ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

 

Õýðãèéí инäåêñ: 171/2015/0197/Э/

 

Äàðõàí-Óóë àéìàã äàõü Ñóì äóíäûí Ýð¿¿ãèéí õýðãèéí àíõàí øàòíû шүүхийн ø¿¿õ õóðàëäààíûã ø¿¿ã÷ ß.Òóóë äàðãàëæ, 

Ш¿¿õ õóðàëäààíû íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà Æ.Îòãîн÷èìýã,

Улñûí ÿëëàãчаар Аймгийн прокурорын газрын хяналтын прокурор Н.Ä¿¿ðýíæàðãàë,

Шүүгдэгч ***өмгөөлөгч Ë.Îþóíñóâä,

Шүүгдэгч ***өмгөөлөгч Ц.Отгонсүх,

Шүүгдэгч ***өмгөөлөгч Ч.Булган,

Õîõèðîã÷ ***,

Ш¿¿ãäýã÷ ***, ***, ***

 

 

нарыг оролцуулан òóñ ø¿¿õèéí ø¿¿õ õóðàëäààíû òàíõèìä íýýëòòýé õèéâ.

 

Дархан-Уул аймгийн Пðîêóðîðын газрааñ Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 181 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 181.2.1, Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 181 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 181.2.5-ä çààñàí гэмт хэрэгт òóñ òóñ холбогдуулан ÿëëàõ ä¿ãíýëò ¿éëäýæ èð¿¿ëñýí ***, ***, *** íàðò õîëáîãäîõ 201509000131 дугаартай ýð¿¿ãèéí õýðãèéã 2015 îíû 6 äóãààð ñàðûí 30-íû ºäºð õ¿ëýýí àâ÷, хянан õýëýëöëýý.

 

Шүүгдэгч нарын биеийн байцаалт:

 

1.Монгол Улсын èðãýí, *** /РД:***/, *** өдөр  Говь-Алтай аймгèéí Бугат суманд төрсөн, 33 настай, эрэгтэй, бага боловсролтой, жолооч мэргэжилтэй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл 5, эхнэр, 3 хүүхдийн хамт *** тоотод оршин суух, улсаас авсан гавьяа шагнал, ял шийтгэлгүй,

 

2.Монгол Улсын èðãýí, *** /РД:***/, *** өдөр Дархан-Уул аймгèéí Дархан суманд төрсөн, 34 настай, эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, жолооч мэргэжилтэй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл 4, эхнэр, 2 хүүхдийн хамт *** тоотод оршин суух, улсаас авсан гавьяа шагнал, ял шийтгэлгүй,

 

3.Монгол Улсын èðãýí, *** /РД:***/, ***-ний өдөр Улаанбаатар хотод төрсөн, 34 настай, эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, жолооч мэргэжилтэй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл 5, эхнэр, 3 õүүхдийн хамт *** тоотод оршин суух, улсаас авсан гавьяа шагнал, ял шийтгэлгүй

 

Ø¿¿ãäýã÷ *** íü àðõè ñîãòóóðóóëàõ óíäààíû ç¿éë õýðýãëýñýí ¿åäýý *** á¿ëýãëýí 2015 îíû 2 äóãààð ñàðûí 24-íèé øºíийн 02 öàãèéí îð÷èì Дархан-Уул аймгийн *** òîîò õàøààíû óðä òàëын ãóäàìæèíä íèéãìèéí õýâ æóðìûã íîöòîé çºð÷èæ, èðãýí *** ¿ë õ¿íäýòãýí, õ¿÷ õýðýãëýí çîäîж, áèå ìàõáîäèä íü õ¿íäýâòýð ãýìòýë ó÷ðóóëан äîãøèí àâèðëàæ òàíõàéðñàí,

Ø¿¿ãäýã÷ ***, *** íàð íü àðõè ñîãòóóðóóëàõ óíäààíû ç¿éë õýðýãëýñýí ¿åäýý ***тай á¿ëýãëýí 2015 îíû 2 äóãààð ñàðûí 24-íèé øºíийн 02 öàãèéí îð÷èì ***òîîò õàøààíû óðä òàëä ãóäàìæèíä íèéãìèéí õýâ æóðìûã íîöòîé çºð÷èæ, èðãýí ***èéã ¿ë õ¿íäýòãýí, õ¿÷ õýðýãëýí çîäîæ áèå ìàõáîäèä íü õºíãºí ãýìòýë ó÷ðóóëан äîãøèí àâèðëàæ òàíõàéðñàí ãýìò õýðýãò òóñ òóñ õîëáîãäæýý. /яллах дүгнэлтэнд бичигдсэн байдлаар/

