МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

 

Хэргийн индекс: 171/2015/0044/Э

 

Сум дундын 7 дугаар шүүхийн эрүүгийн хэргийн шүүх хуралдааныг шүүгч Т.Энхжаргал даргалж,

Шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Б.Эрдэнэцогт,

Улсын яллагчаар Аймгийн прокурорын газрын хяналтын прокурор Б.Сүрмандах,

Шүүгдэгч *** íàðûã оролцуулан тус шүүхийн хуралдааны танхимд нээлттэй хийв.

Äархан-Уул àéìãèéí Ïðîêóðîðûí ãàçðааñ Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 145 äугааð ç¿éëèéí 145.1-ò çààñàí ãýìò õýðýãò *** овогт ***ын ***д õîëáîãäóóëàí ÿëëагдагчаар татах тогтоол ¿éëäýæ èð¿¿ëñýí *** òîîò ýð¿¿ãèéí õýðãèéã 2015 îíû 01 äугааð ñàðûí 09-íий ºäºð õ¿ëýýí àâ÷ шүүн хэлэлцлээ.

 

Шүүгдэгч нарын биеийн байцаалт:

Шүүгдэгч *** овгийн *** овогтой *** нь *** оны *** сарын ***-ны өдөр *** аймаг ***  суманд төрсөн, *** эрэгтэй яс үндэс *** тусгай дунд боловсролтой, Барилгын өргөн мэргэжилтэй, ам бүл 1 ганцаараа *** аймаг *** ***-р баг*** ***-***  тоотод оршин суух хаягтай, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй регистерийн дугаар: *** Холбоо барих утас: үгүй, ухаан санаа бие эрүүл, *** оны *** сарын ***-ны өдөр Дархан-Уул аймаг Сум дундын шүүхийн *** тоот шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн 96 зүйлийн 96.1 дэх хэсэгт зааснаар 3 жил 4 сар 10 хоногийн хорих ялаар шийтгэгдэж, хорих ял эдэлж байгаад *** оны *** сарын ***-ны өдөр Дархан-Уул аймаг дах сум дундын шүүхийн захирамжаар хугацааны өмнө тэнсэн суллагдсан.

 

Шүүгдэгч ***нь  Дархан-Уул аймгийн Дархан сумын 7 дугаар баг Сэргэлэнгийн гудамжинд *** оны *** сарын ***-ны өдөр 23 цагийн орчим иргэн ***ын халааснаас 506000 төгрөгийг хулгайлсан гэх гэмт хэрэгт холбогджээ.

 

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт:

 

Шүүгдэгч ***шүүхийн хэлэлцүүлэгт мэдүүлэхдээ: “Áè 2014 îíû 09 ä¿ãýýð ñàðûí 21-íä õîò ÿâàõ ãýýä ìºí㺠áàéõã¿é çàõûí ýíä êèíî çàðäàã кино үзээд байж байсан. Òýãýýä ***òàé óóëçààä öóãòàà ***òûí öàëèíã àâààä íýã øèë àðõè 2 ïèâî óóññàí. Óäàëã¿é *** ñîãòîîä áè ãýðò íü õ¿ðãýæ ºãñºí. Æîëîî÷èä ìºí㺠ºãºõ ãýæ êàðìààíààñ íü ìºí㺠àâààä ºãñºí. Óã íü áè æîëîî÷èä ìºíãèéí õÿìàãäàæ áàéãàà þì ãýæ õýëñýí. Ìàðãààø íü ìºíãèéí ºãºõ ãýýä î÷ñîí ÷èíü áàéõã¿é áàéñàí. Òýãýýä  ***ûí ýõíýð ìàíàé ýã÷ ð¿¿ áàñ çàëãàæ íàìàéã ìºí㺠àâñàí áàéíà ãýæ õýëñýí áàéíà ëýý...” гэжээ.

