ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

 

Õýðãèéí инäåêñ: 171/2015/0160/Э/

 

Дархан-Уул аймаг дахь Ñóì äóíäûí эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн ø¿¿õ õóðàëäààíûã ø¿¿ã÷ ß.Òóóë äàðãàëæ, 

Ш¿¿õ õóðàëäààíû íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà Б.Ýðäýíýöîãò,

Улñûí ÿëëàã÷аар Аймгийн прокурорын газрын хяналтын прокурор Á.Ñ¿ðìàíäàõ,

Ø¿¿ãäýã÷ ***ºì㺺ëºãч Ò.Áààñàíæàðãàë,

Шүүгдэгч ***өмгөөлөгч ª.ªëçèéìàà,  

Ш¿¿ãäýã÷ ***, ***нарыг оролцуулан òóñ ø¿¿õèéí ø¿¿õ õóðàëäààíû òàíõèìä íýýëòòýé õèéâ.

 

Дархан-Уул аймгийн Пðîêóðîðын газрааñ Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 215 äóãààð ç¿éëèéí 215.2-ò çààñàí гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж èð¿¿ëñýí ***, *** нарт õîëáîãäîõ 201409000802 дугаартай ýð¿¿ãèéí õýðãèéã 2015 îíû 6 äóãààð ñàðûí 26-íû ºäºð õ¿ëýýí àâ÷, хянан õýëýëöëýý.

 

Шүүгдэгч нарын  áèåèéí байцаалт:

1.Монгол Улсын иргэн, ***, /РД:***/, 1972 оны 12 дугаар сарын 27-нû өдөр  *** төрсөн, 43 настай, эмэгтэй, дээд боловсролтой, хүний их эмч мэргэжилтэй, *** ажилтай, ам бүл 4, нөхөр, 2  хүүхдийн хамт *** тоотод оршин суух, улсаас авсан гавъяа шагналгүй, урьд ял шийтгэлгүй,

 

2.Монгол Улсын иргэн, *** /РД:***/, 1987 оны 11 дүгээр  сарын 30-ны өдөр ***суманд төрсөн, 28 настай, эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, мэргэжилгүй,  хэрэгт холбогдох үедээ  “***” ХХК-нд зохион байгуулагч ажилтай байсан /одоо хөдөлмөрийн чадвар түр алдалт 50 хувиар тогтоогдсон гэх/ ам бүл 2, эцгийн хамт *** тоотод оршин сууõ, улсаас авсан гавъяа шагналгүй, урьд ял шийтгэлгүй

 

Ø¿¿ãäýã÷ ***íü ººðèéí ýçýìøëèéí *** óëñûí äóãààðòàé íèññàí åêñòðàë ìàðêèéí àâòî ìàøèíûã æîëîîäîí Óëààíáààòàðààñ Ñýëýíãý àéìãèéí ÷èãëýëèéí òºâ çàìûí 98/247 äóãààð êèëîìåòðò áóþó Äàðõàí ñóìûí Ìàë÷èí áàãèéí íóòàã äýâñãýðò Ñýëýíãý àéìãààñ Äàðõàí-Óóë àéìãèéí ÷èãëýëä çàìûí õºäºë㺺íä îðîëöîæ ÿâàхäаа Ìîíãîë Óëñûí çàìûí õºäºë㺺íèé ä¿ðìèéí 7 äóãààð á¿ëãèéí 7.8-ä çààñàí “æîëîî÷ áàéð ýçëýõèéí ºìíº çýðýãöýý ýãíýýíä ÷èãýýðýý ÿâàà òýýâðèéí õýðýãñýëä çàì òàâüæ ºãíº” ãýõ çààëòûã çºð÷èæ òóñ çàìûí 2 äóãààð ýãíýýíýýñ 1 ä¿ãýýð ýãíýý ð¿¿ ÷èãëýëýý ººð÷ëºí îðñíîîñ,

-ø¿¿ãäýã÷ *** íü ***äóãààðûí àâòî ìàøèí æîëîîäîí ÿâàхäаа ìºí ä¿ðìèéí 9 ä¿ãýýð á¿ëãèéí 9.3-ä çààñàí “òýýâðèéí õýðýãñëèéí õóðäûã ñóóðèí ãàçðûí ãàäíàõ çàìä 80 êèëîìåòðýýñ õýòð¿¿ëýëã¿éãýýð ñîíãîæ ÿâíà” ãýõ çààëòûã áîëîí õîëáîãäîõ áóñàä çààëòóóäûã çºð÷èæ õóðä õýòð¿¿ëýí 95.39 êì/öàãèéí õóðäòàé ÿâæ áàéñíààñ äýýðõ 2 æîëîî÷èéí æîëîîäîí ÿâñàí àâòî ìàøèíóóä õîîðîíäîî ìºðãºëäºæ, çàì òýýâðèéí  îñîë ãàðñíû óëìààñ õîõèðîã÷ ***áèå ìàõáîäèä õºíãºí, õîõèðîã÷ ***, *** íàðûí áèå ìàõáîäèä õ¿íäýâòýð, õîõèðîã÷ *** áèå ìàõáîäèä õ¿íä çýðãèéí ãýìòýë òóñ òóñ áîëãîîìæã¿éãýýð ó÷ðóóëñàí ãýìò õýðýãò õîëáîãäæýý. /ÿëëàõ ä¿ãíýëòýä áè÷èãäñýí áàéäëààð/,