 

Тîäîðõîéëîõ íü:

 

-Шүүхийн хэлэлцүүлэгт:

 

-Шүүгдэгч ***ãèéí шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: “...2015 оны 2 дугаар сарын 24-ний шөнө 00:00 цагийн орчимд гэртээ унтаж байхад *** над руу залгаж “танайд очъё” гэхээр нь би “хүрээд ир” гэж хэлсэн. Ирэхэд нь би босч хоол, цай хийж өгөөд íýã шил архи хувааж уугаад гэрээс гарсан чинь гудамжинд нэг машин байсан. Би очоод “юун машин, яаж яваа юм бэ?” гэж асуусан чинь “шарваад цас руу ороод суучихлаа” гээд байж байсан. Тэгээд би эргээд явсан. ***òîé очиж уулзахад зодоон болсон. Намайг очиход миний хамар руу хэн нэг нь цохиод цус гоожуулахаар нь би гэр рүүгээ орж цусаа угааж, цэвэрлэчихээд цонхоор харсан чинь машин нь шатах гээд байх шиг уур манан, утаа савсаад байсан. Тэгэхээр нь би “машин чинь шатах гээд байгаа þì биш үү” гэж хэлэх гээд гараад ирсэн чинь машинд нь хүн байхгүй, доор гудамжинд хүмүүс бужигнаад байхаар нь очсон чинь бас нэг нь над руу дайрч, түлхэж унагаагаад зодоон болсон. Õөнгөн ял оноãäóóëæ өгнө үү.” ãýх мэдүүлэг,

 

-Шүүгдэгч ***èéí шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: “...Би ***, *** нарын араас гарч ирэхэд маргаан эхэлсэн байсан. Машин дотроос нь 2 залуу гарч ирсэн. ***, *** хоёр хоорондоо маргалдсан. *** ***ийг араас нь унагаад, өшиглөсөн. Тэгээд бид нар салгахад *** цаашаа явсан. Миний хувьд энэ хүмүүсийг салгаж яваад ийм хэрэгт орооцолдчихлоо.” ãýх мэдүүлэг,

 

-Шүүгдэгч ***èéí шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: “...***г очсоны дараа би араас нь тэр машин дээр  очиж тамхи асуухад байхгүй гэсэн. Харсан чинь миний таньдаг *** гэдэг залуу байсан. Би “сайн уу, миний дүү” гээд ойр зуурын юм ярьсан. Тэгээд би тамхи асуухад “байхгүй” гэхээр нь би за тамхи авахаа болъё гээд хаалгыг нь хүчтэй хаахдаа санамсаргүй цохисон юм шиг байгаа юм. Тэгээд цааш явж байсан чинь *** араас бууж ирээд “намайг цоõèчихлоо” гэхээр нь  “би чамайг цохиогүй” гэсэн чинь “цохьчихлоо” гээд байхаар нь “за за, тэгвэл уучлаарай” гээд бид хоёрыг чанга чанга ярилцаад байж байтал эд нар машинаас гарч ирээд зодоон болсон. *** ***ыг цохихоор нь би “больцгоо, цагдаа дуудлаа шүү” гэж хэлээд өөрийн утсаар цагдаа дуудсан. Тэгээд бид гурвыг цааш явж байтал *** араас заазуур бариад хөөж байсан. Би “яах гэж байна,  миний дүү” гээд салгасан. *** *** хоёр цаашаа зугтсан. Хэргийг үнэн зөвөөр шийдэж өгнө үү.” ãýх мэдүүлэг,

 

