Баянзүрх дүүргийн Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийтгэх тогтоол

2023 оны 11 сарын 27 өдөр

Дугаар 2023/ШЦТ/1465

 
2023       11           27                                     2023/ШЦТ/1465

                                                                                              

           

 

МОНГОЛУЛСЫННЭРИЙНӨМНӨӨС

 

 

БаянзүрхдүүргийнЭрүүгийнхэргийнанханшатнышүүхийншүүгчМ.Түмэннастдаргалж,шүүгчА.Батмандах,шүүгчЧ.Алдарнарынбүрэлдэхүүнтэй,

шүүххуралдаанынарийнбичгийндаргаЗ.Удвал,

иргэдийнтөлөөлөгчТ.Цэндсүрэн,Б.Батсайхан,П.Ариунтуул,

шинжээчН.Энхцолмон,

улсыняллагчБ.Оюун-Эрдэнэ,

хохирогчийнхуульёснытөлөөлөгч*******,түүнийөмгөөлөгчГ.Бадамханд,

шүүгдэгч*******,*******,тэдгээрийнөмгөөлөгчН.Буянжаргал,Н.Мандах,Э.Нарангаравнарыгоролцуулантусшүүхийн“Ж”танхимднээлттэйхийсэншүүххуралдаанаар:

БаянзүрхдүүргийнПрокурорынгазрынхяналтынпрокуророосЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн10.1дүгээрзүйлийн2дахьхэсгийн2.1,2.7дахьзаалтадзаасангэмтхэрэгтхолбогдуулан*******,Эрүүгийнхуулийнтусгайангийн15.2дугаарзүйлийн2дахьхэсгийн2.2дахьзаалтадзаасангэмтхэрэгтхолбогдуулан*******нартяллахдүгнэлтүйлдэжирүүлсэнэрүүгийн2206000000482дугаархэргийг2023оны8дугаарсарын16-ныөдөрхүлээнавч,энэөдөрхэлэлцэв.

Шүүгдэгчнарынбиеийнбайцаалт:

 МонголУлсыниргэн, 

Холбогдсонхэргийнталаар:

Шүүгдэгч*******ньсогтууруулахундаанызүйлхэрэглэсэнүедээ2022оны01дүгээрсарын28-наас29-ндшилжихшөнө*******,*******од64настайбуюуөндөрнастанбиеэхамгаалжчадахгүйиргэн*******ыэрүүлмэндэдолонтоонышархгэмтлүүдүүсгэж,нуруунтусгазарньнэгудаахутгалж,2022оны01дүгээрсарын30-ныөдрийгхүртэлөвтгөншаналгаж,бусдаастусламжүзүүлэхэдньсаадучруулж,өлсгөж,осгоожалсан,

Шүүгдэгч*******нь2022оны01дүгээрсарын29-нийөглөөний10цагаасоройн19цагийнорчимдхүртэл*******,*******одбэртэлгэмтэлтэйбусдынтуслалцаашаардлагатайиргэн*******ыамьнасандаюулучирсаннөхцөлдЦагдаагийналбанытухай,Эрүүлмэндийнтухайхууль,түүнднийцүүлэнгаргасанЦагдаагийналбахаагчийнёсзүйндүрмээрхүлээсэнүүргээбиелүүлээгүйэсүйлдэхүйнулмаасхохирогчнасбарсангэмтхэрэгттустусхолбогджээ.

ТОДОРХОЙЛОХнь:

Шүүгдэгч*******шүүхийнхэлэлцүүлэгт:“Мөрдөншалгахажиллагаандүнэнзөвмэдүүлсэнтулнэмжмэдүүлэхгүй.”гэв.

Шүүгдэгч*******шүүхийнхэлэлцүүлэгт:“Мөрдөншалгахажиллагаандүнэнзөвмэдүүлсэнтулнэмжмэдүүлэхгүй.”гэв.

Хохирогчийнхуульёснытөлөөлөгч*******шүүхийнхэлэлцүүлэгт:“Бинарийнзүйлмэдэхгүйбайна.Гомдолтойбайна.Минийаав64настай.Нийлээдалсансанагдажбайна.Дүүгээавчраадбүгдийгньугаажцэвэрлэсэнбайсан.Цагдааирээдзургийгавсанбайдалньтомшархтай,хагархайтайбайсныгнуруундаахутгалуулсныгмэдэхгүйбайхучиргүй.10:30-дирээдорой19:30-дявсангэжбайна.сандрааддүүнараадуудсанбайх,Цагдаагийнбайгууллагадажилласанхүнбайжюучмэдээгүйгэжбайна.Ямарчхүнэнэхэргийгхарахадойлгомжтойбайна.Энэхүмүүсхудлааярьжбайна.Хүнархиуудагбайсанчгэсэнхүн.Одооэнэхэрэгнь2жилболохгэжбайна.Биднээсганцчуучлалтгуйгаагүй.Цагаансарболохоос2хоногийнөмнөаавыгааоршуулсан.Хүнийёсоорганцчярьжөдийгхүртэлуучлалгуйгаагүй.Машихгомдолтойбайна.Шинжээчархигараагүйгэсэн.Тэроройдоозодолдоодянзбүрийнзүйлболсонгэжбодожбайна.мэдүүлэгөгөхдөөбихутгалсангэжбайснаахорихангидочоодсананагэдэгньхудал.99.855.000төгрөгнэхэмжилжбайна.”гэв.

ШинжээчН.Энхцолмоншүүхэд:“Энхтайвнытухайдучирсангэмтлүүдийгдурдсанбайдаг.Уггэмтлүүдньүхэлдхүргэсэнгэмтлүүдбайсан.Үхэлдхүргэсэншинэгэмтэлтогтоогдсонтулцагхугацаагдурдаагүйбайна.Уггэмтлүүдньүхлийншалтгаанднөлөөлсөнучраасшинэгэмтлээртооцождурдаагүйбайна.Гэмтэлүүсгэсэнхэлбэр,байршилзүй,ямархүчинзүйлээсболсныгньдурдажхэзээгэдэгталаарньорхисонбайна.Гадагшааалдсанцуснытухайдхэргийнгазрынүзлэгбайдалзэргийгхаргалзанүзэжтогтоохоосбишшуудшархныбайдлаартогтоохболомжгүй.Цээжнийхөндийдүүссэн9сантиметрийншархныулмаасгадагшаацуснэвчихгүйбайхБоломжгүй.Тухайнхүнийбиеийнцусныхэмжээбагасажбайнагэдэгньцусныэргэлтявагдахгүйбайгааньосгоходнөлөөлжбайна.Дүгнэлтийн2дахьхэсэгтзаасандээрхзүйлийннэгудаагийнүйлчлэлээрбаруунчихнийшарх,зүүнгарынзулгаралт,ихтархиныцусхарвалт,нуруунынугаралт, 2тохой,2шуумохоозүйлийнолонудаагийнүйлдлээрүүснэ.Хүндгэмтэлньцээжнийхөндийншархбадагзныцөмөрсөнхугаралбайна.Тархиныцусхарвалтаасгаднаөгзөг,2тохой,барууншуу,зүүнсуга,хөлзэрэгньмохоозүйлийнолонудаагийнүйлчлэлээрүүсгэгдэнэ.Тархиныцусхарвалтньмохоозүйлийнүйлчлэлээрбуюуүүндширээ,сандалзэрэгорно.Цээжнээсгаднаиймшархныүедгадагшаацусалдахгүйбайнагэжбайхгүй.Хүнийамьнасньхэдэнцаг,минут,секунд,долиорхэмжигдэжбайдаг.Хэдийчинэээмнэлгийнтусламжхурданавбаламьнасаврагдахмагадлалнэмэгдэнэ.Тухайнүеийнаминүзүүлэлтзэргийгүзэжбайжмэдэхээсбишшуудхэлэхболомжгүй.Ерөнхийучирсангэмтэлэмчлэгдсэнтохиолдолдамьнасаврагдахболомжтойбайсан.Альальньнөлөөлжбайна.Тухайнбиедучирсангэмтэлнөлөөлжбайна.Мөнгэмтэлгүйбайсанболамьхохирогчийнхувьдосгохэсэхасуудаляригдана.Тиймучраасбидүгнэлтдээрээосгожнасбарахадэдгээргэмтлүүднөлөөлсөнбайнагэжүзэжбайгаа.”гэв.

Шүүхийнхэлэлцүүлэгтталуудынхүсэлтээрхавтастхэрэгтцугларсандараахнотлохбаримтуудыгталбүрээсньбүрэн,бодитойшинжлэнсудлав.Үүнд:

Хэргийнүйлбаримтынталаар

БаянзүрхдүүрэгдэхЦагдаагийнгазрынНэгдүгээрхэлтсийнШуурхайудирдлагынтасагт2022оны1дүгээрсарын30-ны03:1:43цагтдугаартайхэрэглэгчээс“нөхөртэйгөөмаргалдсан”гэхутгатай137дугаарсургуулийнурдталаарбаруунэргээдцэнхэрхаалгагэсэнхаягбүхийдуудлагыгөгч,У-112цагдаагийндэслэгчийнахлахахлагчхамточижшалгахадугхаягньолдоогүйдуудлагаөгсөнутасрууньзалгажтодруулахад“нэгэмэгтэйутсаааваадэндбайсан2хүннэгнийгээхутгалсанбайна,битүргэндуудахгэсэнчиньцагдаадуудгэсэн,манайахнадрууяриадцагдаадуудаадхэрэггүй,биочижявнагэсэнбихаягаазаажөгөхгүй”гээдутсаасалгав.Дахинөөрийн86000330дугаараас5-8удаазалгахадутсааавахгүйбайжбайгаадутсаасалгасан137дугаарсургуулийнурдуурбаруунэргээдойрорчмынайлуудыгшалгахадгэрэлтэйайлбайгаагүйкамерынбичлэгхийж,жижүүрийнахдахмөрдөгчцагдаагийнхошуучБундхоролдтанилцуулжхэлтэстасгийнхяналтадавчэргэншийдвэрлэхээрболов.92024777дугаараасхолбогдоходутсаааваагүйболно...гэсэншийдвэрлэлтийнмэдээлэлбүхий2022оны1дүгээрсарын30-ны04:17:14цагтдуудлагаасбуцсангэсэнтэмдэглэл(1дүгээрхавтастхэргийн8дугаархуудас),

Хэргийнгазрынүзлэгхийсэн:“Хэрэгучралболсонгэхгазарнь*******,Барууналтанөлгийн36дугааргудамжныертөнцийнзүгээрзүүнтийшхарсанцэнхэрөнгийнмодонхаалгатайхашаандоторсааралөнгийнурагшаахарсан2цонхтойзүүнталдаацагаанөнгийнмодонхаалгатайүүднийамбаартайөвлийнсууцбайна....угбайшингийнзүүнталынүүднийхэсэгт...өрөөнийдундхэсэгтхэсэгтхивсэнцэрдээрцусмэтзүйлээрбохирлогдсонцэнхэрөнгийнцахилгаантайэрэгтэйхүнийкуртикбайсныг1310гэждугаарлангэрэлзургийнаргаарбэхжүүлжшинжилгээндхүргүүлэхээрхураанавав....угбайшиндхэргийнгазрынүзлэгийгцагийнзүүнийдагууүзлэгхийхээртогтов....шаландаашаргалөнгийнхулдаасдэвсэж,угаажцэвэрлэсэнбайдалтайбайсныггэрэлзургийнаргаарбэхжүүлэв....урдталынцонхныдоодхэсэгтжижигцагаанөнгийнсавтайулаанхүрэнөнгийнзүйлийг10гэждугаарлан,гутлынтавиурдээрбайгааулаанхүрэнөнгийнзүйлээрбохирлогдсоналчуурыг1112гэждугаарлан,...угбайшингийнбаруунталынцонхныягаанөнгийнхөшигнийзүүндоодхэсэг,баруундунддоодхэсэгтулаанхүрэнөнгийнзүйлээрбохирлогдсонбайсныг1312гэждугаарлангэрэлзургаарбэхжүүлэв.Түүнийбаруунталынцонхныягаанөнгийнхөшигнийзүүндундхэсэгт,доодхэсэгтулаанхүрэнөнгийнзүйлээрбохирлогдсонбайсныг1013гэждугаарлангэрэлзургаарбэхжүүлж...баруунталдбайрлаххарөнгийнорондээрхарөнгийндэр,ягаанөнгийнхөнжлийг1012гэждугаарланорнытүшлэгийнурддээдхэсэгтхойддундхэсэгтулаанхүрэнөнгийнбохирлогдсонхэсгийг,орныгудасныбуланхэсэгтбохирлогдсонбайсныг...угорныхойдталынбуландшаландээрбайсанулаанхүрэнөнгийнзүйлээрбохирлогдсонсааралкуртикшаргалөнгийнөмд,харөнгийнфудволкзэрэгхувцасыг1411гэждугаарлан...хүрэнөнгийнхувцаснышүүгээний...баруунталдцусмэтзүйлээрбохирлогдсонцусмэтзүйлээрбохирлогдсондэргийг1410гэждугаарлан...түүнийзүүнталдхананалжбайрлуулсанцагаанөнгийнширээнийтавцанг16гэждугаарлав....дээдбуланирмэгхэсэгтулаанхүрэнөнгийнзүйлээрбохирлогдсонбайсныггэрэлзургаарбэхжүүлэв....угбайшингийнзүүнталдцагаанөнгийнгалтогоонытавилга,хөргөгчбайна.Уггалтогоонытавилга,шургуулгаддоторүзлэгхийхэдаягашанагахалуунсавхүнснийзүйлүүдбайхбаугтавилганыдээдталынжижигшургуулганаас163ммурттайбариулхэсэг93мм,70ммажлынхэсэгтэйцусмэтзйүлээрбохирлогдсонхарөнгийнбариултай1ширхэгхутгыг15гэж,тусшүүгээнийдоодхэсэгбуюушаландээрээсдалднуусанбайсаншарөнгийнбариултайнийт26смурттай,15смажлынхэсгийнурттайцусмэтзүйлээрбохирлогдсон1ширхэгхутга,ямарнэгэнзүйлээрбохирлогдоогүйхарөнгийн2ширхэгхутгабуюунийт3ширхэгхутгыг1313гэждугаарлан...угбайшингийнбаруунталынорноосзүүнтийш33см,урдхананаастолгойхэсэгхүртэл104см,хойдхананаасхөлнийүзүүэрхүртэл110см,зайдертөнцийнзүгээртолгойньурагшаахарсанхарөнгийнбиеийнтамирынөмдтэй,цээжхэсгээрээхувцасгүйсааралөнгийноймстой,богинобууралттайстэйбиеийнхөгжилзөв,хоёрхөлшулуун,баруунгарбиеийндагуушулуунхагасатгасан,зүүнгарыгцээиндээрхагаснугалсанбайдалтай,нүданиатай,амхаалттай,амхамараасгарсанзүйлгүй,духзүүнхэсэг,баруунчихнийхойдхэсэг,ардагзхэсэг,нурууныголхэсэгттустусзүсэгдсэншархтайэрэгтэйхүнийцогцосбайсныггэрэлзургаарбэхжүүлэв.”гэхтэмдэглэл,гэрэлзургийнүзүүлэлтүүд(1дүгээрхавтастхэргийн9-42дугаархуудас),

