ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

 

Õýðãèéí инäåêñ: 171/2015/0204/Э/

 

Дархан-Уул аймаг дахь Ñóì äóíäûí Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн эð¿¿ãèéí õýðãèéí ø¿¿õ õóðàëäààíûã ø¿¿ã÷ Г.Гэрэлт-Од äàðãàëæ, 

Ш¿¿õ õóðàëäààíû íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà Ө.Ягаанцэцэг

Улñûí ÿëëàãчаар Аймгийн прокурорын газрын хяналтын ïðîêóðîð Н.Бадам,

Шүүгдэгчийн өмгөөлөгч Ө.Өлзиймаа,

Хохирогч ***,

Ш¿¿ãäýã÷ *** нарыг оролцуулан òóñ ø¿¿õèéí ø¿¿õ õóðàëäààíû òàíõèìä íýýëòòýé õèéсэн хуралдаанаар Дархан-Уул аймгийн Пðîêóðîðын газрааñ Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 181 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 181.2.1-ä çààñàí гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж èð¿¿ëñýí ***д õîëáîãäîõ 201509000374 дугаартай ýð¿¿ãèéí õýðãèéã 2015 îíû 7 äугааð ñàðûí 3-íû ºäºð õ¿ëýýí àâ÷, хянаí õýëýëöëýý.

 

Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:

 

Монгол Улсын иргэн, 1***  суманд төрсөн, 46 настай эрэгтэй, бүрэн бус дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл 3, эхнэр, хүүхдийн хамт Дархан-Уул аймгийн *** тоотод оршин суух, ухаан мэдрэл бүрэн, хэрэг хариуцах чадвартай, урьд 1987 оны 07 дугаар сарын 16-ны өдөр Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 88 дугаар зүйлийн 88.В-д зааснаар 3 жил 6 сарын хорих ял, 1997 оны 11 дүгээр сарын 11-ний өдөр Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 123 дугаар зүйлийн 123.2 дахь хэсэгт зааснаар 2 жил хорих ял шийтгүүлж, 1999 оны 03 дугаар сарын 19-ний өдөр 4 сар 28 хоног тэнсэн суллагдаж байсан, ***

 

Холбогдсон хэргийн талаар:

 

Ø¿¿ãäýã÷ *** нь согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ 2015 оны 04 дүгээр сарын 25-ны өдөр 23 цагийн орчим Дархан-Уул аймгийн Дархан сум 5 дугаар багийн нутаг дэвсгэрт байрлах *** баарны үүдэнд иргэн ***өөс тамхи нэхэж бусдыг үл хүндэтгэн хүч хэрэглэн биед нь хүндэвтэр гэмтэл учруулан догшин авирлан танхайрсан ãýìò õýðýãò õîëáîãäæýý. /ÿëëàõ ä¿ãíýëòýíä áè÷èãäñýí áàéäëààð/

 

ТОДОРХОЙЛОХ íü:

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт дараах нотлох баримтуудыг шинжлэн судлав. Үүнд:

 

Ø¿¿ãäýã÷ ***ы ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò ºãñºí: “... 2015 оны 04 дүгээр сарын 25-ны өдрийн 23 цагийн орчим “***” бааранд орж найзтайгаа хамт пиво ууж байгаад гадаа гарч тамхи татахаар болсон. Гэтэл надад өөрт тамхи байхгүй байсан. Тэгээд гадаа гарахад хохирогч *** зогсож байхаар нь тамхи гуйхад өгөхгүй байсан учраас бид хоёр хоорондоо маргалдсан. Яг юу болсон талаар сайн санахгүй байна. Би ямар ч байсан хохирогчоос тамхи асуусан байх. Би хааяа тамхи татдаг. Тухайн үед би 200-300 грамм архи, 4-5 лааз /шил/ пиво уусан байсан. Тухайн өдөр юу болсон талаар сайн санаж байна. Хохирогч ***ий хөл нь миний буруугаас болж хугарсан байх. Би хийсэн хэрэгтээ гэмшиж байна ...” гэх мэдүүлэг,

 

