ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

 

Õýðãèéí инäåêñ: 171/2015/0196/Ý/

 

Дархан-Уул аймаг дахь Ñóì äóíäûí Эрүүгийн хэргийн анхан шатны ø¿¿õèéí ýð¿¿ãèéí õýðãèéí ø¿¿õ õóðàëäààíûã ø¿¿ã÷ Г.Гэрэлт-Од äàðãàëæ, 

 

Ш¿¿õ õóðàëäààíû íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà Ө.Ягаанцэцэг,

Улñûí ÿëëàã÷аар Аймгийн прокурорын газрын хяналтын прокурор Н.Мөнгөнсүх,

Хохирогч ***,

Ø¿¿ãäýã÷ *** íàðûã îðîëöóóëàí òóñ ø¿¿õèéí ø¿¿õ õóðàëäààíû òàíõèìä íýýëòòýé õèéсэн хуралдаанаар Äàðõàí-Óóë àéìãèéí Пðîêóðîðын газрааñ Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 145 äóãààð ç¿éëèéí 145.2-т çààñàí гэмт хэрэгт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж èð¿¿ëñýí ***õîëáîãäîõ 201509000349 дугаартай ýð¿¿ãèéí õýðãèéã 2015 îíû 6 äóãààð ñàðûí 30-íы ºäºð õ¿ëýýí àâ÷, хянан õýëýëöëýý.

 

     Ø¿¿ãäýã÷èéí áèåèéí áàéöààëò:

Монгол Улсын иргэн, 1***-ны өдөр Улаанбаатар хот Баянзүрх дүүрэгт төрсөн 54 настай, эрэгтэй, бүрэн бус дунд боловсролтой, цахилгаанчин мэргэжилтэй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл 1, Дархан-Уул аймгийн *** тоотод оршин суудаг, улсаас авсан гавъяа шагналгүй,

Урьд 1980 онд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 200 дугаар зүйлийн 200.А-д зааснаар 1 жил хорих ял,

1983 оны 06 дугаар сарын 25-ны өдөр Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 109 дүгээр зүйлийн 109.Б-д зааснаар 5 жилийн хугацаагаар хорих ялаар,

2008 оны 08 дугаар сарын 28-ны өдөр Дархан-Уул аймгийн Сум дундын шүүхийн 140 дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 145 дугаар зүйлийн 145.2-т зааснаар 6 сарын хугацаагаар баривчлах ялаар шийтгүүлж 2009 оны 01 дүгээр 07-ны өдөр ялаа эдэлж хугацаа дуусч суллагдсан, бие эрүүл, ухаан мэдрэл бүрэн, ***/.

 

Ø¿¿ãäýã÷ *** нь 2015 оны 05 дугаар сарын 02-ны өдрөөс 03-ны өдрийг шилжих шөнө Дархан-Уул аймгийн *** тоотод оршин суух иргэн ***гийн хашаанд байрлах тахианы байр буюу агуулах саванд хууль бусаар нэвтрэн орж 23 тооны тахиа хулгайлж 525.000 төгрөгийн хохирол учруулсан гэмт хэрэгт холбогджээ. /яллах дүгнэлтэд бичигдсэн байдлаар/

 

ТОДОРХОЙЛОХ íü:

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт дараахь нотлох баримтуудыг шинжлэн судлав. Үүнд:

Ø¿¿ãäýã÷ ***ийн ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò ºãñºí: “  Хэрэг гарсан он, сар, өдрийг сайн санахгүй байна. Би орой вокзал дээр гэртээ харих гэж явж байгаад буцах замдаа цагаан байшин, труба хоёр байсан. Тэр хашааны төмөр түгжээг онгойлгож ороод тахианы байрыг хар уяагаар уясан байхаар нь уяаг тайлаад тахиануудыг 2 шуудайнд хийгээд хулгайлж авч явсан нь үнэн. Тахиагаа аваад орой гэртээ ирэхэд аавын бие нь муудаж эмнэлэг явсан байсан. Тэгээд би тахиагаа орхиод эмнэлэг орсон. Эмнэлэг орсон хойно цагдаа нар ирээд тахиаг олж аваад над дээр ирж гарын үсэг зуруулаад явсан. Хийсэн хэргээ хүлээн зөвшөөрч байна. Тухайн үед хэдэн тахиа байсныг мэдэхгүй, цагдаа нар тахиаг олсны дараа “та тахиануудыг бүгдийг нь авсан байсан” гэж хэлсэн. Тэр айлын хажуугаар явахад байнга тахианы донгодох дуу сонсогддог учраас тахиатай айл гэдгийг мэддэг байсан.” ... ãýõ ìýä¿¿ëýã,