 

ТОДОРХОЙЛОХ íü:

 

-Шүүхийн хэлэлцүүлэгт:

 

-Ø¿¿ãäýã÷ *** ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò ºãñºí: “…2014 îíû 10 äóãààð ñàðûí 6-íû ºäºð õîòîîñ ìàíàé õî¸ð õºãøèí îõèíòîé ìààíü öóã èðýýä áèä íàð Дулаанхааны рашаан руу явсан. Рàøààí äýýð 30-40 ìèíóò áîëîîä áóöàæ явахдаа Öàãààííóóðûí òýíä áàéäàã äàâñ ¿çье ãýýä ÿâæ áàéãààä Öàãààííóóð ðóó ñàëñàí çàìààð ñàëàõ ãýæ áàéãààä ýðãýõ ãýñýí ÷èíü õàæóóíààñ ìàøèí îðж ирж мөргөлдөөд осол гарсан. ¯éëäñýí õýðãýý õ¿ëýýí çºâøººð÷ áàéíà, õºíãºí ÿë øèéòãýë îíîãäóóëæ ºãíº ¿¿.” ãýõ ìýä¿¿ëýã,

 

-Ø¿¿ãäýã÷ ***èéí ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò ºãñºí: “…2014 îíû 10 äóãààð ñàðûí 5-íû ºäºð õîòîä ãýðòýý áàéæ áàéñàí ÷èíü ìàíàé íàéç çàëãààä “Ñýëýíãý ÿâààä èðье” ãýõýýð íü ìàðãààø ºã뺺 íü Ñýëýíãý îð÷èõîîä ýðãýýä èðæ ÿâñàí Áè õàçàà õàñààä 50-60 êì áîëãîõîä õóðäòàé явж байсан ìàøèí íàäòàé çýðýãöýýä èðñýí. Áè òîðìîç ãèøãýýä óõààí àëäñàí. Õîõèðîë òºëáºðºº áàðàãäóóëñàí òóë òýíñýí õÿíàí õàðãàëçàæ ºãíº үү” ãýõ ìýä¿¿ëýã,

 

-Хэргийн газрын үзлэг хийсэн тэмдэглэл, үзлэгийн явцад бэхжүүлсэн фото зургууд   /хýðãèéí 6-9 äýõ òàë/,

 

-“жолооч ***нь Монгол улсын замын хөдөлгөөний дүрмийн 7 дугаар бүлгийн 7.8-т “жолооч байр эзлэхийн өмнө зэрэгцээ эгнээнд чигээрээ яваа тээврийн хэрэгсэлд зам тавьж өгнө”, мөн дүрмийн 2 дугаар бүлгийн 2.3б-д “жолооч хамгаалах бүсээр тоноглогдсон автомашин жолоодохдоо хамгаалах бүс хэрэглэх, хамгаалах бүс хэрэглээгүй зорчигч тээвэрлэхгүй байх үүрэг хүлээнэ.” гэсэн заалтыг зөрчсөн боловч жолооч ***нь мөн дүрмийн 9 дүгээр бүлгийн 9.3-т “тээврийн хэрэгслийн хурдыг суурин газрын гаднах замд цагт 80 км-ээс хэтрүүлэхгүйгээр сонгож явна.”, мөн дүрмийн 2 дугаар бүлгийн 2.3б-д “жолооч хамгаалах бүсээр тоноглогдсон автомашин жолоодохдоо хамгаалах бүс хэрэглэх, хамгаалах бүс хэрэглээгүй зорчигч тээвэрлэхгүй байх үүрэг хүлээнэ.” гэсэн заалтыг зөрчсөн тул зам тээврийн осол гарсан гэж үзэж, ослын дүгнэлт гаргав” гэх цагдаагийн ахмад ***  гаргасан  ослын дүгнэлт, схем зураг /хýðãèéí 10-13 äàõü òàë/,

 

-Хохирогч ***ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: “…2014 îíû 10 äóãààð ñàðûí 6-ны өдөр 15 цагийн орчимд *** унаж явсан Nissan X-Trial ìàðêèéí àâòî машинтай манай эхнэр ***, ìèíèé хүү ***, ач хүү *** бид 5 явж байсан юм. Дулаанхааны замаас Дархан орох зам руу орîîä эргэхэд гэнэт хажуу талаас машин ороод ирсэн. Тэгээд би ухаан алдсан, тýãýýä ýìíýëýã èðýýä Äàðõàí-Óóë àéìãèéí  íýãäñýí ýìíýëýãò î÷èæ õýâòñýí.

...Ç¿¿í òàëûí ààðöàãíû ÿñ õóãàðñàí, åñºí õàâèðãà õóãàðñàí.