    -Хохирогч О.***ы шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: “…2015 оны 2 дугаар сарын 24-ний шөнө *** ах, найз ***, ***, *** ахын найз *** нартай хамт харих гээд явж байсан. Машин нэг талдаа зуны дугуйтай байсан учир цаñ руу гулгаж орсон. Гэтэл *** гэж ах ирээд “яасан” гэж асуухаар нь “машин суучèõлаа” гэхэд “аан за за” гээд явсан. Тэгтэл *** ах ирээд тамхи асуухад нь “байхгүй” гэсэн. Тэгээд намайг машинаас буухад шууд цохисон, юугаар цохисоныг бүү мэд. Тэгээд дэлгүүрийн эгч гарч ирэхээр нь би “эгч ээ миний эрүү, ам хөдлөхгүй байна, цагдаа дуудаад өгөөч” гэсэн чинь “чи цаашаа бай, наад цусаа хүн рүү битгий үсэргээд бай” гэж хэлчихээд буцаад яваад орсон. *** чинь *** ах байхгүй, миний утас алга болсон байсан. ***, одоо голд нь сууж байгаа *** /***/ гэх залуу хоёр зугтсан. Би *** найзтайгаа хамт араас нь хөөгөөд ***ыг нь барьж авсан, тэгэхэд цагдаа ирсэн.

…Одоогоор нэхэмжлэх зүйлгүй, гомдол саналгүй. 10 сард хадаас авахуулах хагалгаанд орох тул эмчилгээний зардлыг шүүгдэгч нараас гаргуулж өгнө үү.” гэх мэдүүлэг

 

-Хохирогч М.***ийн ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä гºãñºí: “…2015 оны 2 äóãààð сарын 24-ний шөнө 02 цагийн орчимд машин цасанд суучихаад машин дотроо тамхи татаад сууж байсан юм.

…эхлээд *** гэх ах машины урд талын хаалга нээгээд “юу хийж байгаа юм бэ?  гэхээр нь “машин цасанд суучихлаа” гэхэд “за за” гээд хаалга хаасан юм. Гэтэл удалгүй араас íü *** ах мөн миний хаалгыг нээгээд “тамхи байна уу?” гэж àñóóõààð нь би таниад “юу байна *** ах, энэ л байна” гээд татаж байсан тамхиà өгсөн юм. Гэтэл *** ах намайг цохиод хаалга саваад хаачихсан юм. Ингээд би машинаас буугаад, ìàíàé íàéç íàð áóóãààä ***той хэрэлдсэн юм. ***а арын хаалгааð бууж ирэхэд нь *** гэх ах нүүр ðүү нь нэг удаа цохисон. Ãэтэл нүүрээ бариад ***а суусан. Энэ үед туранхай *** нь намайг дуудаад “нааш ир, хоёулаа юм ярúя” гэж хэлсэн юм. Тэгэхээр нь би дагаж очиход намайг тэврээд хойшоо явсан юм. Èíãýýä ìанай хүргэн ***гийн гэрийн урд талын доголд õ¿ðýýä очиж байтал араас *** нь хавсарч унагасан юм. Унах үед *** дээрээс өшиглөсөн юм. Би нүүрээ хамгаалаад доошоо хэвтсэн юм.

...хүргэн ***гийн гэрийн том хашааны үүдэнд ***тай *** нийлж зодсон юм.

...***, *** нар намайг газар хавсарч унагаад ойролцоогоор 10 гаруй удаа гэдэс, нуруу, толгой руу өшиглөсөн юм.” гэх мэдүүлэг /хýðãийн 16-17 äàõü òàë/,  

 

            -Гэрч ***ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: “…намайг цаанаас харж байхад дэлгүүрийн эгч нөхрийнхөө хамт гарч ирсэн байсан. ***а тэр эгчтэй цагдаа дуудаач гээд хэрэлдээд байсан. Өндөр дэлгүүрийн ах *** нүүр ðүү нь нэг удаа цохьсон юм.

...*** нь тамхи асуугаад “байхгүй” гэхэд шууд цохичихоод хаалга хаачихсан юм.

...намайг хөөсөн ахтай хамгийн сүүлд *** ах зодолдсон þì. Áè íàìàéã õººñºí õ¿íýý õàðâàë òàíèíà. *** ахыã хашааны үүдэнд газар унагааãààд зодолдсон юм.” гэх мэдүүлэг /хýðãийн 25-26 äàõü òàë/,

 

-Гэрч ***ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: “...манай нөхөр уруул нь хавдаад, хамраас нь цус гарсан байсан.

...миний мэдэхийн нэг л удаа хохирогч ***ыг “цаашаа бай” гэж хэлээд гараараа цохисон юм.” гэх мэдүүлэг /хэргийн 29 дэх тал/,

 

-Гэрч Д.***гийн ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: “...Áè 2015 îíû 2 äóãààð ñàðûí 24-íèé ºäºð “Äàðõàí ñåêüþðòè” ГХХ-ийн àëáàíд õàìãààëàã÷ààð àæèëëàæ áàéãààä îðîé 22 öàãèéí îð÷èì ***òîîòîä îðøèõ ãýðòýý èðñýí.

