ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

 

Õýðãèéí инäåêñ: 171/2015/0088/Ý

 

Ñóì äóíäûí 7 дугаар ø¿¿õèéí ýð¿¿ãèéí õýðãèéí ø¿¿õ õóðàëäààíûã ø¿¿ã÷ Т.Энхжаргал äàðãàëæ, 

Ш¿¿õ õóðàëäààíû íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà Ө.Ягаанцэцэг

Улñûí ÿëëàã÷аар Аймгийн прокурорын газрын хяналтын прокурор Н.Мөнгөнсүх,

Ø¿¿ãäýã÷èéí ºì㺺ëºã÷ Ө.Өлзиймаа,

Ш¿¿ãäýã÷ ***íàðûã îðîëöóóëàí òóñ ø¿¿õèéí ø¿¿õ õóðàëäààíû òàíõèìä íýýëòòýé õèéâ.

 

Äархан-Уул àéìãèéí Ïðîêóðîðûí ãàçðааñ Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 145 äугааð ç¿éëèéí 145.2-т çààñàí ãýìò õýðýãò *** овогт ***ын ***д õîëáîãäóóëàí ÿëëах дүгнэлт ¿éëäýæ èð¿¿ëñýí *** òîîò ýð¿¿ãèéí õýðãèéã 2015 îíû 2 äугааð ñàðûí 27-íы ºäºð õ¿ëýýí àâ÷  ø¿¿í õýëýëöëýý.

 

Ø¿¿ãäýã÷ийí áèåèéí áàéöààëò:

Монгол Улсын иргэн, *** оны *** дугаар сарын ***-ны өдөр *** аймгийн *** суманд төрсөн, *** настай, эрэгтэй, ам бүл***, эхнэр *** хүүхдийн хамт *** аймаг Дархан сум *** дугаар баг *** дугаар брак *** тоотод оршин суудаг, *** компанид барилгын ажил эрхэлдэг, бүрэн бус дунд боловсролтой, монтажчин мэргэжилтэй, урьд *** онд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 124 дугаар зүйлийн 124.2-т зааснаар 3 жил хорих ял, 2002 оны 05 дугаар сарын ***-ны өдөр Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 225 дугаар зүйлийн 225.3, 131 дүгээр зүйлийн 131.2, 124 дүгээр зүйлийн 124.1-т тус тус заасан гэмт хэрэгт 3 жилээр  хорих ял шийтгүүлж, *** оны 11 дүгээр сарын 14-ний өдөр 1 жил 1 сар 18 хоногийн ялыг тэнсэн суллагдсан, бие эрүүл, ухаан мэдрэл бүрэн, *** овогт ***ын ***, /РД: ***/,

 

Шүүгдэгч ***нь 2014 оны 4 дүгээр сарын 30-ны өдрөөс 2014 оны 5 дугаар сарын 01-ний хооронд Дархан-Уул аймаг, Дархан сум, 4 дүгээр баг, 18 дугаар сургуулийн хажууд байрлах  иргэн ***ын зооринд хууль бусаар нэвтрэн орж 40 шуудай хүнсний ногоо хулгайлж бусдад 1 143 000 төгрөг буюу бага бус хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэрэгт холбогджээ. /яллах дүгнэлтэнд бичигдсэн байдлаар/

 

ТОДОРХОЙЛОХ íü:

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт:

-Шүүгдэгч ***ийн  шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: “2014 оны 04 дүгээр сарын 30-наас 05 дугаар сарын 01-ний шилжих шөнө би Төмөр замын вокзал дээрээс Шарын голын суудалд найз ***ыг вагонд суулгаж өгчихөөд буцаж явж байгаад 18 дугаар сургуулийн ард модны ёроолд суугаад бие зассан. Тэгтэл хоёр хүн шуудайтай юм үүрч ирээд зөөж байсан, тэр хоёр залууг явахыг хүлээж сууж байгаад явсных нь дараа буцаж очоод ногоог нь ачиж авч явсан....” ãэх мэдүүлэг,

 

