ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

 

Õýðãèéí инäåêñ: 171/2015/0110/Ý/

 

Ñóì äóíäûí 7 дугаар ø¿¿õèéí ýð¿¿ãèéí õýðãèéí ø¿¿õ õóðàëäààíûã ø¿¿ã÷ ß.Òóóë äàðãàëæ, 

Ш¿¿õ õóðàëäààíû íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà ª.ßãààíöýöýã,

Улñûí ÿëëàã÷аар Аймгийн прокурорын газрын хяналтын прокурор Í.̺íãºíñ¿õ,

Ø¿¿ãäýã÷èéí ºì㺺ëºã÷ ª.ªëçèéìàà,

Ø¿¿ãäýã÷ ***íàðûã îðîëöóóëàí òóñ ø¿¿õèéí ø¿¿õ õóðàëäààíû òàíõèìä íýýëòòýé õèéâ.

 

Äàðõàí-Óóë àéìãèéí Ïðîêóðîðûí ãàçðààñ ø¿¿ãäýã÷ ***ä õîëáîãäóóëàí Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 145 äугааð зүéëèéí 145.2-т çààñíаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн 201509000033 äóãààðòàé эрүүгийн õýðãèéã 2015 îíû 3 äóãààð ñàðûí 19-íèé ºäºð õ¿ëýýí àâ÷, хянан õýëýëöëýý.

 

            Ø¿¿ãäýã÷èéí áèåèéí áàéöààëò:

 

              Монгол Улсын èðãýí, *** /РД:***/ 1***нèé ºäºð *** төрсөн, 39 настай эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, жолооч мэргэжилтэй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл 1, *** тоотод оршин оршин суух, улсаас авсан гавúяа шагналгүй, óðüä:

              -2000 онд Эрүүгийн хуулийн 126 дугаар зүйлийн 1-т зааснаар 1 жилийн хорих ялаар шийтгүүлж, уг ялыг тэнсэж, 1 жилийн хугацаагаар хянан харгалзаж байсан.

 

              Ø¿¿ãäýã÷ ***нь бусадтай /***/ бүлэглэн 2014 оны 10 дугаар сарын 4-нèé ºäðººñ 5-нд шилжих шөнө *** тоотод байх иргэн ***ын эзэмшлийн авто гражид нэвтрэн орж  510000 төгрөгний эд зүйлс хулгайлж, бусдад бага бус хэмжээний хохирол учруулсан  гэмт хэрэгт холбогджээ. /яллах дүгнэлтэнд бичигдсэн байдлаар/

 

Тîäîðõîéëîõ íü:

 

-Шүүхийн хэлэлцүүлэгт:

-Ø¿¿ãäýã÷ ***èéí ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò ºãñºí: “…2014 оны 5 дугаар сарын эхээр ***тай таарч нэг шил архи хувааж уусан. Тэгээд ***ын машины гражинд төмөр байсан бөгөөд *** эхлээд ороё гэж хэлсэн. Тэр гражийн хаалгыг эвдэж гагнуурын аппарат, төмөр таслагчийг аваад ***ынд очиж хоносон. Маргааш нь *** бид хоёр гагнуурын аппарат, төмөр таслагчийг нь аваад зах дээр очиж *** гэдэг хүнд 50000 төгрөгөөр зарсан.

 

…Би хоригдсон байсан учраас õîõèðîã÷òîé уулзаагүй байгаа. Би хохирол төлбөр төлнө.

