ***íàðûã îðîëöóóëàí òóñ ø¿¿õèéí ø¿¿õ õóðàëäààíû òàíõèìä íýýëòòýé õèéâ.

 

Äархан-Уул àéìãèéí Ïðîêóðîðûí ãàçðааñ Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 99 äүгээð ç¿éëèéí 99.1-т заасан гэмт хэрэгт ***овогт *** Батзориг, мөн хуулийн тусгай ангийн 98 дугаар зүйлийн 98.1-т заасан гэмт хэрэгт *** овогт ***ийн *** нарыг õîëáîãäóóëàí ÿëëàõ ä¿ãíýëò  ¿éëäýæ èð¿¿ëñýí *** òîîò ýð¿¿ãèéí õýðãèéã 2014 îíû 01 äугааð ñàðûí 10-íы ºäºð õ¿ëýýí àâ÷ ø¿¿í õýëýëöëýý.

 

Ø¿¿ãäýã÷ийí áèåèéí áàéöààëò:

Монгол Улсын иргэн ***  оны ***  дугаар сарын *** -ний өдөр ***  аймагт төрсөн, ***  настай, эрэгтэй, дээд  боловсролтой, орчуулагч мэргэжилтэй, ам бүл ***, эхнэр ***  хүүхдийн хамт, ***  аймаг, ***  сум, ***  дүгээр баг, ***  дүгээр хороолол, ***  дүгээр байр ***  тоотод оршин суух *** нар овогт ***  ийн *** /РД: ***  /, улсаас авсан гавъяа шагналгүй, ял шийтгэлгүй.

 

Монгол Улсын иргэн *** оны ***  дугаар сарын *** -ний өдөр ***  аймагт төрсөн, *** настай, эрэгтэй, дээд  боловсролтой, орчуулагч мэргэжилтэй, ам бүл ***, эхнэр ***  хүүхдийн хамт, ***  аймаг, *** , ***  дүгээр баг, ***  дүгээр хороолол, ***  дүгээр байр ***  тоотод оршин суух *** нар овогт ***ийн *** /РД: *** /, улсаас авсан гавъяа шагналгүй, ял шийтгэлгүй.

 

Яллагдагч ***, *** нар нь 2014 оны 9 дүгээр сарын 07-ны өдөр 13 цагийн орчим Дархан-Уул аймгийн Дархан сумын 12 дугаар баг Олон улсын худалдааны төвийн хойд талын хаалганы шатан дээр хувийн таарамжгүй харьцааны улмаас маргалдан, харилцан зодолдож ***ын биед хөнгөн гэмтэл, *** ийн биед хүндэвтэр гэмтэл учруулсан хэрэгт тус тус холбогджээ. /ÿëëàõ ä¿ãíýëòýä áè÷èãäñýí áàéäëààð/

 

ТОДОРХОЙЛОХ íü:

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт:

-Шүүгдэгч ***шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: “....Óðä ºäºð íü æààõàí óóñàí áàéñàí. ***òàé òàìõè òàòàад сууж áàéòàë ***  èðýýä íàìàéã çîäñîí. Òýãýýä áèä 2 áàðьöàëäàæ шатны уруу óíаñàí юм. Би áîñîõ ãýòýë õºë áîëîõã¿é áàéñàí. Тухайн үед *** íàìàéã ýìíýëýãò хүргэж өгсөн” ãэх мэдүүлэг,

 

