ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

 

Õýðãèéí инäåêñ: 171/2015/0072/Ý/

 

Ñóì äóíäûí 7 дугаар ø¿¿õèéí ýð¿¿ãèéí õýðãèéí ø¿¿õ õóðàëäààíûã ø¿¿ã÷ ß.Òóóë äàðãàëæ, 

Ш¿¿õ õóðàëäààíû íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà Á.̺íãºíöýöýã,

Улñûí ÿëëàã÷аар Аймгийн прокурорын газрын хяналтын прокурор Í.̺íãºíñ¿õ,

Ø¿¿ãäýã÷èéí ºì㺺ëºã÷ Ä.Îþóí÷èìýã,

Õîõèðîã÷ ***,

Ø¿¿ãäýã÷ *** íàðûã îðîëöóóëàí òóñ ø¿¿õèéí ø¿¿õ õóðàëäààíû òàíõèìä íýýëòòýé õèéâ.

 

Äàðõàí-Óóë àéìãèéí Ïðîêóðîðûí ãàçðààñ ø¿¿ãäýã÷ *** õîëáîãäóóëàí Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 145 äугааð зүéëèéí 145.2-т çààñíаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн 201409000800 äóãààðòàé эрүүгийн õýðãèéã 2015 îíû 2 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäºð õ¿ëýýí àâ÷, хянан õýëýëöëýý.

 

            Ø¿¿ãäýã÷èéí áèåèéí áàéöààëò:

Монгол Улсын харьяат, ***/РД: ***/, ***Дархан-Уул аймãèéí Шарын гол суманд төрсөн, 30 настай, эрэгтэй, бага боловсролтой, мэргэжилгүй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл 2, эхийн хамт, ***тоотод оршин суух, улсаас авсан гавúяа шагналгүй,

-2001 онд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 239 дүгээр зүйлийн 2-т зааснаар 1 жил хорих ял шийтгүүлж, хорих ял оногдуулсан шийтгэх тогтоол биелүүлэхийг 1 жилийн хугацаагаар хойшлуулсан.

 

              Ø¿¿ãäýã÷ ***нь бусадтай /***/ бүлэглэн 2014 оны 10 дугаар сарын 4-нèé ºäðººñ 5-нд шилжих шөнө Дархан-Уул аймгийн Шарын гол сумын ***тоотод байх иргэн Д.Төрбаярын эзэмшлийн авто гражид нэвтрэн орж  510000 төгрөгний эд зүйлс хулгайлж, бусдад бага бус хэмжээний хохирол учруулсан  гэмт хэрэгт холбогджээ. /яллах дүгнэлтэнд бичигдсэн байдлаар/

 

Тîäîðõîéëîõ íü:

 

-Шүүхийн хэлэлцүүлэгт:

-Ø¿¿ãäýã÷ ***ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò ºãñºí “…2014 оны 10 дугаар сарын 4-ний ºäºð би *** àðõè óóæ ÿâààä гýðòýý õàðèõ çàìäàà ***бид хоёр хаягдал төмөр олж тушаагаад ганц шил àðõè авч óóя гэж ÿðилцаад ***òîîòын хашаанд орж ãðàæèéí æèæèã

 

õààëãаны öîîæèéã ãàðààðàà òàòàæ гражийг онгойлгосон. Гражаас төмөр òàñëàã÷, ãàãíóóðûí àïïàðàò çýðãèéã àâñàí. Гýðòýý харьж õîíîîä, маргааш нь ãàãíóóðûí àïïàðàòыг *** ýã÷èä 50000 òºãðºãººð çàðæ, төмөр òàñëàã÷èéã 15000 òºãðºãººð çàðñàí. Çàìäàà *** òààðч том төмөр таслагчийг үзүүлж, гàãíóóð÷èí *** òààðч том таслагчийг түүнд зарñàí

…Õóëãàé õèéå ãýæ áîäîîã¿é, тухайн үед ñîãòóó áàéñнаас болсон. Хîõèðîë òºëáºðийг бүрэн төлж барагдуулсан. Үүнээс хойш аðõè äàðñ óóõã¿é, àæèë òºðºë õèéíý. Хөнгөн ял оноож өгнө үү.” ãýõ ìýä¿¿ëýã,

 

-Õîõèðîã÷ *** ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò ºãñºí “…Засварын ажил хийж байгаад орой 21 цаг ºíãºðººгººä гражаа цоожлоод гэртээ îðñîí. ªã뺺 босч ирэхэд ãðàæèéí òîì õààëãà îíãîéñîí áàéñàí. Граж дотроос гагнуурын аппарат, төмөр таслагч алдагдсан байсан. Би ººðºº æààõàí õàéæ, х¿íýýñ àñóóж сурñàí. Тэгээд Øàðûí ãîëûí öàãäààä ìýäýãäñýí. Õîõèðîë òºëáºðºº á¿ãäèéã íü àâñàí.