Цогцостүзлэгхийсэн:“166смурттолгойдоо0.5смурттайбууралүстэй69кгжинтэйбиеийнерөнхийхөгжилзөвмахмариаөөхөнэдийнхөгжилдундзэрэг63настайгэхэрэгтэйхүнийцогцосбайна.Цогцосны2нүднийзовхианиастай,нээжүзэхэдхүүхэнхараа2талджигдөргөсөнэвэрлэгтунгалагсалстхөхөлбөрягаанхамархацрынясбүтэцхамрынхөндийгөөсшингэнцусгарчхатсанбайдалтайуруулуруулжимийсэнхөхөлбөрягаанөнгөтэйуруулыгнээжүзэхэдүзэгдэхдээдшүднүүдүгүйбуйлмөлгөрдоодшүднүүдбүрэнбуйлжавжны...хөхөлбөрягаанамныхөндийгөөсгарсанзүйлгүй,хоёрталынчихнийдэлбэнбүтэн,чихнийсувгаасгарсанзүйлгүй,цогцосхөрсөнхөшилтэрүүхүзүүдээд,доодмөчдөдтодүүсгэнцогцоснытолбобиеийнардарагдаагүйхэсгээрхөхөлбөрхүрэнөнгөөрбүтэнүүсгэн дарахадбүрэнцайж12секунтындарааиргэнөнгөөөгнөшулуунгэдэснийхэм17цагтцээлсийн15байхугцогцосньнасбараад12-14цагорчимболсонбайхболомжтойбайна.Цээжнийхэлбэрньзөвхэвлийдөөрчлөлтгүй,умдагныүсхуссан,гаднабэлэгэрхтэнийхөгжилзөвщ,шээсөтгөнийсүвээсгарсанзүйлгүй,духныбаруундээдхэсэгтбаруунхөмсөгнөөсдээш2смзайд3.5х0.5см2ирмэгнь2болон8цагийнбайрлалдташуу,шархныирмэгхурц,ирмэгээрхархүрэнөнгийнхатсанцусантавтайзүсэгдсэншархтай,баруунхөмсөгнийгаднадээдхэсэгт1.2х0.3смхүрэнборөнгийннимгэнтавүүсгэсэнзуларалттай,дагзныхуйхныбаруунархэсгээсхөхлөгсэртэндайрччихнийаргадаргуухөндлөнтөгсгөл11смурттайзүсэгдсэншархтай,угшархньбаруунчихнийаршилийннугалаасанд1.3сморчимтасрагдсанбайдалтайхөхлөгсэртэнорчимд3смуртталбайд0.5смангайжбусадхэсэгтэйхарьцуулахадгүнзүсэгдэсэнбайдалтай,дагзныхуйхнытөвдээдхэсэгтероолньбаруунчихрүүхарсанПхэлбэртэй12смуртзүсэгдсэншархтай,сээрний7нугаламынтүвшиндбаруунбаганануруунызүүнталыншугаманд3х0.5смхурцирмэгнь1цагийнтүвшиндмохооирмэгнь7цагийнтүвшиндүүссэнирмэгтэгшхатгагдсаншархтайугшархыгсэтгүүрдэжүзэхэддээрээсдоош...урагшзүүнээсбаруунчиглэлдташуу9сморчимгүнхатгагдсанбайдалтайсээрний2дугаарнугаламынтүвшинд3.5х1.2смулаанягаанөнгийнзулгаралттайсээрнийбарууннэгдүгээрнугаламынтүвшинд1.5х0.5см,2.5х1.5смбүдэгхүрэнулаанөнгийнбаруунөгзөгнийдээдхэсэгт1х0.5см,1.5х0.5см,зүүнтохойнд1х0.7см,1х0.5смбүдэгхүрэнулаанзүүнсуганыардоодхэсэгт7х0.1см,зүүнтохойд0.7х0.6см,0.6х0.5см,0.5х0.3смзүүнсуганыархэсэгт10.5х0.5см,баруунхөлнийшагайнгаднахэсэгт0.7х0.7смулаанягаанөнгийнзулгаралттайзүүнгарынядамхурууныөндгөндхөндлөнбайрлалтай1.3х0.2смулаанхүрэнөнгийнирмэгтэгшөнгөцзүсэгдсэнзулгаралттайгэснээрдуусгав.”гэхтэмдэглэл,гэрэлзургийнүзүүлэлтүүд(1дүгээрхавтастхэргийн43-55дугаархуудас),

Гэрч*******ынмөрдөншалгахажиллагаандөгсөн:“Минийаав******* нь1957оны3дугаарсарын16-ныөдөрУлаанбаатархотодтөрсөнба6хүүхэдтэйайлынхамгийнтомхүүхэдньболжтөрсөн.Баганасаагэрээрхүмүүжсэн.Төмөрзамынганзам20дугаарарванжилийнсургуулийн8дугаарангихүртэлсураадтөгсөөд3жилийнцэрэгтяваадцэргээсхалагдаадУлаанбаатархотодхувиарааажиллажбайгаадОХУ-д1жилажиллажамьдарчбайсан.ОХУ-аасирээдУлаанбаатархотодЦэргийнтөвэмнэлгийнугаалгынцехед10жилажиллажбайгааданхныэхнэртэйгээ20орчимжиламьдарсан.Хоёрохинтойбөгөөдгэрбүлээсээ1997-1998ондсалаадманайээж овогтой гэххүнтэйгэрбүлболжамьдраадби1999ондтөрсөн.МанайхУлаанхуарандамьдарчбайсан.2018ондаавманайээжтэймаргалдаадсалаадАлтан-Өлгийнбаруунд36дугааргудамж621тоотодбайшин,хашаандаааавбидхоёрамьдрахболсон2019оны5дугаарсархүртэлбиаавтайхамтамьдарчбайгаадаавархиуухаарааихагсамзантайбайсантулбиаавдаамаргалдаадхамтамьдрахгүйтусдааамьдрахболсон.Мөнутсаархолбообарьдагбайсан....Аавархиуухаараадөвчигнүүртанхайзантайболчихдог.Аавзалуугийнтанхайхүнбайсантулхамтархиуудагдүүнартаадээрлэхүүлэхгүйгээдагсардагхүнбайсан.Тиймзандньдургүйхүнихбайдаг...”гэхмэдүүлэг(1дүгээрхавтастхэргийн90-92дугаархуудас),

Гэрчгийнмөрдөншалгахажиллагаандөгсөн:“...2022оны1дүгээрсарын29-нийөдөр08цаг30минутынорчимдБишрэлтдэлгүүрээнээгээдудаагүйбайхадсаянызургандээрхэрэгтэйбуюугэххүндэлгүүрторжирээд0,75литрийнЕрөөлнэртэйархи1шил,үзэмнийшүүс/жижиг0,5литрхэмжээтэй/худалдажаваадгарсан.Оржирэхдээцэнхэрмаск,сааралкуртиктэйбайсан.Маскныдоторбарууншанаа,баруунэрүүнийхэсэгцусболчихсон,баруунгараакуртикныхээханцуйднуугаадхаруулахгүйбайсан.Тэгэхээрньбитанынүүряасанюмгэхэдурдшөнөхүннамайгзодоодгэжхэлсэн.Минийбаруунгарболохгүйбайнагээдхудалдажавсанархиакуртикнийхээбаруунхалаасанднадаархийлгээдгарсан...”гэхмэдүүлэг(1дүгээрхавтастхэргийн98-100дугаархуудас),

Гэрчмөрдөншалгахажиллагаандөгсөн:“...Тухайндуудлагамэдээллийгэргүүлийнофицербидхоёрхүлээжавааддуудлагамэдээллийнхаягтодорхойгүйбайсантулдуудлагамэдээлэлөгсөнгэхдугаартхолбогдожхаягийгасуужтодруулахадтухайнэмэгтэйньбиэнэхаягийгсайнхэлжмэдэхгүйбайнаэндбөөнюмболсонбайнаманайахнэгнийгээхутгалааднэгньгараадявсанбайнабөөнцусбайнабитүргэндуудсанчиньцагдаагаадуудгээддуудлагахүлээнаваагүйгэсэн.Тэгэхээрньбитахаягаазаагаадөгчиххэдэнтоотюмбэяажороодхэддэххаалгавэгэхэдбисайнмэдэхгүйбайнаманайахтанартайадилханцагдаахүнбитгийдуудлагадуудбиөөрөөочижзохицуулахболногэжхэлсэнгэхээрньбинааначиньнэгхүнньнасбарсантохиолдолдтахариуцлагахүлээхболнонаадахчиньхүнийамьнастайхолбоотойтиймучраастүргэнтусламждуудчиххаягаазааххэрэгтэйбайнахутгалуулсанхүнийнэрхэнбэгэхэдбихэлэхгүйгээдхаягаазаажмэдэхгүйманайахнамайгзагнанагээдутсаатасалсан.Мөнтухайнэмэгтэйманайахөөрөөирнэотоодбайжбайгаагэсэнутгатайзүйляриадбайсан...”гэхмэдүүлэг(1дүгээрхавтастхэргийн106-107дугаархуудас),

Гэрчийнмөрдөншалгахажиллагаандөгсөн:“...дуудлагамэдээлэлнь137дугаарсургуулийнбаруунэргээдгудамжныцэнхэрхаалгатайайлгэсэнтултэрхавийнцэнхэрхаалгатайайлуудыгшалгажүзэхэдямарнэгэнгэрэлассандуучимээтэйайлбайгаагүйтултабныкамераарбичлэгхийжбаталгаажуулсан...”гэхмэдүүлэг(1дүгээрхавтастхэргийн109-110дугаархуудас),

Гэрчынмөрдөншалгахажиллагаандөгсөн:“...Би2022оны01дүгээрсарын29-нийөдөр09цаг07минутынорчимдманайэхнэрЖавхлангийнтомахнадруузалгаадахындүүгэртяаралтайхүрээдиргэхээрньюуболсонюм,бисургалтадсуухгээдявжбайнагэхэдЖавхланбайнауугэжасуусан.Өдөр13цагийнорчимдманайэхнэрийнахтөрсөнахнадруузалгаад,хаанабайнагэхээрньсургалтадсуужбайгааталаараахэлэхэдбиахындбайна,цуснөждөөхолилдчихсон,хамагюмньцусболчихсонбайжбайнагэжхэлсэн.Тэгээдорой18цагтдахижзалгаадхүрээдир,Жавхлантахоёрцугирээдахыгархиуулгахгүй,хоолундхийжөгөөдхараадбайжбай,эндбайгаахүнньявахтэнхэлгүйбайнагэжхэлсэн.Тэгэхээрнь22цагийнорчимахынгэрточиходордэвсгэр,хөнжил,даавууньцусболчихсон,орондээрээналаадсуучихсан,хамтбайсанхүнньшаландээрцустайхөнжилнөмөрсөнхэвтэжбайсан.Нөгөөхүнньнамайгороходөөдөөсхараадёолоодбайсанбөгөөд2тийшээхөрвөөгөөдбайсан.Тэгээдбиширээндээрбайсанхоосонсав,тавагзэргийгцэгцлээдцустайнимгэнхөнжил,куртикзэргийнкоридортгаргажтавьсан.Тэгээдмаххэрчээдбайжбайталманайэхнэрнадруузалгаадхаанабайгааюмгэхээрньбиахындбайнагэжхэлэхэдбиодооочлоогээд23цагөнгөрчбайхадирсэн.Манайэхнэртэднийгэрийгцэвэрлэж,аягатавгийгугаагаадцуйванхийчхээд03цагийнорчимдявсан.Тэрхүнхөрвөөжбайгааддоошоохаржхэвтэхээрньбихарахадтолгойныхньардхэсэгтюмандзүсэгдсэн,хагарсанюмшигцусгарсанбайдалтайатийгаадхэвтээдбайсан.Тэрхүнёолоодбайхаарньхарьжунтахуугэхэдюмдугарахгүйбайсанбатэрхүнийгшээхүүгэжасуухадүгүйгээдтолгойсэгсэрчбайсан.Биахадэмнэлэгдуудажоёдолтавиулжүзүүлээчгэжхэлэхэдхутганыюмгэхээрцагдаагээдбөөнюмболногэжхэлсэн.Тэгээдэхнэрбидхоёрыггэрорныгньжоохонцэгцлээд03цагийнорчимдявсанбөгөөдахындбайсанхүнгазарунтажбайсан,ахбасунтаадүлдсэн.”гэхмэдүүлэг(1дүгээрхавтастхэргийн112-113дугаархуудас),

