ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

 

Õýðãèéí инäåêñ: 171\2015\0148\Э

 

Ñóì äóíäûí 7 äóãààð ø¿¿õèéí ýð¿¿ãèéí õýðãèéí ø¿¿õ õóðàëäààíûã ø¿¿ã÷ Ò.Ýíõæàðãàë äàðãàëæ, 

Ш¿¿õ õóðàëäààíû íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà Ж.Отгончимэг,

Улñûí ÿëëàã÷аар Аймгийн прокурорын газрын хяналтын прокурор Г.Яндаг,

Хохирогч ***,

Ø¿¿ãäýã÷ ***, ***íàðûã îðîëöóóëàí òóñ ø¿¿õèéí õóðàëäààíû òàíõèìä íýýëòòýé õèéâ.

 

Äархан-Уул àéìãèéí Ïðîêóðîðûí ãàçðааñ Ýð¿¿ãèéí õóóëèéí òóñãàé àíãèéí 145 äóãààð ç¿éëèéí 145.2-ò çààñàí ãýìò õýðýãò  ***, *** нарт õîëáîãäóóëàí яллах дүгнэлт  ¿éëäýæ èð¿¿ëñýí 201509000118 òîîò ýð¿¿ãèéí õýðãèéã 2015 îíû 04 äүгээð ñàðûí 29-íû ºäºð õ¿ëýýí àâ÷ ø¿¿í õýëýëöëýý.

  

   Шүүгдэгчийн биеийн байцаалт:

 Монгол Улсын иргэн, *** төрсөн, 45 настай, эрэгтэй, бүрэн бус дунд боловсролтой, тоног төхөөрөмжийн засварчин мэргэжилтэй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл 2, эхнэрийн хамт *** тоотод оршин суух, улсаас авсан гавьяа шагналгүй,  2000 оны 08 дугаар сарын  -ний өдөр Сэлэнгэ аймгийн шүүхийн   дугаартай таслан шийдвэрлэх тогтоолоор Монгол улсын Эрүүгийн хуулийн 239 дугаар зүйлийн 239.2-д зааснаар 6 сарын хорих ялаар шийтгэгдэж, 2000 оны 11 дүгээр сарын 23-ны өдөр хугацаанаас өмнө буюу 01 сар 25 хоногийн өмнө тэнсэн сулласан, 2001 оны 11 дүгээр сарын 21-ны өдрийн Сэлэнгэ аймгийн ***дугаартай таслан шийдвэрлэх тогтоолоор эрүүгийн хуулийн 131 дүгээр зүйлийн 131.2-д зааснаар 2 жилийн хорих ялаар шийтгэгдэж, 2002 оны 10 дугаар сарын 31-ны өдрийн шүүгчийн захирамжаар 6 сар 10 хоногийн ялыг хугацаанаас нь өмнө тэнсэн сулласан, 2003 оны 03 дугаар сарын *-ны өдөр Дархан-Уул аймгийн Сум дундын шүүхийн ** дугаар шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн 147 дугаар зүйлийн 147.2-т зааснаар 8 жил 2 сар хорих ялаар шийтгэгдэж, 2008 оны 04 дүгээр сарын 10-ны өдрийн шүүгчийн захирамжаар эдлээгүй үлдсэн 1 жил 7 сар 17 хоногийн ялаас хуулийн тэгшитгэлээр суллагдсан, 2013 оны 04 дүгээр сарын 16-ны өдрийн Дархан-Уул аймгийн Сум дундын *дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн 145 дугаар зүйлийн 145.2-т зааснаар 2 жил 6 сарын хорих ялаар шийтгүүлж 2 жилийн хугацаагаар тэнсэн хянан харгалзсан гэх ухаан мэдрэл бүрэн, хэрэг хариуцах чадвартай *** /РД:***/,

 

Монгол Улсын иргэн, ***  өдөр Дархан-Уул аймгийн Дархан суманд төрсөн, 43 настай, эрэгтэй, бүрэн бус дунд боловсролтой, гуталчин мэргэжилтэй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл 1, тодорхой оршин суух хаяггүй, улсаас