...õààëãà í¿äýõýýð íü ñýðñýí. Õààëãà îíãîéëãîòîë õàäàì ä¿¿ ***àìíààñ öóñ ãàð÷èõñàí, õ¿ç¿¿ãýýðýý áîîëãîñîí øàðõòàé, öýýæ, í¿öãýí îðæ èðýõýýð íü áè þó áîëîâ ãýõýä òàíàé ãýðèéí ãàäàà 60-í àéëûí *** çîäóóëñàí ãýæ õýëñýí. Òýãýýä áè ***ýã÷èéíõ íü óëààí ºíãèéí áèåèéí òàìèðûí öàìöûã ºìñãººä ººðºº õóâöàñàà ºìñºæ áàéòàë ***ãàðààä ã¿éñýí. Áè àðààñ íü ãàðòàë ìàíàé  õàæóó òàëûí ìàë ýìíýëýãèéí áàéðíû õàæóóä ******ãèéí õóâöàñíààñ çóóð÷èõñàí áóñàä íü çóãòàà÷èõëàà ãýýä çîãñîæ áàéñàí. Áè ***ã íü äàãóóëààä ***õàìò ãýðòýý îðîîä öàãäààä äóóäëàãà ºãñºí. Öàãäàà íàð èðýõýýð íü áè ýðòõýí ó÷ðàà îë ãýæ õýëýýä ****** õî¸ðûã ÿâóóëñàí.

...зîäîîí áîëñîíû  ìàðãààø ***òýé õàìò ÿâñàí çàëóóãèéí ýð¿¿ õóãàðñàí áàéñàí, õî¸óëàà ýìíýëýãò õýâòñýí ãýæ áàéñàí.” ãýõ ìýä¿¿ëýã /õýðãèéí 37 äàõü òàë/,

 

-Ãýð÷ ***ûí ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: “…Äóóäëàãûí ãàçàð äýýð î÷èõîä 4-5 õ¿í áàéñàí. Çîäóóëñàí ãýýä íýã çàëóó ýð¿¿ãýý áàðèàä çîãñîæ áàéñàí þì. Ìºí ººð íýã çàëóó  çîäóóëñàí ãýýä çîãñîæ áàéñàí þì. Èíãýýä çîäñîí ãýõ õ¿íèéã ìàøèíäàà ñóóëãàæ ýð¿¿ëæ¿¿ëñýí þì. Çîäóóëñàí ãýõ õî¸ð õ¿íèéã ýìíýëýãò ¿ç¿¿ë ãýæ õýëýýä ÿâóóëñàí þì. Çîäóóëñàí ãýõ çàëóóãèéí àõ ä¿¿ íàð èð÷èõñýí áàéñàí þì.

...зîäóóëñàí ãýõ æèæèã çàëóó íü ýð¿¿ãýý áàðèàä ìóó ÿðèàä áàéñàí þì. ªºð èë õàðàãäàõ ãýìòýë øàðõûã ñàíàõã¿é áàéíà. Тэр хүмүүс согтуу байсан юм.” ãýõ ìýä¿¿ëýã /õýðãèéí 39 äýõ òàë/,

 

-Ãýð÷ ***ãèéí ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: “…2015 îíû 2 äóãààð ñàðûí 24-íèé ºäðèéí øºíº 02 öàãèéí îð÷èìä íàìàéã ãýðòýý àìàð÷ áàéòàë õàäàì ä¿¿ *** íàä ðóó çàëãààä “ýíä íàìàéã õ¿ì¿¿ñ çîäîîä ýð¿¿ õóãàë÷èõëàà, òà õ¿ðýýä èðýý÷ ýý” ãýæ õýëñýí þì. Èíãýýä ìàíàé ýõíýð óòñààðàà öàãäàà äóóäààä áè ýõíýðýý àâààä çàìààðàà ýýæèéã ñóóëãààä çîäóóëñàí ãýõ ãàçàð íü î÷ñîí þì.