Ж.Жавзандуламынмөрдөншалгахажиллагаандгэрчээрөгсөн:“...2022оны01дүгээрсарын28-ныорой19цаг28минутынорчимдбиөөрийндугаарынутаснаасөөрийнтөрсөнахындугаарынуатсруузалгажярихадхаламцуубайдалтайбайхаарньяагаадархиуусанюмгэжасуухадахньжоохонбаярлаадуучихлаагэжхэлсэн.Манайах2022оны01дүгээрсарын28-ныөдөрПортермаркийнтээврийнхэрэгсэлавсанбөгөөдмашинтайболсонгээдбаярлаадуучихлаагэжхэлсэн.Тэгээд2022оны01дүгээрсарын29-нийөглөө09цаг06минутадахынутасруузалгахаднамайгхүнзодчихлоогэхээрньхэнтэйбайгааюмгэхэдхоёулаабайнагэжхэлсэн.Тэгээдби10цагөнгөрчбайхад*******,байхахынгэрточиходманайахболонөөрбаснэгтанихгүйхүн/амьхохирогчгэх/хоёрбайсанбөгөөдтэрхоёрнилээдсогтуубайсан.Биахаасааюуболсонталаарасуухадөчигдөроройгэртээархиуугаадбайжбайхад2өндөрзалууоржирээдбидхоёрыгзодоодминийгуталболон100гаруймянгантөгрөгийгаваадявчихсангэжхэлсэн.ахнилээдсогтуубайсанбөгөөдгэроронньундуйсундуйбайдалтай,орондээгүүрньцусболчихсон,хөнжилньцусболчихсон,ширээндээрбайсанархинышил,аяга,стаканзэрэгзүйлүүдгазаруначихсан,цахилгаанхалаагуурньгазаруначихсан,ахынэрүүньхавсан,баруунгарньхавдсанбайдалтайбайсан.Нөгөөхүнньорондээрньунтажбайсанбөгөөдамандаабувтнаадбайсан.Тэгээдбихудгаасусаваад,дэлгүүрээсугаалгыннунтагаваадшалыгньарчиж,хогийгньцэвэрлэж,архинышилийггаргажхаясан.Биахынгэрт19цаг30минутхүртэлбайжбайгаад20цагаасхуралтайбайсантулгэрлүүгээявсан.Намайгявахадманайахсэргээдбосчирсэнбөгөөдбиахаасюуболсонюмгэхэд2хүноржирээдзодсонгэжхэлсэн.Тэгээдахадбиявлаа,дүүЖавхланнөхөрынхамтирнэ,ирэхээрньхоолундхийлгэжидээрэйгэжхэлээдявсан.Насбарсангэххүнийхөмсөгнийхньдээрхязарсаншархтай,толгойныхоооройнхэсэгтхагарсанбайсан,өөрилхарагдахгэмтэлшархбайгаагүй.Намайгахынгэртбайххугацаандамьхохирогчбосоогүй,ганцаарааамандаабувтнаадүглээдбайсан,бибодохдооархиндааболжбайнагэжойлгосон.Намайгусандяваадирэхэдамьхохирогчорондээрхэвтэжбайснаагазарбуусанбайсанбөгөөдхарөнгийнфутволк,харөнгийнемдтэй,цагаанөнгийноймстойбайхаарньбихөлньдаарахболовуугээдгутлыгньемсгөсөн.Битэрхүнийгтанихгүйучраасюмяриагүй,тэрхүнчгэсэннадтайюмяриагүй,ганцаараабувтнаадбайсан.Хэвтэжбайхдаа4-5удааөндийгөөдбуцаадхэвтэжбайсансегөөд2удааөндийгөөдусууягэхээрньбиусхийжөгсөн.Бибодохдооархиихуусан,зэхиньгарахгүйбайнагэжойлгосон.Тухайнхүнямарнэгэнзовиурхэлээгүй,даараадбайнагэжхэлжбайсан.Биахаасзодсонгэх2хүнньямархүнбайсанюмбэгэхэдмэдэхгүй,2танихгүйхүнбайсангэжхэлжбайсан.Бигэртээочоодахруу22цагийнорчимдзалгаадочсонуугэхэдсаяирчихээдЖавхлангтосохоорявсангэхээрньтаархинэмжуужболохгүйшүүгэжхэлсэн.Тэгээд01дүгээрсарын30-ныөглөө10цагийнорчимдахруузалгааднөгөөхүнчиньгэррүүгээхарьсануугэхэдодооявлаагэжхэлсэн.Тэгээд20орчимминутындараазалгаадяасанявжбайнауугэхэднасбарсанбайнагэжхэлсэн.Манайах*******нь1971оны04дүгээрсарын27-ныөдөрДундговьзймгийнБаянжаргалансумандтөрсөнбөгөөдайлынтомхүүхэд,доороо6дүүтэй.МанайэхбагаДундговьаймгийнтөвМандалговьхотодцэцэрлэг,сургуульдсурч1989ондсургуулиатөгссөн.Сургуультөгсөөд1990ондАрдынармийн167дугаарангид2жилцэргийналбахааж,1991ондхалагдсан.Цэргээсхалагдажирээдхувиарааажилэрхэлжбайгаад1999ондУлаанбаатархотодшилжиниржамьдарчбайгаад2020оноосхойшдээрххаягтганцаарааамьдарчбайсан.Занбайдлынхувьдтөлөвтөвшин,бусадтайхарилцаххарилцаахэвийн,нийтэч,архисогтууруулахундаанызүйлхэрэглэдэгболоодолонжилболжбайгаабөгөөднэгархиуухаарааүргэлжлүүлээд7-8хоногуугаадбайдаг.Согтуудааэлдэвзүйляриадүглээдбайдаг,өөрөөрболэлдвийнзанараншинбайхгүй.Нададөөрнэмжярихзүйлбайхгүй.”гэхмэдүүлэг(1дүгээрхавтастхэргийн116-118дугаархуудас),

Гэрчгийнмөрдөншалгахажиллагаандөгсөн:“...2022оны1дүгээрсарын29-нийорой21:30цагийнүедажпаатараад22:00цагийнүедгэртээочиходгэрцоожтойтүлхүүрбайхгүйбайсантулурдхөршайлынхүнийутаснааснөхрийндугаарлуузалгасанчинь“Оогоогэждууддагахынгэртбайна,таксибариадхүрээдир,хоолхийхгээдбайжбайнагэсэн.Тэгээд23цагөнгөрчбайхадахындочиходманайнөхөраххоёр0,75лхарааархиталаасдоогуурболтолуугаадсуужбайсан.Гэрийнхньорныхажуудгазраардээгүүрээнүцгэн,доогуураахарөмдтэйэрэгтэйхүнунтажбайхаарньэнэямаручиртайхүнбэгэсэнчиньманайнайзахмөрөөрөөсайнхүнюмгэжхэлсэн.Минийхарснаартэрхүнсогтууунтажбайгаахарагдсанбөгөөддоороодэвссэнхөнжил,ор,дэрболохахынкуртикхувцасбүгдцусболсон,ахынбаруунхацарньзүсэгдсэншархтайцусгараадхатсан,баруунгарньзүсэгдсэнбайсантуларчижцэвэрлээдюмтавиадбоожөгсөн....газраархэвтэжбайсанахтийчлээдамандааюмүглээдбайхаарньойртожтонгойгоодбиечиньзүгээрүүгэсэнчиньөөдөөсүнсьегэсэнтэгэхээрньзөнөчхөөдгэжуурлажхөлдбайсанцустайхувцсыгорныхньбуланруушидсэн...яагаадцагдааэмнэлэгдуудахгүйбайгааюмбэ,тахоёрүхвэляахюмбэилүүдээгарсанамьбайгаабишгэжуурдажцагдаадууднагэсэнчиньхэрэггүйөөрөөзүгээрболчихногэжуурлаадбайсан.Тэгэхээрньгадаагарчбайгаадахынутаснааснөхөртэйгөөмаргалдчихлаагэжхэлбэлирэхбайхгэжбодоодцагдаагийн102дугаарынутсанднөхөртэйгөөмаргалдсанхаягаамэдэхгүйбайнагэждуудлагаөгчхөөдбайжбайсанчиньцагдаагаасзалгажхаягасуухаарньхаягаамэдэхгүйбайнагэсэнчиньхажуугаасахцагдаадуудлаагэждургүйцэжуурлажбайсантулахтаймаргалдахгэжядаргаа,өөрөөмэдэжбайгааюмбайлгүйгэжхэлээдутсаатаслааддахижаваагүй.Ингээдхоолундхийжидсээрбайталшөнө03цагболсонхарилаагэсэнчиньаххоноодявгэсэнболовчбиөглөөажилтайтэгээдчиймгазаряажхоноховдээгэжхэлсэнбөгөөдингэсээрбайталахболоннөгөөхүнунтчихаарньнөхөрбидхоёртаксибариадгэртээхариадгалаатүлждуусаадамрахадөглөө05цагболжбайсан....цагдаадуудахаасөмнөцагийгньсайнсанахгүйбайнашөнөболсонбайхаднөхрийнгэсэндугаараас103руузалгажахындааирсэнчинь2хүнхутгалуулсанбайнаяаралтайоёдолтавьдагуугэсэнчиньгэмтлийнэмнэдэгрүүярьгэсэнтулгэмтлийнэмнэлэгрүүзалгажхутгалуулсанхүнбайнаоёдолтавиулмаарбайнагэсэнчиньхүнээаваадир24цагийндоторболно,хутгамэснийасуудалдзаавалцагдаадмэдэгдэнэ,эмчилгээндтөлбөрмөнгөгарнагэсэнтулмөнгөтөгрөггүйбайсантулбольсон...Намайгочиходгэрийнэдзүйлундуйсундуй,эвдэрсэнширээгтүшүүлээдтавьсан,хувцасордэрньцусболсоншалыгньугаасанхарагдсан...”гэхмэдүүлэг(1дүгээрхавтастхэргийн120-122дугаархуудас),

ШүүхийншинжилгээнийҮндэснийхүрээлэнгийншинжээчийн2022оны02дугаарсарын08-ныөдрийн2456дугаар“...ДҮГНЭЛТ:1.*******ынбиедэрүүнийбрауунталдхатгагдсаншарх,шархорчмынцусхуралт,зөөлөнэдийнняцрал,баруунсарвууныгаднагадаргуунхатгагдсаншарх,зулгаралт,цээжбаруунмөр,нуруу,баруунтохойндзулгаралтгэмтэлтогтоогдлоо.2.Эрүүнийбрауунталдхатгагдсаншарх,шархорчмынцусхуралт,зөөлөнэдийнняцрал,баруунсарвууныгаднагадаргуунхатгагдсаншарх,зулгаралтгэмтлүүдньирүзүүртэйзүйлийнгурванудаагийнүйлчлэлээрхатгах,зүсэхмеханизмаар,цээжбаруунмөр,нуруу,баруунтохойндзулгаралтгэмтлүүдньмохоозүйлийнолонудаагийнүйлчлэлээрүрэхмеханизмаарүүснэ.3.Дээрхгэмтлүүдньэрүүлмэндийгтүрхугацаагаарсарниулахтулгэмтлийнзэрэгтогтоохжурмын2.4.1-дзааснааргэмтлийнхөнгөнзэрэгтхамаарна....дээрхгэмтэлнь1-3хоногдоторххугацаандүүссэнбайхболомжтой”гэхдүгнэлт(1дүгээрхавтастхэргийн129-132дугаархуудас),

ШүүхийншинжилгээнийҮндэснийхүрээлэнгийншинжээчийн2022оны02дугаарсарын24-нийөдрийн481дугаар:“...Талийгаач*******ыцогцостнурууныаргадаргуугаарцээжнийхөндийрүүнэвтэрсэншарх,цээжнийхөндийншархныцусалдалт/175грцусанбүлэн,480млшингэнцус/,дагзныясныцөмөрсөнхугарал,ихтархиныдухныдэлбэнгийнаалзанхальсандоорхголомтлогцусхарвалт,духныхуйхныдоторгадаргуунцусхуралт,дух,дагзныхуйх,баруунчихнийзүсэгдсэншарх,баруунхөмсөгнийзулгаралт,дагзныхуйхнышарх,нуруунызулгаралт,нуруу,баруунөгзөг,хоёртохой,зуүнгарынядамхуруу,барууншуу,зүүнсуга,баруунхөлийншагайнзулгаралт,зүүншилбэнийцусхуралтгэмтэлтогтоогдлоо.Дээрхцээжнийхөндийрүүнэвтэрсэншарх,цээжнийхөндийнцусхуралдалтгэмтэлнь3смөргөн,9смдээшажлынхэсгийнурттайирүзүүртэйзүйлийннэгудаагийнүйлчлэлээрхатгахүйлдлээр,дагзныясныцөмөрсөнхугарал,дух,дагзныхуйх,баруунчихнийзүсэгдсэншарх,баруунхөмсөгнийзулгаралт,зүүнгарынядамхуруунызулгаралтгэмтэлньирүзүүртэйзүйлийн6-сдээшудаагийнүйлчлэлээрхатгах,зүсэхүйлдлээр,ихтархиныдухныдэлбэнгийнаалзанхальсандоорголомтлогцусхарвалт,духныхуйхныдоторгадаргуунцусхуралт,нуруунызулгаралт,нуруу,баруунөгзөг,хоёртохой,барууншуу,зүүнсуга,баруунхөлийнзулгаралт,зүүншилбэнийцусхуралтгэмтэлньмохоозүйлийнолонудаагийнцохих,үрэхүйлдлээрүүснэ.Цээжнийхөндийрүүнэвтэрсэншарх,цээжнийхөндийнцусхуралдалт,дагзныясныцөмөрсөнхугаралгэмтэлньамьнасандаюултайтулгэмтлийнзэрэгтогтоохжурмын3.1.2,3.1.11-дзааснаархүндзэргийнгэмтэлтогтоогдлоо.Талийгаачньнамхэмийнерөнхийүйлчлэлийнулмаасосгожнасбаржээ.Цээжнийхөндийрүүнэвтэрсэншарх,цээжнийхөндийнцусхуралдалтгэмтэлньосгожнасбарахаднөлөөлсөнбайна.АВОсистемээрА/II/бүлгийнцустайбайна.2022оны01дүгээрсарын30-ныөдрийн17:20минутынцогцсынүзлэгээрнасбараад12-14цагорчимболсонбайна.”гэхдүгнэлт,хавсралтууд(1дүгээрхавтастхэргийн214-226дугаархуудас),

ШинжээчэмчН.Энхцолмонгийнмөрдөншалгахажиллагаандөгсөн:“...үхлийншалтгааныхувьдосголтбайсанбөгөөдүүндньхутганышархбуюугэмтэлнөлөөлсөнбайна.Амьхохирогч*******ньхутганышархавсныдараацагалдалгүйэмнэлгийнтусламжавсанболамьнасаврагдахболомжтойбайсан...”гэхмэдүүлэг(1дүгээрхавтастхэргийн247-249дүгээрхуудас),

Шүүгдэгч*******ынмөрдөншалгахажиллагаандяллагдагчаарөгсөн:“Биодоогоорөмгөөлөгчавахгүй.Өмгөөлөгчгүймэдүүлэгөгөхөдтатгалзахзүйлбайхгүй.2022оны01цагийн28-ныорой18цагийнүедбигэрийнхээойролцоогудамжиндамьхохирогчтайтааралдсанбатэрүедархиуусанбайсан.Ингээдбидхоёрхамтархиуухаарболоодбидэлгүүрлүүархиндяваадтүүнийггэрлүүгээявуулсан.БидэлгүүрээсХараанэртэй0.75литрийнхэмжээтэй1шилархихудалданаваадыхамтгэртээирээдтэрархиахуваажуугаадманайгэртбайсанөөрХараанэртэй0.75литрийнхэмжээтэй1шилархийгзадлаадуужэхэлсэн.ЭнэүеднамайгуулздагбайсанБаярмаагэдэгхүүхэнтэйхардажянзбүрийнюмяриадагсамтавиад,пивонышилэнстаканшидэхээрньбитүүндньоногдоогүй.Ингээдахмахидэжбайсанборөнгийнмодоништэйхутгаарминийцээжхэсэгрүүчичээдбайсанбабиүүнийгньтоолгүйбайжбайталхутгаарминийэрүүндхатгааддахинхатгахүедньбибаруунгараараахаахадминийбаруунгарынархэсгийгзүссэн.ИнгээдбитүүнийгхойшньтүлхэхүедЭнхбаатарахтолгойгооширээндцохисонбабитүүнээсхутгыгньбулаажаваадбидхоёрноцолдсон,удалгүйбиөөрийнэрүүхэсгээсгарчбайсанцусыгтогтоохгээддаавуугаардаараадхэвтээдөгсөн.Манайгэртахбидхоёрлбайсан.Маргаашньбуюу29-нийөдөрахбидхоёрманайгэртөдөржингөөхэвтээдорой18цагийнүедманайхүргэндүүманайгэртирэхээрньбиыгдэлгүүрявуулжХараанэртэй0.75литрийнхэмжээтэй1шилархиавхуулаадэнэархийгахбидхоёрсуваажуугаадунтсанбайсанбаугархиныхагасньүлдээсэнбайсан.ИнгээднилээноройболсонхойнобисэрэхүедманайдүүЖавхланирээдманайгэрийгцэвэрлээднамайгзагнаадбайсан.Ингээдудалгүйбибуцаадунтсанбөгөөд30-ныөглөө07цагийнүедсэрэхүедманайдүүЖавхлан,хүргэннарявсанбайсанбаахцонхныдоодхэсэгтгазраардэвссэнгудсандээрцээжнүцгэнхэвтэжбайхаарньбиүүнийгдуудахүеднамдуудуугаараяарханюмхэлээдбайхаарньбихалуунсавандбайсанхалуунцайгаягандхийжөгөөдамандээрньбариадуулгахгэхэдуулгүйөөдөөсцайгааргулгиадбайсан.Ингээдминийтолгойэргээдбайсантулбихэсэгхэвтэжбайгаад30орчимминутындарааахыгдахинүзэхүедухаангүй,хөдлөхгүйайхаарньтүргэнболонцагдааддуудлагаөгсөн.Би29-нийөдөрхүргэныгдуудажархиавхуулжуугаадунтаадөгсөнбайсанбөгөөд29-нийөдөрманайдүү*******ирсэнэсэхийгмэдэхгүйбайна.Битухайнүедархиуугаадунтаадөгсөнбайсан.Миниймэдэхээрахадархиуугаагүйэрүүлбайдагөдөрцөөхөнбайдагбаөөрөөхөлмуутайбөгөөдэрүүлүедээёолоодлбайжбайдагбайсан.