 

Шүүгдэгч ***ын мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...Би 2014 оны 10 сарын 23-ны өдөр Буян зах дээр кино зардаг лангуун дээр кино үзээд байж байхад найз ***тай тааралдсан. *** намайг юу хийж байгаа юм бэ хоёулаа манай ажилруу яваад ирье гэсэн. Тэгээд бид хоёр ажилруу явсан замдаа *** нэг шил архи аваад ажилруугаа орсон. Бид хоёр архийг хоёулаа хувааж уусан. Энэ үед 18 цаг болж байсан бөгөөд *** ажлынхаа хүнтэй уулзаад орхие гээд яваад өгсөн. Удаа ч үгүй ирээд бид 2 ажлаас нь гараад *** бааранд ороод дахиж нэг шил архи захиалж уусан. Юм ярьж сууж байгаад орой 21 цагийн үед гарсан санагдаж байна. Буян захын толгойт явдаг таксины зогсоол дээр очиж таксинд суусан. Тэгээд ***ын гадаа ирсэн. *** согтуу тасарсан байсан бөгөөд куртикны халаасанд мөнгө нь ил харагдахаар авсан чинь таксины жолооч намайг хараад яах гээд байгаа юм гэхээр нь би маргааш өгнө гэж хэлээд халаасандаа хийсэн. Би таксиндаа суугаад буцаж зах дээр буугаад төмөр замын буудал дээрээс таксинд суугаад Улаанбаатар явсан. Улаанбаатарт маргааш эгч *** дээр очоод ***ын мөнгийг өгчихөөрэй гээд 400000 төгрөг үлдээгээд ажилруугаа явсан. Гурав хоногийн дараа *** руу ярихад чамайг цагдаад өргөдөл өгсөн чи ирж уулз гэж хэлэхээр нь би тэнсэн ялтай болохоор айгаад ирээгүй. 2014 оны 12 сарын 16-ны өдөр Дархан-Уул аймагт ирсэн. Тэгээд өнөөдөр ***-р сургуулийн хажууд явж байгаад цагдаад баригдсан” гэв.

 

Хохирогч ***ын мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “Би 2014 оны 10 дугаар сарын 23-ны өдөр 17 цагийн үед хуучин зах явж байгаад найз болох ***тай таараад юу хийж байгаа юм бэ хэзээ ирсэн бэ гэхэд ***Улаанбаатар хотоос ирээд 2-3 хонож байна буцах гэсэн чинь зардлын мөнгөгүй болчлоо гэж хэлэхээр нь би чи надаас зардлын мөнгө ав гэж хэлээд найз болох ***ыг ажилруугаа дагуулаад явж байсан. *** надад манай ажилруу явж байхдаа хоёулаа ганц шил архи уух уу гэхээр нь би тэгье гээд ажил дээрээ очоод надтай хамт ажилладаг эгч болох ***  эгч *** бид 3 байсан. *** эгч надад 500000 төгрөг 20000 дэвсгэртээр 25 ширхэгийг тоолж өгсөн. Тэгээд надад дахиад 2 өдрийн хоолны мөнгө гэж 16000 төгрөг нэмж өгсөн. Бид 2 *** дэлгүүр ороод 0.5 л шар Чингис архи аваад манай ажлын доод талын подвалд очиж уусан. Би найздаа хоёулаа явъя гээд манай ажлаас гараад би найз ***д чи одоо хаачих юм бэ гэхэд ***би орой галт тэргээр буцаж явна гэхээр би тэгвэд хоёулаа нэг газар орж юм ярьж сууя гээд “***” гэх pub-д ороод 1 шил 0.5 л Сархад, 2 нийслэл пиво аваад юмаа уугаад талдаа орж байхад нь би найз болох ***д чи манайд хоноод маргааш яв гэхэд ***найз нь маргааш ажилтай өнөөдөр явахгүй бол болохгүй. Тэгэхээр нь би за тэгвэл хоёулаа манай эхнэрийг ажлаас нь тосч аваад манайд очоод хоол хийлгэж идээд яв гэхэд за тэгье гээд бид 2 pub-аас гараад толгойтын зогсоол дээр ирээд такси аваад манай гэрлүү явсан. Би машинд суугаад тасарчихсан байсан 20 цаг өнгөрч байхад гэртээ ирсэн нагац эгч болох *** хэлсэн. Тэгсэн би 22 цагийн үед сэрсэн тэгээд би гэртээ байхдаа халаасаа үзэхэд нэг ч төгрөг байхгүй байсан. Би эхнэр болох ***ыг халаасанд байгаа мөнгө яасан бэ гэхэд манай эхнэр юу яриал байгаа юм бэ гээд уурлаад хэнтэй хаагуур яаж явсан юм бэ гэхээр нь би ***тай хамт нэг шил архи уусан гэж хэлсэн. Тэгээд бид 2 толгойтын таксины зогсоол дээр очоод манай эгч эхнэр 2 энэ залуу та нарын хэнээр гэрлүүгээ хүргүүлсэн бэ гэхэд *** гэсэн улсын дугаартай машины жолооч би наад залууг чинь хүргэж өгсөн чиний мөнгө чинь байхгүй байгаа биздээ ***чиний мөнгийг авчихсан гээд тэгээд би угаасаа гэрчлэнэ гэж хэлсэн..” гэх мэдүүлэг /хэргийн 5 дугаар хуудас/,