...Дарханы эмчилгээнд 1300000 төгрөг, Гэмтэл согог судлалын эмнэлэгт 1000000 төгрөг, одоо хэвтэж байгаа “Цу-Эрдэнэ” эмнэлэгт 10 хоноход 1000000 төгрөг, нèéò ýхнэр бид 2 зардал 3300000 төгрөгèéí õîõèðîëòîé байна. “ гэх мэдүүлэг /хýðãèéí 31-32 äàõü òàë/,

 

-Хохирогч ***ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: “...Дулаанхааны замаас Дархан орох зам руу ороод эргэх үйлдэл хийхэд хажуу талаас гэнэт машин мөргөөд ороод ирсэн. Òýãýýä ìàíàé íºõºð *** óõààí àëäààä õýâòýæ áàéñàí.  Òýãýýä ìèíèé õ¿¿ *** ýõíýð ***æîëîîíû àðäààñ áóóëãààä äàðàà íü ààâ ***îî áуóëãààä äàðàà íü íàìàéã áóóëãàñàí þì. Тэгээд буугаад хөл дээрээ зогсох гэñýí болохгүй байсан. Òýãýýä ãазар суусан. Тэгсэн 2-3 залуу  бууж  ирээд “ºº пизда, гүйцэж түрүүлэх гэж байгаад мөргөлдчихлөө” гээд та “зүрхний эм уух уу?” гэхээр нь “үгүй” гэсэн. Тэгсэн архи үнэртэж байсан. Тэгээд эмнэлэгт ирýýä Äàðõàíû ýìíýëýãò ýì÷ë¿¿ëñýí.

... 2 хөлний шилбэ хугарсан, зүүн гарны  øóó õóãàðñàí, ìºí 10 хавирга хугарсан áàéñàí. 4 äýõ õàâèðãà 2 õóãàðñàí, Уушигнаас 840 гр цус авсан.

...Äàðõàíä ýì÷ë¿¿ëñýí çàðäàë 1300000 òºãðºã, Óëààíáààòàð õîòîä ãýìòýë ñîãîã ñóäëàëûí ¿íäýñíèé òºâä õýâòсэн ýì÷èëãýý íèéò çàðäëûí 1000000  òºãðºã, îäîî õýâòýæ áàéãàà “Öу-Ýðäýíý” ýìíýëãèéí çàðäàë 1000000 болно.” ãýõ ìýä¿¿ëýã /õýðãèéí 34-35 äàõü òàë/,

 

-Хохирогч ***ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: “...2014 îíû 10 äóãààð ñàðûí 6-ны өдөр 15 öàãèéí ¿åä Ñýëýíãý àéìãаас ìàíàé íàéç Ãансүх жолоо бариад, найз *** 2 хүүхэд нь ард суугаад бид 4  Nissan Sunny  ìàðêèéí àâòî ìàøèíòàé явсан. Сэлэнгэ аймгаас хамт гарсан Nissan Cubi  ìàðêèéí àâòî ìàøèíòàé *** 2 явсан. Бид 4 хамгийн ард явсан ба  бид äºðâèéí урд 3 машин явж байсан. Тэгээд урд байсан 2 авто машиныг гүйцэж түрүүлээд хамгийн урд явж байсан ниссан экстрал машиныг түрүүлэх гээд явж байсан чинь гэнэт урдуур дараад ороод ирсэн. Тэгээд мөргөөд зогссон. Òýãýýä óõààí áàëàðòààä áàéæ áàéñàí ÷èíü ýìíýëýã èðýýä òýãýýä Äàðõàí-Óóë àéìãèéí íýãäñýí ýìíýëýã îðñîí. 

...баруун õºëíèé өвдөг язарч оёдол тавиулсан, з¿¿í ãóÿ õºõºðñºí, áàðóóí ãàðûí òîõîé ìóëòàðñàí, áàðóóí ãàðûí äîëîîâîð õóðóó, ýðõèé õóðóóíä î¸äîë òàâèóëñàí, ç¿¿í õàöàðíû ÿñ öºìºðñºí, àðüñ óðàãäñàí, äóõ öºìºð÷ õóãàðñàí. Íèéò í¿¿ðýí äýýð 6 ãàçàð хугарсан. Óëààíáààòàð õîòîä èðýýä í¿äíèé óõàðõàéí õàãàëãààíä îðñîí.

...н¿¿ðíèé ãîî ñàéõàí àëäàãäñàí, ç¿¿í í¿äíèé õàðàà ìóóäàõ ìàãàäëàëòàé, ìºí ñóóëòòàé. Ýä õºðºí㺺ð õîõèð÷ áàéíà.

...íèéò 2500000 төгрөгººð ýì÷èëãýý õèéëã¿¿ëñýí. Àæèëã¿é áàéõ õóãàöààíû öàëèí ñàðä 700000 òºãðºã àâäàã. Нүүрний гоо сайхан маш их алдагдсан, сэтгэл санаа хохирсон.” гэх мэдүүлэг /хýðãèéí 37-38 äàõü òàë/,

 

-Шүүгдэгч ***ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä хохирогчоор ºãñºí: “...миний урд талд 3 автомашин явж байсан, Тэгээд эсрэг урсгал руу харсан чинь машин байхгүй байсан. Тэгээд би эсрэг урсгал руу ороод урд байсан 2 авто машиныг гүйцэж  түрүүлээд  эхний авто машиныг түрүүлэх гээд явж байсан чинь урд явсан ниссан экстрал маркийн автомашин гэнэт зүүн гар тийш эргээд гараад ирсэн. Тэгээд тоормозоо гишгээд мөргөөд ухаан алдсан. Òýãýýä íýã ñýðñýí ÷èíü ýìíýëýãò ñýðñýí þì.