...угхаягандбайхманайбайшинньэнгийнпишинтэйбөгөөдбихөдөөажилдааиржочоодявдагбайсантул2021онызунаасхойшбайшиндаазуухааоруулаагүйбайсан.Харингэртээирэхүедээцахилгаантеньзалгажбайшингаахалаадагбайсанбөгөөдманайбайшинөвлийнулиралдтенээрсайнхалахгүйсэрүүвтэрбайдаг.Биамьхохирогч*******ынуруунхэсэгтнэгудаахутгалснаахүлээнзөвшөөрчбайна.Битухайнүед*******тайхутгабулаацалдаадноцолдожбайсан...”гэхмэдүүлэг(2дугаархавтастхэргийн9-11,14дүгээрхуудас),

ШүүхийншинжилгээнийҮндэснийхүрээлэнгийншинжээчийн2023оны01дүгээрсарын11-нийөдрийн77дугаар:“...ДҮГНЭЛТ1.Талийгаачидтогтоогдсонихтархиныдухныдэлбэнгийнаалзанхальсандоорхголомтлогцусхарвалт,духныхуйхныдоторгадаргуунцусхуралт,дух,дагзныхуйх,баруунчихнийзүсэгдсэншарх,баруунхөмсөгнийзулгаралт,дагзныхуйхнышарх,нуруунызулгаралт,нуруу,баруунөгзөг,хоёртохой,зүүнгарынядамхуруу,барууншуу,зүүнсуга,баруунхөлийншагайнзулгаралт,зүүншилбэнийцусхуралтгэмтлүүдньирүзүүртэйболонмохоозүйлийнолснудаагийнзүсэх,цохихмеханизмаарүүсгэгдэнэ.Уггэмтлүүдньэрүүлмэндийгтүрхугацаагаарсарниулахтулгэмтлийнхөнгөнзэрэгтхамаарна.Шинжилгээгээрүхэлдхүргээгүйуушгиныартерийндаралтихдэлт,элэгнийжижигзангилаатхатуурал,нойрбулчирхайнцочмогүхжилтүрэвсэлөвчтэйбайжээ.2.Цээжнийхөндийрүүнэвтэрсэншархнаасцусалдаж,цээжнийхөндийнцусхуралдсанньэргэлдэхцусныхэмжээгбууруулжхүйтэнхэтмэдрэгбайдлыгихэсгэхзамааросголтоднөлөөлсөнбайна.3.Хүйтэндхэтмэдрэгбайдлыгихэсгэдэгхүчинзүйлдшарх,цусалдалтуудхамаарна.Иймддээрхшарх,цусалдалтбиеийнерөнхийхэмбуурахаднөлөөлсөн.4.Талийгаачийнбаруунхөлийншагайнзулгаралт,зүүншилбэнийцусхуралтгэмтлүүдучирсанбайжээ.”гэхдүгнэлт(2дугаархавтастхэргийн207-211дүгээрхуудас),

Сэжигтнийгшүүхийнзөвшөөрөлгүйбаривчилсанмөрдөгчийнтогтоол(2дугаархавтастхэргийн40дугаархуудас), 

Ж.Болдбаатараасхохирлын5.660.000төгрөгийгшилжүүлсэнХААНбанкнымөнгөншилжүүлгийнбаримт(2дугаархавтастхэргийн230дугаархуудас),  

Шүүгдэгчнарынхувийнбайдалтайхолбоотой

Иргэнийүнэмлэхийнлавлагаа(2дугаархавтастхэргийн25дугаархуудас,3дугаархавтастхэргийн34дүгээрхуудас),

Эрүүгийнхариуцлагахүлээжбайсанэсэхийгшалгаххуудас(2дугаархавтастхэргийн15дугаархуудас,3дугаархавтастхэргийн28дугаархуудас),

Нийгмийндаатгалыншимтгэлтөлөлтийнталаархтодорхойлолт(2дугаархавтастхэргийн29дүгээрхуудас),

Шийтгэхтогтоолынхуулбарууд(2дугаархавтастхэргийн18-19дүгээрхуудас),

Ж.Жавзандуламынхувийнбайдалтайхолбоотойбаримтууд(2дугаархавтастхэргийн224-229дүгээрхуудас,3дугаархавтастхэргийн10-19дүгээрхуудас),хохиролтөлбөртэйхолбоотойгарбичмэл,дасныхуулга(4хуудас)зэрэгболно.

Дээрхнотлохбаримтуудньэнэхэрэгтхамааралтай,ачхолбогдолбүхийхуульдзаасанүндэслэл,журмындагууцуглуулжбэхжүүлсэн,оролцогчнарынхуулиархамгаалсанэрхийгзөрчсөн,хуульбусаархязгаарласанзөрчилтогтоогдоогүйтулшүүхэдгээрнотлохбаримтуудыгүнэлж,хэргийнбодитбайдлыгтогтоохболомжтойбайна.

МөнЭрүүгийнхэрэгхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн16.2дугаарзүйлдзаасаннотолболзохихбайдлуудыгбүрэнгүйцэдшалгаж,тогтоосонбайхбашүүхЭрүүгийнхэрэгхянаншийдвэрлэхтухайхуулийнхуулийн34.14дүгээрзүйлийн1дэххэсэгтзаасныдагуупрокуророосшүүхэдшилжүүлсэнэрүүгийнхэргийнхүрээндшүүгдэгчийнгэмбуруутайэсэхэддүгнэлтхийж,хэргийгхянаншийдвэрлэв.

Шүүхээстогтоосонхэргийнүйлбаримтболонхуульзүйндүгнэлт

Шүүгдэгчийнгэмбуруугийнталаар:

Улсыняллагчаас“Эрүүгийнхуулийнтусгайангийн10.1дугаарзүйлийн2дахьхэсгийн2.1,2.7дахьзаалтадзаасангэмтхэрэгүйлдсэн*******,Эрүүгийнхуулийнтусгайангийн15.2дугаарзүйлийн2дахьхэсгийн2.2дахьзаалтадзаасан*******нартхолбогдохэрүүгийнхэргийнанханшатнышүүххуралдаандулсыняллагчаароролцожбайна.Шүүгдэгч*******,*******нарынүйлдсэнгэмтхэргийнтухайддараахдүгнэлтийггаргажбайна.Шүүгдэгч*******ынтухайдамьхохирогчтай2022оны01дүгээрсарын28-ныөдөртаарчхамтархи,согтууруулахундаанызүйлхэрэглэсэн.Архи,согтууруулахундаанызүйлхэрэглэхүеднэгээсдээшхэмжээгээрсогтууруулахундаанызүйлхэрэглэсэнгэдэгньшүүгдэгчийнмэдүүлэг,хавтастхэрэгтавагдсаннотлохбаримтуудаартогтоогдожбайна.Архи,согтууруулахундаанызүйлхэрэглэхүедээамьхохирогчтойзодолдож,маргаанболсон.Угмаргааныулмаас*******ынхувцасурагдсанбайдал,амьхохирогчийнөмсөжбайсанхувцсандмөнхутганыгэмтэлзэргээсүзэхэдхоорондоотэмцэлдсэнбайдалтайбайгаань*******ынхувьдамьхохирогчийгхутгалсан,тэмцэлдэхявцдааамьхохирогчтолгойгоорооширээмөргөсөнүйлбаримттогтоогдожбайна.Тухайнүйлбаримтболсныдараа*******ньдүү*******дмэдэгдэхэдынгэрт2022оны01сарын29-нийөглөө10-11цагийнхоорондирсэнбайна.*******ыгирэхэдширээмөргөсөнбайдал,аягастаканхагарсан,цусболсонбайдал,гэрийнэмхцэгцгүйбайдалтайбайсанбөгөөддэлгүүрээсвок,угаалгыннунтагавчарчижцэвэрлэсэн.*******ынтухайдөглөөний10цагаасоройны19цагхүртэлюухийсэнталаарнотлогдоогүйболовчсэжиг,таамагтөржбайгаабөгөөдүүнийдарааньхүргэныгдуудсанбайдаг.Хүргэнсургалттайбайсантулоройиржшүүгдэгч*******тайархи,согтууруулахундаанызүйлхэрэглэжбайхүедЖавхланиржцагдаадмэдэгдэххэрэгтэйгэжхэлээдцагдаарууярьсан.Ахнараасааайсанучраастодорхойхаягийгхэлжөгөөгүйбайна.Цагдаагийналбахаагчутсаарзалгахадманайахбитгиймэдэгд,өөрөөэнэбайдлыгзохицуулнагэжхэлсэн.Дуудлагаарочижбайсанцагдаагийналбахаагчнар3цагаас4цагхүртэл1цагийнтуршхайжбайгаадбуцсанбайна.2022оны1сарын30-ныөглөөамьхохирогчнасбарсанбайна.Насбарсныдараа*******ньцагдаагийнбайгууллагадмэдэгдсэнүйлбаримтбайна.Шүүгдэгчньамьхохирогчтоймаргалдажхутгаархатгасанүйлдэл,мөнзодолдохүедширээмөргөхзэрэгүйлдлийгхийсэн.Шинжээчийндүгнэлтээрамьхохирогчийнамьнасандаюултай,гэмтлийнзэргийгтогтоохжурмындагуухүндгэмтлүүдбуюухутгаархатгасанүйлдэлньцээжнийхөндийрүүнэвтэрсэнгэмтэлучирсан.Доторцусалдалтнь175граммбүлгэм480млшингэнцусалдалталдажцусныэргэлтийгудаашруулжосголтоднөлөөлсөн.Бусаддагзныясныцөмөрсөнхугаралнь*******амьхохирогчийншуудчиглэсэншалтгаантхолбоотойгооручирсангэмтлүүдбайна.Эдгээргэмтлүүдньбусадцусалдалтаасшалтгаалжбиеийнерөнхийхэмбуурчцусныэргэлтудааширсанзэрэгнөхцөлбайдлаасболжамьхохирогчосгожнасбарсан.Энэнөхцөлбайдалньынхувьдөөрийнгэртээ2022оны1сарын28-30-ныөдрийгхүртэламьхохирогчтойбайсан.2022оны1сарын28-ныөдөрамьхохирогчтойархисогтууруулахундаанызүйлхэрэглэсэн.Шинжээчийндүгнэлтэдхэдэнцагаасхойшхоолхүнсхэрэглээгүйбайнагэсэнбайдаг.2хоногийнтуршхоолхүнсхэрэглээгүй,бараг500граммдоторцусалдсанбайдаг.Гадагшаацусалдсанбайдлыгхэзээцэвэрлэжугаасанэсэхийгтогтоожчадаагүйчшинжээчэмчийндүгнэлтэдгадагшааболондотогшооцусалдана.Доторцусалдалтнь500грамморчимгадагшаацусалдалтньтогтоогдоогүй.Энэбайдлаасамьхохирогчийнбиеийнхэмбуурчнасбарсан.Үхлийншалтгааннь*******ынүйлдэлтэйшуудхолбоотойюм.Тухайнүедзодолдсонүйлдлээсүхлийншалтгаанднөлөөлсөнбусадмашолонтооныгэмтлүүдучирсан.Эдгээролонтооныгэмтлүүдээсноцолдожзодолдсонбайдал,*******ынхувьдмөнхөнгөнгэмтэлучирсанбайдалзэрэгньбусадолонтоонышархгэмтлийгүүсгэжбайна.Хүнийгалахгэмтхэргийнхүндрүүлэхшинжийгхангажбайна.Амьхохирогчыхувьд63настай.Ахмаднастнытухайхуулиар60-аасдээшнасныэрэгтэйхүнахмаднастайдорно.Амьхохирогчньшүүгдэгчээснамхан,насныхувьдөөрөөснь10ах,ахмаднастай,биеэхамгаалжчадахгүйбайдлыгмэдсээрбайжбиедньолонтооныгэмтэлүүсгэж,хутгаархатгаж,дотуурболонгадуурцусалдалтаасшалтгаалжамьхохирогчийнбиеийнерөнхийхэмбуурчосгожнасбарсанбайна.Шүүгдэгч*******ынхувьдаасхэргийнүйлбаримтынталаармэдсэн.Гэмтхэрэггарсаннөхцөлбайдлыгнүдээрхараадөглөөний10цагаасоройны19цагхүртэлбайххугацаандааЦагдаагийналбанытухайхууль,Иргэнийхувьдэрүүлмэндийнтухайхуулиархүлээсэнцагдаагийнбайгууллагадмэдэгдэх,эмнэлгийнтусламжүзүүлэх,гэмтхэргийнулмөрийгбүдгэрүүлэхгүйбайхзэрэг.Шүүгдэгч*******ньЦагдаагийналбанд25жилажилласныхувьдөөрийнүүргийгмэдэжбайгаачхэрэгжүүлээгүй.Цагдаагийналбахаагчгэжцагдаагийнтангарагөргөжцагдаагийнбайгууллагадтомилогдонажиллажбайгаацагдаагийнцолтойиргэнийгхэлнэ.Шүүгдэгч*******ынхувьдцагдаагийналбанхаагчболохынхувьдтүүнийажлынүнэмлэх,ажлынбайрнытодорхойлолт,томилсонтушаалзэргээртогтоогдожбайна.Цагдаагийналбанхаагчийнёсзүйндүрмээрцагдаагийналбахаагчньхүнийэрх,эрхчөлөөгхүндэтгэх,тэгшбайдлыгхангахзарчимтай.Цагдаагийналбанхаагчньгэмтхэрэгзөрчилзолгүйтохиолдолболонхохирсон,биеэхамгаалжчадахгүйөөрбусадбайдлаарамьнасньаюултайбайгааиргэндхүнлэгэнэрэнгүйхандаж,юуныөмнөэмчийнөмнөтусламжүзүүлэхёстойбөгөөдсаатуулагдсанхүмүүсийнэрүүлмэндийгбүрэнхамгаалахшаардлагатайтохиолдолдэмнэлгийнтусламжүзүүлэх,яаралтайаргахэмжээавахзэрэгёсзүйнхэмхэмжээтэй.Шүүгдэгч*******тухайнүедгэртороходамьхохирогчбосохгүй,шархтайбайсан,цусэдзүйлньбохирлогдсонбайсныгмэдсээрбайжхолбогдоххуульхяналтынбайгууллагадмэдэгдэжхүнийамьнасыгаврахболомжийгбүрдүүлээгүйэсүйлдэхүйбайна.Энээсүйлдэхүйгээрамьнасэрүүлмэндаюултайнөхцөлдбайгаахүндтусламжүзүүлээгүйгээсболжхүнийамьнасхохирсон.ШүүгдэгчЖ.ньтухайнүедамьхохирогчЭнхтайвныэрүүлмэндэдхохиролучруулааддүүдээмэдэгдсэн.Тухайн*******ньиржцагдаагийнбайгууллагаболонэмнэлгийнбайгууллагадмэдэгдэжэмнэлгийнтусламжяаралтайүзүүлсэнболамьнасаврагдахболомжтойбайсан.Амьнасэрсдэхгүй,хүнийэрүүлмэндэдхүндхохиролучруулсангэхгэмтлээртөгсөхболомжтойбайсан.Гэтэлшүүгдэгч*******эсүйлдэхгүйгээртөгсгөсөн.Иймдшүүгдэгч*******ыгЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн11.2дугаарзүйлийн2дэххэсгийн2.1дэххэсэгтзаасанонцхаргисхэрцгийгээрбуюуолонтоонышархгэмтлийгучруулжхүнийэрүүмэнд,амьнасыгхохироосон.Биеэхамгаалжчадахгүйхүн,өндөрнастайхүнийамьнасыгхохироосонзэргээрхүндрүүлэхнөхцөлбайдалтайгаархүнийгалахгэмтхэрэгүйлдсэнгэмбуруутайдтооцуулахсаналтайбайна.Шүүгдэгч*******ыг15.2дугаарзүйлийн2дахьхэсэгтзааснаарамьнасэрүүлмэндньаюултайнөхцөлбайдалдбайсанхүндцагдаагийналбанытухайхууль,эрүүлмэндийнтухайхуультүүнднийцүүлэнгаргасанцагдаагийналбахаагчийнёсзүйндүрэм,хүлээсэнүүгээбиелүүлээгүйэсүйлдэхүйнулмаасхүнийамьнасхохирсонгэмбуруутайдтооцуулахсаналтайбайнагэв.ХохирогчийнхуульёснытөлөөлөгчийнзүгээсОршуулгынзардалболон,шүүхшинжилгээнийтухайхуулиарзохицуулсанзохицуулалтындагуугэмтхэргийнулмаасучирсанхорхохиролзэрэггэмтхэргийнулмаасучирсанхохирлыннэхэмжлэлийггаргасан.Нэхэмжлэлээстөлөгдсөнхохирлыгхасажнэхэмжлэлийншаардлагынхүрээндшүүгдэгчнараасгаргуулахсаналыггаргажбайна.”гэхдүгнэлтийг,