-Шүүгдэгч ***ын шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: “...2014 îíû 09 ä¿ãýýð ñàðûí 07-íû өдөр ýõнэð õ¿¿õä¿¿äèéí õàìò èõ äýëã¿¿ðò ÿâæ áàéõàä îëîí óëñûí õóäàëäààíû òºâèéí òîãîî÷ óòàñäààä танай òîãîî÷ ***  àãñàí тàâèàä áàéíà ãýñýí. Òýãýýä î÷òîë ìàíàé 纺ã÷ *** òàé Олон Улсын худалдааны төвийн ç¿¿í òàëûí øàòàí äээð çîãñîж áàéñàí. Тухайн үед áè уурлаад 2 óäàà àëãàäаõàä õàìðààñ íü öóñ ãàðñàí. Òýãýýä áèä 2 íýã ìýäэõýä áàðьöàëäààä шатны уруу унасан. Òýãýýä ýìíýëýã äóóäààä õ¿ðãýæ ºãººä çóðãийн àâаõóóëаõàä баруун òîéã íü õóãàðñàí áàéñàн. Óðä ºäºð íü íàéçûíõàà ýõíýðèéã òºðñºí ãýýä бас архи уусан байсан болохоор уур хүрсэн. Бид 2-ын энэ маргаан хурдан хугацаанд болоод өнгөрсөн” ãэх мэдүүлэг,

 

            Шүүгдэгч ***ын мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн “...***шатны хашлага дээр тамхи татаж байсан, би очоод юу болсон гэхэд ***чи муу ирээд яадаг юм бэ гэж хэлсэн. Би *** т хандаж яаж гуйлгах гэсэн юм бэ, дандаа ажил дээрээ архи ууж ирэх юм, хүмүүс юу гэж бодох юм бэ гэж хэлээд түүнийг баруун зүүн гараараа ээлжилж алгадсан. Тэгэхэд ***чи муу гээд миний өмсөж явсан подволкны урд хэсгээс зуураад түлхсэн. Би хойшоогоо савж унахдаа шатанд тулгаад байрлуулсан байсан машины зүүн талын урд хэсгийг нуруугаараа цохиж унасан. ***миний дээрээс давхралдаж унасан, би *** ийг газар хэвтэж байхад босож ирээд салгасан, ***намайг түлхсэн болохоор шатнаас унасан. ***миний подволкны зах орчмоос зуурч түлхсэн болохоор миний цээжний хэсэгт зулгарсан” гэх мэдүүлэг / хýðãèéí 25 äóãààð õóóäàñ/,

 

Шүүгдэгч ***ийн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “....*** хүрч ирээд чи яагаад давраад байнаа гээд миний нүүрний зүүн хэсэгрүү 2 удаа шанаадсан. Тэгэхэд миний хамарнаас цус гарчихсан. Би босоод яаж байгаа юм бэ чи гээд ***ыг заамдахад тэр намайг зөрүүлж заамдсан. Бид 2 бие биенээ татаж унагаах гэж оролдож байгаад шатруу унасан. *** боссон, би босох гээд миний баруун хөл, тойгоороо хугарсан байсан, босож чадахгүй хэвтэж байтал *** миний араас толгойн ар хэсэгрүү 2 удаа өшиглөсөн. Би ***т хандаж хөл хугарчихлаа сонин болчихлоо гэж хэлэхэд *** наад муу чинь худлаа баашилж байгаа юм, энэ мууг харин ёстой багадуулчихлаа гэж хэлсэн ...” гэх мэдүүлэг /хх-ийн 21 хуудас/

 

Мэдүүлгийг газар дээр нь шалгасан тэмдэглэл, гэрэл зураг /xx-ийн 13-19 хуудас/,

 Гэрч ***ын мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн:  “...*** оос юу болсон талаар асуухад *** бид 2 муудалцаад *** бид 2 тэврэлдээд хоорондоо ноцолдож байхад *** намайг түлхэж шатны уруу унагаасан. Би унаад хөл хугарчихаад байхад *** миний нүүр рүү өшиглөсөн” гэх мэдүүлэг /хх-26 хуудас/,

 

