МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС

 

 

          Õýðãèéí èíäåêñ:171/2015/0077/Э

 

Ñóì äóíäûí 7 äóãààð ø¿¿õèéí ýð¿¿ãèéí õýðãèéí ø¿¿õ õóðàëäààíûã ø¿¿ã÷ Т.Энхжаргал äàðãàëæ, 

ø¿¿õ õóðàëäààíû íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà Т.Тогтох,

Улсын яллагчаар Аймгийн прокурорын газрын хяналтын прокурор Б.Сүрмандах ø¿¿ãäýã÷èéí ºì㺺ëºã÷ ª.ªëçèéìàà /0-1238/,

шүүгдэгч ***íàðûã îðîëöóóëàí òóñ ø¿¿õèéí ø¿¿õ õóðàëäààíû òàíõèìä íýýëòòýé õèéâ.

 

Äàðõàí-Óóë àéìãèéí Ïðîêóðîðûí ãàçðààñ Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 145 äóãààð ç¿éëèéí 145.2-ò çààñàí ãýìò õýðýãò *** овогт ***ийн ***нд õîëáîãäóóëàí ÿëëàõ ä¿ãíýëò ¿éëäýæ èð¿¿ëñýí ýð¿¿ãèéí *** äóãààðòàé õýðãèéã 2015 îíû 3 äóãààð ñàðûí 05-íû ºäºð õ¿ëýýí àâ÷ ø¿¿í õýëýëöëýý.

 

Шүүгдэгч нарын биеийн байцаалт:

Ìîíãîë Уëñûí èðãýí***  оны *** дугаар сарын ***-ны өдөр Улаанбаатар хотод төрсөн, *** настай, бүрэн бус дунд боловсролтой, гагнуурчин мэргэжилтэй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл ***, эхнэрийн хамт, *** аймгийн *** сумын *** дугаар баг ***ын *** дугаар хэсгийн *** тоотод оршин суух, урьд *** онд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 127 дугаар зүйлийн 127.1-д зааснаар 1 жилийн хорих ялыг 1 жилийн хугацаагаар тэнсэн харгалзах ялаар, *** оны *** дугаар сарын ***- ны өдөр Дархан-Уул  аймаг дахь Сум дундын шүүхийн 162 тоот шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 123 дугаар зүйлийн 123.4-д зааснаар 7 жилийн хорих ялаар шийтгүүлж өмнөх тогтоолоор оногдуулсан 1 жилийн ялыг сэргээж 8 жилийн хорих ялыг эдэлж байгаад дахин гэмт хэрэг үйлдэж Төв аймгийн шүүхийн 09 тоот шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 86 дугаар зүйлийн 86.2в-д зааснаар 10 жилийн хорих ялаар шийтгэгдэж уг ял дээр эдлээгүй үлдсэн 5 жил 8 сар 19 хоногийн ялыг нэмж нэгтгэн 15 жил 8 сар 19 хоног хорих ял оногдуулсаныг Улсын дээд шүүхийн 2005 оны 06 дугаар сарын 10-ны өдрийн 280 тоот тогтоолоор 15 жилийн хорих ял болгон өөрчилсөн бөгөөд уг ялыг эдэлж байгаад Хөвсгөл аймгийн сум дундын шүүхийн 2009 оны 08 дугаар сарын 24-ний өдрийн 54 тоот захирамжаар эдлээгүй үлдсэн 2 жил  5 сар 28 хоногийн хорих ялыг тэнсэж хугацаанаас өмнө тэнсэн суллагдсан.

 

Ø¿¿ãäýã÷ ***íü 2014 îíû 12 äугааð ñàðûí 23-íû ºäºð Äàðõàí-Óóë àéìãèéí Äàðõàí ñóìûí *** äóãààð áàã Мангиртын *** äугааð хэсгийн *** тоотод оршин суух иргэн ***ын гэрийн хаалганы цоожийг эвдэн орж TCL маркийн 32 инчийн зурагтыг шунахайн сэдэлтээр хулгайлж иргэнд 369 000 төгрөгийн хохирол учруулсан ãýìò õýðýãò õîëáîãäæýý.