...50-60 км цагийн хурдтай явж байсан. ßã ã¿éöýж ò¿ð¿¿ëýõ ¿éëäýë õèéõ ¿åäýý õýäýí êì öàãèéí õóðäòàé ÿâæ áàéñíàà ñàíàõã¿é áàéíà.

...баруун хөл дунд чөмөг хугарсан, баруун  гарын  шууны  задрал,  баруун  гарын 3 хураанд оёдол тавьсан. ̺í áàðóóí õºëíèé ºâäºã ìýäýýã¿é õàâäñàí áàéсàн. Эмчилгээний төлбөр 2100000  төгрөг  гарсан, автомашины төлбөр хэд гарахыг мэдэхгүй байна.” гэх мэдүүлэг /õýðãèéí 40-41 äэх òàë/,

 

-“Шинжилгээнд ирүүлсэн *** гэх цусанд спиртийн агууламж илрэхгүй байна.” гэх 2014 оны 10 дугаар сарын 17-ны өдрийн *** дугаартай шинжээчийн дүгнэлт /хэргийн 66 дахь тал/,

 

-Даатгалын хохирлын үнэлгээний тайлан, гэрэл зургийн үзүүлэлт /хэргийн 71-74, 85-86 дахь тал/,

 

-Ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудас /хэргийн 89-90 дэх тал/,

-Хохирогч ***өвчний түүх /хэргийн 92-98, 110-120 дахь тал/,

-Хохирогч ***өвчний түүх /хэргийн 100-108, 121-132 дахь тал/,

-Хохирогч ***өвчний түүх /хэргийн 133-153 дахь тал/,

-Хохирогч ***өвчний түүх /хэргийн 154-160, 162-171 дэх тал/,

 

-“Урьд гаргасан шүүх эмнэлгийн магадлан шинжилгээний акт №1148 тоот шинжээчийн дүгнэлт үндэслэлтэй байна. ***ûí áèåä óìäàã ÿñíû ç¿¿í òàëûí äýýä, äîîä ñàëààíû ñýòýðñýí çºð¿¿ áàãàòàé õóãàðàë, ç¿¿í òàëûí 4, 5, 6, 7 äóãààð õàâèðãàíû çºð¿¿òýé, çºð¿¿ã¿é äàëä õóãàðàë, áàðóóí áóãàëãàíä öóñ õóðàëò á¿õèé ãýìòýë òîãòîîãäëîî. Äýýðõ ãýìòýë íü ìîõîî ç¿éëèéí ¿éë÷ëýëýýð ¿¿ñãýãäýíý. Ø¿¿õ ýìíýëãèéí ãýìòëèéí çýðýã òîãòîîõ æóðìûí 2.3.1-ä çààñíààð ýð¿¿ë ìýíäèéã óäààí õóãàöààãààð ñàðíèóëàõ ãýìòëèéí õ¿íäýâòýð çýðýãò õàìààðíà. Äýýðõ ãýìòэë íü òóõàéí õýðýã учрал áîëñîí ãýõ õóãàöààíä ¿¿ñýõ áîëîìæòîé áîëíî. Öààøèä åðºíõèé õºäºëìºðèéí ÷àäâàðûí òîãòîíãè àëäàëòàíä íºëººëºõã¿é.” ãýõ 2014 îíû 11 ä¿ãýýð ñàðûí 24-íèé ºäðèéí 1124 äóãààðòàé øèíæýý÷èéí ä¿ãíýëò /õýðãèéí 191-192 äàõü òàë/,

 

-“Óðьä ãàðãàñàí ø¿¿õ ýìíýëãèéí хавтаст хэргийн материалын 1123 тоот øèíæýý÷èéí ä¿ãíýëò ¿íäýñëýëòýé áàéíà. ***èéí áèåä áàðóóí хөлийн äóíä ÷ºìºãт ÿñíû äàëä õóãàðàë, áàðóóí øóóíä íÿöàðñàí øàðõ, øóó áîãòîñíû ìýäðýëèéí ãýìòýë, áàðóóí ñàðâóóíû õàòиíãàðøèë, ºíãºö ìýäðýõ¿éн àëäàãäàë, áàðóóí ñàðâóóíû 4, 5 äóãààð õóðóóíä øàðõ, õ¿ç¿¿, ç¿¿í ºâäãºíä öóñ õóðàëò, áàðóóí ñàðâóó, áàðóóí òîõîé, ç¿¿í øèëáýíä çóëãàðàëò ãýìòë¿¿ä ó÷èð÷ýý. Öààøèä энгийн хºäºëìºðèéí ÷àäâàðûí òîãòîíãè àëäàëòàíä íºëººëºõ ýñýõ íü ýì÷èëãýý, ýäãýðýëòýýñ õàìààðíà.” гýõ 2015 îíû 2 äóãààð ñàðûí 16-íû ºäðèéí 175  äóãààðòàé øèíæýý÷èéí ä¿ãíýëò /õýðãèéí 215-216 äàõü òàë/,

 