Шүүгдэгч ***ийн мөрдөн байцаалтын өгсөн: “...2014 оны 5 дугаар сарын 01-ний үүрээр 03 цагийн үед Дархан сум, 4 дүгээр баг, Төмөр замын вокзал  дээрээс Шарын гол  суманд хувиараа алт олборлодог *** гэх найзыгаа вагонд суулгаж өгчихөөд ганцаараа ***-р байрны ойролцоо байдаг архи зардаг авгай нараас архи авах гэтэл байхгүй байхаар нь 18 дугаар сургуулийн хашаа руу ороод модны ёроолд бие зассан. Тэгтэл 2 эрэгтэй хүн шуудайтай юм үүрч ирээд 18 дугаар сургуулийн гал тогооны харалдаа байдаг траншейны нүх рүү зөөж хийгээд байгаа нь харагдсан. Тэгээд тэр 2 залуу юм аа зөөчихөөд траншейны нүхний хажууд хувааж уугаад байсан. Тэгээд тэр 2 архиа ууж дуусаад явахаар нь би араас нь дагаад явтал төмөр замын вокзал ороод вагон доогуур шургаад тосгоны чиглэлд яваад өгсөн. Тэгэхээр нь би вокзал дээрээс машин хөлслөх гэээд хайгаад олдохгүй болохоор нь 18 буудал ороход жижиг тэвштэй цагаан / амьжиргаа цагаан/ машин зогсож байхаар нь очоод жолоочтой уулзаад би ногоо зөөх гэсэн юм. Манай найз ногоо өгсөн юм Буян зах хүргээд өгөөч, хөлсөнд нь 5 шуудай ногоо өгье гэж хэлж тохироод 18 дугаар сургуулийн гал тогооны харалдаа байх траншейны нүхнээс 13 шуудай төмс, 7 шуудай лууван байсныг ачаад 5 шуудайг жолоочид өгч, үлдсэн 8 шуудай төмсийг 20 000 төгрөгөөр, лууванг 25 000 төгрөгөөр нийт 335 000 төгрөг олсон. Тэгээд зарсан мөнгөөрөө гэр бүлдээ хоол хүнсний зүйл аваад зарцуулсан...” гэх мэдүүлэг /хэргийн 81,88-95 дугаар хуудас/,

 

Хохирогч ***ын мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “ 2014 оны 5 дугаар сарын  02-ны өдөр би нөхрийнхөө хамт Дархан сумын 4 дүгээр баг, 18 дугаар сургуулийн хажууд байдаг ногооны зоорин дээрээ ногоо авах гэж очоод хураасан ногооноос багассан байхаар нь шалгаад бүртгээд үзэхэд 7 шуудай лууван, 33 шуудай төмс алга болсон байсан. Би нөхрийнхөө хамт хувиараа ногоо тарьдаг бөгөөд ногоогоо өөрийнхөө энэ зооринд хадгалж  зах дээр аваачиж өгдөг юм. Би 2014 оны 4 дүгээр сарын 25-ны өдөр 73 шуудай төмс буулгасан, дараа нь 2014 оны 4 дүгээр сарын 27-ны өдөр 30 шуудай лууван буулгасан. Тэгээд хуучин зах дээр ногоо зарсан эсэхийг асууж яваад алдсан ногоог тэнд хүмүүс зарж байхаар нь асуухад *** гэх залуу зараад явсныг мэдсэн юм. 1 шуудай төмс 27 000 төгрөг, нэг шуудай лууван 36 000 төгрөг, нийт 1 143 000 төрөг болж байна” гэх мэдүүлэг /хэргийн 10 дугаар хуудас/,

 

Гэрч ***ийн мөрдөн байцаалтын шатанд өсгөн: “2014 оны 5 дугаар сарын 01-нд манай хажууд байсан *** гэдэг хүний хүүхэд *** гэж залуу ногоо авах уу, гээд 13-14 цагийн үед 5 шуудай төмс авчирч, 1 шуудай төмсөө 20 000 төгрөгөөр зарсан юм. Би 100 000 төгрөгөөр 5 шуудай төмс авсан. Түүнээс 2-3 хоногийн өмнө *** надад  5 шуудай лууван авчирч 1 шуудайг 20 000 төгрөгөөр бодож өгсөн юм. Түүнээс хойш дахин над дээр ирээгүй юм” гэх мэдүүлэг / хэргийн 11-12 дугаар хуудас/,

 

Гэрч ***гийн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “... он сарын өдрийг сайн санахгүй байна 5 дугаар сарын эхээр байх махлаг намхан, шар царайтай залуу лууван зарах гэж зах дээр орж ирсэн юм. Бид нар гарч үзье гэхэд өөрөө 5 шуудай лууван  оруулж  ирсэн ба би 1 шуудай лууванг 20 000 төгрөгөөр авсан юм. Өөр юм аваагүй. Намайг лууван авсан өдрөөс хойш 2-3 хоногийн дараа нөгөө залуу төмс авч ирж зарсан гэсэн...” гэх мэдүүлэг /хэргийн 13 дугаар хуудас/,

 