Гэрч ***ын мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “... 2014.09.07-ны өдөр үдээс хойш Олон улсын худалдааны төвийн хойд хаалгаар гараад явж байхад шатны хашлага дээр олон улсын худалдааны төвд байдаг гуанзны тогооч сууж байсан /тэр архи уусан байсан/ хажууд нь гуанзны эзэн ***   болон зөөгч зогсож байсан. ***  би чамд олон удаа хэлсэн биз дээ тогооч залууд хэлээд баруун зүүн гараагаа 2 удаа цохьсон. Би *** д боль гэж хэлээд шатнаас буугаад явж байтал ямар нэгэн юм унаж байгаа чимээ сонсогдсон. Эргээд очтол тогооч залуу газар унаад хажуугаараа хэвтчихсэн байсан, ***  түүний толгой орчимд 2 удаа өшиглөсөн, тогооч залуу гараараа хаасан байсан, түүний биеийн аль нэг хэсгээс цус гарсан бололтой байсан.” гэх мэдүүлэг /хэргийн 27 хуудас/,

 

Гэрч *** ны мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн “... .*** ах аль нэг гараараа *** ийн хацарлуу алгадсан. ***босч ирээд ***ын бүсэлхийн орчмын хувцаснаас зуурч түүнийг түлхсэн. *** ах, ***2 шатны эхний 1,2,3 дугаар гишгүүр дээр гишгээд *** ах хойшоогоо савж унасан, ***түүний урдаас зуурсан байсан болохоор *** ахын дээрээс унасан. *** ах унахдаа шатны урд хэсэгт тулаад зогссон байсан хар өнгийн суудлын тэрэгний зүүн хажуугийн хэсгийн крылоныг нурууны баруун хэсгээр цохиж зүүн хажуу хэсгээр унасан. ****** ахын зүүн мөрөн дээр өөрийнхөө зүүн мөрөөр дарж баружн хэсгээр унасан. *** ах түрүүлж босоод *** ийн дал орчимруу хөлөөрөө өшиглөсөн, би тэр хоёрын голоор орж салгасан.” гэх мэдүүлэг /хэргийн 29 дүгээр хуудас/,

Хохирогч ***, гэрч ***  нарыг нүүрэлдүүлэн байцаасан тэмдэглэл /хэргийн 36-37 дугаар хуудас/,

 

Гэрч ***, ***  нарыг нүүрэлдүүлэн байцаасан тэмдэглэл  /хэргийн 38-41 дүгээр хуудас/,

-1031 дугаарын шинжээчийн дүгнэлт

1. ***ын биед цээжний зулгаралт, зүүн, баруун өвдөлтийн зулгаралт, баруун хөлний зөөлөн эдийн няцрал гэмтэл тогтоогдлоо.

2. Дээрхи гэмтэл нь хатуу тохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүсгэгдэнэ.

3. ГЗТЖ-ын 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна.

4. Цаашид энгийн хөдөлмөрийн чадвар тогтонги алдалтанд нөлөөлөхгүй ... /хэргийн 43 дугаар хуудасхуудас/

1029 дугаарын шинжээчийн:

1. *** ийн биед баруун тойгны далд хугарал, баруун өвдөгний цус хурал, зөөлөн эдийн няцрал гэмтэл тогтоогдлоо.

2. Дээрхи гэмтэл нь хатуу мохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүсгэгдэнэ.

3. ГЗТЖ-ийн 2.3.1-д зааснаар эрүүл мэндийг удаан хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн хүндэвтэр зэрэгт хамаарна.

4. Цаашид ерөнхий хөдөлмөрийн чадвар тогтонги алдалтанд нөлөөлөх эсэх нь эмчилгээ, эдгэрэлтээс хамаарна ...” гэх дүгнэлт /хэргийн 48 дугаар хуудас хуудас/,

Ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудас /хэргийн 82,84 дүгээр хуудас/,

***, *** нарын хооронд байгуулсан эвлэрлийн гэрээ /хэргийн 109 дүгээр хуудас/ болон хавтаст хэрэгт авагдсан бусад бичгийн баримтуудыг шинжлэн судаллаа.