-“Æîëîî÷ ***íü ººðèéí ýçýìøëèéí N.X-Trial ìàðêèéí *** óëñûí äóãààðòàé àâòîìàøèíûã æîëîîäîæ çàìûí õºäºë㺺íä îðîëöîæ ÿâààä çàì òýýâðèéí îñîë ãàðãàõ ¿åäýý Ìîíãîë Óëñû çàìûí õºäºë㺺íèé ä¿ðìèéí 7 äóãàð á¿ëãèéí 7.8-ä /æîëîî÷ áàéð ýçëýõèéí ºìíº  çýðýãöýý ýãíýýíä ÿâàà òýýâðèéí õýðýãñýëä çàì òàâüæ ºãíº/  ãýñýí çààëò ìºí ä¿ðìèéí 2 äóãààð á¿ëãèéí 2.3á /Æîëîî÷ õàìãààëàõ á¿ñýýð òîíîãëîãäñîí àâòî ìàøèí æîëîîäîõäîî õàìãààëàõ á¿ñ õýðýãëýõ, õàìãààëàõ á¿ñ õýðýãëýýã¿é çîð÷èã÷ òýýâýðëýõã¿é áàéõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý/ çààëòóóäûã çºð÷ñºí,

-Æîëîî÷ *** íü æîëîîäîæ ÿâñàí N.Sunny ìàðêèéí *** óëñûí äóãààðòàé àâòî ìàøèíûã æîëîîäîæ ÿâàõ ¿åäýý Ìîíãîë Óëñûí çàìûí õºäºë㺺íèé ä¿ðìèéí 9 ä¿ãýýð á¿ëãèéí 9.3 /òýýâðèéí õýðýãñëèéí õóðäûã ñóóðèí ãàçðûí ãàäíàõ çàìä 80 êì-ñ õýòð¿¿ëýõã¿éãýýð ñîíãîæ ÿâíà./ ãýñýí çààëò. ̺í ä¿ðìèéí 2 äóãààð á¿ëãèéí 2.3á /Æîëîî÷ õàìãààëàõ á¿ñýýð òîíîãëîãäñîí àâòî ìàøèí æîëîîäîõäîî õàìãààëàõ á¿ñ õýðýãëýõ, õàìãààëàõ á¿ñ õýðýãëýýã¿é çîð÷èã÷ òýýâýðëýõã¿é áàéõ ¿¿ðýã õ¿ëýýíý/ çààëòóóäûã çºð÷ñºí.  Öàãäààãèéí àõìàä ***óðьä ãàðãàñàí îñëûí ä¿ãíýëò ¿íäýñëýëòýé áàéíà” ãýõ 2015 îíû 3 äóãààð ñàðûí 19-íèé ºäðèéí øèíæýý÷èéí ä¿ãíýëò /õýðãèéí 222 äàõü òàë/,

 

-“Урьд гаргасан шүүх эмнэлгийн үзлэг хийсэн 1147 тоот шүүх эмнэлгийн хавтаст хэргийн материалын 1126 тоот шинжээчийн дүгнэлтүүд тухайн үедээ үндэслэлтэй байна. Учир нь дээрх дүгнэлтүүдэд ГССҮТ-ийн *** тоот өвчний түүх тусгагдаагүй байсан байна. ***гийн биед учирсан цээжний зүүн хөндийн цусан хураа, зүүн 6, 7 дугаар хавирганы хоёрлосон хугарал, 3-5, 8, 9 дүгээр хавирганы хугарал гэмтэл нь шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 3.1.12-т зааснаар амь насанд аюултай тул гэмтлийн хүнд зэрэгт хамаарна. Баруун гарын богтос ясны хугарал нь цаашид энгийн хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алдалтанд нөлөөлөхгүй. Хоёр хөлийн тахилзуур ясны хугарал нь шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.3.1-т зааснаар эрүүл мэндийг удаан хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн хүндэвтэр зэрэгт хамаарна. Зүүн талын олон хавирганы хугарал нь дангаараа буюу цээжний зүүн хөндийн цусан хураа гэмтэлгүйгээр шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.3.1-т зааснаар эрүүл мэндийг удаан хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн хүндэвтэр зэрэгт хамаарна. Дээрх гэмтлүүд нь цаашид энгийн хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алдалтанд нөлөөлөхгүй.” гэх 2015  оны 2 дугаар сарын 9-нй өдрийн 175 Б дугаартай øèíæýý÷èéí ä¿ãíýëò /õýðãèéí 228-229 äэх òàë/,

 

-“Урьд гаргасан шүүх эмнэлгийн үзлэг хийсэн 1143 тоот шүүх эмнэлгийн хавтаст хэргийн материалын 1125 тоот шинжээчийн дүгнэлтүүд тухайн үедээ үндэслэлтэй байна. Учир нь шүүх эмнэлгийн үзлэг хийсэн 1143 тоот дүгнэлтийг гаргах үед зүүн нүдний ухархайн дээд ханын хугарал оношлогдоогүй байсан байх ба шүүх эмнэлгийн хавтаст хэргийн материалын 1125 тоот шинжээчийн дүгнэлтэнд хохирогчийн КТГ-ын зургуудыг дахин уншуулах үед оношлогдсон байна. 2010 оны 10 дугаар сарын 29-ний ХЗДХЯ, ЭМЯ-ны сайдуудын хамтарсан 189/385 тушаалаар батлагдсан шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэргийн зааварт ухархайн дээд ханын хугарал нь 3.1.2 заалт буюу гэмтлийн хүнд зэрэгт хамаардаг байсан бол 2014 оны 12 дугаар сарын 15-ны ХЗЯ, ЭМЯ-ны сайдын хамтарсан А/216/422 тушаалаар батлагдсан шүүх эмнэлгийн гэмтлийн зэргийн зааварт ухархайн дээд ханын хугарал нь дээрх заалтаас хасагдаж, гэмтлийн хүнд зэрэгт хамаарахгүй болсон. *** биед учирсан духны зүүн хөндийн урд хана, зүүн ухархайн дээд хана, хоёр ухархайн дотор хана, хамар ясны нийлмэл хугарал, баруун тохойн үений мултрал, хөмсөгний голд, зүүн хацар, хуйханд шарх, хоёр нүдний зовхи, баруун алимны салст, баруун бугалга, шуу, зүүн гуя, зүүн өвдөгт цус хуралт, эрүүнд зулгаралт, зүүн шилбэнд зулгаралт, цус хуралт, баруун өвдөгт шарх, зулгаралт гэмтлүүд эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.4.1-т зааснаар гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна. Дээрх гэмтлүүд нь цаашид энгийн хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алдалтанд нөлөөлөхгүй.” гэх 2015 оны 2 дугаар сарын 6-ны өдрийн 175 А дугаартай øèíæýý÷èéí ä¿ãíýëò /õýðãèéí 235-236 äахь òàë/,