Хохирогч ***ий шүүхийн хэлэлцүүлэгт ºãñºí: Мэдэхгүй, би 2015 оны 04 дүгээр сарын 25-ны өдрийн орой ажлаасаа бууж ирээд “тухайн үед манай хүү халуурч байсан” учраас би аптекаас эм аваад гэр рүүгээ явж байтал манай нэг хуурай дүү *** таарсан. Тэгтэл тэр дүү маань баар руу орж хэдэн пиво ууя гэж хэлэхээр нь ах нь яарч явна гэхдээ ёс болгож амсъя гэж хэлээд 1-2 хундага архи уугаад ах нь явлаа гэж хэлээд “***” баарны үүдэнд гарч тамхи татаад зогсож байхад *** нь над дээр хүрч ирээд “тамхиа өгчих” гэж хэлэхээр нь “ахаа би сая тамхиа асааж байна, жаахан татаж байгаад өгье” гэж хэлсэн. Гэтэл тухайн үед *** нь миний сугаар тэвэрч хажуу тийш нь мушгисан. Тэгэхэд миний хөл халтирсан уу яасан төмөр хашлага давж унасан. Тэгээд босоод иртэл миний хөл өвдөж байна гэж хэлээд эхнэр лүүгээ залгаад эмнэлэгт хүргэгдсэн ...." гэх мэдүүлэг,

 

Гэрч ***гийн ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: "... 2015 оны 04 дүгээр сарын 25-ны орой 23 цагийн орчим *** баарны гадаа явж очиход манай нөхөр тэр баарны гадаа төмөр хайсан дээр суусан, баруун хөлөө барьчихсан “ёо ёо” гээд орилоод хажуу талд нь 2 эргүүлийн цагдаа байсан. Нөхрөөсөө яасан юу болсон гэж асуухад нөхөр маань би хүнд хөлөө хугалуулчихлаа гээд орилоод байсан. Тэгсэн тэр 2 цагдаагийн нэг нь ***өөс таны хөлийг хугалсан хүн ямар хүн байсан бэ гэтэл нөхөр тэр хавь руу харж байгаад нилээд цаагуур явж байсан нэг намхан биетэй саравчтай малгайтай хүнийг зааснаа тэр хүн миний хөлийг хугалсан хүн мөн байна гэж заасан. Тэгсэн тэр хоёр цагдаа тэр хүнийг барьж ирээд нөхөрт маань тэр хүний царайг харуулаад энэ хүн мөн үү гэж хэлтэл мөн гээд манай нөхөр хүнээ таньсан. Нөхөр эмнэлэгт байхдаа болсон явдлын талаар надад ярихдаа би тухайн үед *** баарнаас гараад үүдэн дээр нь тамхи татаад зогсож байтал нэг танихгүй ах хүрч ирээд ахын дүү тамхилаач гэтэл нөхөр маань сороод өгье гэсэн гэж хэлсэн. Тэр ах юу ч хэлэлгүй нөхрийг маань сугаар нь тэвэрч хажуу тийш нь мушгиад унагаасан. Унахдаа нөхөр маань хөлөө хугалсан гэсэн..." гэх мэдүүлэг /хавтаст хэргийн 39-40 дэх тал/,

 

Гэрч Ж.***ын ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: "...Тамхи аваад асаагаад татаж байтал баарны гадна үүдний шатан дээр нэг хөгшин намхан биетэй цээжээрээ өргөн, 40 орчим настай ах хүрч ирээд *** ахаас тамхиа өгчих гэхэд *** ах сая асааж байна өөр байхгүй гэсэн чинь тэр залуу юун сүртэй юм гэснээ тамхи татах *** ахын нүүр лүү нэг цохих шиг болоод гэнэт *** ахыг үүрээд газар унагаах үед *** ах унахдаа үүдний төмөр хайсанд хөлөө цохисон. Тэгээд *** ах хөл хугарчихлаа гэсэн ... энэ үед нөгөө ах зугатаад цааш явсан' гэх мэдүүлэг /хавтаст хэргийн 42-43 дахь тал/,

 