…*** íýõýìæëýõ ç¿éë áàéõã¿é, ãîìäîë ñàíàë áàéõã¿é.” ãýõ ìýä¿¿ëýã,

 

-Хэрэг учралын газарт үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлт /хэргийн 7-10 дахь тал/,            

-Эд хөрөнгийн зах зээлийн үнэлгээ /хэргийн 14 дэх тал/,

-Эд мөрийн баримтаар тооцож, хэрэгт хавсаргах тогтоол /хэргийн 15 дахь тал/,

-Эд мөрийн баримтанд үзлэг хийсэн тэмдэглэл /хэргийн 16 дахь тал/,

-Хураан авах тогтоол, хураан авсан тэмдэглэл /хэргийн 17-18, 21-22 дахь тал/,

-Эд зүйл хүлээлгэн өгсөн тэмдэглэл /хэргийн 19, 23 дахь тал/,

-Иргэний нэхэмжлэгч *** мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...***гэгч хүнтэй ирээд “манай найзын гагнуурын аппарат, зарах гэсэн юм” гээд байхаар нь би гагнуурын аппаратыг 50000 төгрөгөөр худалдаж авсан.

...би “наад аппарат чинь хулгайн юм биш биз дээ” гэхэд “үгүй” гэсэн.” гэх мэдүүлэг /хэргийн 25 дахь тал/,

-Иргэний нэхэмжлэгч, гэрч ***мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...би суурин тасдагчийг 28000 төгрөгөөр худалдаж авсан. Уг төмөр тасдагчийг ажиллуулж үзэхэд зуурч дугарч байсан. Өөр ямар нэгэн гэмтэл байгаагүй, түүнээс хойш ашиглаагүй.

...би он, сар, өдрийг сайн санахгүй байна, 10 сарын эхээр байх, аав *** хамт гэртээ байж байхад танил ах ***, танихгүй нэг ахын хамт орж ирээд “төмөр таслагч авах уу?” гэж асуухад нь “ямар таслагч юм бэ?” гэж асуухад “суурин таслагч, аваад ирье” гээд явсан. Тэгээд ***нөгөө залуугийн хамт нэг суурин таслагч өргөж оруулж ирэхээр нь “авахгүй” гэхэд “авчих аа, манай найзынх” гэж хэлсэн. Тэр үед нөгөө залуу уг төмөр тасдагчийг өөрийнх нь гэж хэлэхээр нь аав бид хоёр итгээд худалдаж авсан юм.”  гэх мэдүүлэг /хэргийн 26, 31/ дэх тал/,

-Гэрч ***мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...2014.10.4-ний орой *** хашаанд машин тэрэг засаж янзалж байгаад гагнуурын аппарат болон таслагч нараа граж руу оруулчихаад гэр гэртээ харьж амарцгаасан юм. Тэгээд маргааш өглөө нь буюу 2014.10.5-ны өглөө ***манай гэрт орж ирээд гражид хулгай орсон байна, гагнуурын аппарат, тасдагч байхгүй байна гэсэн. Тэгэхээр нь хамт граж руу нь очиход гагнуурын аппарат болон тасдагч байхгүй байсан. Тэгээд цагдаад хандсан.” гэх мэдүүлэг /хэргийн 30 дахь тал/,

 

-Гэрч О***мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “... би он сар өдрийг санахгүй байна. Намар 10 сарын орчим байх, тухайн үед манай эмээ нас бараад буяны ажил явдал нь дуусаад гашуудаж архи уучихаад ганцаараа гадуур явж байхад *** нар нэг шуудайтай эд зүйл барьчихсан явж таарсан. Тэгээд намайг “шуудайтай эд зүйлийг зараад өг” гэж хэлэхээр нь “юу юм бэ?” гэж асуухад төмөр тасдагч гэж хэлсэн. Тухайн үед би *** “хулгайн эд зүйл биш биз дээ” гэж асуухад *** “хулгайн эд зүйл биш, манай ахынх“ гэж хэлсэн. Тэгээд намайг төмөр тасдагчаа 50000 төгрөгөөр зараад өг гэж хэлсэн. Би төмөр тасдагчийг зарах санаатай гагнуурчин *** ахтай очиж уулзаж, төмөр тасдагч авах эсэхийг асуухад “үзье” гэсэн. Тэгээд *** ах төмөр тасдагчийг үзчихээд “байгаа мөнгө нь 27000 төгрөг байна” гэж хэлсэн Тэгэхээр нь би эзнээс нь асууя гэж хэлээд *** ахын гэрээс гараад *** нараас асуухад “27000 төгрөгөөр зарчих” гэж хэлсэн. Тэгээд *** ахад 27000 төгрөгөөр зараад бид нар архи авч уусан.”  гэх мэдүүлэг /хх-ийн 36/