Гэрч ***гийн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “.. би сар өдрийг сайн санахгүй байна, 2014 оны 4 дүгээр сарын сүүл, 5 дугаар сард  намайг лангуун дээрээ байхад нэг залуу ирээд *** бид нараас төмс авах уу гэхээр нь гараад үзэхэд нэг цагаан жижиг суудлын машины арын тээшинд шуудайтай төмс хийсэн 1 шуудай нь 20 000 төгрөг гэхээр нь би 2 шуудай төмс авсан...” гэх мэдүүлэг / хэргийн 14 дүгээр хуудас,

 

Гэрч ***ийн  мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “ ... 2015 оны 5 дугаар сарын 01-ний өдөр манай нөхөр *** Дархан-Уул аймагт байгаагүй, Сэлэнгэ аймгийн Ерөө сумд байсан. ...2014 оны 5 дугаар сард өдрийн нь сайн санахгүй байна хүүхдээ цэцэрлэгт нь хүргэж өгөх гээд явж байхад  *** буюу ***надтай таараад намайг миний машинаар ногоо ачаад буян зах хүргээд өг, би чамд 10 000 төгрөг өгье гэсэн. Тэгээд би ***тэй хамт 18 дугаар сургуулийн зүүн талын гардаг хаалганы хажуу талд  байрлах модтой газар луу ухраад зогсоогоод намайг машин дотороо сууж байхад *** өөрөө хойд тээшинд юм ачаад байсан. Тэгээд би Буян замын биллярд байдаг газар  очоод зогсоод тээшээ онгойлгоход *** ногоогоо аваад Буян зах руу орчихоод буцаж гарч ирээд надад 10 000 төгрөг өгсөн. ...Тэр хавьд траншейн байхыг би хараагүй” гэх мэдүүлэг / хэргийн 131 дүгээр хуудас/,

 

Гэрч ***ын мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...18 дугаар сургуулийн хажуу талын траншейнд хүн амьдардаггүй тэр траншейн нь цоожтой, төмөр эрчилж боогоод дээр нь гагнуураар гагнасан байдаг ямар ч онгойх боломжгүй юм...” гэх мэдүүлэг /хэргийн 130 дугаар хуудас/,

 

-Ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудас /хэргийн 105 дахь тал/ болон хавтаст хэрэгт авагдсан бусад бичгийн баримтуудыг шинжлэн судаллаа.

 

Хавтаст хэрэгт авагдсан баримтуудаас үзэхэд шүүгдэгч  ***нь 2014 оны 4 дүгээр сарын 30-ны өдрөөс 2014 оны 5 дугаар сарын 01-ний хооронд иргэн ***ын зооринд нэвтрэн орж  шуудайтай хүнсний ногоог  хулгайлж бага бус хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн нь тогтоогдсон байх бөгөөд харин гэмт хэргийн улмаас учруулсан хохирлын хэмжээг үнийн дүнгийн хувьд  багасгаж өөрчлөх үндэслэлтэй байна.

 

Хэргийн нөхцөл байдлыг шинжлэн судалбал ***нь   2014 оны 4 дүгээр сарын 30-ны өдрөөс 2014 оны 5 дугаар сарын 01-ний өдрийн хооронд хулгайлсан шуудайтай хүнсний ногоогоо иргэн ***ийн *** *** маркийн  машинаар ачиж Буян зах хүргүүлээд иргэн ***д 5 шуудай төмс, ***т 5 шуудай луувангаас 1 шуудай лууван, ***д 2 шуудай төмс тус тус өгснөөс үзэхэд шүүгдэгч  ***ийн хулгайлсан  шуудайтай төмс, луувангийн тоо хэмжээ тодорхой тогтоогдоогүй  байх бөгөөд  шүүгдэгч  ***ийн өөрийнх нь хүлээн мэдүүлснээр 13 шуудай төмс, 7 шуудай лууван хулгайлсан гэж үзэж, гэмт хэргийн улмаас учирсан хохирлын хэмжээг тооцох нь зүйтэй байна.

 

Иймд шүүгдэгч ***нь   2014 оны 4 дүгээр сарын 30-ны өдрөөс 2014 оны 5 дугаар сарын 01-ний хооронд  иргэн ***ын зооринд нэвтрэн орж 13 шуудай төмс, 7 шуудай лууван буюу нийт 20 тооны шуудай  ногоо хулгайлж бусдад 603 000  төгрөг буюу бага бус хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 145 дугаар зүйлийн 145.2-т зааснаар эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь зүйтэй байна.