 

ÒÎÄÎÐÕÎÉËÎÕ íü:

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт:

 

Ш¿¿ãäýã÷ *** ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò ìýä¿¿ëýõäýý:…” Би 2014 оны 12 дугаар сарны 13-ны өдөр найзындаа очоод нэг шил архи уусан ба тэндээсээ ***д очиход хүн байгаагүй. Тухайн үед гэрт нь ороход шууд зурагт нүдэнд харагдсан ба тэгээд зурагтыг авч гэрээс нь гараад явж байтал хашааны үзүүрт нэг залуутай таарсан юм. Тэр залуу зурагтаа зарах юм уу гэж асуусан. Би зарах гэж байна гэхэд манай найз авч магадгүй гэж хэлсэн. Найзтайгаа утсаар яриад зурагт авах уу гэхэд гэрт хүрээд ир үзье гэж хэлсэн байсан. Зурагтаа аваад очтол манай гудамжны ***д очсон. *** үзээд авъя гэхдээ одоо бэлэн мөнгө алга байна маргааш мөнгийг нь олоод өгнө гэж хэлсэн. Би үгүй одоо надад мөнгө хэрэгтэй байна гээд гараад явсан. *** бид 2 хамт гараад би зурагтыг ломбарданд тавих хэрэгтэй байна бичиг баримтаа өгчих гэж хэлэхэд гэрт байгаа гээд гэрлүү нь явж байгаад цагдаад баригдсан... “ гэх мэдүүлэг.

 

Шүүгдэгч ***ийн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “... 2014 оны 12 дугаар сарын 23-ны өдөр би *** гэх танилынхаа гэрт очиход гэрийн үүд нь даруулгаар дарсан цагаан өнгийн цоожоор цоожилчихсон байсан. Би тухайн үед согтуу байсан болохоор хаалга онгорхой байна гэж хараад хаалгыг нь татахад хаалга нь онгойсон. Тэгээд гэрт ороход гэрт ямар нэгэн хүн байгаагүй бөгөөд миний нүдэнд шууд зурагт харагдсан. Тэгээд би зурагтыг нь 2 удирдлагатай нь аваад буцаж гэрээс гараад *** гэх ахын гэр рүү явж байхад замд *** ахын найз *** гэх хүн таарсан. *** бид хоёр *** ахын гэр рүү ороход *** ах надаас юун зурагт юм бэ гэж асуусан. Тэгэхээр нь би миний зурагт юмаа, бичиг баримт байвал ломбарданд тавьчихмаар байна гэсэн. Тэгэхд *** ах намайг ***ийн бичиг баримтаар тавьчих гэж хэлсэн. Тэгээд *** ах бид хоёр түүний бичиг баримтыг ШУТИС-ийн хажуугийн гэр хороололоос аваад үйлчилгээний төв рүү явж байгаад эмэгтэйчүүдийн ордны хажууд цагдаад баригдсан” гэсэн мэдүүлэг\Хэргийн 24-25 дугаар хуудас

Хэргийн газар ¿çëýã õèéñýí òýìäýãëýë, үзлэгийн явцад бэхжүүлсэн фото зургууд 6 ширхэг /Хýðãèéí 3-5 дугаар хуудас/,

Зурагтыг үнэлүүлсэн баримт\хэргийн 9 дүгээр хуудас\

2014 îíû 12 äугааð ñàðûí 23-íû ºäºð ***оос хулгайд алдагдсан зурагтыг хураан авч, хохирогчид хүлээлгэн өгсөн тэмдэглэë /Хýðãèéí 10-11 дүгээр хуудас/,

Хохирогчийн мэдүүлэг\хэргийн 13 дугаар хуудас\

Гэрч ***ийн мэдүүлэг\хэргийн 15 дугаар хуудас\

Гэрч ***ийн мэдүүлэг \хэргийн 16 дугаар хуудас\

Гэр ***ийн мэдүүлэг \хэргийн 17 дугаар хуудас\

Цагдан хорих газраас эмнэлэгт үзүүлсэн тухай баримт, шүүгдэгч өөрөө прокурорын газрын даргад хүсэлт гаргаж байсан тухай баримт /хэргийн 55 дугаар хуудас\

 Хэргийн оролцогчдод баримт танилцуулсан баримт \ хэргийн 50 дугаар хуудас\

Дархан-Уул аймгийн нэгдсэн эмнэлгийн эмчид үзүүлсэн баримт\хэргийн 43 дугаар хуудас\

Хорих ангиас суллагдаж байсан тухай баримт\хэргийн 42 дугаар хуудас\

Багийн Засаг даргын тодорхойлолт\хэргийн 31 дүгээр хуудас\ болон хавтаст хэрэгт авагдсан бусад бичгийн нотлох  баримтуудыг шинжлэн судлав.