Шүүгдэгч*******ынөмгөөлөгчН.Буянжаргал“Өнөөдрийншүүххуралдаандшүүгдэгч*******ынөмгөөлөгчөөроролцожбайна.Хэргийгяллахболонцагаатгахнотлохбаримтыгцуглуулахажиллагаабүрэнхийгдэжчадаагүйбайна.Шүүгдэгч*******тяллахдүгнэлтүйлдэжирүүлсэнзүйлчлэлийнхувьдбүрэннотлогдоогүйбайна.Зүйлчлэлийгөөрчлөхболомжтойгэжүзэжбайна.Шинжээчэмчийндүгнэлтээсүзэхэдамьхохирогчосгожнасбарсангэдэг.Осгожнасбарсангэхдүгнэлтньшүүгдэгч*******ньЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн11дугаарзүйлдзаасанзаасанхүнийгсанаатайалахгэмтхэргийгүйлдсэнэсэх,амьхохирогчийгалахсэдэлзорилгобайгааэсэхасуудлыгмөрдөнбайцаалтыншатандтогтоогоогүйгэжүзэжбайна.Хүнийгсанаатайалахгэмтхэрэггэдэгньбусдынамьнасыгхохирооходчиглэсэнсанаатайүйлдэлюм.Шүүгдэгч*******ньхарилцанбиебиеэзодожгэмтээхявцдаануруунтусгазархутгалсан.Гэхдээшүүгдэгч*******ыгхутгалсангэхнотлохбаримтбайхгүй.Логикдүгнэлт,ынөөрийняриандээрүндэслэняллахдүгнэлтүйлдэжирүүлээдбайна.*******ньшүүххуралдааныявцадбитухайнүедархисогтууруулахундаанызүйлхэрэглэсэнбайсантулзаримүйлявдлыгбисанахгүйбайна.Магадгүйбиднийгунтажбайххоорондөөрхэннэгэнгэрторжтиймзүйлболсныгүгүйсгэхгүйгэжбайна.Гэхдээхүнийамьнасхохирчбид2хамгийнсүүлдхамтдаабайсанучраасбихутгалсангэхзүйлийгярьжбайгаа.*******ыгнүүрэнтусгазарбуюуэрүүнднэгудаахутгалсан.Дахиадхутгалахгэхэдньгараараахамгаалжгартаанэгудаахутгалуулсан.Харанхуйбайрандхоёулааунтажбайгааднэгзүйлсонсогдоодсэрэхэдөөдөөсньхүнхутгабарьжнүүрэнтусгазарньдайрахадхүнямарреакциүзүүлэхвэгэдэгталаарэнэбайдлыгхаргалзанүзэхньзүйтэйюм.Санаасэтгэлхүчтэйцочрондавчдахньзаналхийллийнулмаасцочрондавчдахболомжтойгэжхуульчилсан.*******ынхувьднүүрэнтусгазраанэгхутгалуулж,нүүрээхамгаалжбайгаадгарлуугаанэгхутгалуулахүедсанаасэтгэлхүчтэйцочрондавчдахуугэжбайна.Эрүүгийнхэрэгхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн34.14дүгээрзүйлийн14.2дахьхэсгийгбаримтланшүүгдэгч*******ынзүйлчлэлийгЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн10.2дугаарзүйлийн2дахьхэсэгтзааснаарзүйлчлэхболомжтойгэжүзэжбайна.Онцхаргисхэрцгийгээргэсэнзүйлчлэлээрбуруутгадаг.Олонтооныбуюуалах,алахынөмнөбуюуалахявцадшархүүсгэжөвтгөжшаналгасангэхзүйляллахдүгнэлтэдавагдсан.Олонтооныгэмтэлшархыгхэнучруулсангэдэгтулсыняллагчдүгнэлтдээдурдажбайна.Харилцанноцолдожзодолдожбайхявцдааунажширээмөргөсөн.Энэхүүширээмөргөсөнүйлдэлньынбуруутайүйлдэлэсэхийгнотолжтогтоогоогүйбайна.Олонтооныгэмтлийгучруулсангэдгийгшалгахболомжгүй.Бусдаастусламжүзүүлэхэдсаадболсныгмөндурддаг.Хэрхэняажоролдлогохийжсаадучруулсан,түүнийгтасланзогсоосонталаархэрэгтдүгнэлтбайхгүй.Өлсгөсөнгэдэгтбуузжигнэж,доорньясчанасангэжмэдүүлэгтээдурдсанбайдагбамөнхэргийнгазрынүзлэгийнтэмдэглэлдтусгагдсанбайдаг.Энэньөлсгөсөнюмшигхажуудньидэжбайсанюмшигярихньбодитбайдалднийцэхгүйбайна.Шинжээчийндүгнэлтэдамьхохирогчосгожнасбарсангэдэг.Тэгвэлосгохүйлдлийг*******хийсэнүүгэдэгхөнжилгудаснөмрүүлэхгүй,хамагхүйтэнгазраахэвтүүлжбайсануу,теннийгсалгаадөөрөөдаарахгүйбайнауугэхзэрэг.Теньньяагаадсалсанталааршүүгдэгч*******ньмэдүүлэгтээболоншүүххуралдаандээрэнэталаартайлбараахэлдэг.Теньсалсанбайсныгасаажөгөөдявсангэдэг.Үүндээрсанаасэтгэлхүчтэйцочрондавчидсангэхзүйлчлэлийгхэрэглэхболомжтой.Мөннасбарахыгньхүлээжнасбарсныдараацагдаадуудажбайгааньхэргийнбодитбайдалтайнийцэхгүйбайна.Олонтооныгэмтэлдээрхугацаадурдаагүйучраастэдгээролонтооныгэмтлийгучруулсангэхзүйлтогтоогдоогүй.Шүүхийншинжилгээнийтухайхуульдгэмтхэргийнулмаасхүнийсэтгэцэдучирсанхохирлыгтогтооногэжзаажөгсөнбайдаг.Дүгнэлтгаргахдаахаргалзахзүйлийг40.2-тзаасанбайдаг.Дүгнэлтгаргасанзүйлньхэрэгтбайхгүй.ИймучраасИргэнийнэхэмжлэлтэйхолбоотойнэхэмжлэлийгхангахүндэсбайхгүйбайна.Шүүгдэгч*******тяллахдүгнэлтүйлдэнирүүлсэндээрзүйлчлэхэдЭрүүгийнхэрэгхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн1.15дугаарзүйлийн15.2дахьхэсэгтзааснааршүүгдэгчидашигтайгааршийдвэрлэхбуюухөнгөрүүлэнзүйлчлэхболомжтой.”гэхдүгнэлтийг,

ШүүгдэгчЖ.Болбаатар,*******нарынөмгөөлөгчН.Мандах“Минийбиеөнөөдөршүүгдэгч*******,*******нарынөмгөөлөгчөөрөнөөдрийншүүххуралдаандоролцожбайна.Хэргийгшүүхэдшилжүүлсэнхүрээндхэлэлцэжбайна.Улсыняллагчньтаамаглалыншинжтэй2-3зүйлийгдурдажбайна.Амьхохирогчньшүүгдэгчийнямарбуруутайүйлдлээсболжнасбарсныгхөдөлбөргүйтогтоосонбайхёстой.Энэньөмгөөлөгчийнбишхуулийншаардлагабайна.Хоёрдугаартулсыняллагчийняллахдүгнэлтэдонцхаргисхэрцгийгээр,хохирогчийнбиеэхамгаалжчадахгүйбайгаагэжхүндрүүлсэнзүйлчлэлээроруулжиржбайна.Үүндээрулсыняллагчөөртэрхолгогдоогүйбайхүедхуулийгтайлбарлажбайна.Хуулийгтайлбарлахсубъектньулсындээдшүүхбайна.Тайлбарлахявцдаахэрэглэдэгэсвэлтайлбарлажхэрэглэдэггэххуульзүйн2үндсэнойлголтбайна.Тиймучраасулсыняллагчхэрэглэхэрхгүй.ЯмарбайдлаартодорхойлжбайнавэгэхээронцхаргисхэрцгийаргааргэхийгхуульдзаасанболонУлсынДээдшүүхийн2017онытогтоолдмөнзаасанбайдаг.Онцхаргисхэрцгийаргааргэхийгхэрэгжүүлжбуйбуюутүүнийгүйлдсэн,тухайнүйлдлийгтөлөвлөсөнбодсонтооцоолсонбайдаг.Мөнүрдагаврыгмэдэжбайгаагхэлнэ.Амьхохирогчийнбиедүүссэншинжээчийндүгнэлтээртодорхойлсонолонтоонышарх,хүндгэмтлүүдээстусдаагэхийгүүсгэжболно.Энэшинжхангагдажбайгааэсэхэдхариултшаардлагатай.Улсыняллагчэдгээршинжүүдньхэрэгтавагдсанямарбаримтаарнотлогдожбайгаагтодорхойлохёстой.Яллахдүгнэлтэдтиймүгбайхгүйбөгөөдхэрэгтавагдсанбаримтаарнотлогдохгүйбайна.Яллахдүгнэлтэдталийгаачийгөлсгөсөн,осгоосонгэжбайдаг.Онцхаргисхэрцгийгэдэгтөлсгөсөн,осгосонгэхүгбайдаг.Гэхдээтиймзүйлболсонэсэхийгхэрэгтавагдсанбаримтаархөдөлбөргүйтогтоохёстой.Эрүүгийнхэрэгхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн16.2дугаарзүйлийн2дахьхэсэгтзаасаннотолболзохихбайдлыгхэрэгтавагдсанбаримтаархөдөлбөргүйнотлохёстой.Яллахдүгнэлтийнүйлбаримтад30-ныөдрийгхүртэлтарчлаасангэдэгбашинжээчийндүгнэлтэдхэргийнгазрынүзлэгболохоосөмнөдорхаяж12цагийнөмнөамьхохирогчнасбарсанбайдаг.Гэтэлулсыняллагчтухайнцагхугацаанаасөмнөтарчлаасанмэтээряллахдүгнэлтэдбичигдэжбайна.Өнөөдөршүүгдэгчнарыггэмбуруутайдтооцволшүүхийншийтгэхтогтоолынүндэслэлболжбайгаанотлохбаримтхаанабайгааэсэхмөнтухайннотлохбаримтньхуульёснышаардлагахангасантүүнийгшүүхүнэлэхасуудаляригдажбайна.ГэрчЖавхлангийнмэдүүлэгхавтастхэргийн120-122дахьталдавагдсаныгяллахталааснотлохбаримтынхэмжээндяагаадүнэлжбайгааньяллахталдүнэлэхбололцоогүйбайна.УчирньМонголулсынҮндсэнхуулийн16.14дүгээрзүйлийн14дэххэсэгтзаасангэрбүлтөрөлсадныэсрэгмэдүүлэгөгөхгүйбайхэрхтэйгэхийгпрокурорзөрчижмэдүүлэгавсан.Шүүгдэгч*******ынтухайдбусдыгаюултайнөхцөлбайдалдорхих,тусламжүзүүлэхгүйбайх,энэнөхцөлбайдалхэрхэняажхэрэгжсэн,ямарнотлохбаримтаартогтоогдсонэсэхньмаргааныголасуудалюм.Цагдаагийнбайгууллагынтухайхуульньцагдаагийнерөнхийгазартмөрдөгддөгбайна.Улсыняллагчийнзүгээс2хэмхэмжээнийасуудаляригдажбайна.Цагдаагийналбахаагчёсзүйнзөрчилгаргасныгцагдаагийнерөнхийгазраасшалгажхурлаароржшийдвэрлэдэг.Энэбүтцийгтогтоохгүйгээряллахдүгнэлтэдтусгахёсгүйюм.*******ньцагдаагийналбахаагчхэдийчтухайнөдөрхуульдзаасанжирийниргэнийэрхтэйбайсан.Энэнөхцөлбайдалньүгүйсгэгдэжбайна.Дараагийнасуудалньамьхохирогчньүнэхээрамьбиеаюултайнөхцөлбайдалдбайсанэсэхийгтогтоосонбаримтбайхгүйбайна.Тиймучраастиймбайжмагадгүй,хэргийнүйлбаримтыгдалдалсангэхнөхцөлбайдалньамьбиеаюултайнөхцөлбайдалдбайхгэхойлголтоорняцаагдажбайна.Амьбиеаюултайнөхцөлбайдалдбайх,онцхаргисхэрцгийгээралахгэдэгньшалтгаантхолбообайна.Амьхохирогчтойюмярьжбайгааасуудалньулсыняллагчийняллахдүгнэлтэдбичижяллажбайгааньүгүйсгэгдэжбайна.Шинжээчболоншинжээчийнмэдүүлэгньзөрүүтэйбайна.Шүүгдэгч*******ынхувьдЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн10.1дүгээрзүйлийн2дэххэсгийн2.1,2.7дахьзаалтадзаасанньүгүйсгэгдэжбайна.Үүнийгулсыняллагчхэлэхдээөндөрнасныхүнучраасгэжхуультайлбарлажхэрэглэжбайна.Энээрхньхуулиарааболонпроцессорооулсыняллагчидолгогдоогүй.Зүйлчлэлийнхүрээндхүлээнавахболомжгүй.Хариншүүхэрххэмжээнийхүрээндхэрэгтавагдсаннотлохбаримтынхүрээндхэргийгхөнгөрүүлэнзүйлчлэхэрхтэй.”гэхдүгнэлтийг,