 

Õîõèðîã÷ *** ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò ºãñºí “…2015 оны 05 дугаар сарын 02-ны өдөр оройн 01 цаг өнгөрч байхад би зурагт үзэж байгаад нам унтсан байсан. Тэгээд өглөө босоод үхрээ саах гээд гарахад том хаалганы хажуу талын гурван банз унасан байхаар нь гайхаад тахианы байр руу харахад онгорхой тахианууд алга болсон байсан. Тухайн үед 2 тахиа үлдсэн байсан. Тэгээд хүү рүүгээ залгаад “миний хүү тахиануудыг хулгайлсан байна, цагдаа дуудаад хүрээд ир” гэж хэлсэн. Удалгүй 3 залуу нэг хүүхэн ирээд манай хашааны ойр орчмын зургийг авч байгаад явцгаасан. Үдээс хойш нөгөө цагдаа нар ирээд нэг зураг үзүүлээд “энэ таны тахианууд мөн үү” гэхэд нь манай нэг содон азарган тахиа байдаг тэр тахиа байсан. Бусад тахиануудаа сайн танихгүй байсан учраас “манай хүү тэр тахиануудыг тэжээдэг” болохоор нь хүүгээ дуудаад тэр зургийг үзүүлэхэд манай тахианууд мөн байсан. Тахиагаа бүгдийг нь олсон учраас ***т ямар нэг гомдол санал, нэхэмжлэх зүйл байхгүй.” ... ãýõ ìýä¿¿ëýã,

 

Хэргийн газарт үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлтүүд /хавтаст хэргийн 3-6 дахь тал/,

Эд зүйл үнэлэх комиссын шийдвэр /хавтаст хэргийн 10 дахь тал/,

Хэргийн газарт үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зургийн үзүүлэлтүүд /хавтаст хэргийн 11-12 дахь тал/,

Тахиа хүлээлгэн өгсөн тухай тэмдэглэл /хавтаст хэргийн 13 дахь тал/,

Яллагдагч ***ийн сэжигтнээр болон яллагдагчаар хэргээ хүлээн мэдүүлсэн: "... манай ойролцоо байдаг нэг айлд олон тахиа байдгийг мэднэ. Тэгээд шөнө би тэр айлын хашааны хаалганы завсраар гараа
оруулаад түгжээг нь онгойлгоод орсон хашаанд байсан тахианууд байрных нь
хаалгыг хар даавуугаар уясан байсныг тайлж онгойлгоод тахиануудыг нь 2
шуудайнд хувааж хийгээд авч гарсан. 23 ширхэг тахиа авсан. Би хашаандаа
байдаг тахианы байранд хийчихсэн байсныг айлынх нь хүмүүс намайг байхгүйд
цагдаатай ирээд авч явсан байсан, ... хашааны хаалга, хашаа 2-ын завсраар гараа оруулаад гаднаас нь онгойлгосон. Замган түгжээ шиг төмөр том түгжээ байсан. Тахианы байрны хаалгыг гутлын хар үдээс шиг уяагаар уячихсан байсан. Тэрийг нь тайлаад тахиануудыг нь авсан" гэх мэдүүлэг /хавтаст хэргийн 25, 27-28 дахь тал/,

 