 

Ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëэгт шинжлэн ñóäëàãäñàí дээрх  áè÷ãèéí нотлох áàðèìòóóäààð ш¿¿ãäýã÷ ***íü 2014 îíû 12 äугааð ñàðûí 23-íû ºäºð Äàðõàí-Óóë àéìãèéí Äàðõàí ñóìûí *** äóãààð áàã Мангиртын *** äугааð хэсгийн *** тоотод оршин суух иргэн ***ын гэрийн хаалганы цоожийг эвдэн орж TCL маркийн 32 инчийн зурагтыг шунахайн сэдэлтээр хулгайлж иргэнд 369 000 төгрөгийн хохирол учруулсан   áîëîõ íü:

 

Хîõèðîã÷ ***ын ìºðäºí áàéöààëòàä ºãñºí:…”Би 2014 оны 12 дугаар сарын 23-ны өдрийн 13:05 минутын үед гэртээ байж байгаад Олон улсын худалдааны төв рүү явсан. Тухайн үед би гэртээ ганцаараа байсан болохоор гэрийнхээ хаалга, үүд хашааныхаа хаалгыг түгжээд явсан. Хүнсээ цуглуулчихаад 14:15 минутын үед гэртээ ирэхэд манай хашааны хаалга хагас онгорхой, байсан. Би уг нь гэрээсээ гарахдаа хашааныхаа хаалгыг хаалганыхаа дээгүүр гараа оруулж дотор талд нь байдаг оньсон цоожоор \дэгээддэг\ цоожилчихоод явсан. Гэтэл тэр цоожийг хэн нэг хүн онгойлгосон бололтой байсан. Тэгэхээр нь гайхаад хашаа руугаа ортол монгол гэрийнхээ үүдний модон амбаарын хаалгыг онгойлгож дотогш орон гэрийн хаалганд зүүдэг цоожийг онгойлгох гэтэл хаалганы цоожны даруулга төмрийг хэн нэгэн хүн татаж хаалга онгойлгосон бололтой хаалга хагас онгорхой байсан. \цоож нь зүүлттэй хэвээрээ цоожны даруулга төмрийг хөшсөн байдалтай\ Тэгэхээр нь хаалгаа хагас татаж гэр лүүгээ шагайж харахад хойморт байдаг телевизор байхгүй болохоор нь хулгай орчихсон байна гэж сандраад шууд цагдаад дуудлага өгсөн. Гэрээс 32 инчийн TCL маркийн Сингапур улсад үйлдвэрлэсэн өнгөт зурагт 2 ширхэг удирдлагын хамт алдагдсан” ãýñýí ìýä¿¿ëýã /Хавтаст хýðãèéí 13-14 дүгээр хуудас/,