ШүүгдэгчЖ.Болбаатар,*******нарынөмгөөлөгчЭ.Нарангарав“Минийбиеөнөөдрийншүүххуралдаандшүүгдэгч*******,*******нарынөмгөөлөгчөөроролцожбайна.Шүүгдэгч*******ынхувьдөөрийнгэмбуруугхүлээнзөвшөөрчмаргахгүйбайгаа. Эрүүгийнхуулийнтусгайангийн10.2дугаарзүйлийн1дэххэсгийн2.7дахьзаалтадзаасанонцхаргисхэрцгийгээр,хохирогчийнбиеэхамгаалжчадахгүйэсхүлбаганасныжирэмсэнмэдсээрбайжалсангэхзүйлангитохирохгүйбайна.Яагаадгэвэлөмнө Эрүүгийнхуулийнтусгайангийн11дүгээрзүйлээрзүйлчлэгдэжБаянзүрхдүүргийнанханшатнышүүхэдшүүххуралдаанболжпрокурортбуцсан.Прокурорт2022оны6сарын27-ныөдөрбуцсанбайдаг.Хүналахгэмтхэрэгтолонтоонышархгэмтэлучруулсанбайна.Энэнөхцөлбайдалньамьхохирогчийгтарчлаанзовоосон,зовжзүдрэхбайдлаарбийболгосонхаргисхэрцгийшинжийгухамсарлаж,өөрийнүйлдлийнүрдагаврыгурьдчиланхаржхүссэнгэхнөхцөлүрдагаварбайхыгүгүйсгэхгүй.Энэбайдлыгтогтоожиргэсэнболохоосэнэбайдлааряллахгээгүй.Энэхэргээсхойшямарнэмэлтажиллагаахийсэнбайдаггэхээршүүгдэгч*******нь,Жавхлан,нарааснэмэлтмэдүүлэгавдаг.Мэдүүлгийнтухайднаанацаананьоруулснаасөөрзөрүүгүй.Нөгөөтэйгүүрхэргийнхарьяалалзөрчигдсөнбайнагэжсольсонбайдаг.“Мобиком”болон“Юнител”-ээстухайндугаарынорсонгарсандуудлагамэдээллийгавахгэсэнболовчмэдээлэлбайдаггүй.Энэхугацаандюугтогтоожяллажоржирсэнгэхэнэбайдалньтодорхойгүй.ОнцхаргисхэрцгийгэдэгтБуянжаргалөмгөөлөгчтэйсаналнэгбайна.Харсаарбайж,өлсгөжамьнасньхохирсонбишхариносголтоосүүдэннасбарсангэдэгтсаналнийлжбайна.Үхэлдхүргэсэншалтгаантхолбооньтарчлаасан,биеэхамгаалахчадваргүйгэдэгтосголтгэхньхоорондооямархолбоотойвэгэдгийгсудлахгүйгээряллахдүгнэлтүйлдсэнбайна.Иймучраас*******ыгэрүүгийнхуулийнтусгайангийн10.1дүгээрзүйлийн1дэххэсэгтзааснаарзүйлчлэхболомжтой.Шүүхшинжилгээнийүндэснийхүрээлэнгийнхэдхэдэндүгнэлтгарсанбайдаг.2022оны2сарын25-ныөдрийн591дүгээршинжээчийндүгнэлтэдамьхохирогчидхийсэнхувцасныүзлэгбайдаг.Өмсөжявсанхарфутболкболонхаркуртикдээрхутганышархорсонэсэхдээрцуснытолбобайгаахарагддаггүй.Битүүгэмтэлбуюудоторцусалдсанбайхболомжтой.Шинжилгээнийхувьдцээжнийхөндийрүү480граммцусалдсан,170граммбүлгэмүүссэнбайдаг.Үүнээсилүүбайдлаарлитргаранцусалдахадхүнийухаансамуурч,ухааналдахбайдалүүснэ.Гадагшаацусалдсанэсэхийгхэрхэняажтогтоожбайнавэ?хэрэгхянаншийдвэрлэхажиллагааныявцадБуянжаргалөмгөөлөгчхэлэхдээ2дугаарбүлгийнцустай амьхохирогчболоншүүгдэгчнарынялгааггаргуулахталаарудаадараахүсэлтгаргасанболовчэнэбайдлуудньтогтоогдоогүй.Шүүгдэгч*******ынхувьдалахсэдэлбайгаагүй,Биөөрийгөөзүсэгдсэнгэжбодсон.Амьхохирогчийгтиймбайдалтайбайсныгмэдээгүй.Надаасихцусгарсангэхбайдлаархэлжбайна.Энэбайдлуудыгтогтоогоогүйтохиолдолдшүүгдэгчээрашигтайбайдлааршийдүүлэхбүрэнболомжтой.Шүүгдэгч*******ньЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн15.2дугаарзүйлийн2.2дахьхэсэгтзаасанхүнийгаюултайбайдалдорхисонгэжбайна.Захиргааныхэмхэмжээнийактаднийцүүлэнгаргасанхуулийгбиелүүлээгүйгэжяллахдүгнэлтэдбуруутгаадбайна.ЗахиргааныхэмхэмжээнийактгэдэгньЦагдаагийналбанытухайхуульболжбайна.Цагдаагийналбанытухайхуульдбуруутгажбайгаазүйлангинь59.4дүгээрзүйлдзаасанбайдаг.Тухайнүед*******ыгалбанүүргээбиелүүлэхийгшаардсанбайдаг.Цагдаагийналбаныёсзүйндүрмийгзөрчсөнэсэхасуудлыгхариуцсанцагдаагийнхэвжурамхариуцсандаргатодорхойлно.Тухайнасуудалньтогтоогдохгүйбайхтулёсзүйнзөрчилгаргасангэхньүндэслэлгүйбайна.*******ынтухайдөглөөньирээдүдээсхойшявсангэхасуудаляригдажбайна.Гэтэлүдээсхойшньявсныдараатүүнээсхойширсэнгэрчхэлэхдээхөлөөсбарьсан,босожсуусангэхбайдлуудыгхэлдэг.Шүүхшинжилгээнийүндэснийхүрээлэнгээсдурдажбайгаашинжээчийндүгнэлтээсхарахадурагдалгэмтэлтэйбайгаахувцасдээрхцуснытолбогэсэнзүйлбайхгүй.Тиймучраасхүндээшээхараадхэвтэжбайхадцусгарааднэвчсэнэсэхийгхарааддүгнэхболомжгүй.Гэмтхэрэггарахсэдэлшалтгааныгальальталаасаахаржүзэхбайжгэжүзэжбайна.Иймучраасамьбиеаюултайбайдалдорхисонгэдэгньмэдэхболомжтойбайсанэсэхээсхамаарна.Хүнийгамьбиеаюултайбайдалдбайсанэсэхийгмэдсэнэсэхийгтодорхойлно.Энэньсубьектившинжчанарбайсанэсэхийгдүгнэнэ.Өмгөөлөгчнарынзүгээсшүүгдэгч*******ньэнэбайдалдбайгаагүйбайхтулцагаатгахбайрсууринаасоролцожбайна.Хохиролтөлбөрийнтухайднотлохбаримтынхүрээндөөрийнүйлчлүүлэгчийнэрхашгийнхүрээндярьжбайна.Сэтгэлсанааныхохиролгэдэгньхүнийсэтгэцэдучирсанхорхохирлыгарилгахнөхөнтөлөхтөлбөрийнаргачлалыгмөрдөжбайна.Үүнийтулдзаавалшүүхшинжилгээнийүндэснийхүрээлэнгээртогтоолгосонбайххэрэгтэй.Хөдөлмөрийнхөлснийдоодхэмжээбуюу550.000төгрөгийг150дахинүржүүлсэнхэмжээгээртогтооногэжбайна.Энэнь5дугаарзэрэгбуюухөдөлмөрийнчадварын35-100хувийналдангидорсонбайхшаардлагатай.Гэтэлэнэбайдалньтогтоогдохгүйбайхтулсэтгэлсанааны82.500.000төгрөгийггаргаххуульзүйнүндэслэлгүйбайна. Өмгөөлөгчийнхуульзүйнгэрээнд2022оны6сарын15-ныөдөр1.000.000төгрөгийнгэрээбайгуулж,дахин3.000.000төгрөгийнгэрээбайгуулсан.Энэбайгуулсангэрээнийальгэрээгүнэнгэжүзэхвэ,мөнөмгөөлөгчавахньхохирогчийнэрхийнасуудалучраасэнэньхангагдахэсэхасуудаляригдажбайна.Биднийхувьдбуянытөлбөрболох5.660.000төгрөгийнөгсөн.Тэгвэлсая8.695.000төгрөгийннотлохбаримтуудбайна.Үүндламдөгсөн,номуншуулсангэхмэтбайна.Дансныхуулгабусадзүйлээрнотлогдохгүйбайхтулугтөлбөрийгнотлохбаримтынхэмжээндгаргуулжбусдыгньиргэнийжурмаарнэхэмжлэхболомжтой.Прокурорынзүгээсхүнийсэтгэцэдучирсанхорхохирлыгямарбаримтүндэслэнгаргахыгтайлбарланагэжбодожбайна.”гэхдүгнэлтийг,

ХохирогчийнхуульёснытөлөөлөгчийнөмгөөлөгчГ.Бадамханд“Шүүгдэгч*******,*******нарынтухайдЭрүүгийнхэрэгхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн16.2дугаарзүйлийн2дахьхэсэгтзаасаннөхцөлбайдлуудбүрэнтогтоогдожбайнагэжүзэжбайна.Цээжрүүнэвтэрсэнхүндгэмтэл,тархиндучирсанхүндгэмтэл,бусадгэмтлүүдийгучруулсанболохньшүүгдэгч*******ынидэвхтэйүйлдлээручирсанболохньтогтоогдожбайна.Хэрэгтавагдсаннотлохбаримт,шинжээчийндүгнэлт,гэрчүүдийнмэдүүлгээрбүрэннотлогдожбайна.Шүүгдэгч*******ньамьхохирогчийгөндөрнастай,хөгжлийнбэрхшээлтэйгмэдсээрбайжгэмтлийгучруулсан.Эсүйлдэхүйгээрилтбосохчадваргүй,үгхэлэхчадваргүйболсонхүнийгямарчтусламжүзүүлэхгүй,цагдааболонэмнэлгийнбайгууллагадмэдээлэхгүй,өөртньхолбогдолтойбусадхүмүүстмэдээлэхгүйхэвтүүлжбайлгасан.Өөрөөрхэлбэлнөмөрчдулаалахзүйлгүй,шархыгньбоосонзүйлгүйгээросгохбайдалдхүргэжтарчлаанзовоосоншинжбайдалньхавтастхэрэгтавагдсаннотлохбаримтаарбүрэнтогтоогдожбайна.Энэбайдлаасхарахадолонтоонышархгэмтлийгучруулсан,илтгэмтэлбайхадтуслахгүйдотуурцусалдажосгохбайдалдхүргэж29-30-ныөдрүүдэднасбараххүртэлньбайлгасанбайна.Улсыняллагчүнэнзөвзүйлчилсэнбайнагэжүзэжбайна.Онцхаргисхэрцгийгээр,биеэхамгаалжчадахгүйгмэдсээрбайжхийсэнгэхүйлдэлэсүйлдэхүйгээрдүгнэжбайна.Шүүгдэгч*******ынтухайдхэргийнгазарточиж7-8цагийнхугацаандбайсан.Энэхугацаандамьхохирогчньзаримдаашаландээр,орондээр,юмнөмөрччадахгүй,үгхэлжчадахгүйбайдалтайбайсан.Тусламжүйлчилгээүзүүлээгүйгэдэгньхэрэгтавагдсаннотлохбаримтаартогтоогдожбайна.ГэрчЖавхлан,ынтухайдүйлдлийнхувьдшүүгдэгчЖ,Жавзандуламтайтөстэйбайна.Шүүгдэгч*******ынүйлдэлньбүрэнтогтоогдсонгэжүзэжбайна.Шүүгдэгч*******ыгЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн10.1дүгээрзүйлийн2дахьхэсгийн2.1,2.7дахьзаалт,шүүгдэгч*******дЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн15.2дугаарзүйлийн2дахьхэсгийн2.2дахьзаалтаарзүйлчилсэняллахдүгнэлтүндэстэйбайнагэждүгнэжбайна.Хохирлынтухайднийт99.855.000төгрөгийгнэхэмжилж,үүнээс5.666.000төгрөгийгтөлжбарагдуулж,94.195.000төгрөгийгнэхэмжилжбайна.СэтгэлсанааныхохирлынтухайдЭрүүлмэндийнсайд,Хуульзүйнсайдынхамтарсантушаалгарчжурамбатлагдсан.Тухайнжурмын2.5дахьзаалтадШүүхшинжилгээнийтухайхуулийн40.1дүгээрзүйлийн1дэххэсэгтзаасангэмтхэргийнулмааснасбарсанболхохирогчоосучирсангэрбүлийнгишүүдийнсэтгэцэдучирсанхохирлыгИргэнийхуулийн511дүгээрзүйлийн4,5дахьзаалтадзаасныдагууарилгана.Тусхуульдзаасныдагуугэмтхэргийнулмаасхохирогчнасбарсанболтүүнийгэрбүлийнгишүүдийнсэтгэцэдучирсангэмхорыгарилгах,хөдөлмөрийнхөлснийдоодхэмжээг150дахиннэмэгдүүлсэнтэйтэнцэхэсхүлнасбарсанхүнийнасхүнамындундажнаслалтынзөрүү,хөдөлмөрийнхөлснийдоодхэмжээг5дахиннэмэгдүүлсэнтэйтэнцэххэмжээниймөнгөнтөгрөгтүржүүлэнхохирогчидальашигтайгааршүүхтогтооногэсэнбайдаг.Биднийзүгээсхөдөлмөрийнхөлснийдоодхэмжээг150дахиннэмэгдүүлсэнхэмжээгээрнэхэмжилж82.500.000төгрөгийгнэхэмжилсэн.Нэхэмжилжбуйхохиролтөлбөрийгдэмжижбайна.”гэхдүгнэлтийгтустусгаргажмэтгэлцэв.