 

Гэрч***ийн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “Би 2014 оны 10 сарын 23-ны өдөр *** маркийн *** улсын дугаартай автомашинтай Буян захын гада зогсож байхад хоёр залуу ирээд Үйлдвэрийн район явмаар байна гэхээр нь 7000 төгрөгөөр явдаг гэхэд тэгье гээд миний машинд тэр хоёр залуу суусан. Тэгээд бид гурав хөдлөөд Анагаах ухааны коллежийн хажууд явж байхад нэг залуу согтуу тасраад унасан байсан бөгөөд нөгөө залуу нь буцаж явъя гэхээр би машинаа эргүүлээд “Буян” зах дээр ирсэн. Тэр залуу Толгойтруу явъя гэхээр нь би мөнгөө өгчих тэгээд явъя гэхэд тэр залуу согтуу байсан нөхрийнхөө халаасыг ухаад авсан мөнгөө өөрийнхөө халаасанд хийгээд надад 7000 төгрөг өгсөн. Тэгээд би Дархан сумын ***-р баг хоёр ягааны гудамжны гадаа тэр хоёр залууг буулгасан. Би буцаад “Буян” захын зогсоол дээр зогсож байхад миний таньдаг эмэгтэй нэг залуутай ирээд сая хоёр согтуу залууг хоёр ягаан гудамжинд хүрргэж өгсөн хүн байна уу гэхээр би энэ залууг хүргэж өгсөн. Энэ залуутай цуг явсан залуу мөнгийн халаасандаа хийсэн. Харин хэдэн төгрөг авсаныг сайн мэдэхгүй” гэх мэдүүлэг/ хэргийн 7 дугаар хуудас/,

 

Гэрч ***ын мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “Би 2014.11.23-ны өдөр 22 цаг 30 минутын үед ажлаасаа тараад гэртээ ирсэн. Манай нөхөр гудамжны үзүүрт намайг тосоод би өнөөдөр цалингаа авсан чинь ***миний мөнгийг авчихсан юм шиг байна гэж хэлсэн. Тэгээд бид хоёр гэрт ороод эгч ***ийг дагуулж нөхөр ***ын архи уусан гэх “***” бааранд очсон. Бармен манай нөхрийг хар хувцастай залуутай цуг манайд үйлчлүүлсэн гэж хэлсэн. Тэгээд бид гурав Буян зах дээр ирээд *** эгч таньдаг таксины жолоочоосоо манай дүү *** ямар таксигаар үйлчлүүлсэн бэ гэхэд танина ш дээ энэ залууг би хүргэсэн. Мөнгийг нь цуг явсан залуу авсан гэж тэр жолооч шууд хэлж байсан. *** бид хоёр галт тэрэг явахаас өмнө ***ыг хайсан боловч олоогүй” гэх мэдүүэлг /хэрийн 49 дүгээр хуудас/,

 

Гэрч ***ийн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “Би 2014.11.23-ны өдөр 22 цаг 30 минутын үед ажлаасаа гэртээ ирээд юм угаагаад сууж байхад гаднаас *** орж ирээд орон дээр унтаад өгсөн. 22 цагийн орчим ***ыг сэрэхэд би эхнэрээ тос гэж хэлсэн. Тэгээд *** халааснуудаа ухаж үзээд эгчээ би өнөөдөр цалингаа авсан мөнгө байдаггүй, би хэнтэй орж ирсэн бэ гэж надаас асуухаар би ганцаараа орж ирсэн гэж хэлсэн. Тэгээд ***ад ***ыг ирэхээр нь гаръя гэсэн. *** найзтайгаа тааралдаад 1 шил архи авч ажил дээрээ ирсэн. Уугаад байж байхад захирал цалин гээд мөнгө өгсөн. Ажлаас гараад бааранд орсон. Найз маань хонох газаргүй гэхээр нь гэртээ хонуулчихъя гэж хэлж байснаа санаж байна. Удаа ч үгүй *** орж ирэхээр нь *** бид гурав гэрээс гарч яваад *** бааранд очсон Барменаас асуухад хар хувцастай өндөр залуутай энэ залуу цуг явж байсан гэж байсан. Тэгээд бид 3 Буян захын таксины зогсоол дээр ирэхэд *** гэдэг таньдаг хүн байхаар нь манай дүү эндээс таксинд суугаад явсан. Ямар таксинд суусаныг анзаарав уу гэхэд *** таньд гэж хэлье надад сууж явсан Толгойтод хүргүүлээд найз энэ залууг буулгачихаад миний машинд суугаад буцаад явсан тэр залуу арын халааснаас нь мөнгийг авсан гэж байсан” гэх мэдүүлэг /хэргийн 24 дүгээр хуудас/,