 

-Техникийн шинжээчийн дүгнэлт, гэрэл зургийн үзүүлэлт /хэргийн 240-242, 247-249 дэх тал/,

 

-Øèíæýý÷ ***ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: “хýðãèéí ãàçðûí ¿çëýãýýð ***èéí æîëîîäîæ ÿâñàí *** óëñûí äóãààðòàé àâòî ìàøèíû òîðìîçíû ìºðèéí óðò 56 ìåòð 30 ñì áàéãàà áºãººä òîðìîçíû õóðäûã òîãòîîõ òîìú¸îãîîð áîäîæ ¿çýõýä *** нь ***óëñûí äóãààðòàé Nissan Sunny ìàðêèéí àâòî ìàøèíûã æîëîîäîæ ÿâàõäàà 95.39 êì öàãèéí õóðäòàé ÿâæ áàéñàí íü òîãòîîãäîæ áàéãàà þì.

...***, ***õî¸ð àëü àëü íü áóðóóòàé. У÷èð íü *** õóðä õýòð¿¿ëæ ÿâñàí, ***çýðýãöýý ýãíýýíä ÿâàà òýýâðèéí õýðýãñëèéã ºíãºðººñíèé äàðàà ýðãýõ ¿éëäýë õèéãýýã¿é, çàì òàâüæ ºãººã¿é.” ãýõ ìýä¿¿ëýã /õýðãèéí 271 äýõ òàë/,

 

-Эд хөрөнгө битүүмжлэх тогтоол /хэргийн 272-275 дахь тал/ áîлон хавтаст хэрэгт авагдсан бусад бичгийн баримтуудыг шинжлэн судаллаа.

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судлагдсан бичгийн баримтуудаар шүүгдэгч ***íü ººðèéí ýçýìøëèéí *** óëñûí äóãààðòàé íèññàí åêñòðàë ìàðêèéí àâòî ìàøèíûã æîëîîäîí Óëààíáààòàðààñ Ñýëýíãý àéìãèéí ÷èãëýëèéí òºâ çàìûí  98/247 äóãààð êèëîìåòðò áóþó Äàðõàí ñóìûí Ìàë÷èí áàãèéí íóòàã äýâñãýðò Ñýëýíãý àéìãààñ Äàðõàí-Óóë àéìãèéí ÷èãëýëä çàìûí õºäºë㺺íä îðîëöîæ ÿâàхдаа Ìîíãîë Óëñûí çàìûí õºäºë㺺íèé ä¿ðìèéí 7 äóãààð á¿ëãèéí 7.8-ä çààñàí “æîëîî÷ áàéð ýçëýõèéí ºìíº çýðýãöýý ýãíýýíä ÷èãýýðýý ÿâàà òýýâðèéí õýðýãñýëä çàì òàâüæ ºãíº” ãýõ çààëòûã çºð÷èæ òóñ çàìûí 2 äóãààð ýãíýýíýýñ 1 ä¿ãýýð ýãíýý ð¿¿ ÷èãëýëýý ººð÷ëºí îðñíîîñ,

-ш¿¿ãäýã÷ *** íü ***äóãààðûí àâòî ìàøèí æîëîîäîí ÿâахдаа ìºí ä¿ðìèéí 9 ä¿ãýýð á¿ëãèéí 9.3-ä çààñàí “òýýâðèéí õýðýãñëèéí õóðäûã ñóóðèí ãàçðûí ãàäíàõ çàìä 80 êèëîìåòðýýñ õýòð¿¿ëýëã¿éãýýð ñîíãîæ ÿâíà” ãýõ çààëòûã áîëîí õîëáîãäîõ áóñàä çààëòóóäûã çºð÷èæ õóðä õýòð¿¿ëýí 95.39 êì/öàãèéí õóðäòàé ÿâæ áàéñíààñ äýýðõ 2 æîëîî÷èéí æîëîîäîí ÿâñàí àâòî ìàøèíóóä õîîðîíäîî ìºðãºëäºæ, çàì òýýâðèéí  îñîë ãàðñíû óëìààñ õîõèðîã÷ ***áèå ìàõáîäèä õºíãºí, õîõèðîã÷ ***, *** íàðûí áèå ìàõáîäèä õ¿íäýâòýð, õîõèðîã÷ *** áèå ìàõáîäèä õ¿íä çýðãèéí ãýìòýë  òóñ òóñ áîëãîîìæã¿éãýýð ó÷ðóóëñàí гэмт хэрэг ¿éëäñýí болох нь нотлогдож байх тул аймгийн прокурорын газраас шүүгдэгч нарын ¿éëäëèéã ç¿éë÷èëñýí õóóëèéí ç¿éë, õýñýã çºâ áайна.