…нàìàéã î÷èõîä çîäîîí öîõèîí íü äóóññàí áàéñàí þì. Àíõ *** íü ìàøèíààñ áóóõàä çîäñîí ãýæ ÿðüñàí. ßã õýäýí óäàà öîõüñîí áîëîõûã ìýäýõã¿é. ***ãèéí ýõíýðòýé *** íü õýðýëäýæ ìàðãàõàä ýõíýðýý ºìººðººä *** íü öîõüñîí ãýæ ÿðüñàí þì. ªºð õ¿íä öîõèóëñàí çîäóóëñàí ãýæ ÿðèàã¿é.” ãýõ ìýä¿¿ëýã /õýðãèéí 42 äàõü òàë/,

 

-“О.***ын биед доод эрүүний баруун сэртэн хугарсан гэмтэл тогтоогдлоо. Дээрх гэмтэл нь хатуу мохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүсгэгдэх боломжтой. Гýìòëèéí çýðýã òîãòîîõ æóðìын 2.З.1-д зааснаар эрүүл мэндийг удаан хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн хүндэвтэр зэрэгт хамаарна. Цаашид эрүүл мэнд энгийн хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алдалтанд нөлөөлөх нь эмчилгээ эдгэрэлтээс хамаарна.” гэõ 2015 оны 02 дугаар сарын 26-ны өдрийн *** дугаартай шинжээчийн дүгнэлт /хýðãийн 44 äýõ òàë/,

 

-“М.***ийн биед тархи доргилт, зүүн нүдний зовхинд цус хуралт, доод эрүүний зүүн талд, зүүн чихэнд, хүзүүнд зулгаралттай, урууланд шархтай гэмтэл тогтоогдлоо. Дээрх гэмтэл нь хатуу мохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүсгэгдэх боломжтой. Гýìòëèéí çýðýã òîãòîîõ æóðìûí 2.4.1-д зааснаар эрүүл мэндийг түр хугацаагаар сарниулах тул гэмтлийн хөнгөн зэрэгт хамаарна. Цаашид эрүүл мэнд энгийн хөдөлмөрийн чадварын тогтонги алдалтанд нөлөөлөхгүй.” гэõ 2015 оны 3 дугаар сарын 4-ний өдрийн *** дугаартай шинжээчийн дүгнэлт /хýðãèйн 48 äàõü òàë/,

 

-ßë øèéòãýãäñýí ýñýõèéã øàëãàõ õóóäàñ /õýðãèéí 121-122, 124 äýõ òàë/,

-Саатуулах байрны 2 дугаар сарын хоногийн мэдээний гэрэл зургийн үзүүлэлт /хэргийн 126-127 дахь тал/,

-Д.***ийг захиргааны журмаар албадан саатуулсан тухай тэмдэглэл /хэргийн 132 дахь тал/,

-Эрүүлжүүлсэн хүний бүртгэл /хэргийн 133 дахь тал/,

-Хохирогч О.***ын өвчний түүх /хэргийн 135-146 дахь тал/

-Хохирогч М.***ийн өвчний түүх /хэргийн 147-152 дахь тал/

-Дархан-Уул аймгийн Нэгдсэн эмнэлгийн тодорхойлолт /хэргийн 153-154 дэх тал/

-Эд мөрийн баримтаар тооцож, хэрэгт хавсаргах тогтоол /хэргийн 171 дэх тал/,

-Шинжээч эмч *** ìºðäºí áàéöààëòûí øàòàíä ºãñºí: “...***ын биед учирсан гэмтэл нь хатуу мохоо зүйлийн нэг удаагийн болон хэд хэдэн удаагийн үйлчлэлээр үүсэх боломжтой гэмтэл юм. Àíàãààõ óõààíû ìýðãýæëèéí õýëëýãýýð ø¿äèéã õýëæ íýðëýæ òîîëäîã þì. 41 ä¿ãýýð ø¿ä ãýäýã íü ç¿¿í äîîä 1 ä¿ãýýð ø¿ä, 43 íü ç¿¿í äîîä ãóðàâ äóãààð ø¿ä, 44 íü ç¿¿í äîîä ñî¸î ø¿äèéã õýëæ áàéãàà þì.” ãýõ ìýä¿¿ëýã /хýðãийн 189 äýõ òàë/ áолон хавтаст хэрэгт авагдсан бусад бичгийн баримтуудыг шинжлэн судаллаа.