 

Гэрч ***ийн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “2014 оны сүүлээр *** надруу залгаад ***миний мөнгийг аваад явсан байсан гэсэн. Тэгсэн чинь ***согтуу гэрт орж ирэхээр чи яагаад ***ын мөнгийг авсан юм гэхэд мөнгөө алга болгочих байх гээд авсан. Маргааш аваачиж өгөх гэсэн боловч гэрт хүн байгаагүй гэж байсан ***аас 400000 төгрөг аваад дээр нь 100000 төгрөг нэмж, ***өөрөө ***руу шилжүүлсэн” гэх мэдүүлэг /хэргийн 8 дугаар  хуудас/,

 

 Гэрч ***ийн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “***ыг танина. *** бид хоёр 2014 оны 7 сард барилгын сантехникийн ажил дээр хамтран ажиллах гэрээг хувиараа хийж, хамтарч ажиллаж байгаа юм. 2014 оны 10 сарын 23-ны өдөр цалин буусан. *** ажлаа дуусаад тарах үед нь ***ыг дуудаж, цалин болох 500000 төгрөгийг узелийн өрөөнд гарын үсэг зуруулж өгсөн. ***тай цуг явсан гэх залуу нь нөгөө талын өрөөнд байса”  гэх мэдүүлэг /хэргийн 50 дугаар хуудас/,

 

-Ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудас /хэргийн 23 дахь тал/, болон хавтаст хэрэгт авагдсан бусад бичгийн баримтуудыг шинжлэн судаллаа.

 

Ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëэгт шинжлэн ñóäëàãäñàí áè÷ãèéí áàðèìòóóäààð ø¿¿ãäýã÷ ***нь Дархан-Уул аймгийн Дархан сумын *** дугаар баг ***ийн гудамжинд 2014 оны 10 сарын 23-ны өдөр 23 цагийн орчим иргэн ***ын халааснаас 506000 төгрөгийг хулгайлж бусдад бага бус хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь нотлогдож байх бөгөөд түүний үйлдлийг зүйлчилсэн хуулийн зүйл, хэсэг зөв байна.     

 

Иймд шүүгдэгч ***ыг бусдын эд хөрөнгө хулгайлж, бага бус хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлтэй байна гэж шүүх үзлээ.

 

Хохирогч *** нь “би хохирлын мөнгөө авсан, гомдол санал, нэхэмжлэх зүйлгүй” гэх мэдүүлэг /хэргийн 85 дахь тал/ өгсөн байх тул гэмт хэргийн улмаас учирсан материаллаг хохирлыг нөхөн төлсөн байна гэж шүүх дүгнэлээ.

 

Øүүгдэгч *** Дархан-Уул аймаг дахь Сум дундын шүүхийн *** оны *** дугаар сарын ***-ны *** дугаартай øèéòãýõ òîãòîîëîîð Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 96 дугаар зүйлийн 96.1 дэх хэсэгт зааснаар  3 жил 4 сар 10 хоног хорих ял шийтгүүлж Дархан-Уул аймаг дахь Сум дундын 7 дугаар шүүхийн 2014 оны 3 дугаар сàрûн 31-ний өдрийн 61 дугаартай шүүгчийн захирамжаар Эрүүгийн хуулийн 74 дүгээр зүйлийн 74.1,74.3.2,74.5-д зааснаар эдлээгүй үлдсэн 1 жил 8 хоног хорих ял тэнсэн суллагдсан бөгөөд түүний  биечлэн эдлэх хорих ялыг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 58 дугаар зүйлийн 58.1-т зааснаар тогтоох нь зүйтэй гэж үзлээ,

 

Шүүгдэгч *** энэ тогтоолоор хохирогчид төлөх төлбөргүй, хураасан болон битүүмжилсэн эд хөрөнгөгүй, эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй,  болохыг тус тус дурдаж шийдвэрлэв.