…Тºìºðò òушааж мөнгө олж архи уух гэж хулгай хийсэн þì. Миний буруу уучлаарай, ìèíèé ÿëûã õºíãºð¿¿ëæ ºãíº ¿¿” ãýõ ìýä¿¿ëýã,

 

-Хэрэг учралын газарт үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлт /хэргийн 8-11 дýõ тал/,

 

-Хохирогч ***ын ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: “...2014 îíû 10 äóãààð ñàðûí 4-ний орой ***, *** нарын хамт *** тоот хашаанд өөрийнхөө гагнуурын аппарат болон төмөр тасдагчаар орой 19 цаг хүртэл юм хийсэн. Тэгээд би явахдаа гагнуурын аппарат, òºìºð тасдагчаа àâòîìàøèíûõàà гражид хийж орхиод хаалгûã нь цоожилсон юм. Тэгээд маргааш өглөө íü 08 цагийн орчим гэрээс гарч ирэхэд гражийн том хаалга онгой÷èõñîí байдалтай байсан. Òýãýýä граж ðóó ороход гагнуурын аппарат áîëîí төмөр таñäàã÷ íàð байхгүй бàéñàí. Òýãýýä öàãäààä ìýäýãäñýí þì.

…Ãàãíóóðûí àïïàðàò íü óëáàð øàð ºíãºòýé 300000 òºãðºã, ñóóðèí òºìºð òàñäàã÷ ñààðàë ºíãºòýé 180000 òºãðºã, ãàð òºìºð òàñäàã÷ íü áîð ºíãºòýé 90000 òºãðºãíèé ¿íýòýé þì. Ìèíèé áàãàæíóóä á¿ãäýýðýý øèíý áàãàæíóóä áàéñàí þì.

…Ìàíàé Øàðûí ãîëûí *** ãýõ çàëóóã ñýæèãëýæ áàéñàí. Òýãýýä íýã ºäºð ãóäàìæèíä ÿâæ áàéãààä ***òàé òààðààä óóëçàæ íýã øèë àðõè õóâààæ óóæ áàéãààä àõûíõàà ãàãíóóðèéí àïïàðàò, òºìºð òàñäàã÷èéã ºã÷èõ öàãäààä õýëæ ÿðèõã¿é ãýæ õýëýõýä ******, ***íàðòàé õàìò õóëãàéëæ àâñàí òàëààðàà õýëñýí þì. Òýãýýä ìèíèé áàãàæ çýâñãèéã àéëä òàâü÷èõñàí áàéãàà òàíüä àâ÷èð÷ ºãíº ãýæ õýëýýä àëãà áîë÷èõñîí þì. Ò¿¿íýýñ õîéø óóóëçààã¿é.” гэх мэдүүлэг /хýðãийн 22 äàõü òàë/,

           

-Эд мөрийн баримтаар тооцож, хэрэгт хавсаргах тогтоол /хэргийн 15 дахь тал/,

-Эд мөрийн баримтанд үзлэг хийсэн тэмдэглэл /хэргийн 16 дахь тал/,

-Хураан авах тогтоол, хураан авсан тэмдэглэл /хэргийн 17-18, 76-77 дахь тал/,

-Эд зүйл хүлээлгэн өгсөн тэмдэглэл /хэргийн 78 дахь тал/,

-Иргэний нэхэмжлэгч ***ийн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...Áè 2014 îíû 10 äóãààð ñàðä Øààçãàéòàä ãýðòýý áàéæ áàéñàí ÷èíü ***èðýýä ãàãíóóðûí àïïàðàò çàðàõ ãýñýí þì ãýýä áè 50000 òºãðºãººð õóäàëäàæ  àâ÷ áàéñàí.

…Ìàíàé íàéç ***èéí ãàãíóóðûí àïïàðàä ìºí㺠õýðýã áîë÷èõîîä ãýæ õýëæ áàéñàí. Óëáàð øàð ºíãèéí æèæèã ãàãíóóðûí àïïàðàä áàéñàí. Áè õîõèðëîî àâñàí òóë íàäàä ÿìàð íýãýí ãîìäîë ñàíàë áàéõã¿é.” ãýõ ìýä¿¿ëýã /хэргийн 80 дахь тал/,

 