Гýð÷ мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн ***ийн: “…2014 оны 12 дугаар сарын 23-ны өдрийн 12 цагийн орчимд манай найз *** намайг орж ирж хоол ид гэж дуудсан юм. Би Ховдын хороололд ***ийнд очиж хоол идээд буцаад 14 цагийн орчимд гэр рүүгээ явах гээд автобусны буудал дээр такси хүлээгээд зогсож байтал гудамжны үзүүрт нэг танихгүй залуу зурагт тэврээд зогсож байсан. Гэтэл би такси ирэхээр нь арын суудалд нь суутал нөгөө залуу таксинд орж ирээд суусан. Ингээд явж байхдаа тэр залуу энэ зурагтыг хямдхан 100 000 төгрөгөөр зармаар байна гэхээр нь би *** руу залгаад энд нэг хямдхан гоё зурагт байна, чи авахгүй юмуу гэхэд манайд хүрээд ир үзье гэж хэлэхээр нь суусан такситайгаа буцаж яваад ***ийн гэрт очиж зурагтаа үзүүлэхэд *** авахаар болсон ба зурагт зарах гэж байсан залууд маргааш ирээд мөнгөө авчих, одоо мөнгөгүй байна гэхэд тэр танихгүй залуу би өнөөдөр л зурагтаа зармаар байна, надад мөнгөний хэрэг байна гэж хэлсэн. Тэгтэл *** за за тэгвэл яахав дээ гээд явуулсан. Би нөгөө залуутай цуг гараад явсан бөгөөд таксины буудал руу явж байх зуур нөгөө залуу ирээд танд бичиг баримт байна уу?, таны бичиг баримтаар энэ зурагтыг ломбарданд тавьчихья гээд намайг дагаад байсан. Таксинд суугаад гэрийнхээ гадаа буугаад гэр рүү орох гээд явж байхад араас цагдаа ирсэн. Тэр зурагт нь 32 инчийн TCL гэсэн бичигтэй зурагт байсан” ãýñýí ìýä¿¿ëýã /Хýðãèéí 15 дугаар хуудас/,

Гэрч ***гийн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...найз *** манайд ирж хоол унд идээд ярьж сууж байгаад 14 цагийн орчимд явсан. Удалгүй *** миний утас руу залгаад би таксинд суугаад шинэ Дархан руу явж байна, таксин дотор танихгүй эрэгтэй хүн 32 инчийн зурагт 100 000 төгрөгөөр зарна гэж байна, үзэх үү гэж асуусан. Би зурагт зарах хүнээ гэрт дагуулаад ир, үзье гэж  хэлсэн. Ингээд *** манай гэрт зурагт зарна гэсэн хүнийг дагуулаад буцаж ирсэн ба тэр зурагт зарна гэсэн залуу нь манай гудамжны ***\***\ гэдэг залуу байсан. Би ***ээс юун зурагт юм бэ? гэж асуухад манай хадам ээжийнх, яаралтай хот явах хэрэгтэй байна, хүний бие муу байгаа гэж хэлсэн. Тэгэхээр нь яг одоо надад мөнгө алга, маргааш 100 000 төгрөгийг чинь бэлэн болгоод өгье гэж хэлхэд ***яг одоо мөнгө хэрэгтэй байна гэж хэлсэн бөгөөд надаас танд бичиг баримт байна уу? энэ зурагтыг ломбарданд тавих гэсэн юм гэж хэлэхээр нь би надад бичиг баримт байхгүй гэж хэлэхэд *** миний бичиг баримт гэрт байгаа, миний бичиг баримтаар ломбарданд тавьчих гэж хэлээд ***, ***хоёр манай гэрээс гараад явсан юм. Тэр хоёр бие биенээ танихгүй...” гэсэн мэдүүлэг \Хэргийн 16 дугаар хуудас\, ш¿¿ãäýã÷èéí ¿éëäñýí õýðãýý õ¿ëýýí ìýä¿¿ëñýí ìýä¿¿ëýã çýðýã íîòëîõ áàðèìòóóäààð íîòëîãäîн òîãòîîãäñîí áàéíà.

Èéìä ø¿¿ãäýã÷ ***г бусдын эд хөрөнгийг хулгайлж, áóñäàä бага бус хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэрãèéã үйлдсэн ãýì áóðóóòàéä òîîöîæ Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 145 äугааð ç¿éëèéí 145.2-ò çààñíààð ýð¿¿ãèéí õàðèóöëàãà õ¿ëýýëãýõ ¿íäýñëýëòýé ãýæ үзлээ.