 

   Шүүгдэгч ***Дархан-Уул аймаг дах Сум дундын шүүхийн 2005 оны 6 дугаар сарын 7-ны өдрийн 152 дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 145 дугаар зүйлийн 145.2-т зааснаар 6  сарын хугацаагаар баривчлах ял шийтгүүлж 2005 оны 9 дүгээр сарын 29-ний өдөр суллагдсан байх бөгөөд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 78 дугаар зүйлийн 78.2.3-т зааснаар ялтай байх хугацаа дууссан байх тул àíõ óäàà ãýìò õýðýã ¿éëäñýí гэж үзэх үндэслэлтэй байна.

 

Шүүгдэгч ***нь өөрийн гэсэн эд хөрөнгө байхгүй болох нь мөрдөн байцаалтын шатанд тогтоогдсон байх тул эд хөрөнгө хураах нэмэгдэл ял оногдуулахгүй байх нь зүйтэй гэж үзлээ.

 

Шүүгдэгч ***нь хохирогч ***д гэмт хэргийг улмаас учирсан хохиролд нийт 640 000 төгрөг төлсөн байх бөгөөд хэрэгт авагдсан нотлох баримтын хэмжээнд хохирол бүрэн төлөгдсөн гэж үзэж, хохирогчоос хохирлын дутуу 203 000 төгрөг нэхэмжилснийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэх нь зүйтэй байна.

 

Шүүгдэгч ***ийн эíý õýðгийн улмаас 2014 оны 1 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс 2015 оны 3 дугаар сарын 11-ний өдрийг хүртэл öàãäàí õîðèãäсон 69 хоногийг ял эдэлсэн хугацаанд оруулан тооцож, хураасан болон битүүмжилсэн эд хөрөнгөгүй болохыг дурьдаад

 

Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí  283 дугаар зүйлийн 283.1, 286 дугаар зүйлийн 286.1, 290 äóãààð ç¿éëèéí 290.3, 294, 297,298, 299, 303, 304 ä¿ãýýð ç¿éë¿¿äýä çààñнûã óäèðäëàãà áîëãîí ÒÎÃÒÎÎÕ íü:

 

   1. Шүүгдэгч *** овогт ***ын ***ийг агуулах саванд  нэвтрэн бусдын эд хөрөнгийг хулгайлж бага бус хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

  

   2. Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí тусгай ангийн 145 äугааð ç¿éëèéí 145.2-т зààñíààð ø¿¿ãäýã÷ *** овогт ***ын ***ийг эд хөрөнгө хураахгүйгээр 3 /гурван/ сар 10 /арав/ хоногийн хугацаагаар баривчлах ялаар шийтгэсүгэй.

 

   3. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 59 дүгээр зүйлийн 59.2-т зааснаар шүүгдэгч ***ийн эíý õýðгийн улмаас 2014 оны 1 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс 2015 оны 3 дугаар сарын 11-ний өдрийг хүртэл öàãäàí õîðèãäсон 69 /жаран ес/ хоногийг баривчлах ялын нэг хоногтой тэнцүүлэн  ял эдэлсэн хугацаанд оруулан тооцсугай.

 

   4. Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 298 дугаар зүйлийн 298.1.1, 298.1.2-т зааснаар энэ хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй, хураасан болон битүүмжилсэн эд хөрөнгөгүй, бусдад төлөх төлбөргүй  болохыг тус тус дурьдаж, хохирогч С.Лхагванямаас  гэмт хэргийн улмаас учирсан хохиролд 203 000 төгрөг нэхэмжилсэнийг хэрэгсэхгүй болгосугай.

 

   5. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 297 дугаар зүйлийн 297.1.4-т зааснаар шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол ***д авсан цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлж эдлэх ялыг энэ өдрөөс эхлэн тоолсугай.

 

   6. Эр¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 299 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 299.3-ò çààñíààр шийтгэх тогтоол танилцуулан сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шийтгэх òîãòîîëûã ýñ çºâøººðâºë ÿëòàí, õîõèðîã÷, òýäãýýðèéí ºì㺺ëºã÷, õóóëü ¸ñíû òºëººëºã÷ íàð òîãòîîëûã ãàðäóóëñíààñ õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны 9 дүгээр ø¿¿õýä äàâæ çààëäàõ ãîìäîë ãàðãàõ, óëñûí ÿëëàã÷, äýýä øàòíû ïðîêóðîð ýñýðã¿¿öýë áè÷èõ ýðõòýéã äóðüäñóãàé.  

 

   7. Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 306 äóãààð ç¿éëèéí 306.1-ä çààñíààð ýíýõ¿¿ øèéòãýõ òîãòîîëä давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол биелүүлэх хүртэл ***д авсан цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

 

 

 

 

ÄÀÐÃÀËÀÃ× Ø¯¯Ã×                            Т.ЭНХЖАРГАЛ