 

Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 283 дугаар зүйлийн 283.1, 286 дугаар зүйлийн 286.1, 290 дүгээр зүйлийн 290.3, 294, 297, 299, 303, 304 дүгээр зүйлүүдэд заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

 

1. Шүүгдэгч *** овогт ***ын ***ыг бусдын бие махбодид хөнгөн гэмтэл санаатай учруулсан ãýìò õýðýã үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

 

2. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 99 дүгээр зүйлийн 99.1 дэх хэсэгт зааснаар *** овогт ***ын ***д 1 /нэг/ сарын õóãàöààãààð баривчлах ялаар шийтгэсүгэй.

 

3. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 58 дүгээр зүйлийн 58.1-д зааснаар сүүлчийн øèéòãýõ тогтоолоор оногдуулсан 1 /нэг/ ñàðûí хугацаагаар баривчлах ял дээр өмнөх Дархан-Уул аймаг дахь Сум дундын шүүхийн 2012 оны 6 дугаар сарын 07-ны 109 дугаартай øèéòãýõ òîãòîîëîîð Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 96 дугаар зүйлийн 96.1 дэх хэсэгт зааснаар  3 жил 4 сар 10 хоног хорих ял оногдуулснаас áèåýð ýäýëæ áàéãààä õóãàöààíààñ ºìíº òýíñýí ñóëëàãäàæ ¿ëäñýí 1 жил 8 хоногийн õîðèõ ÿëààñ  эдлээгүй үлдсэн ялын заримыг буюу 2 /хоёр/ сарын хугацаагаар хорих ялыг нэмж нэгтгэн ***ын биечлэн эдлэх ялыг нийт 3 /гурван/ сарын хугацаагаар   тогтоосугай.

 

4. Эрүүгийн хуулийн Ерөнхий ангийн 51 дүгээр зүйлийн 51.1-д зааснаар ***д оногдуулсан 1 /нэг / сарûí баривчлах ялыг нийгмээс тусгаарлан тодорхой дэглэм бүхий байранд ганцаарчлан эдлүүлсүгэй. 

 

5. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 59 дүгээр зүйлийн 59.1-д зааснаар ***нь энэ хэрэгт 2014 оны 12 дугаар сарын 22-ны өдрөөс 2015 оны 01 дүгээр сарын 29-ний өдрийг хүртэл цагдан хоригдсон 38 /гучин найм/ хоногийг түүний ял эдэлсэн хугацаанд оруулан тооцсугай.

 

6. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 298 дугаар зүйлийн 298.1.1, 298.1.2-т зааснаар шүүгдэгч ***нь энэ хохирогчид төлөх төлбөргүй, хураасан болон битүүмжилсэн эд хөрөнгөгүй, эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй болохыг тус тус дурдсугай.

 

7. Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 297 дугаар зүйлийн 297.1.4-ò çààñíààð øèéòãýõ òîãòîîë õ¿÷èí òºãºëäºð áîëîõ õ¿ðòýë ø¿¿ãäýã÷ ***д óðьä àâñàí цагдан хорих òàñëàí ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýã õýâýýð ¿ðãýëæë¿¿ëñ¿ãýé.

 

8. Эр¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 299 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 299.3-ò çààñíààр шийтгэх тогтоол танилцуулан сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шийтгэх òîãòîîëûã ýñ çºâøººðâºë ÿëòàí, õîõèðîã÷, òýäãýýðèéí ºì㺺ëºã÷, õóóëü ¸ñíû òºëººëºã÷ íàð òîãòîîëûã ãàðäóóëñíààñ õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны 9 дүгээр ø¿¿õýä äàâæ çààëäàõ ãîìäîë ãàðãàõ, óëñûí ÿëëàã÷, äýýä øàòíû ïðîêóðîð ýñýðã¿¿öýë áè÷èõ ýðõòýéã äóðüäñóãàé.  

 

9. Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 306 äóãààð ç¿éëèéí 306.1-ä çààñíààð ýíýõ¿¿ øèéòãýõ òîãòîîëä давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол биелүүлэх хүртэл ***д àвсан цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

 

 

 

ÄÀÐÃÀËÀÃ× Ø¯¯Ã×                            Ò.ÝÍÕÆÀÐÃÀË