Иргэдийнтөлөөлөгчнарнь“гэмбуруутай”гэхдүгнэлтийггаргасанболно.

Үйлбаримтынталаархдүгнэлт:

Эрүүгийнхэрэгхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн1.7дугаарзүйлийн3дахьхэсэгтзаасан“шүүххэргийнбодитбайдлыгталуудынмэтгэлцээнийүндсэндээртогтооно”гэсэнзарчмынудирдлагаболгоншүүххуралдаандшинжлэнсудалсанболонхэрэгтцугларсандээрхнотлохбаримтуудыгүндэслэндүгнэвэл:

2022оны01дүгээрсарын28-ны18цагийнүед*******,*******нарньуулзаж,*******,*******одархисогтууруулахундаанызүйлхэрэглэж,ахуйнхүрээндархидансогтуурчээ.

Улмаар*******,*******нарньхувийнтаарамжгүйхарилцааүүсгэнхарилцанбиебиедээгэмтэлучруулсанболохнь:

ШүүхийншинжилгээнийҮндэснийхүрээлэнгийншинжээчийн2022оны02дугаарсарын08-ныөдрийн2456дугаардүгнэлтээр*******т“эрүүнийбрауунталдхатгагдсаншарх,шархорчмынцусхуралт,зөөлөнэдийнняцрал,баруунсарвууныгаднагадаргуунхатгагдсаншарх,зулгаралт,цээжбаруунмөр,нуруу,баруунтохойндзулгаралт”гэмтэл,

ШүүхийншинжилгээнийҮндэснийхүрээлэнгийншинжээчийн2022оны02дугаарсарын24-нийөдрийн481дугаардүгнэлтээрамьхохирогч*******д:“нурууныаргадаргуугаарцээжнийхөндийрүүнэвтэрсэншарх,цээжнийхөндийншархныцусалдалт/175грцусанбүлэн,480млшингэнцус/,дагзныясныцөмөрсөнхугарал,ихтархиныдухныдэлбэнгийнаалзанхальсандоорхголомтлогцусхарвалт,духныхуйхныдоторгадаргуунцусхуралт,дух,дагзныхуйх,баруунчихнийзүсэгдсэншарх,баруунхөмсөгнийзулгаралт,дагзныхуйхнышарх,нуруунызулгаралт,нуруу,баруунөгзөг,хоёртохой,зуүнгарынядамхуруу,барууншуу,зүүнсуга,баруунхөлийншагайнзулгаралт,зүүншилбэнийцусхуралтгэмтэл”тустустогтоогджээ.

Цаашлаад2022оны01дүгээрсарын29-нийөдөр*******ындүүНийтийнхэвжурамхамгаалахОлоннийтийнаюулгүйбайдалхангахалбаныШүүхшүүгчийнаюулгүйбайдалхангаххэлтсийнчиглэлийнахлахбайцаагч,цагдаагийнахмад**************тайхолбогдожболсонхэргийнүйлбаримтынталаармэдэж,*******,*******оданхочиход*******ынгэрньундуйсундуйболсон,ордэрньцусболсон,*******цустайорондээрхэвтэжбайсанзэргийгхарааддүү,нарыгдуудаж,харинЦагдаагийнбайгууллага,Нийслэлийнтүргэнтусламжийнтөвддуудлага,мэдээлэлөгөөгүйбайна.

Ингээд2022оны01дүгээрсарын30-ныөдөр*******ньнамхэмийнерөнхийүйлчлэлийнулмаасосгожнасбаржээ.

МөнШүүхийншинжилгээнийҮндэснийхүрээлэнгийншинжээчийн2023оны01дүгээрсарын11-нийөдрийн77дугаар:“...ДҮГНЭЛТ...2.Цээжнийхөндийрүүнэвтэрсэншархнаасцусалдаж,цээжнийхөндийнцусхуралдсанньэргэлдэхцусныхэмжээгбууруулжхүйтэнхэтмэдрэгбайдлыгихэсгэхзамааросголтоднөлөөлсөнбайна.3.Хүйтэндхэтмэдрэгбайдлыгихэсгэдэгхүчинзүйлдшарх,цусалдалтуудхамаарна.Иймддээрхшарх,цусалдалтбиеийнерөнхийхэмбуурахаднөлөөлсөн.”гэжээ.

ШинжээчэмчН.Энхцолмонмөрдөншалгахажиллагаанд“...үхлийншалтгааныхувьдосголтбайсанбөгөөдүүндньхутганышархбуюугэмтэлнөлөөлсөнбайна.Амьхохирогч*******ньхутганышархавсныдараацагалдалгүйэмнэлгийнтусламжавсанболамьнасаврагдахболомжтойбайсан...”гэжмэдүүлжээ.

Эрүүгийнхэрэгхянаншийдвэрлэхтухайхуульдзаасанүндэслэл,журмындагуухэрэгтцуглуулжбэхжүүлсэннотлохбаримтуудаардээрхүйлбаримтнэгмөр,ямарнэгэнэргэлзээгүй,нотолболзохихзүйлбүрэнхангалттайтогтоогдсонбайна.

Эрхзүйндүгнэлт

Эрүүгийнхуулийнерөнхийангийн2.1дүгээрзүйлдзааснаарЭрүүгийнхуулийнтусгайангидзаасаннийгэмдаюултайгэмбуруутайүйлдэл,эсүйлдэхүйгболонмөнхуулийнтусгайангидзаасантохиолдолдгэмбуруутайүйлдэл,эсүйлдэхүйнулмаасхохирол,хоруршигучирсныггэмтхэрэгттооцдог.

БаянзүрхдүүргийнПрокурорынгазрынхяналтынпрокуророос*******ыгЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн10.1дүгээрзүйлийн2дахьхэсгийн2.1,2.7дахьзаалтадзааснаар,*******ыгЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн15.2дугаарзүйлийн2дахьхэсгийн2.2дахьзаалтадзааснаарзүйлчилж,яллахдүгнэлтүйлдэжхэргийгшүүхэдшилжүүлсэнбайна.

Эрүүгийнхэрэгхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн34.14дүгээрзүйлийн2дахьхэсэгтзааснаарБаянзүрхдүүргийнПрокурорынгазрынхяналтынпрокуророос*******ыгЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн10.1дүгээрзүйлийн2дахьхэсгийн2.1,2.7дахьзаалтадзаасангэмтхэрэгтхолбогдууланзүйлчлэнирүүлснийгЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн11.1дүгээрзүйлийн2дахьхэсгийн2.1,2.4,2.5дахьзаалтадзааснаархөнгөрүүлэнөөрчлөхньзүйтэйгэжшүүхбүрэлдэхүүнүзэв.

“Хүнийгалах”,“Хүндгэмтэлучруулсныулмаасхохирогчнасбарах”гэмтхэргийнхоорондньхарьцуулж,ялганзүйлчлэхдээгэмтэтгээдийнүйлдэлдээболонхоруршигтхандсансэтгэхүйнхарьцаабуюусанаазорилго,мөнхохирогчуггэмтлийнулмаасүхэлдхүрсэн,эсхүлуггэмтлээсшалтгааланбусадхүндрэлүүсчнасбарсанзэрэгнөхцлүүдийгнарийвчлантогтоождүгнэлтөгснийэцэстхэргийнзүйлчлэлийгтогтоохучиртай.[1]

2022оны01дүгээрсарын28-ныөдөр*******,*******нарньархисогтууруулахундаанызүйлхэрэглэж,хоорондоомаргалдажзодолдсонбайхбөгөөдшүүгдэгч*******ньзодолдохявцдаахохирогч*******ыбиедхутгаарцээжнийхөндийрүүнэвтэрсэншархгэмтэлучруулсанболохньхэрэгтцугларсаннотлохбаримтуудаарнотлогдонтогтоогдсон.

ШүүхийншинжилгээнийҮндэснийхүрээлэнгийншинжээчийн2022оны02дугаарсарын24-нийөдрийн481дугаардүгнэлтээр“...Талийгаачньнамхэмийнерөнхийүйлчлэлийнулмаасосгожнасбаржээ.Цээжнийхөндийрүүнэвтэрсэншарх,цээжнийхөндийнцусхуралдалтгэмтэлньосгожнасбарахаднөлөөлсөнбайна....2022оны01дүгээрсарын30-ныөдрийн17:20минутынцогцсынүзлэгээрнасбараад12-14цагорчимболсонбайна”гэсэн.(1дүгээрхавтастхэргийн214-226дугаархуудас),

ШүүхийншинжилгээнийҮндэснийхүрээлэнгийншинжээчийн2023оны01дүгээрсарын11-нийөдрийн77дугаардүгнэлтээр“...2.Цээжнийхөндийрүүнэвтэрсэншархнаасцусалдаж,цээжнийхөндийнцусхуралдсанньэргэлдэхцусныхэмжээгбууруулжхүйтэнхэтмэдрэгбайдлыгихэсгэхзамааросголтоднөлөөлсөнбайна.3.Хүйтэндхэтмэдрэгбайдлыгихэсгэдэгхүчинзүйлдшарх,цусалдалтуудхамаарна.Иймддээрхшарх,цусалдалтбиеийнерөнхийхэмбуурахаднөлөөлсөн”гэжээ(2дугаархавтастхэргийн207-211дүгээрхуудас),

МөншинжээчэмчН.Энхцолмонгийнмөрдөншалгахажиллагаандөгсөнмэдүүлэгтээ:“...үхлийншалтгааныхувьдосголтбайсанбөгөөдүүндньхутганышархбуюугэмтэлнөлөөлсөнбайна.Амьхохирогч*******ньхутганышархавсныдараацагалдалгүйэмнэлгийнтусламжавсанболамьнасаврагдахболомжтойбайсан...”(1дүгээрхавтастхэргийн247-249дүгээрхуудас),

шүүххуралдаандөгсөнмэдүүлэгтээ:“...Хүнийамьнасньхэдэнцаг,минут,секунд,долиорхэмжигдэжбайдаг.Хэдийчинэээмнэлгийнтусламжхурданавбаламьнасаврагдахмагадлалнэмэгдэнэ....Ерөнхийучирсангэмтэлэмчлэгдсэнтохиолдолдамьнасаврагдахболомжтойбайсан.Альальньнөлөөлжбайна....Тиймучраасбидүгнэлтдээрээосгожнасбарахадэдгээргэмтлүүднөлөөлсөнбайнагэжүзэжбайгаа”гэжтустусмэдүүлсэн.

Дээрхшинжээчдийндүгнэлт,шинжээчэмчнарынмэдүүлэгзэргээсүзэхэдамьхохирогчийнүхлийншалтгаанньнамхэмийнерөнхийүйлчлэлийнулмаасосгожнасбарсанбайхбаосголтодхутганышархнөлөөлсөнгэхбөгөөдцагалдалгүйэмнэлгийнтусламжавсанболамьнасаврагдахболомжтойбайсанбайна.

Тогтоогдсонүйлбаримтаарамьхохирогчньэмнэлэгийнтусламжүйлчилгээаваагүйудсаныулмаасосгожнасбарсан.

Түүнчлэншүүгдэгч*******,амьхохирогч*******нарүлялихзүйлээрхоорондоомаргалдаж,зодолдсонбайхбөгөөдшүүгдэгч*******ынхувьдамьхохирогч*******ыгшуудсанаатайгаарамьнасыгхохирохсанаа,зорилгобайгаагүйгэжүзэв.

Шүүгдэгч*******ынамьхохирогч*******дучруулсангэмтэлньшуудтүүнийамьнасандхүрээгүйбайхбөгөөдэмнэлэгийнтусламжүйлчилгээгцагалдалгүйаваагүйнулмаасогсожнарбарсан.

ИймдхэргийнзүйлчлэлийгЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн11.1дүгээрзүйлийн2дахьхэсгийн2.1,2.4,2.5дахьзаалтадзааснаархөнгөрүүлэнөөрчлөхньхуульзүйнүндэслэлтэйгэжшүүхбүрэлдэхүүнүзлээ.

Эрүүгийнхуулийнтусгайангийн11.1дүгээрзүйлд“Хүнийэрүүлмэндэдхүндхохиролсанаатайучруулах”гэмтхэргийнүндсэншинжийгхуульчилсанба2дахьхэсгийн2.1,2.4,2.5дахьхэсэгт“энэхуулийн10.1дүгээрзүйлийн2дахьхэсэгтзаасанхүндрүүлэхнөхцөлбайдалтайгаарбуюу10.1дүгээрзүйлийн2дахьхэсгийн2.1-д“онцхаргисхэрцгийгээр”,2дахьхэсгийн2.7-д“хохирогчийнбиеэхамгаалжчадахгүйболохыгмэдсээрбайж”,“зэвсэг,тусгайланбэлтгэсэнзэвсгийнчанартайзүйлхэрэглэсэн”,“энэгэмтхэргийнулмаасхохирогчнасбарсан”болгэжуггэмтхэргийнхүндрүүлэхшинжийгзаажөгчээ.

Хүнийэрхийнтүгээмэлтунхаглалын3дугаарзүйлд“хүнбүрамьдявах,эрхчөлөөтэйбайх,халдашгүйдарханбайхэрхтэй”,МонголУлсынҮндсэнхуулийнарванхоёрдугаарзүйлийн13дахьхэсэгт“Халдашгүй,чөлөөтэйбайхэрхтэй”гэжтустусзааж,хүнийэрүүлмэндийнхалдашгүйбайдлыгбаталгаажуулсан.

Шүүгдэгч*******ньхохирогчийгхутгалсанньхохирогчийнМонголУлсынҮндсэнхууль,Эрүүгийнхуулиархамгаалагдсанхүнийэрүүлмэндийнхалдашгүйбайдалдхалдсанидэвхтэйүйлдэлбөгөөдшүүгдэгчньөөрийнүйлдлийннийгэмдаюултайшинжчанарыгухамсарлаж,түүнийгхүсэжүйлдсэн,хохирол,хоруршигтзориудхүргэсэнтулЭрүүгийнхуулийнерөнхийангийн2.3дугаарзүйлийн2дахьхэсэгтзааснааргэмбуруугийнсанаатайхэлбэртэйбайна.