Гэрч ***ын мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: "... 2015 оны 05 дугаар сарын 03-ны өглөө ээж надруу утасдаад урд шөнө нөгөө тахианууд чинь алга болчихжээ, хашааны банз сугалаад орсон юм шиг байна, хүн аваад явчихжээ гэж хэлсэн. Тэгэхээр нь би цагдаа дээр ирж мэдэгдээд цагдаагийнхантай хамт ээжийнд очсон. Тэгэхэд тахианы байранд байсан 23 ширхэг тахиа алга болсон, 2 ширхэг тахиа үлдсэн байсан. Мөн
ээжийн хашааны 2 банзыг сугалчихсан байсан, тэгэхээр нь тэр хашааны банз
сугалж орсон юм шиг байна лээ. Харин гарахдаа хаалгаар гарсан байх
хашааны хаалга ээжийг өглөө сэрэхэд онгорхой байсан гэсэн ..." гэх мэдүүлэг
/хавтаст хэргийн 19 дэх тал/,

 

Ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудас /хавтаст хэргийн 32 дахь тал/,

2008 оны 08 дугаар сарын 28-ны өдрийн 140 дугаартай òàñëàí øèéäâýðëýõ òîãòîîë /õýðãèéí 37-40 дэх тал/ болон хавтаст хэрэгт авагдсан бусад бичгийн баримтуудыг шинжлэн судаллаа.

 

Ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëэгт шинжлэн ñóäëàãäñàí áè÷ãèéí áàðèìòóóäààð ø¿¿ãäýã÷ *** нь 2015 оны 05 дугаар сарын 02-ны өдрөөс 03-ны өдрийг шилжих шөнө Дархан-Уул аймгийн Дархан сум 1 дүгээр баг Чулуут 3-15 тоотод оршин суух иргэн ***гийн хашаанд байрлах тахианы байр буюу агуулах саванд хууль бусаар нэвтрэн орж 23 тооны тахиа хулгайлж, бусдад 525,000 төгрөгийн буюу бага бус хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн нь нотлогдож байна.

 

Аймгийн прокурорын газраас газраас түүний ¿éëäëèéã ç¿éë÷èëñýí  õóóëèéí  ç¿éë, õýñýã çºâ áайна.

 

Èéìä ø¿¿ãäýã÷ ***ийг бусдын агуулах саванд хууль бусаар нэвтрэн орж бага бус хэмжээний хохирол учруулсан ãýìò õýðýã ¿éëäñýí ãýì áóðóóòàéä òîîöîæ, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэстэй гэж үзлээ.

 

Хохирогч *** нь шүүх хуралдаанд “Тахиагаа бүгдийг нь олсон учраас ***оос нэхэмжлэх зүйлгүй, гомдол санал áàéõã¿é” гэсэн òàéëáàð өгсөн байх тул шийтгэх тогтоол гарах үед шүүгдэгчээс гаргуулах хохирол, төлбөргүй байна.

 

Шүүгдэгч *** нь урьд 1980 онд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 200 дугаар зүйлийн 200.А-д зааснаар 1 жил хорих ял, 1983 оны 06 дугаар сарын 25-ны өдөр Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 109 дүгээр зүйлийн 109.Б-д зааснаар 5 жилийн хугацаагаар хорих ялаар, 2008 оны 08 дугаар сарын 28-ны өдөр Дархан-Уул аймгийн Сум дундын шүүхийн 140 дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 145 дугаар зүйлийн 145.2-т зааснаар 6 сарын хугацаагаар баривчлах ялаар шийтгүүлж 2009 оны 01 дүгээр 07-ны өдөр ялаа эдэлж хугацаа дуусч суллагдсан, хамгийн сүүлд хүндэвтэр гэмт хэрэг үйлдэж ял шийтгүүлэн, ялаа эдэлж дууссанаас хойш 5 жилийн хугацаа өнгөрсөн  байх тул анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн гэж үзнэ.

 

Шүүгдэгч *** нь анх удаа хүндэвтэр гэмт хэрэг үйлдсэн, гэмт хэргийн улмаас бусдад төлөх төлбөргүй, үйлдсэн гэмт хэрэгтээ гэмшиж байгаа зэргийг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 55 дугаар зүйлд зааснаар ял хөнгөрүүлэх нөхцөл байдалд харгалзан үзэõ боломжтой гэж дүгнэлээ.