 

2015 он. Шийтгэх тогтоол. *** нар. 145.2

авсан гавьяа шагналгүй, ял шийтгэлгүй гэх ухаан мэдрэл бүрэн, хэрэг хариуцах чадвартай *** /РД:***/,

 

Шүүгдэгч ***, *** нар нь бүлэглэн 2015 оны 02 дугаар сарын 06-ны өдөр Дархан-Уул аймгийн Дархан сумын 5 дугаар баг, 17 дугаар бракад байрлах халуун усны газраас иргэн ***гийн лангуун дээр байсан бэлэн 10 000 төгрөг, гар цүнхтэй холбоотой эд зүйлсийг хулгайлж, 1 010 000 төгрөгний хохирол учруулсан ãýìò õýðýãò õîëáîãäæýý. /яллах дүгнэлтэнд áè÷èãäñýíýýð/

 

 

ÒÎÄÎÐÕÎÉËÎÕ íü:

 

Шүүхийн хэлэлцүүлэгт:

Ø¿¿ãäýã÷ ***ын  ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò өгсөн: “...2015 оны 02 дугаар сарын 06-ны өдрийн өглөө 08.00-09.00 цагийн үед ***очсон, би 1 шил архи уухуу гэсэн чинь ууя гээд  тэгээд 1 шил архи авч уугаад, төмөр замд манай нэг найз ирнэ гээд, тэр найзтайгаа уулзах гээд очсон, ирэхгүй болохоор нь дахиж 1 шил архи авч уугаад, тэгээд явж байгаад халуун усны газар байхаар нь үнийг нь сонирхоод орсон чинь хүнгүй байсан, лангуун дээр 10.000 төгрөг, доор нь цүнх байсан. ***10 000 төгрөгийг нь аваад, би цүнхийг нь аваад гарч ирээд арбатын гудамжны ойролцоо явж байхдаа цүнхийг онгойлготол түрийвч, доор нь нүүрний будаг байсан, түрийвчин доторх 15 000 төгрөгийг нь аваад түрийвчийг нь буцааж хийгээд, цүнхийг гандангийн хашаа давуулаад шидсэн, тэгээд ***т 5 000 төгрөг өгч архи авахуулж хоёулаа уугаад салсан ...” гэв.

 

 Ø¿¿ãäýã÷ ***ын ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò өгсөн: “...2015 оны 02 дугаар сарын 06-ны өдрийн өглөө *** манай гэрт ирсэн, тэгээд дэлгүүр орж 1 шил архи авч хувааж уугаад, төмөр зам орж хүнтэй уулзъя гэхээр нь хамт явсан, нөгөө хүн нь ирэхгүй болохоор нь хоёулаа бирж рүү алхаж явж байгаад халуун усны газар байхаар нь орсон, үнэ тарифыг нь сонирхсон, *** доошоо тонгойх шиг болж байсан, тэгээд л ийм юм болсон, гараад бирж орсон, 15 000 төгрөг байсан, 5 000 төгрөгөөр нь архи авч уугаад л салсан   ...” гэв.

 

Ø¿¿õèéí õýëýëö¿¿ëýãò õýðýãò àâàãäñàí äàðààõü íîòëîõ áàðèìòóóäûã øèíæëýí ñóäëàâ. ¯¿íä:

Шүүгдэгч ***ын мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “..2015 оны 02 дугаар сарын 06-ний өдөр ***ын хамт архи ууж Дархан сумын 5 дугаар багт байрлах халуун усны газар руу орсон. Тэр үед халуун усны газарт хүнгүй байхаар нь хаалганы хажууд өлгөөтэй байсан хувцасны кармааг ухаж үзэхэд ямар нэг зүйл байхгүй байсан. Тэгээд *** хамт лангуу руу ойртоход би лангуун доороос эмэгтэй хүний гар цүнх байхаар нь түүнийг аваад ***ын хамт гараад хойшоо эргэж яваад ***т өөрт байсан мөнгөө өгөөд 1 шил архинд явуулсан юм. Тэгээд би ***ыг архинд явсан хойгуур нь хулгайлж авсан цүнхээ уудалж түрийвчийг нь авч онгойлгож үзэхэд 20 гаруй мянган төгрөг байсан...” гэх мэдүүлэг /хэргийн 53 дугаар хуудас/,