 

Ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëэгт шинжлэн ñóäëàãäñàí áè÷ãèéí áàðèìòóóäààð Ø¿¿ãäýã÷ ***, *** нар нь 2014 оны 9 дүгээр сарын 07-ны өдөр 13 цагийн орчим Дархан-Уул аймгийн Дархан сумын 12 дугаар баг Олон улсын худалдааны төвийн хойд талын хаалганы шатан дээр хувийн таарамжгүй харьцааны улмаас маргалдан, харилцан зодолдож ***ын биед хөнгөн гэмтэл, *** ийн биед хүндэвтэр гэмтэл учруулсан хэрэг тус тус үйлдсэн болох нь нотлогдож áàéíà.

 

Мөрдөн байцаалтын ажиллагаа бүрэн хийгдсэн, прокуророос зүйлчилсэн  хуулийн зүйл, хэсэг тохирсон байх тул  шүүгдэгч ***т Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 98 дугаар зүйлийн 98.1-т зааснаар ял шийтгэл оногдуулах үндэслэлтэй гэж үзлээ.

Харин шүүгд эгч ***нь ***тай хувийн таарамжгүй харьцааны улмаас маргалдан, харилцан зодолдож түүний биед хөнгөн гэмтэл  санаатай учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн нь шүүхийн хэлэлцүүлэгээр хэлэлцэгдсэн нотлох баримтуудаар нотлогдож байх боловч шүүгдэгч ***нь Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 17 дугаар зүйлийн 17.2-т  заасан хөнгөн гэмт хэргийг анх удаа үйлдсэн, учруулсан хохиролоо төлсөн, гэм хорыг арилгаж, хохирогч нь шүүгдэгчтэй сайн дураараа эвлэрсэн байх тул улсын яллагчийн санал, хохирогч ***ын шүүхэд ирүүлсэн “…Шүүхийн шатанд бид хоёр харилцан тохиролцож эвлэрсэн. Одоо надад нэхэмжлэх зүйл гомдол санал байхгүй” гэсэн хүсэлт зэргийг харгалзан холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, түүнийг  эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлөх нь зүйтэй гэж үзлээ.

            Шүүгдэгч *** хохирогч *** т ýì÷èëãýýíèé çàðäàë 350 000 òºãðºã төлсөн байх бөгөөд хохирогч ÿìàð íýãýí ãîìäîë ñàíàë áàéõã¿é гэсэн хүсэлтийг бичгээр ирүүлсэн байх тул гэмт хэргийн улмаас учирсан материаллаг хохирол нөхөн төлөгдсөн  гэж үзнэ.

 

            Шүүгдэгч ***т ял шийтгэл оногдуулахдаа анх удаа хүндэвтэр гэмт хэрэг үйлдсэн, учруулсан хохирлоо сайн дураар нөхөн төлсөн, үйлдсэн гэмт хэрэгтээ чин санаанаасаа гэмшсэн зэргийг ял хөнгөрүүлэх нөхцөл байдалд харгалзан үзэж, түүнд оногдуулсан ялыг биечлэн эдлүүлэхгүйгээр Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 61 дүгээр зүйлд заасан зохицуулалтыг хэрэглэх боломжтой гэж үзлээ.

 

Шүүгдэгч ***, ***нар нь эíý õýðгийн улмаас öàãäàí õîðèãäооã¿é, хураасан болон битүүмжилсэн эд хөрөнгөгүй, энэ хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн ç¿éëã¿é áîëîõûã òóñ òóñ äóðäàõ íü ç¿éòýé áàéíà.

 

Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí  283 дугаар зүйлийн 283.1, 286 дугаар зүйлийн 286.1, 290 äóãààð ç¿éëèéí 290.3, 294, 297,298, 299, 303, 304 ä¿ãýýð ç¿éë¿¿äýä

çààñûã óäèðäëàãà áîëãîí ÒÎÃÒÎÎÕ íü:

 

1.Шүүгдэгч *** овогт *** ийн ***ыг  бусдын бие махбодид хүндэвтэр гэмтэл санаатай учруулсан гэмт хэрэгт, ***овогт *** ***бусдын бие махбодид хөнгөн гэмтэл санаатай учруулсан гэмт хэрэгт гэм буруутайд тус тус тооцсугай. 

2. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 99 дүгээр зүйлийн 99.1 дэх хэсэгт зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн ***т холбогдох хэргийг Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 25 дугаар зүйлийн 25.1-д зааснаар хэрэгсэхгүй болгож, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 71 дүгээр зүйлийн 71.1 дэх хэсгийг үндэслэн ***ийг эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлсүгэй.

 

            3. Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí тусгай ангийн 98 äугааð ç¿éëèéí 98.1-т зààñíààð ø¿¿ãäýã÷ *** овогт *** ийн ***ыг 1 /íýã/ жилèéí õóãàöààãààð хорих ялààð шийтгэсүгэй.

 

            4. Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí ерөнхий ангийн 52 äóãààð ç¿éëèéí 52.5-ò çààñíààð шүүгдэгч ***т оногдуулсан 1 /íýã/ æèëийн хугацаагаар õîðèõ ÿëûã æèðèéí äýãëýìòýé хîðèõ àíãèä ýäë¿¿ëñ¿ãýé.

 

            5. Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 297 дугаар зүйлийн 297.1.3, 298 дугаар зүйлийн 298.1.1-т зааснаар шүүгдэгч ***, ***нар нь энэ хэрэгт цагдан хоригдоогүй, хураасан болон битүүмжилсэн эд хөрөнгөгүй, ýä ìºðèéí ìºðèéí áàðèìòààð õóðààãäñàí ç¿éëã¿é болохыг тус тус дурьдсугай.

 

6. Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí ерөнхий ангийн 61 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 61.1-ä çààñíààð энэ шийтгэх тогтоолоор ***т Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 98 дугаар зүйлийн 98.1-т зааснаар оногдуулсан 1 æèëийн хугацаагаар õîðèõ ÿëûã òýíñýæ, 1 /нэг/ жилийн  õóãàöààãààð õÿíàí õàðãàëçàхаар тогтоосугай.

           

            7. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 61 дүгээр зүйлийн 61.4, 61.5-т зааснаар тэнсэгдсэн ***т хяналт тавихыг Дархан-Уул аймгийн Засаг даргын дэргэдэх Цагдаагийн хэлтэст хариуцуулж, хянан харгалзах хугацаанд захиргааны шийтгэл хүлээвэл Цагдаагийн байгууллагын саналыг үндэслэн хорих ялыг биечлэн эдлүүлэхийг ***т мэдэгдсүгэй.

 

8. Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 297 äóãààð ç¿éëèéí 297.1.4-ä çààñíààð øèéòãýõ òîãòîîë õóóëèéí õ¿÷èí òºãºëäºð áîëòîë ***, ***нарт óðüä àâñàí áóñäûí áàòëàí äààëòàä ºãºõ òàñëàí ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýã õýâýýð ¿ðãýëæë¿¿ëñ¿ãýé.

 

            9. Эр¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 299 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 299.3-ò çààñíààр шийтгэх тогтоол танилцуулан сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шийтгэх òîãòîîëûã ýñ çºâøººðâºë ÿëòàí, õîõèðîã÷, òýäãýýðèéí ºì㺺ëºã÷, õóóëü ¸ñíû òºëººëºã÷ íàð òîãòîîëûã ãàðäóóëñíààñ õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны 9 дүгээр ø¿¿õýä äàâæ çààëäàõ ãîìäîë ãàðãàõ, óëñûí ÿëëàã÷, äýýä øàòíû ïðîêóðîð ýñýðã¿¿öýë áè÷èõ ýðõòýéã äóðüäñóãàé.  

 

            10. Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 306 äóãààð ç¿éëèéí 306.1-ä çààñíààð ýíýõ¿¿ øèéòãýõ òîãòîîëä давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол биелүүлэх хүртэл ***, *** нарт àвсан бусдын батлан даалтад өгөх таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

 

 

 

ÄÀÐÃÀËÀÃ× Ø¯¯Ã×                          Ò.ÝÍÕÆÀÐÃÀË