           

            Иймд шүүгдэгч ***, ***íàðûã òýýâðèéí õýðýãñëèéí õºäºë㺺íèé àþóëã¿é áàéäëын болон àøèãëàëòûí æóðаì çºð÷èж, õîõèðîã÷ ***áèå ìàõáîäèä õºíãºí, õîõèðîã÷ ***, *** íàðûí áèå ìàõáîäèä õ¿íäýâòýð, õîõèðîã÷ *** áèå ìàõáîäèä õ¿íä ãýìòýë учруулсан гэмт хэрэг ¿éëäñýí ãýì áóðóóòàéä тооцож, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлтэй.

 

            Õîõèðîã÷ ***, ***íàðò ø¿¿õ õóðàëäààíû òîâ ìýäýãäýõýä õîõèðîã÷ ***“…хºäºº ýì÷èëãýý õèéëãýýä ÿâæ áàéíà, ãîìäîë ñàíàë íýõýìæëýõ ç¿éë áàéõã¿é, ø¿¿õ õóðàëä ñóóõ áîëîìæã¿é áàéíà” ãýõ òàéëáàð /õýðãèéí 371 äýõ òàë/, õîõèðîã÷ *** “…ãîìäîë ñàíàë áàéõã¿é, õºäºº ðàøààí, ñóâèëàëä ÿâàõ ãýæ áàéãàà òóë ø¿¿õ õóðàëäààíä ñóóõ áîëîìæã¿é áàéíà” ãýõ òàéëáàð /õýðãèéí 372 äàõü òàë/, ***“…ãîìäîë ñàíàë íýõýìæëýõ ç¿éëã¿é, ø¿¿õ õóðàëä ñóóõ áîëîìæã¿é áàéíà” ãýõ òàéëáàð /õýðãèéí 373 äàõü òàë/ тус тус өгсөн áàéõ òóë шийтгэх тогтоол гарах үед ø¿¿ãäýã÷ шүүгдэгч ***, ***íàðààñ гаргуулах төлбөргүй байна гэж үзлээ.

Шүүгдэгч ***, ***íàð нь энэ хэрэгт цагдан хоригдоогүй, шийтгэх тогтоол гарах үед хохирогч нарт төлөх төлбөргүй, эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй болохыг тус тус дурьдаж, ø¿¿ãäýã÷ ***ýçýìøëëèéí Samsung glaxy trend GTS7390 çàãâàðûí ãàð óòñûã áèò¿¿ìæèëñýí 2015 îíû 4 ä¿ãýýð ñàðûí 12-íû ºäðèéí 1069 òîãòîîë, ø¿¿ãäýã÷ ***èéí ýçýìøëèéí ***óëñûí äóãààðòàé Nissan sany ìàðêèéí àâòî ìàøèíûã áèò¿¿ìæèëñýí 2015 îíû 4 ä¿ãýýð ñàðûí 12-íû ºäðèéí ***äóãààðòàé òîãòîîëуудûã øèéòãýõ òîãòîîë õ¿÷èí òºãºëäºð áîëìîãö  òóñ òóñ хүчингүй болгох íü ç¿éòýé áàéíà.

 

Шүүгдэгч ***, ***нар нь тохиолдлын шинжтэй нөхцөл байдлын улмаас анх удаа хүндэвтэр гэмт хэрэг болгоомжгүй үйлдсэн, гэмт хэргийн улмаас учирсан материаллаг хохирлыг нотлох баримтын хэмжээнд өөрийн сайн дураар нөхөн төлсөн, шийтгэх тогтоол гарах үед бусдад төлөх төлбөргүй, үйлдсэн гэмт хэрэгтээ чин санаанаасаа гэмшиж байгаа зэргийг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 55 дугаар зүйлд зааснаар ял хөнгөрүүлэх нөхцөл байдалд харгалзан үзэж, тэдгээрт оногдуулсан ялыг биечлэн эдлүүлэхгүйгээр Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 61 дүгээр зүйлд заасан зохицуулалтыг хэрэглэх боломжтой гэж дүгнэлээ.

           

Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 283 дугаар зүйлийн 283.1, 290 дүгээр ç¿éëèéí 290.3, 294, 297, 299, 303, 304 ä¿ãýýð ç¿éë¿¿äýä çààñнûã óäèðäëàãà áîëãîí ÒÎÃÒÎÎÕ íü:

 

1.Ø¿¿ãäýã÷ ***, ***  íàðûã тээврийн хэрэгслийн хөдөлгөөний аюулгүй байдлын болон ашиглалтын журам зөрчиж, õîõèðîã÷ ***áèå ìàõáîäèä õºíãºí, õîõèðîã÷ ***, *** íàðûí áèå ìàõáîäèä õ¿íäýâòýð, õîõèðîã÷ *** áèå ìàõáîäèä õ¿íä ãýìòýë учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн ãýì áóðóóòàéд òîîöñóãàé.