Шүүгдэгч ***нь *** онд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 127 дугаар зүйлийн 127.1-д зааснаар 1 жилийн хорих ялаар шийтгүүлж, 1 жилийн хугацаагаар тэнсэгдсэн, *** оны 05 дугаар сарын 02- ны өдөр Дархан-Уул аймгийн Сум дундын шүүхийн 162 тоот шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 123 дугаар зүйлийн 123.4-д зааснаар 7 жилийн хорих ялаар шийтгүүлж өмнөх тогтоолоор оногдуулсан 1 жилийн ялыг сэргээж 8 жилийн хорих ялыг эдэлж байгаад дахин гэмт хэрэг үйлдэж Төв аймгийн шүүхийн 09 тоот шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 86 дугаар зүйлийн 86.2в-д зааснаар 10 жилийн хорих ялаар шийтгэгдэж уг ял дээр эдлээгүй үлдсэн 5 жил 8 сар 19 хоногийн ялыг нэмж нэгтгэн 15 жил 8 сар 19 хоног хорих ял оногдуулсаныг Улсын дээд шүүхийн 2005 оны 06 дугаар сарын 10-ны өдрийн 280 тоот тогтоолоор 15 жилийн хорих ял болгон өөрчилсөн бөгөөд уг ялыг эдэлж байгаад Хөвсгөл аймгийн сум дундын шүүхийн 2009 оны 08 дугаар сарын 24-ний өдрийн 54 тоот захирамжаар эдлээгүй үлдсэн 2 жил  5 сар 28 хоногийн хорих ялыг тэнсэж хугацаанаас өмнө тэнсэн суллагдсан байх тул ÿëòàé áàéõ õóãàöààíäàà ãýìò õýðýã ¿éëäñýí гэж үзнэ.

 

Ø¿¿ãäýã÷ *** нь ялтай байх хугацаандаа ãýìò õýðýã ¿éëäñýíийг хүндрүүлэх нөхцөл байдалд òîîöîæ, үйлдсэн гэмт хэрэгтээ чин санаанаасаа гэмшиж байгàà, учруулсан хохиролыг төлж барагдуулсан зэрэг íºõöºë байдлыг харгалзан ÿë øèéòãýëèéã îíîãäóóëàâ.

 

Ìîíãîë Óëñûí Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 283 äóãààð ç¿éëèéí 283.1, 286, 294, 297, 298 äóãààð ç¿éë¿¿äýä çààñíûã òóñ òóñ óäèðäëàãà áîëãîí ÒÎÃÒÎÎÕ íü:

 

 1.Шүүгдэгч *** овогт ***ийн *** орон байранд нэвтэрч бусдын эд хөрөнгө хулгайлж бага бус хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

 

            2.Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí тусгай ангийн 145 äугааð ç¿éëèéí 145.2-т зààñíààð ш¿¿ãäýã÷ *** овогт ***ийн ***г эд хөрөнгө хураахгүйгээр 6 /зургаан/ сарын хугацаагаар баривчлах ялаар шийтгэсүгэй.

 

            3.Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí ерөнхий ангийн 59 äүгээð ç¿éëèéí 59.1-д çààñíыг баримтлан М.Вандансүрэнгийн урьдчилан цагдан хоригдсон  71 /далан нэг/  хоногийг баривчлах ялын нэг хоногтой тэнцүүлж түүний ял эдэлсэн хугацаанд оруулан тооцсугай.

 

            4. Энэ хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн зүйлгүй, ***нь бусдад төлөх төлбөргүй, битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүй áîëîõûã äóðüäсугай.

 

            5. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 297 дугаар зүйлийн 297.1.4-т зааснаар шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол ***д урьд авсан цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлж, эдлэх ялыг 2015 оны 03 дугаар сарын 05-ны өдрөөс эхлэн тоолсугай.

 

            6.Эр¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 299 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 299.3-ò çààñíààр шийтгэх тогтоол танилцуулан сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шийтгэх òîãòîîëûã ýñ çºâøººðâºë ÿëòàí, õîõèðîã÷, òýäãýýðèéí ºì㺺ëºã÷, õóóëü ¸ñíû òºëººëºã÷ íàð òîãòîîëûã ãàðäóóëñíààñ õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны 9 дүгээр ø¿¿õýä äàâæ çààëäàõ ãîìäîë ãàðãàõ, óëñûí ÿëëàã÷, äýýä øàòíû ïðîêóðîð ýñýðã¿¿öýë áè÷èõ ýðõòýéã äóðäсугай.

 

7.Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 306 äóãààð ç¿éëèéí 306.1-ä çààñíààð ýíýõ¿¿ øèéòãýõ òîãòîîëä давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол биелүүлэх хүртэл ***д авсан цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлэхээр шийдвэрлэсүгэй.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                          Т.ЭНХЖАРГАЛ