-Иргэний нэхэмжлэгч, гэрч ***ын мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...би суурин тасдагчийг 28000 төгрөгөөр худалдаж авсан. Уг төмөр тасдагчийг ажиллуулж үзэхэд зуурч дугарч байсан. Өөр ямар нэгэн гэмтэл байгаагүй, түүнээс хойш ашиглаагүй.” гэх мэдүүлэг /хэргийн 20 äàõü тал/,

 

-Гэрч *** мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...2014 îíû 10 äóãààð ñàðûí 4-ний орой ***ын хашаанд машин тэрэг засаж янзалж байгаад гагнуурын аппарат болон таслагч нараа граж руу оруулчихаад гэр гэртээ харьж амарцгаасан юм. Тэгээд маргааш өглөө нь буюу 2014 îíû 10 äóãààð ñàðûí 5-ны өглөө *** манай гэрт орж ирээд гражид хулгай орсон байна, гагнуурын аппарат, тасдагч байхгүй байна гэсэн. Тэгэхээр нь хамт граж руу нь очиход гагнуурын аппарат болон тасдагч байхгүй байсан. Тэгээд цагдаад хандсан þì.” гэх мэдүүлэг /хэргийн 23 дахь тал/,

 

-Ãýð÷ ***ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: “…2014 îíû 10 äóãààð ñàðûí 4-íèé ºäºð ***, *** áèä 3 ìàøèíä ãàãíóóð õèéæ çàñ÷ ÿíçàëæ áàéãààä îðîé 19 öàãèéí îð÷èì ãàãíóóðûí àïïàðàò áîëîí òºìºð òàñäàã÷èéã ãðàæ ðóó îðóóëæ òàâü÷èõààä ãýð ãýðòýý õàðüæ àìàðñàí þì. Òýãýýä ìàðãààø íü ãýðò áàéæ áàéõàä *** èðýýä ãðàæèä õóëãàé îðîîä ãàãíóóðûí àïïàðàä áîëîí òºìºð òàñäàã÷ àëãà áîëñîí áàéíà ãýæ õýëñýí þì.  Òýãýýä áèä íàð ãðàæ ðóó îðæ õàðàõàä ãàãíóóðûí àïïàðàä áîëîí òàñäàã÷ àëãà áîëñîí áàéñàí. Ãðàæíû õîéä õýñãèéí ãîëä õàíà äàãóó òàâüæ áàéðëóóëààä îðõèñîí þì.

…Óëáàð ºíãèéí ãàãíóóðûí àïïàðàä áàéñàí. Õàðèí òàñäàã÷ õ¿ðýí ºíãºíòýé áàéñàí.” ãýõ ìýä¿¿ëýã /õýðãèéí 27 äàõü òàë/,

-Гэрч ***ийн мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...би он сар өдрийг санахгүй байна. Намар 10 сарын орчим байх, тухайн үед манай эмээ нас бараад буяны ажил явдал нь дуусаад гашуудаж архи уучихаад ганцаараа гадуур явж байхад ***, *** нар нэг шуудайтай эд зүйл барьчихсан явж таарсан. Тэгээд намайг “шуудайтай эд зүйлийг зараад өг” гэж хэлэхээр нь “юу юм бэ?” гэж асуухад төмөр тасдагч гэж хэлсэн. Тухайн үед би ***ээс “хулгайн эд зүйл биш биз дээ” гэж асуухад *** “хулгайн эд зүйл биш, манай ахынх“ гэж хэлсэн. Тэгээд намайг төмөр тасдагчаа 50000 төгрөгөөр зараад өг гэж хэлсэн. Би төмөр тасдагчийг зарах санаатай гагнуурчин *** ахтай очиж уулзаж, төмөр тасдагч авах эсэхийг асуухад “үзье” гэсэн. Тэгээд *** ах төмөр тасдагчийг үзчихээд “байгаа мөнгө нь 27000 төгрөг байна” гэж хэлсэн Тэгэхээр нь би эзнээс нь асууя гэж хэлээд ***ийн ахын гэрээс гараад ***, *** нараас асуухад “27000 төгрөгөөр зарчих” гэж хэлсэн. Тэгээд ***эд ахад 27000 төгрөгөөр зараад бид нар архи авч уусан. Òýãýýä íýã ìýäýõýä áè ãýðòýý èð÷èõñýí óíòàæ áàéñàí. Òýð õî¸ð õààøàà ÿâñàíûã ìýäýõã¿é” гэх мэдүүлэг /õýðãийн 29 äýõ òàë/,