 

Шүүгдэгч ***ын мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “..Он сар өдрийг санахгүй байна. Би ах *** хамт гэрт нь унтаж байхад *** орж ирсэн юм.  Тэгээд *** өөрийгөө Хүдрээс сая орж ирлээ гэж хэлж байсан. Тэгээд *** бид хоёр дэлгүүрээс орж архи аваад буцаж ***ахын гэрт очиж хувааж ууж дуусаад хэсэг хугацаанд хэвтэж байтал *** гадагшаа гарья гээд байхаар нь 09 цагийн орчим ***ахын гэрээс гарсан юм. Тэгээд *** бид хоёр вокзал орж хэсэг хугацаанд сууж байгаад бирж онгойх үед зах руу алхаж явж байгаад замдаа халуун усны газар руу орсон юм. Тэгээд халуун усны газар ороод удаагүй байж байхад *** намайг гарья гэж хэлсэн. Тэгээд би ***ын хамт гараад гандангийн хажуу талд очиход *** өврөөсөө цагаан саарал өнгийн цүнх гаргаж ирсэн. Уг цүнхэн дотор бичиг баримт түрийвч зэрэг зүйлс байсан. *** надад 5 000 төгрөг өгөөд хоёулаа бирж явья гээд явсан. Тэгээд цүнхийг доторх эд зүйлстэй нь Гандангийн хашаан дотор хаячихсан юм. *** цүнхэн доторх эд зүйлийг нэг нэгээр нь гаргаж шидээд байсан юм...” гэх мэдүүлэг /хэргийн 47 дугаар хуудас/,

 

Хохирогч *** мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...2015 оны 02 дугаар сарын 06-ны өглөө 09 цагт Дархан сум 5 дугаар багт байрлах халуун усны газарт ажил дээрээ ирсэн юм. Тэгээд хувцасаа солиод сауны өрөө цэвэрлэх гээд орсон юм. Тэгээд сауны өрөөг цэвэрлэж дуусчихаад гарч ирэхэд үүдний лангуун доор байсан цүнх, лангуун дээр байсан 10 000 төгрөг зэрэг алга болчихсон юм. Тэгээд би хяналтын камерийнхаа бичлэгийг үзэхэд 40 орчим насны хоёр хүн орж ирээд хулгайлж аваад гарсан бичлэг бичигдсэн байсан юм. Тухайн үед миний цүнхэн дотор бүх бичиг баримт бүрэн бүтэн байсан. Харин цүнхэн дотор байсан монетан ээмэг бөгж, чулуун зүүлт зэрэг зүйлс алга болсон байсан юм...” гэх мэдүүлэг /хэргийн 14-15 дугаар хуудас/,

 

Гэрч *** мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...Би Дархан сумын 5 дугаар багийн нутаг дэвсгэрт байрлах халуун усны газарт байрлах халуун усны газрыг ажиллуулж байгаад одоо *** гэх хүнд түрээслүүлсэн юм. 2015 оны 02 дугаар сарын 06-ний өдөр *** над руу утсаар яриад цүнхээ алдчихлаа, хяналтын камер шүүгээд өгөөч гэж хэлсэн. Тэгэхээр нь би тэгье гэж хэлээд камерийг нь шүүж үзэхэд 2 хүн орж ирээд цүнхийг нь хулгайлж аваад гарч байсан юм. Тэгээд цагдаад дуудлага өгсөн.. ” гэх мэдүүлэг /хэргийн 23 дугаар хуудас/,

 