Гэрч ***ын ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: "... Өдрийг нь сайн санахгүй байна. *** бааранд ажиллаж байхдаа гадаа гарч байдлыг ажиглаж байтал баарны гадна шатны хажуугийн төмөр дээр нэг танихгүй залуу ёо ёо гээд айхтар өвдөөд байгаа бололтой ёолоод байхаар нь би яасан бэ зүгээр үү гэхэд тэр залуу надад туслаач би хүнд хөлөө хугалуулчихлаа гэсэн ... тэр залуу надад миний хөлийг хугалсан хүн саарал цамцтай хүн байх ёстой энэ хавиар алга байна" гэх мэдүүлэг /хавтаст хэргийн 47-48 дахь тал/,

 

Гэрч ***ийн ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: "... *** баарны гадна нэг танихгүй залуу ёо ёо хөл эвгүй болчихлоо гээд сууж байхаар нь яасан юу болсон гэхэд тэр залуу нэг хүн намайг юм хэлэлгүй хавсарч унагаачихаад явчихлаа хөл эвгүй болчихлоо гээд ёолоод байсан. Тэгээд ямар залуу байсан юм гэж тодруулахад цагаан саравчтай малгайтай халзан нөхөр байсан гэхээр нь би Арбатын гудамжинд цагаан саравчтай малгайтай ***тай таарснаа санаад нөгөө залуугаас зүгээр байж байхад хүн хавсарч унагаасан юм уу? яг юу болсон талаар тодруултал тэр хөл нь гэмтсэн гэх залуу ... намайг тамхи татаад баарны гадаа зогсож байтал тэр залуу надаас тамхи асуугаад тэгээд юу ч хэлэхгүй намайг хавсарч унагаасан. Тэгээд хөл эвгүй болчихлоо гэсэн. Тэгтэл цаанаас *** ирж явж таараад тэгээд ***ыг тэр залууд харуултал мөн байна гэж хэлсэн ..." гэх мэдүүлэг /хавтаст хэргийн 49 дэх тал/

 

Гэрч ***гийн ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: "... 2015 оны 04 дүгээр сарын 25-ны өдөр цагдаагийн ахлагч ***ийн хамт Дархам сум 5 дугаар багийн нутаг дэвсгэрт явуулын эргүүлийн үүрэг гүйцэтгэж байсан тэгээд арбатын гудамжинд *** халамцуу "Манайх" дэлгүүрийн гадна 20 цагийн орчим танихгүй залуутай маргаж байхад нь таарч ***ыг харьж амар, согтуу байна очоод эхнэр хүүхэддээ агсан согтуу тавиад байлгүй амар гэсэн зөвлөгөөг өгөхөд *** харьлаа гэж хэлээд явсан. 22 цагийн орчим *** баарны гадна нэг залуу ёолоод байхаар нь ***ийн хамт очоод яасан юу болсон гэхэд малгайтай ах намайг хавсарч унагаачихлаа унахад төмөр дээр тараад хөл хугарчихлаа гэсэн. Тэгээд тэр хавиар цагаан саравчтай малгайтай хүн хараад байж байтал *** таарсан тэгээд түүнийг аваад хохирогчид энэ хүн мөн үү гээд асуухад мөн гэж хэлсэн ..." гэх мэдүүлэг /хавтаст хэргийн 56 дахь тал/

 

2015 оны 04 дүгээр сарын 29-ний өдрийн 564 дугаартай шинжээчийн:

 

1. ***ий биед баруун хөлний шагайн мултрал, 2 хавчаар яс хугарч зөрсөн гэмтэл тогтоогдлоо, дээрх гэмтэл нь хатуу мохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүсгэгдэх боломжтой, гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.3.1-д зааснаар эрүүл мэндийг удаан хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн хүндэвтэр зэрэгт хамаарна, цаашид   хөдөлмөрийн чадварын  тогтонги   алдалтанд  нөлөөлөх нь: эмчилгээ, эрүүл мэнд, эдгэрэлтээс хамаарна ... “ гэх дүгнэлт /хавтаст хэргийн 58 дахь тал/,

 

-ßë øèéòãýãäñýí ýñýõèéã øàëãàõ õóóäàñ /хавтаст õýðãèéí 92 äàõü òàë/  

 

-1987 îíû 7 äóãààð ñàðûí 16-íû ºäðèéí А/31 äóãààðòàé òàñëàí ñýðãèéëýõ òîãòîîëын хуулбар, 1997 оны 11 дүгээр сарын 11-ний өдрийн 715 дугаартай таслан шийдвэрлэх тогтоолын хуулбар /хавтаст õýðãèéí 94, 97 äàõü òàë/,

 

-Хохирогч ***ий өвчний түүх /хавтаст хэргийн 23-31 дэх òàë/ болон хавтаст хэрэгт авагдсан бусад бичгийн баримтуудыг шинжлэн судаллаа.