 

-Ýä õºðºíãèéí çàõ çýýëèéí ¿íýëãýý /õýðãèéí 31 äýõ òàë/,

-Ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудас /хэргийн 70 дахь тал/,

-2000 îíû 6 äóãààð ñàðûí 8-íû ºäðèéí 198 äóãààðòàé òàñëàí øèéäâýðëýõ òîãòîîë /õýðãèéí 71-72/ болон хавтаст хэрэгт авагдсан бусад бичгийн баримтуудыг шинжлэн судаллаа.

 

Ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëэгт шинжлэн ñóäëàãäñàí áè÷ãèéí áàðèìòóóäààð ø¿¿ãäýã÷ ***нь бусадтай /***/ бүлэглэн 2014 оны 10 дугаар сарын 4-нèé ºäðººñ 5-нд шилжих шөнө *** тоотод байх иргэн ***ын эзэмшлийн авто гражид нэвтрэн орж 510000 төгрөгний эд зүйлс хулгайлж, бусдад бага бус хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь нотлогдож байх тул аймгийн прокурорын газраас газраас түүний ¿éëäëèéã ç¿éë÷èëñýí  õóóëèéí  ç¿éë, õýñýã çºâ áайна.

 

Èéìä ø¿¿ãäýã÷ ***ийг бусадтай /***/ бүлэглэн, агуулах саванд нэвтэрч, áóñäûí ýä õºðºí㺠õóëãàéëæ, бага бус õýìæýýíèé õîõèðîë ó÷ðóóëñàí ãýìò õýðýã ¿éëäñýí ãýì áóðóóòàéä òîîöîæ, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэстэй гэж үзлээ.

 

Хохирогч ***ò ø¿¿õ õóðàëäààíû òîâ ìýäýãäýõýä “íàäàä ***ýýñ нэхэмжлэх зүйлгүй, гомдол санал áàéõã¿é” гэсэн òàéëáàð өгсөн байх тул /хэргийн 121 дэх тал/ шийтгэх тогтоол гарах үед шүүгдэгчээс гаргуулах хохирол, төлбөргүй байна.

 

Шүүгдэгч ***нь 2000 онд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 126 дóãààр зүйлийн 1-т зааснаар 1 жил хорих ял шийтгүүлж, хорих ял оногдуулсан шийтгэх тогтоол биелүүлэхийг 1 жилийн хугацаагаар òýíñýí õÿíàí õàðãàëçñàí байх бөгөөд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 78 дугаар зүйлийн 78.2.1-т зааснаар ялтай байдал дууссан байх тул анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзнэ.

 

Шүүгдэгч ***нь анх удаа хүндэвтэр гэмт хэрэг үйлдсэн, гэмт хэргийн улмаас бусдад төлөх төлбөргүй, үйлдсэн гэмт хэрэгтээ гэмшиж байгаа зэргийг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 55 дугаар зүйлд зааснаар ял хөнгөрүүлэх нөхцөл байдалд харгалзан үзэõ боломжтой гэж дүгнэлээ.

 

Мөн шүүгдэгч нь өөрийн гэсэн эд хөрөнгө байхгүй болох нь мөрдөн байцаалтын шатанд тогтоогдсон байх тул эд хөрөнгө хураах нэмэгдэл ял оногдуулахгүй байх нь зүйтэй гэж үзлээ.