Гэрч *** мөрдөн байцаалтын шатанд өгсөн: “...Манай эгч халуун усны газар түрээслэн ажиллуулдаг. Монетан ээмэг, бөгж, гинжнүүдээ цувуулж ёслолын үеэр авч байсан. Манай эгч “Ариг” хүнсний дэлгүүрт ажиллаж байхдаа авч байсан юм. Тухайн үед захаас л авч байсан юм. Миний санаж байгаагаар зүрхэн хэлбэртэй ээмэг, гинжтэй загасан хэлбэртэй ээмэг, өргөн нарийн хоёр гинж, чулуун бугуйвч, зүүлт \зуйван хэлбэртэй байсан\..” гэх мэдүүлэг /хэргийн 21 дүгээр хуудас/,

 

• Эд зүйлийн үнэлгээ \хэргийн 8 дугаар хуудас\
• Ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудас /хавтаст хэргийн 84-85 дахь тал/ зэрэг бусад бичгийн нотлох баримтыг шинжлэн судаллаа.

 

Шүүгдэгч ***, *** нар нь бүлэглэн 2015 оны 02 дугаар сарын 06-ны өдөр Дархан-Уул аймгийн Дархан сумын 5 дугаар баг, 17 дугаар бракад байрлах халуун усны газраас иргэн ***гийн лангуун дээр байсан бэлэн 10 000 төгрөг, гар цүнхтэй холбоотой эд зүйлсийг хулгайлж нийт 1 010 000 төгрөгний хохирол учруулсан ãýìò õýðгийг үйлдсэн болох нь нотлогдож байх бөгөөд Äàðõàí-Óóë аймгийн прокурорын газраас түүний ¿éëäëèéã ç¿éë÷èëñýí õóóëèéí ç¿éë, õýñýã çºâ гэж үзэх үндэслэлтэй áайна.

 

Èéìä ***, *** нарыг бүлэглэн бусдын эд зүйл хулгайлж,  бусдад бага бус хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэрэг үйлдсэн ãýì áóðóóòàéä òîîöîæ, эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх үндэслэлтэй гэж үзлээ.

 

Ø¿¿ãäýã÷ *** урьд нь хорих ялаар шийтгүүлж, хянан харгалзах хугацаанд гэмт хэрэг шинээр үйлдсэн тул шүүх түүнд Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 58 дугаар зүйлд заасан журмыг баримтлан ял шийтгэл оногдуулах нь зүйтэй байна. 

 

Шүүгдэгч ***, *** нар  нь өөрсдийн гэсэн тодорхой өмч хөрөнгөгүй болох нь хэрэгт авагдсан нотлох баримтууд, гэрчийн мэдүүлгүүдээр  тогтоогдож байх тул тэдэнд хөрөнгө хураах ял хэрэглэх шаардлагагүй байна.

 

Хохирогч *** гэмт хэргийн улмаас учирсан хохиролд нийт 1 010 000 \ нэг сая арван мянга\ төгрөг нэхэмжилснээс мөрдөн байцаалтын шатанд төлөгдсөн 505 000 \таван зуун таван мянга\ төгрөгийг хасаад үлдэгдэл зөрүү 505 000 \таван зуун таван мянга\ төгрөгийг шүүгдэгч ***, ***нараас хувь тэнцүү гаргуулж, хохирогч ***д олгохоор шийдвэрлэх нь зүйтэй гэж үзлээ.

 

   Ýð¿¿ãèéí áàéöààí øèéòãýõ õóóëèéí  283 дугаар зүйлийн 283.1, 286, 290 äүгээð ç¿éëèéí 290.3, 294, 297,298  ä¿ãýýð ç¿éë¿¿äýä çààñнûã óäèðäëàãà áîëãîí ÒÎÃÒÎÎÕ íü:

 

   1. Шүүгдэгч ***, ***ыг бүлэглэн бусдын эд хөрөнгө хулгайлж, бага бус хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд тус тус тооцсугай.

 

   2. Эрүүгийн хуулийн 145 дугаар зүйлийн 145.2-т зааснаар эд хөрөнгө хураах ял хэрэглэхгүйгээр  шүүгдэгч ***ыг 6 /зургаа/ сар баривчлах ялаар, шүүгдэгч ***ыг  3 \гурав\ сар 10 \арав\ хоног баривчлах ялаар тус тус шийтгэсүгэй.