 

Ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëэгт шинжлэн ñóäëàãäñàí áè÷ãèéí áàðèìòóóäààð ø¿¿ãäýã÷ ***íü Õ.***òàé á¿ëýãëýí 2015 îíû 2 äóãààð ñàðûí 24-íèé øºíийн 02 öàãèéí îð÷èì *** òîîò õàøààíû óðä òàëын ãóäàìæèíä бусдыг илтэд үл хүндэтгэн, íèéãìèéí õýâ æóðìûã íîöòîé çºð÷èæ, хүч хэрэглэж èðãýí ***áèå ìàõáîäèä íü õ¿íäýâòýð ãýìòýë ó÷ðóóëан äîãøèí àâèðëàæ òàíõàéðñàí,

ш¿¿ãäýã÷ ***, ***íàð íü Х.***тай á¿ëýãëýí 2015 îíû 2 äóãààð ñàðûí 24-íèé øºíийн 02 öàãèéí îð÷èì *** òîîò õàøààíû óðä òàëын ãóäàìæèíä бусдыг илтэд үл хүндэтгэн, íèéãìèéí õýâ æóðìûã íîöòîé çºð÷èæ, хүч хэрэглэж èðãýí М.***ийн áèå ìàõáîäèä íü õөнгөн ãýìòýë ó÷ðóóëан äîãøèí àâèðëàæ òàíõàéðñàн гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь нотлогдож байх бөгөөд аймгийн прокурорын газраас тэдний ¿éëäëèéã ç¿éë÷èëñýí  õóóëèéí  ç¿éë, õýñýã çºâ áайна.

 

            Шүүгдэгч ***, ***íàðын өмгөөлөгч нарын зүгээс “***, ***íàð нь танхайрах гэмт хэрэг үйлдээгүй, эрүүгийн гэмт хэрэг биш, захиргааны зөрчил гаргасан байхад яллаж байгаа нь буруу” гэж мэтгэлцэж байна.

 

Нийгмийн хэв журам гэдэгт нийгмийн амгалан тайван байдал, хүний халдашгүй чөлөөтэй байх, амгалан тайван амьдрах эрх хамаарах бөгөөд хохирогчийн эрх чөлөөнд халдаж,  халдашгүй чөлөөтэй байх эрхийг зөрчиж байгаа нь бусдыг илтэд үл хүндэтгэсэн үйлдэл болж байна.

Нөгөө талаас гэмт хэргийн улмаас хохирогч М.***ийн бие махбодид хөнгөн, О.***ын бие махбодид хүндэвтэр гэмтэл учирсан байх тул шүүгдэгч нарыг догшин авирлаж танхайрсан гэж үзэх үндэстэй.

Мөн хохирогч М.***д худал мэдүүлэг өгвөл хариуцлага хүлээлгэх талаар хууль сануулж, мөрдөн байцаалтын шатанд мэдүүлэг авахад “...хүргэн ***гийн гэрийн том хашааны үүдэнд ***тай *** нийлж зодсон юм.

...***, *** нар намайг газар хавсарч унагаад ойролцоогоор 10 гаруй удаа гэдэс, нуруу, толгой руу өшиглөсөн юм.” гэж мэдүүлсэн /хýðãийн 16-17 äàõü òàë/ бөгөөд түүний энэхүү мэдүүлгийг үгүйсгэх нотлох баримт хэрэгт авагдаагүй байх тул шүүгдэгч ***“би гэмт хэрэг үйлдээгүй, хүмүүсийг салгасан” гэх мэдүүлэг, өмгөөлөгч нарын “хэргийг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү” гэх хүсэлтийг тус тус хүлээн авах хууль зүйн үндэслэлгүй байна.

 

Иймд шүүгдэгч ***/Õ.***òàé/ á¿ëýãëýí, 2015 îíû 2 äóãààð ñàðûí 24-íèé øºíийн 02 öàãèéí îð÷èì *** òîîò õàøààíû óðä òàëын ãóäàìæèíä íèéãìèéí õýâ æóðìûã íîöòîé çºð÷èæ, èðãýí ***¿ë õ¿íäýòãýí, õ¿÷ õýðýãëýí çîäîæ áèå ìàõáîäèä íü õ¿íäýâòýð ãýìòýë ó÷ðóóëан äîãøèí àâèðëàæ òàíõàéðñàí, ш¿¿ãäýã÷ ***, ***íàðыг /Х.***тай/ á¿ëýãëýí, 2015 îíû 2 äóãààð ñàðûí 24-íèé øºíийн 02 öàãèéí îð÷èì *** òîîò õàøààíû óðä òàëын ãóäàìæèíä íèéãìèéí õýâ æóðìûã íîöòîé çºð÷èæ, èðãýí ***¿ë õ¿íäýòãýí, õ¿÷ õýðýãëýí çîäîæ áèå ìàõáîäèä íü õºíãºí ãýìòýë ó÷ðóóëан äîãøèí àâèðëàæ òàíõàéðñàí ãýìò õýðýã үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцож, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлтэй байна гэж шүүх үзлээ.