-Хохирлын мөнгө түр хураан авсан тэмдэглэл /хэргийн 52 дахь тал/,

-Мөнгө хүлээлгэн өгсөн тэмдэглэл /хэргийн 53-54 дэх тал/,

-Ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудас /хэргийн 77 дахь тал/,

-Эрүүгийн хэргийг тусгаарлах тогтоол /хэргийн 87 дахь тал/ болон хавтаст хэрэгт авагдсан бусад бичгийн баримтуудыг шинжлэн судаллаа.

 

Ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëэгт шинжлэн ñóäëàãäñàí áè÷ãèéí áàðèìòóóäààð ø¿¿ãäýã÷ *** нь бусадтай /***/ бүлэглэн 2014 оны 10 дугаар сарын 4-нèé ºäðººñ 5-нд шилжих шөнө Дархан-Уул аймгийн Шарын гол сумын ***тоотод байх иргэн ***эзэмшлийн авто гражид нэвтрэн орж  510000 төгрөгний эд зүйлс хулгайлж, бусдад бага бус хэмжээний хохирол учруулсан  гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь нотлогдож байх тул аймгийн прокурорын газраас газраас түүний ¿éëäëèéã  ç¿éë÷èëñýí  õóóëèéí  ç¿éë, õýñýã çºâ áайна.

 

Èéìä ø¿¿ãäýã*** бусадтай /***/ бүлэглэн, агуулах саванд нэвтэрч, áóñäûí ýä õºðºí㺠õóëãàéëæ, бага бус õýìæýýíèé õîõèðîë ó÷ðóóëñàí ãýìò õýðýã ¿éëäñýí ãýì áóðóóòàéä òîîöîæ, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэстэй гэж үзлээ.

 

Хохирогч *** нь “хохирол төлбөрөө авсан учир нэхэмжлэх зүйлгүй, гомдол саналгүй” гэсэн мэдүүлэг шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн, иргэний нэхэмжлэгч *** 27000 төгрөг, иргэний нэхэмжлэгч *** 50000 төгрөг мөрдөн байцаалтын шатанд тус тус хүлээлгэн өгсөн байх тул /хэргийн 53-54 дэх тал/ шийтгэх тогтоол гарах үед шүүгдэгчээс гаргуулах хохирол, төлбөргүй байна.

 

Шүүгдэгч *** нь 2001 онд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 239 дүгээр зүйлийн 2-т зааснаар 1 жил хорих ял шийтгүүлж, хорих ял оногдуулсан шийтгэх тогтоол биелүүлэхийг 1 жилийн хугацаагаар хойшлуулж байсан байх бөгөөд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 78 дугаар зүйлийн 78.2.1-т зааснаар ялтай байдал дууссан байх тул анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзнэ.

 

Шүүгдэгч *** нь анх удаа хүндэвтэр гэмт хэрэг үйлдсэн, гэмт хэргийн улмаас учирсан материаллаг хохирлыг нөхөн төлсөн, үйлдсэн гэмт хэрэгтээ гэмшиж байгаа зэргийг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 55 дугаар зүйлд зааснаар ял хөнгөрүүлэх нөхцөл байдалд харгалзан үзэж, түүнд оногдуулсан ялыг биечлэн эдлүүлэхгүйгээр Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 61 дүгээр зүйлд заасан зохицуулалтыг хэрэглэх боломжтой гэж дүгнэлээ.

Мөн шүүгдэгч нь өөрийн гэсэн эд хөрөнгө байхгүй болох нь мөрдөн байцаалтын шатанд тогтоогдсон байх тул эд хөрөнгө хураах нэмэгдэл ял оногдуулахгүй байх нь зүйтэй гэж үзлээ.