 

Ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëэгт шинжлэн ñóäëàãäñàí áè÷ãèéí áàðèìòóóäààð ø¿¿ãäýã÷  *** нь согтууруулах ундааны зүйл хэрэглэсэн үедээ 2015 оны 04 дүгээр сарын 25-ны өдөр 23 цагийн орчим Дархан-Уул аймгийн Дархан сум 5 дугаар багийн нутаг дэвсгэрт байрлах *** баарны үүдэнд иргэн ***өөс тамхи нэхэж бусдыг үл хүндэтгэн хүч хэрэглэн биед нь хүндэвтэр гэмтэл учруулан догшин авирлан танхайрсан гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь нотлогдож байх бөгөөд аймгийн прокурорын газраас түүний ¿éëäëèéã ç¿éë÷èëñýí  õóóëèéí  ç¿éë, õýñýã çºâ áайна.

 

Иймд шүүгдэгч ***ыг бусдыг илтэд үл хүндэтгэн, нийгмийн хэв журмыг ноцтой зөрчиж, догшин авирлаж танхайрсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцож, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлтэй байна гэж шүүх үзлээ.

 

Õîõèðîã÷ *** би “ýì÷èëãýýíèé çàðäàëä тооцож мөрдөн байцаалтын шатанд 1,250,000 төгрөг нэхэмжилснийг баримтаар 700,000 òºãðºã хүлээн авсан. Мөн бэлэн мөнгөөр 550,000 төгрөг тус тус ***ы эхнэр ***аас авсан тул хохирол төлбөр барагдсан дахин нэхэмжлэх зүйлгүй, гомдол саналгүй болсон тул ***ы ял шийтгэлийг хөнгөрүүлж өгнө үү” гэсэн шүүхийн хэлэлцүүлэгт гаргасан тайлбар áàéõ òóë шийтгэх тогтоол гарах үед ø¿¿ãäýã÷ ***аас гаргуулах төлбөргүй байна гэж үзлээ.

 

Шүүгдэгч *** нь 1987оны 07 дугаар сарын 16-ны өдөр Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 88 дугаар зүйлийн 88.В-д зааснаар 3 жил 6 сарын хорих ял, 1997 оны 11 дүгээр сарын 11-ний өдөр Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 123 дугаар зүйлийн 123.2 дахь хэсэгт зааснаар 2 жил хорих ял шийтгүүлж, 1999 оны 03 дугаар сарын 19-ний өдөр 4 сар 28 хоног тэнсэн суллагдаж байсан бөгөөд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 78 дугаар зүйлийн 78.2.3-т зааснаар ялтай байдал нь дууссан байх тул анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзнэ.

 

Шүүгдэгч *** нь анх удаа хүндэвтэр гэмт хэрэгт холбогдсон, гэмт хэргийн улмаас учирсан материаллаг хохирлыг өөрийн сайн дураар нөхөн төлсөн, үйлдсэн гэмт хэрэгтээ чин санаанаасаа гэмшиж байгаа зэргийг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 55 дугаар зүйлийн 55.1.1, 55.1.3, 55.1.9-т зааснаар ял хөнгөрүүлэх нөхцөл байдалд харгалзан үзэж, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 61 дүгээр зүйлд заасан зохицуулалтыг хэрэглэх боломжтой гэж дүгнэлээ.

 

Шүүгдэгч *** нь эíý õýðгийн улмаас 2015 оны 06 дугаар сарын 18-ны өдрөөс эхлэн 2015 оны 07 дугаар сарын 24-ний өдрийн байдлаар нийт 36 хоног цагдан хоригдсон, хохирогчид төлөх төлбөргүй, хураасан болон битүүмжилсэн эд хөрөнгөгүй, эд мөрийн баримтаар хураагдàæ èð¿¿ëñýí ç¿éëã¿é áолохыг дурдах нь зүйтэй байна.