 

Хохирогч М.*** нь “миний бие гомдол санал, нэхэмжилж байгаа зүйл байхгүй” гэсэн хүсэлт гаргасан /хэргийн 233 дахь тал/, хохирогч О.***а нь “одоогоор нэхэмжлэх зүйлгүй, харин 10 сард хагалгаа хийлгэх зардал нэхэмжилнэ” гэсэн мэдүүлэг шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгч байх тул шийтгэх тогтоол гарах үед шүүгдэгч нараас гаргуулах төлбөргүй байна.

 

Хохирогч О.***ын 10 сард хийлгэх хагалгааны үнийг шүүх урьдчилан тооцож шүүгдэгч нараас гаргуулах боломжгүй учир энэ талаар холбогдох нотлох баримтаа бүрдүүлсний эцэст иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмаар нэхэмжлэлээ гаргаж шийдвэрлүүлэх эрхтэй бөгөөд энэхүү нэхэмжлэл нь улсын тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлөгдөхийг дурьдах нь зүйтэй.

 

            Ø¿¿ãäýã÷ нарын урьд ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудаст урьд шүүхээр ял шийтгүүлж байгаагүй, Цагдаагийн Ерөнхий газрын лавлагааны санд бүртгэгдээгүй болохыг тодорхойлсон баримт хэрэгт авагдсан /хэргийн 121-122, 124 äýõ òàë/  байх тул àíõ óäàà ãýìò õýðýã ¿éëäñýí гэж үзнэ.

 

            Шүүгдэгч нар нь анх удаа хүндэвтэр гэмт хэрэг үйлдсэн, гэмт хэргийн улмаас учирсан материаллаг хохирлыг нөхөн төлсөн, үйлдсэн гэмт хэрэгтээ чин санаанаасаа гэмшиж байгаа зэргийг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 55 дугаар зүйлийн 55.1.1, 55.1.3. 55.1.9-т зааснаар ял хөнгөрүүлэх нөхцөл байдалд харгалзан  үзэж, түүнд оногдуулсан ялыг биечлэн эдлүүлэхгүйгээр Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 61 дүгээр зүйлд заасан зохицуулалтыг хэрэглэх боломжтой гэж дүгнэлээ.

           

Шүүгдэгч нар нь эíý õýðгийн улмаас öàãäàí õîðèãäооã¿é, хураасан болон битүүмжилсэн эд хөрөнгөгүй болохыг дурьдаж, энэ хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдàæ èð¿¿ëñýí 3 ширхэг рентгэн зургийг уг хэргийг хадгалах хугацаа дуусах хүртэл хэрэгт хэвээр үлдээхээр шийдвэрлэснийг дурьдаад

 

Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 283 дугаар зүйлийн 283.1, 286, 290 дүгээр ç¿éëèéí 290.3, 294, 297, 298, 299, 303, 304 ä¿ãýýð ç¿éë¿¿äýä çààñнûã óäèðäëàãà áîëãîí Òîãòîîõ íü:

 

1.Ø¿¿ãäýã÷ *** ***ã /Õ.***òàé/ á¿ëýãëýí, нийгмийн хэв журмыг ноцтой зөрчиж, áóñäûã èëòýä ¿ë õ¿íäýòãýí, õ¿÷ õýðýãëýí О.***ын бие махбодид хүндэвтэр гэмтэл учруулан догшин авирлаж танхайрсан гэмт хэрэг үйлдсэн ãýì áóðóóòàéä,

-Ш¿¿ãäýã÷ *** ***, *** íàðûã /Õ.***òàé/  á¿ëýãëýí, нийгмийн хэв журмыг  ноцтой зөрчиж, áóñäûã èëòýä ¿ë õ¿íäýòãýí, õ¿÷ õýðýãëýí М.***ийн бие махбодид хөнгөн гэмтэл учруулан догшин авирлаж танхайрсан гэмт хэрэг үйлдсэн ãýì áóðóóòàéä òóñ òóñ òîîöñóãàé.