 

Мөн шүүгдэгч нь өөрийн гэсэн эд хөрөнгө байхгүй болох нь мөрдөн байцаалтын шатанд тогтоогдсон байх тул эд хөрөнгө хураах нэмэгдэл ял оногдуулахгүй байх нь зүйтэй гэж үзлээ.

 

Шүүгдэгч *** нь энэ хэрэгт цагдан хоригдсон хоноггүй, хохирогчид төлөх төлбөргүй болохыг дурдаад

 

Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí  283 дугаар зүйлийн 283.1, 286, 290 äóãààð ç¿éëèéí 290.3, 294, 297,298, 299, 303, 304 ä¿ãýýð ç¿éë¿¿äýä çààñнûã óäèðäëàãà áîëãîí

 

ÒÎÃÒÎÎÕ íü:

 

1. Шүүгдэгч ***ийг агуулах саванд хууль бусаар нэвтэрч, бусдын эд хөрөнгө хулгайлж, бага бус хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай. 
2. Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí тусгай ангийн 145 äугааð ç¿éëèéí 145.2-т зààñíààð ø¿¿ãäýã÷ ***ийг эд хөрөнгө хураахгүйгээр 1 жил 6 сар /нэг жил зургаан сар/ хорих ял шийтгэсүгэй.
3. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 52 дугаар ç¿éëèéí 52.5-т зааснаар шүүгдэгч ***т оногдуулсан 1 жил 6 сар õîðèõ ÿëûã æèðèéí äýãëýìòýé хîðèõ àíãèä ýäë¿¿ëñ¿ãýé.
4. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 297 дугаар зүйлийн 297.1.3, 298 дугаар зүйлийн 298.1.1, 298.1.2-т зааснаар шүүгдэгч *** энэ хэрэгт цагдан хоригдсон хоноггүй, хохирогчид төлөх төлбөргүй, õóðààñàí áîëîí áèò¿¿ìæèëñýí ýä õºðºíãºã¿é, ýä ìºðèéí áàðèìòààð õóðààãäàæ èðñýí ç¿éëã¿é áîëîõûã òóñ òóñ äóðäñóãàé.
5. Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí ерөнхий ангийн 61 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 61.1-ä çààñíààð энэ шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 145 дугаар зүйлийн 145.2-т зааснаар ***т оногдуулсан 1 æèë 6 сар õîðèõ ÿëûã биечлэн эдлүүлэхгүйгээр òýíñýæ, 1 æèë 6 ñàð /нэг æèë çóðãààí ñàð/-ûí õóãàöààãààð õÿíàí õàðãàëçàхаар тогтоосугай.
6. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 61 дүгээр зүйлийн 61.4, 61.5-т зааснаар тэнсэгдсэн ***т хяналт тавихыг Дархан-Уул аймгийн Дархан сумын Цагдаагийн тасагт хариуцуулж, хянан харгалзах хугацаанд захиргааны шийтгэл хүлээвэл Цагдаагийн байгууллагын саналыг үндэслэн хорих ялыг биечлэн эдлүүлэхийг ***т мэдэгдсүгэй.
7. Эр¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 299 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 299.3-ò çààñíààр шийтгэх тогтоол танилцуулан сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шийтгэх òîãòîîëûã ýñ çºâøººðâºë ÿëòàí, õîõèðîã÷, òýäãýýðèéí ºì㺺ëºã÷, õóóëü ¸ñíû òºëººëºã÷ íàð òîãòîîëûã ãàðäóóëñíààñ õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð Дархан-Уул, Сэлэнгэ аймгийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны ø¿¿õýä äàâæ çààëäàõ ãîìäîë ãàðãàõ, óëñûí ÿëëàã÷, äýýä øàòíû ïðîêóðîð ýñýðã¿¿öýë áè÷èõ ýðõòýéã äóðäñóãàé.
8. Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 306 äóãààð ç¿éëèéí 306.1-ä çààñíààð ýíýõ¿¿ øèéòãýõ òîãòîîëä давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол биелүүлэх хүртэл ***т бусдын батлан даалтад өгөхөөр авсан таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

 

 

ÄÀÐÃÀËÀÃ× Ø¯¯Ã×                                 Г.ГЭРЭЛТ-ОД