 

  3. Эрүүгийн хуулийн 58 дугаар зүйлийн 58.1, 58.5-д зааснаар ***т энэ шийтгэх тогтоолоор оногдуулсан 6 сарын баривчлах ял дээр өмнөх 2013 оны 04 дүгээр сарын 16-ны өдрийн Дархан-Уул аймгийн Сум дундын 75 дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн 145 дугаар зүйлийн 145.2-т зааснаар оногдуулсан 2 жил 6 сарын хорих ялын заримыг буюу  4 сар хорих ялыг  нэмж нэгтгэн баривчлах ялын нэг хоногийг хорих ялын нэг хоногтой тэнцүүлэн нийт 10 сар хорих ялаар шийтгэсүгэй.

 

 4.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 52 дугаар зүйлийн 52.10-т заасныг журамлан 52 дугаар зүйлийн 52.5-д зааснаар ялтан ***т оногдуулсан хорих ялыг жирийн дэглэмтэй хорих ангид эдлүүлсүгэй.

 

   5. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 51 дүгээр зүйлийн 51.1-т зааснаар  ялтан ***ын баривчлах ялыг нийгмээс тусгаарлан тодорхой дэглэм бүхий байранд ганцаарчлан эдлүүлсүгэй.

 

   6. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 88 дугаар зүйлийн 88.1.7-д зааснаар эд мөрийн баримт болох 1 ширхэг Си Ди-г хэрэгт нь  уг хэргийг хадгалах хугацаа дуустал хэрэгт үлдээсүгэй.

 

 7. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 298 дугаар зүйлийн 298.1.2-т зааснаар энэ хэрэгт битүүмжлэгдсэн эд хөрөнгөгүй, *** 77 хоног, ***60 хоног тус тус  урьдчилан цагдан хоригдсон болохыг дурдсугай.

 

  8. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 59 дүгээр зүйлийн 59.1 дэх хэсэгт зааснаар  ялтан ***ын урьдчилан цагдан хоригдсон 77 хоногийг, ***ын урьдчилан цагдан хоригдсон 60 хоногийг ял эдэлсэн хугацаанд тус тус оруулан тооцсугай.

 

 9.  Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1, 510 дугаар зүйлийн 510.1-д зааснаар ***, ***нараас тус тус  252 500 / хоёр зуун тавин хоёр мянга таван зуу / төгрөг гаргуулж, *** тоотод оршин суух  *** \РД:***\-д  олгосугай.

 

10. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 297 дугаар зүйлийн 297.1.4-д зааснаар шийтгэх тогтоол хуулийн хүчин төгөлдөр болтол ***т урьд авсан бусдын батлан даалтанд өгөх таслан сэргийлэх арга хэмжээг өөрчилж, цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ авч, ***т урьд авсан цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлэн,  ялтан нарын эдлэх ялыг энэ өдрөөс эхлэн тус тус тоолсугай.

 

 11. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 299 дүгээр зүйлийн 299.3-т зааснаар шийтгэх тогтоол танилцуулан сонсгосноор хүчинтэй болох бөгөөд шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрвөл ялтан, хохирогч, тэдгээрийн өмгөөлөгч, хууль ёсны төлөөлөгч нар тогтоолыг гардуулснаас хойш 14 хоногийн дотор Эрүүгийн хэргийн давж заалдах шатны 9 дүгээр шүүхэд давж заалдах гомдол гаргах, улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэйг дурьдсугай.

 

12. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 306 дугаар зүйлийн 306.1-д зааснаар энэхүү шийтгэх тогтоолд давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол биелүүлэх хүртэл ***, ***нарт авсан цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр  үргэлжлүүлэхээр шийдвэрлэсүгэй.

 

 

 

ÄÀÐÃÀËÀÃ× Ø¯¯Ã×                           Ò.ÝÍÕÆÀÐÃÀË