 

2.Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí тусгай ангийн 181 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 181.2.1, Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 181 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 181.2.5-ä зààñíààð ø¿¿ãäýã÷ Н.***,  Л.***, Д.*** íàðò òóñ á¿ð 3 жил 10 õîíîã /ãóðâàí æèë àðâàí õîíîã/ хорих ял øийтгэсүгэй.

 

3.Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí ерөнхий ангийн 52 äóãààð ç¿éëèéí 52.5-ò çààñíààð шүүгдэгч Н.***,  Л.***, Д.*** íàðт îíîãäóóëñàí 3 жил 10 õîíîã /ãóðâàí æèë àðàâ õîíîã/ õîðèõ ÿëûã æèðèéí äýãëýìòýé  õîðèõ àíãèä ýäë¿¿ëñ¿ãýé.

 

4.Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 297 дугаар зүйлийн 297.1.3, 298 äóãààð ç¿éëèéí  298.1.1-ò çààñíààð ø¿¿ãäýãч ***, ***, ***íàð нь ýíý õýðэãт öàãäàí õîðèãäîîã¿é, õóðààñàí áîëîí áèò¿¿ìæèëñýí ýä õºðºíãºã¿é  áîëîõûã òóñ òóñ äóðüäñóãàé.

 

5.Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 88 äóãààð ç¿éëèéí 88.1.7-ä çààñíààð ýíý õýðýãò ýä ìºðèéí áàðèìòààð õóðààãäàæ èðñýí 3 øèðõýã ðåíòãýí çóðãèéã óã õýðãèéã õàäãàëàõ õóãàöàà äóóñàõ õ¿ðòýë õýðýãò õýâýýð ¿ëäýýñ¿ãýé.

 

6. Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 292 äóãààð ç¿éëèéí 292.2-т çààñíààð хохирогч нь цаашид гарах эмчилгээний зардлыг холбогдох нотлох баримтаа бүрдүүлсний эцэст иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх журмаар нэхэмжлэлээ гаргаж шийдвэрлүүлэх эрхтэй бөгөөд энэхүү нэхэмжлэл нь улсын тэмдэгтийн хураамжаас чөлөөлөгдөхийг дурьдсугай.

 

7.Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí ерөнхий ангийн 61 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 61.1-ä çààñíààð энэ шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 181 д¿ãýýр зүйлийн 181.2.1, Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 181 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 181.2.5-ä зааснаар ø¿¿ãäýã÷ ***, ***, ***íàðò оногдуулсан 3 жил 10 õîíîã /ãóðâàí æèë àðâàí õîíîã/ õîðèõ ÿëûã биечлэн эдлүүлэхгүйгээр òýíñýæ, тус бүр 1 /íýã/ жилийн õóãàöààãààð õÿíàí õàðãàëçàхаар тогтоосугай.

 

8.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 61 дүгээр зүйлийн 61.4, 61.5-т зааснаар тэнсэгдсэн ***, ***, ***íàðò хяналт тавихыг Äàðõàí-Óóë àéìãèéí öагдаагийн ãàçàðò хариуцуулж, хянан харгалзах хугацаанд захиргааны шийтгэл хүлээвэл Цагдаагийн байгууллагын саналыг үндэслэн хорих ялыг биечлэн эдлүүлэхийг ***, ***, ***íàðò мэдэгдсүгэй.

9. Эр¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 299 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 299.3-ò çààñíààр шийтгэх тогтоол танилцуулан сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шийтгэх òîãòîîëûã ýñ çºâøººðâºë ÿëòàí, õîõèðîã÷, òýäãýýðèéí ºì㺺ëºã÷, õóóëü ¸ñíû òºëººëºã÷ íàð òîãòîîëûã ãàðäóóëñíààñ õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð Дархан-Уул, Сэлэнгэ аймгийн Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны ø¿¿õýä äàâæ çààëäàõ ãîìäîë ãàðãàõ, óëñûí ÿëëàã÷, äýýä øàòíû ïðîêóðîð ýñýðã¿¿öýë áè÷èõ ýðõòýéã äóðüäñóãàé.          

 

10. Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí 306 äóãààð ç¿éëèéí 306.1-ä çààñíààð ýíýõ¿¿ øèéòãýõ òîãòîîëä давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол биелүүлэх хүртэл ***, ***, ***íàðò авсан батлан даалтад өгөх таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.

 

 

 

 

ÄÀÐÃÀËÀÃ× Ø¯¯Ã×                                     ß.ÒÓÓË