 

            2.Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 215 äугааð ç¿éëèéí 215.2-т çààñíààð *** тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг 1 /нэг/ жилийн хугацаагаар хасч, 1 жил 6 ñàð /íýã æèë çóðãààí ñàð/ хорих ял, шүүгдэгч *** *** тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг 1 /нэг/ жилийн хугацаагаар хасч, 2 жил /хоёр жил/ хорих ял тус тус шийтгэсүгэй.

 

            3.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 52 дугаар зүйлийн 52.5-т зааснаар шүүгдэгч ×.Ò¿âøèíæàðãàëä оногдуулсан 1 жил 6 сар хорих ялыг жирийн дэглэмтэй ýìýãòýé÷¿¿äèéí хорих àíãèä, ø¿¿ãäýã÷ ***ýä îíîãäóóëñàí 2 æèë õîðèõ ÿëûã æèðèéí äýãëýìòýé õîðèõ àíãèä òóñ òóñ ýäë¿¿ëñ¿ãýé.

 

            4.Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 297 дугаар зүйлийн 297.1.3, 298 дугаар зүйлийн 298.1.1, 298 äóãààð ç¿éëèéí 298.1.2-ò зааснаар шүүгдэгч ***, ***нь энэ хэрэгт цагдан хоригдоогүй, шийтгэх тогтоол гарах үед хохирогч íàðò төлөх төлбөргүй, ýä ìºðèéí áàðèìòààð õóðààãäàæ èðñýí ç¿éëã¿é болохыг тус тус дурьдсугай.

 

5.Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 134 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 134.10-ò çààñíààð шүүгдэгч ***ýçýìøëëèéí Samsung glaxy trend GTS7390 çàãâàðûí ãàð óòñûã áèò¿¿ìæèëñýí 2015 îíû 4 ä¿ãýýð ñàðûí 12-íû ºäðèéí 1069 òîãòîîë, ø¿¿ãäýã÷ ***èéí ýçýìøëèéí ***óëñûí äóãààðòàé Nissan sany ìàðêèéí àâòî ìàøèíûã áèò¿¿ìæèëñýí 2015 îíû 4 ä¿ãýýð ñàðûí 12-íû ºäðèéí ***äóãààðòàé òîãòîîëуудûã øèéòãýõ òîãòîîë õ¿÷èí òºãºëäºð áîëìîãö òóñ òóñ хүчингүй áîëãîñóãàé.

 

6.Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí ерөнхий ангийн 61 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 61.1-ä çààñíààð энэ шийтгэх тогтоолоор ***оногдуулсан 1 жил 6 сар хорих ял, ***оногдуулсан 2 жил хорих ÿëûã биечлэн эдлүүлэхгүйгээр òýíñýæ, тус бүр 1 /нэг/ æèëийн  õóãàöààãààð õÿíàí õàðãàëçàхаар тогтоосугай.

 

7.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 61 дүгээр зүйлийн 61.4, 61.5-т зааснаар тэнсэгдсэн ***хяналт тавихыг Äàðõàí-Óóë àéìãèéí öагдаагийн ãàçàðò, ***хяналт тавихыг Сонгинохайрхан дүүргийн öагдаагийн хэлтэст тус тус даалгаж, хянан харгалзах хугацаанд захиргааны шийтгэл хүлээвэл Цагдаагийн байгууллагын саналыг үндэслэн хорих ялыг биечлэн эдлүүлэхийг ***, ***нарт мэдэгдсүгэй.

 

8.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 48 дугаар зүйлийн 48.2-т зааснаар ***, ***нарын тээврийн хэрэгсэл жолоодох эрхийг тус бүр 1 жилийн хугацаагаар хассан нэмэгдэл ялын хугацааг шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болсон үеэс эхлэн тоолохыг дурьдаж, шийтгэх  тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц ***, *** дугаартай жолоочийн ¿íýìëýõèéã Цагдаагийн ерөнхий газрын *** төвд øèëæ¿¿ëñ¿ãýé.

 

9.Эр¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 299 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 299.3-ò çààñíààр шийтгэх тогтоол танилцуулан сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шийтгэх òîãòîîëûã ýñ çºâøººðâºë ÿëòàí, õîõèðîã÷, òýäãýýðèéí ºì㺺ëºã÷, õóóëü ¸ñíû òºëººëºã÷ íàð òîãòîîëûã ãàðäóóëñíààñ õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð Дархан-Уул, Сэлэнгэ аймгийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны ø¿¿õýä äàâæ çààëäàõ ãîìäîë ãàðãàõ, óëñûí ÿëëàã÷, äýýä øàòíû ïðîêóðîð ýñýðã¿¿öýë áè÷èõ ýðõòýéã äóðüäñóãàé.          

 

10.Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 306 äóãààð ç¿éëèéí 306.1-ä çààñíààð ýíýõ¿¿ øèéòãýõ òîãòîîëä давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол биелүүлэх хүртэл *** бусдын батлан даалтад өгөх, ***оршин суугаа газраас гадагш явж болохгүй баталгаа авсан  таслан сэргийлэх арга хэмжээг тус тус хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

 

 

 

ДАРГАЛАГЧ ШҮҮГЧ                            Я.ТУУЛ