 

Шүүгдэгч Г.***ийн энэ хэрэгт 2015 оны 3 дóãààр сарын 11-нèé өдрөөс 2015 оны 4 дүгээр сарын 2-ны өдрийг хүртэл цагдан хоригдсон 22 хоногийг ял эдэлсэн хугацаанд оруулан тооцож, хохирогч болон иргэний нэхэмжлэгч нарт төлөх төлбөргүй болохыг дурьдаад

 

Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí  283 дугаар зүйлийн 283.1, 286, 290 äóãààð ç¿éëèéí 290.3, 294, 297,298, 299, 303, 304 ä¿ãýýð ç¿éë¿¿äýä çààñнûã óäèðäëàãà áîëãîí ÒÎÃÒÎÎÕ íü:

 

            1.***  ***èéã бусадтай /***/ бүлэглэн, агуулах саванд нэвтэрч, бусдын эд хөрөнгө хулгайлж, бага бус хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай. 

 

            2.Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí тусгай ангийн 145 äугааð ç¿éëèéí 145.2-т зààñíààð ø¿¿ãäýã÷ ***  ***ýä эд хөрөнгө хураахгүйгээр 3 ñàð 10 õîíîã /ãóðâàí ñàð àðàâ õîíîã/ áàðèâ÷ëàõ ÿë øийтгэсүгэй.

 

             3.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 51 дүгээр зүйлийн 51.1-т зааснаар шүүгдэгч ***ýä оногдуулсан 3 сар 10 õîíîã баривчлах ялыг эдлүүлэхдээ нийгмээс тусгаарлан тодорхой дэглэм бүхий байранд ганцаарчлан эдлүүлсүгэй.

 

            4.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 59 дүгээр зүйлийн 59.1, 59.2-т зааснаар шүүгдэгч ***èéн энэ хэрэгт 2015 оны 3 дóãààр сарын 11-нèé өдрөөс 2015 оны 4 дүгээр сарын 2-ны өдрийг хүртэл цагдан хоригдсон 22 /хорин хоёр/ хоногийг ял эдэлсэн хугацаанд оруулан тооцсугай.

 

            5.Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 298 дугаар зүйлийн 298.1.1, 298 äóãààð ç¿éëèéí 298.1.2-ò зааснаар шүүгдэгч ***нь хохирогч болон иргэний нэхэмжлэгч нарт төлөх төлбөргүй, õóðààñàí áîëîí áèò¿¿ìæèëñýí ýä õºðºíãºã¿é, ýíý õýðýãò ýä ìºðèéí áàðèìòààð õóðààãäàæ èðñýí ç¿éëã¿é áîëîõûã òóñ òóñ äóðüäñóãàé.

 

6.Эð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 297 дугаар зүйлийн 297.1.3-т зааснаар шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болтол шүүгдэгч ***ýä авсан цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлж, ялыг энэ өдрөөс эхлэн тооëñóãàé.

 

            7.Эр¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 299 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 299.3-ò çààñíààр шийтгэх тогтоол танилцуулан сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шийтгэх òîãòîîëûã ýñ çºâøººðâºë ÿëòàí, õîõèðîã÷, òýäãýýðèéí ºì㺺ëºã÷, õóóëü ¸ñíû òºëººëºã÷ íàð òîãòîîëûã ãàðäóóëñíààñ õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны 9 дүгээр ø¿¿õýä äàâæ çààëäàõ ãîìäîë ãàðãàõ, óëñûí ÿëëàã÷, äýýä øàòíû ïðîêóðîð ýñýðã¿¿öýë áè÷èõ ýðõòýéã äóðäñóãàé.   

 

            8.Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 306 äóãààð ç¿éëèéí 306.1-ä çààñíààð ýíýõ¿¿ øèéòãýõ òîãòîîëä давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол биелүүлэх хүртэл ***ýä öàãäàí õîðèõ таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

 

 

ÄÀÐÃÀËÀÃ× Ø¯¯Ã×                            ß.ÒÓÓË