 

Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 283 дугаар зүйлийн 283.1, 286, 290 дүгээр ç¿éëèéí 290.3, 294, 297, 299, 303, 304 ä¿ãýýð ç¿éë¿¿äýä çààñнûã óäèðäëàãà áîëãîí

 

ÒÎÃÒÎÎÕ нь:

 

1. Ø¿¿ãäýãч ***г бусдыг илтэд үл хүндэтгэн, хүч хэрэглэн, нийгмийн хэв журмыг ноцтой зөрчиж, догшин авирлаж танхайрсан гэмт хэрэг үйлдсэн ãýì áóðóóòàéä òîîöñóãàé.

 

2. Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí тусгай ангийн 181 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 181.2.1-т зààñíààð ø¿¿ãäýã÷ ***д 3 жил 1 сар /гурван æèë нэг ñàð/ хорих ял øийтгэсүгэй.

 

3. Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí ерөнхий ангийн 52 äóãààð ç¿éëèéí 52.5-ò çààñíààð шүүгдэгч ***д îíîãäóóëñàí 3 жил 1 сар /гурван æèë, нэг ñàð/ õîðèõ ÿëûã æèðèéí äýãëýìòýé  õîðèõ àíãèä ýäë¿¿ëñ¿ãýé.

 

4. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 297 дугаар зүйлийн 297.1.3, 298 дугаар зүйлийн 298.1.1, 298.1.2-ò çààñíààð ø¿¿ãäýã÷ *** нь эíý õýðгийн улмаас 2015 оны 06 дугаар сарын 18-ны өдрөөс эхлэн 2015 оны 07 дугаар сарын 24-ний өдрийн байдлаар нийт 36 хоног цагдан хоригдсон хоногийг эдлэх ялд оруулан тооцож, õîõèðîã÷èä òºëºõ òºëáºðã¿é, õóðààñàí áîëîí áèò¿¿ìæèëñýí ýä õºðºíãºã¿é, ýä ìºðèéí áàðèìòààð õóðààãäàæ èðñýí ç¿éëã¿é áîëîõûã òóñ òóñ äóðäñóãàé.

 

5. Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí ерөнхий ангийн 61 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 61.1-ä çààñíààð энэ шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 181 д¿ãýýр зүйлийн 181.2.1-т зааснаар ***д оногдуулсан 3 жил 1 сар /гурван æèë нэг ñàð/ õîðèõ ÿëûã òýíñýæ, 1 /íýã/ жилийн  õóãàöààãààð õÿíàí õàðãàëçàхаар тогтоосугай.

 

6. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 61 дүгээр зүйлийн 61.4, 61.5-т зааснаар тэнсэгдсэн ялтанд хяналт тавихыг Äàðõàí-Óóë àéìãèéí öагдаагийн ãàçàðò хариуцуулж, хянан харгалзах хугацаанд захиргааны шийтгэл хүлээвэл Цагдаагийн байгууллагын саналыг үндэслэн хорих ялыг биечлэн эдлүүлэхийг ***д мэдэгдсүгэй.

 

7. Эр¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 299 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 299.3-ò çààñíààр шийтгэх тогтоол танилцуулан сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шийтгэх òîãòîîëûã ýñ çºâøººðâºë ÿëòàí, õîõèðîã÷, òýäãýýðèéí ºì㺺ëºã÷, õóóëü ¸ñíû òºëººëºã÷ íàð òîãòîîëûã ãàðäóóëñíààñ õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны 9 дүгээр ø¿¿õýä äàâæ çààëäàõ ãîìäîë ãàðãàõ, óëñûí ÿëëàã÷, äýýä øàòíû ïðîêóðîð ýñýðã¿¿öýë áè÷èõ ýðõòýéã äóðäñóãàé.

           

8. Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 306 äóãààð ç¿éëèéí 306.1-ä çààñíààð ýíýõ¿¿ øèéòãýõ òîãòîîëä давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол биелүүлэх хүртэл ***д урьд авсан таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

 

 

 

 

ÄÀÐÃÀËÀÃ× Ø¯¯Ã×                                          Г.ГЭРЭЛТ-ОД