 

Шүүгдэгч *** энэ хэрэгт 2014 оны 11 дүгээр сарын 12-ны өдрөөс 2015 оны 1 дүгээр сарын 26-ны өдрийг хүртэл цагдан хоригдсон 75 хоногийг ял эдэлсэн хугацаанд оруулан тооцож, хохирогч болон иргэний нэхэмжлэгч нарт төлөх төлбөргүй болохыг дурьдаж, энэ хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн цагаан өнгөтэй 1 ширхэг цоожийг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц устгахаар шийдвэрлэснийг дурьдаад

 

Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí  283 дугаар зүйлийн 283.1, 286, 290 äóãààð ç¿éëèéí 290.3, 294, 297,298, 299, 303, 304 ä¿ãýýð ç¿éë¿¿äýä çààñнûã óäèðäëàãà áîëãîí ÒÎÃÒÎÎÕ íü:

 

            1.Шүүгдэгч *** бусадтай бүлэглэн /***/ агуулах саванд нэвтэрч, бусдын эд хөрөнгө хулгайлж, бага бус хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай. 

 

            2.Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí тусгай ангийн 145 äугааð ç¿éëèéí 145.2-т зààñíààð ø¿¿ãäýã÷ *** эд хөрөнгө хураахгүйгээр 2 жил 6 сар /хоёр жил зургаан сар/ хорих ял шийтгэсүгэй.

            3.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 52 дугаар ç¿éëèéí 52.5-т зааснаар шүүгдэгч *** оногдуулсан 2 жил 6 сар õîðèõ ÿëûã æèðèéí äýãëýìòýé хîðèõ àíãèä ýäë¿¿ëñ¿ãýé.

 

            4. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 59 дүгээр зүйлийн 59.1, 59.2-т зааснаар шүүгдэгч *** энэ хэрэгт 2014 оны 11 дүгээр сарын 12-ны өдрөөс 2015 оны 1 дүгээр сарын 26-ны өдрийг хүртэл цагдан хоригдсон 75 хоногийг ял эдэлсэн хугацаанд оруулан тооцсугай.

 

            5.Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 298 дугаар зүйлийн 298.1.1-т зааснаар шүүгдэгч *** нь хохирогч болон иргэний нэхэмжлэгч нарт төлөх төлбөргүй болохыг дурьдсугай.

 

            6.Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 88 дугаар зүйлийн 88.1.3-т заасныг баримтлан шүүгдэгч энэ хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн цагаан өнгөтэй 1 ширхэг цоожийг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц устгасугай.

 

            7.Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí ерөнхий ангийн 61 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 61.1-ä çààñíààð энэ шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 145 дугаар зүйлийн 145.2-т зааснаар ***оногдуулсан 2 æèë 6 сар õîðèõ ÿëûã биечлэн эдлүүлэхгүйгээр òýíñýæ, 1 æèë 6 ñàð /нэг æèë çóðãààí ñàð/-ûí õóãàöààãààð õÿíàí õàðãàëçàхаар тогтоосугай.

 

            8.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 61 дүгээр зүйлийн 61.4, 61.5-т зааснаар тэнсэгдсэн ***хяналт тавихыг Дархан-Уул аймгийн Шарын гол сумын Цагдаагийн тасагт хариуцуулж, хянан харгалзах хугацаанд захиргааны шийтгэл хүлээвэл Цагдаагийн байгууллагын саналыг үндэслэн хорих ялыг биечлэн эдлүүлэхийг ***мэдэгдсүгэй.

 

            9. Эр¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 299 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 299.3-ò çààñíààр шийтгэх тогтоол танилцуулан сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шийтгэх òîãòîîëûã ýñ çºâøººðâºë ÿëòàí, õîõèðîã÷, òýäãýýðèéí ºì㺺ëºã÷, õóóëü ¸ñíû òºëººëºã÷ íàð òîãòîîëûã ãàðäóóëñíààñ õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны 9 дүгээр ø¿¿õýä äàâæ çààëäàõ ãîìäîë ãàðãàõ, óëñûí ÿëëàã÷, äýýä øàòíû ïðîêóðîð ýñýðã¿¿öýë áè÷èõ ýðõòýéã äóðäñóãàé.   

 

            10.Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 306 äóãààð ç¿éëèéí 306.1-ä çààñíààð ýíýõ¿¿ øèéòãýõ òîãòîîëä давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол биелүүлэх хүртэл ***бусдын батлан даалтад өгөхөөр авсан таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

 

 

ÄÀÐÃÀËÀÃ× Ø¯¯Ã×                            ß.ÒÓÓË