Амьхохирогч*******дШүүхийншинжилгээнийҮндэснийхүрээлэнгийншинжээчийн2022оны02дугаарсарын24-нийөдрийн481дугаардүгнэлтээр“нурууныаргадаргуугаарцээжнийхөндийрүүнэвтэрсэншарх,цээжнийхөндийншархныцусалдалт/175грцусанбүлэн,480млшингэнцус/,дагзныясныцөмөрсөнхугарал,ихтархиныдухныдэлбэнгийнаалзанхальсандоорхголомтлогцусхарвалт,духныхуйхныдоторгадаргуунцусхуралт,дух,дагзныхуйх,баруунчихнийзүсэгдсэншарх,баруунхөмсөгнийзулгаралт,дагзныхуйхнышарх,нуруунызулгаралт,нуруу,баруунөгзөг,хоёртохой,зуүнгарынядамхуруу,барууншуу,зүүнсуга,баруунхөлийншагайнзулгаралт,зүүншилбэнийцусхуралтгэмтэл”гэмтэлтогтоогдсонбайхбөгөөддээрхцээжнийхөндийрүүнэвтэрсэншарх,цээжнийхөндийнцусхуралдалт,дагзныясныцөмөрсөнхугаралгэмтэлньучрахүедээамьнасандаюултайгэмтлийнзэрэг тогтоохжурмын3.1.2,3.1.11-дзаасанхүндамьнасандаюултайгэмтлийнхүндзэрэгтхамаарчбайхтулхохирогчийнэрүүлмэндэдхүндхохиролучирсангэжүзэххуульзүйнүндэслэлтэй.

“Онцхаргисхэрцгийгээр”гэжолонтоонышархгэмтэлүүсгэжөвтгөншаналгасан,тарчилганзовоосон,учруулсангэмтлийнулмаасзовжзүдрэхээрбайдалбийболгож,гэмтэтгээдөөрийнсонгосонаргынхаахаргисхэрцгийшинжийгухамсарлаж,өөрийнүйлдлийнхаргисхэрцгийүрдагаврыгурьдчиланхарж,хүсэжсанаатайгаарүйлдсэнбайхыг,

“Хохирогчийгбиеэхамгаалжчадахгүйболохыгмэдсээрбайж”гэжхохирогчөөрийгөөхамгаалахчадваргүйбайсныггэмтэтгээдухамсарланмэдсэнбайхаасгаднабиеийнхөгжлөөрилтэдсулдорой,эсвэлхүчтэймансуурсан,согтуурсанболонбусадшалтгаанаарөөрийгөөхамгаалах,хянахчадваргүйболсонбайхыгтустусойлгодог.

Эрүүгийнхуулийнтусгайангийн11.1дүгээрзүйлийнТайлбарт:“-Энэхуульдзаасан“зэвсэг,тусгайланбэлтгэсэнзэвсгийнчанартайзүйл”гэжижбүрдэл,бүтцийнхувьдаливаабиетийгустгах,гэмтээх,биехамгаалах,дохиоөгөхзориулалттайэдзүйл,тоногтөхөөрөмж,хэрэгслийгхамааруулжойлгоно.

Зэвсэгньгалт,хүйтэн,хийн,үйлдвэрийн,гархийцийнальньчбайжболно.“Тусгайланбэлтгэсэнзэвсгийнчанартайзүйл”гэжхүнийбиедгэмтэл,эдхөрөнгөдхохиролучруулахаартусгайланбэлтгэсэн,засажтохируулсанхүйтэнзэвсэг,галтзэвсэг,эдзүйл,хэрэгслийгойлгоно”гэжээ.

“Хутга”ньбүтцийнхувьдаливаабиетийгустгах,гэмтээхзориулалттайбахүйтэнзэвсэгтхамаарахтулшүүгдэгч*******ньхохирогч*******дзэвсэгхэрэглэж,эрүүлмэндэдньхүндхохиролучруулсангэжүзнэ.

Шүүгдэгчньамьхохирогчийнбиеднурууныаргадаргуугаарцээжнийхөндийрүүнэвтэрсэншарх,цээжнийхөндийншархныцусалдалт/175грцусанбүлэн,480млшингэнцус/,дагзныясныцөмөрсөнхугарал,ихтархиныдухныдэлбэнгийнаалзанхальсандоорхголомтлогцусхарвалт,духныхуйхныдоторгадаргуунцусхуралт,дух,дагзныхуйх,баруунчихнийзүсэгдсэншарх,баруунхөмсөгнийзулгаралт,дагзныхуйхнышарх,нуруунызулгаралт,нуруу,баруунөгзөг,хоёртохой,зуүнгарынядамхуруу,барууншуу,зүүнсуга,баруунхөлийншагайнзулгаралт,зүүншилбэнийцусхуралтбүхийолонтооныгэмтэлучруулжамьнасыгхохироосонбайгаань“онцхаргисхэрцгийгээр”гэххүндрүүлэхшинжийгхангажбайна.

МөнАхмаднастнытухайхуулийн3дугаарзүйлийн3.1-д“...60,түүнээсдээшнастайэрэгтэй...”тусхуулийнүйлчлэлдхамаарахаарзаасанбайхбөгөөдамьхохирогчньгэмтхэрэгүйлдэгдэхүед64настайбайсанбайхтултүүнийгахмаднастангэжүзнэ.

Амьхохирогчньахмаднастан,шүүгдэгчээсбиеэржижигбуюубиеийнхарьцаазэргээсүзэхэдхохирогчньбиехамгаалахчадваргүйбайсанбайхбөгөөдшүүгдэгчньугбайдлыгмэдсээрбайжбиедньхалдсанбайхтул“хохирогчийнбиеэхамгаалжчадахгүйболохыгмэдсээрбайж”гэхшинжийгхангажбайнагэжүзлээ.

Шүүгдэгч*******ньхохирогч*******ыгхутгалсангэмтүйлдлийнулмаасхохирогчийнэрүүлмэндэдхүндхохиролучирсан,шүүгдэгчийнгэмбуруутайсанаатайүйлдэл,хохирогчидучирсанхүндхохиролхоёрынхоорондшалтгаанхолбоотойбайна.

Иймдшүүгдэгч*******ынүйлдлийгЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн11.1дүгээрзүйлийн2дахьхэсгийн2.1,2.4,2.5дахьзаалтадзааснаар“Хүнийэрүүлмэндэдхүндхохиролсанаатайучруулах”гэмтхэргийг“онцхаргисхэрцгийгээр”,“хохирогчийнбиеэхамгаалжчадахгүйболохыгмэдсээрбайж”,“зэвсэгхэрэглэж”,“уггэмтхэргийнулмаасхохирогчнасбарсан”гэххүндрүүлэхнөхцөлбайдалтайгаарүйлдсэнгэмбуруутайдтооцоххуульзүйнүндэслэлтэйбайнагэжшүүхбүрэлдэхүүндүгнэв.

Аюулгүйбайдалдорхих,тусламжүзүүлэхгүйбайхгэмтхэргийнталаар:

Эрүүгийнхуулийнтусгайангийн15.2дугаарзүйлийн1дэххэсэгт“Баганасныхүүхэд,өндөрнастай,хөгжлийнбэрхшээлтэй,бэртэлгэмтэлтэй,өвчнийулмаасбусдынтуслалцаа,асрамжшаардлагатайхүнийамьнас,эрүүлмэндэдаюулучирсаннөхцөлдхууль,түүнднийцүүлэнгаргасанзахиргааныхэмхэмжээнийакт,хэлцэл,эсхүлхарилцанитгэлцлээрхүлээсэнтусламжүзүүлэх,асранхамгаалахүүргээзориудбиелүүлээгүйорхисныулмаасхохирогчийнэрүүлмэндэдхүндэвтэрхохиролучирсан”гэжгэмтхэргийнүндсэншинжийгзааж,2дахьхэсгийн2.2дахьзаалтад“хохирогчнасбарсанбол”гэжхүндрүүлэхшинжийгзаажээ.

Дээрх“...бэртэлгэмтэлтэй,өвчнийулмаасбусдынтуслалцаа,асрамжшаардлагатайхүнийамьнас,эрүүлмэндэдаюулучирсаннөхцөлдхууль,түүнднийцүүлэнгаргасанзахиргааныхэмхэмжээнийакт,хэлцэл,эсхүлхарилцанитгэлцлээрхүлээсэнтусламжүзүүлэх,асранхамгаалахүүргээзориудбиелүүлээгүйорхисныулмааснасбарсанбол”гэххүндрүүлэхшинжнь“үүргээзориудбиелүүлээгүй”эсүйлдэхүйньхохирогчийнүхэлтэйшуудшалтгаантхолбоотойбайхаартустусхуульчлагдсан.

Хэрэггарсанхугацаанд*******ньНийтийнхэвжурамхамгаалахОлоннийтийнаюулгүйбайдалхангахалбаныШүүхшүүгчийнаюулгүйбайдалхангаххэлтсийнчиглэлийнахлахбайцаагч,цагдаагийнахмадажилтайбуюухууль,түүнднийцүүлэнгаргасанзахиргааныхэмхэмжээнийактаарүүрэгхүлээсэнэтгээдболох“цагдаагийналбахаагч”байна.

Цагдаагийналбантухайхуулийн10дугаарзүйлийн10.1.2дахьзаалтад"...гэмтхэрэгүйлдэхээрбэлтгэж,завдажбайгаатухаймэдээллийгхүлээжавах,бүртгэх,олзлох,цуглуулах,олжавмагцтасланзогсоох,учирчболоххорхохирлыггаргуулахгүй,нэмэгдүүлэхгүйбайхаргахэмжээавах,гэмтхэргийгилрүүлэх...”Цагдаагийнбайгууллагагэмтхэрэгтэйтэмцэхчигүүрэгтэй.

Цагдаагийнерөнхийгазрындаргын2022оны6дугаарсарын29-нийөдрийнА201дугаартайтушаалаарбатлагдсан“Цагдаагийналбахаагчийнёсзүйндүрэм”-ийн2.2.Цагдаагийналбахаагчхүнийэрх,эрхчөлөөгхүндэтгэх,тэгшбайдлыгхангахзарчмынхүрээнддагажмөрдөхёсзүйнхэмхэмжээ;

2.2.9.албахаагчньгэмтхэрэг,зөрчилзолгүйтохиолдлоосхохирсонболонбиеэхамгаалжчадахгүйөөрбусадбайдлаарамьнасньаюултайбайгааиргэндхүнлэгэнэрэнгүйхандаж,юуныөмнөэмчийнөмнөхтусламжүзүүлэхёстойбөгөөдсаатуулагдсанхүмүүсийнэрүүлмэндийгбүрэнхамгаалах,шаардлагатайтохиолдолдэмнэлгийнтусламжүзүүлэхяаралтайаргахэмжээавах;

2.3.Албахаагчшударгаёснызарчмынхүрээнд2.3.2.албахаагчньхувийнболоннийгмийнамьдралдаанэртөртэй,үнэнч,зарчимч,хүндлэлтөрүүлэхүйцбайдлыгэрхэмлэжбайх;

Цагдаагийналбантухайхуулийн23дугаарзүйлийн23.1-д“Цагдаагийналбахаагч,олоннийтийнцагдааньгэмтхэрэг,зөрчлөөсурьдчилансэргийлэх,тасланзогсоох,зөрчлийгарилгуулах,учирчболоххорхохирлыггаргуулахгүй,нэмэгдүүлэхгүйбайхзорилгоорхүн,хуулийнэтгээдэдтодорхойүйлдлээстатгалзах,эсхүлүйлдэлхийхшаардлагатавьжболно”

23.3.Цагдаагийналбахаагч,олоннийтийнцагдаагэмтхэрэг,зөрчлийнулмөрийгбэхжүүлэх,бусдынамьнас,эрүүлмэнд,эдхөрөнгийгхамгаалах,хуулийнэтгээдийнхэвийнүйлажиллагаагхангах,тээврийнхэрэгсэл,явганзорчигчийнхөдөлгөөндучирсансаадыгарилгахзорилгоорхүнийгтодорхойбайр,газрыгорхинявахгүйбайх,эсхүлөөргазаршилжинбайрлахыгшаардажболно...зэрэгнийтлэгүүрэг,ёсзүйнхэмхэмжээгхүлээдэг.

МөнЭрүүлмэндийнтухайхуулийн43дугаарзүйлийн43.2.4-т“Иргэнньхүнийэрүүлмэндболоннийгэмдаюулбүхийөвчин,хорлого,осол,гэмтэл,орчнысөрөгхүчинзүйлийнталаарэрүүлмэндийнбайгууллагадцагтухайдньмэдээлэххүлээнэ”гэжзаасан.

Ж.Жавзандуламньөөрийнтөрсөнах*******тайхолбогдож2022оны01дүгээрсарын29-нийөдөр*******,*******одирж,хэргийнүйлбаримтыгмэдсэнхэрньбэртэлгэмтэлтэйбусдынтуслалцаашаардлагатайиргэн*******ыамьнасандаюулучирсаннөхцөлдЦагдаагийналбанытухай,Эрүүлмэндийнтухайхууль,түүнднийцүүлэнгаргасанЦагдаагийналбахаагчийнёсзүйндүрмээрхүлээсэнүүргээбиелүүлээгүйбуюушаардлагатайэмнэлгийнтусламжүзүүлээгүй,холбогдохэрүүлмэндийнболонцагдаагийнбайгууллагадмэдэгдээгүйзэргээрэсүйлдэхүйгаргасныулмаасамьхохирогч*******огсожнасбарсанньЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн15.2дугаарзүйлийн2дахьхэсгийн2.2дахьзаалтадзаасангэмтхэргийншинжийгхангажбайхтултүүнийггэмтхэрэгүйлдсэнгэмбуруутайдтооцож,эрүүгийнхариуцлагахүлээлгэххуульзүйнүндэслэлтэйбайнагэжшүүхдүгнэв.

Иргэдийнтөлөөлөгчнарнь“гэмбуруутай”гэсэнсаналгаргасанболно.

Гэмтхэрэггарахболсоншалтгааннөхцлийнхувьдшалтагшалтгаангүйгээрахуйнхүрээнийархидалт,архисогтууруулахундааныхэрэглээний улмаасболжгэмтхэрэгүйлдэгджээ.          

Шүүгдэгчнарынөмгөөлөгчнараас“Шүүгдэгч*******ынхэргийнзүйлчлэлийгЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн10.2дугаарзүйлдзаасан“Сэтгэлсанаахүчтэйцочрондавчдажхүнийгалах”гэмтхэргээрхөнгөрүүлэнөөрчлүүлэх,шүүгдэгч*******ыгЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн15.2дугаарзүйлдзаасан“Аюулгүйбайдалдорхих,тусламжүзүүлэхгүйбайх”гэмтхэрэгүйлдсэнболохньнотлогдоогүй,гэмтхэргийншинжбүрэнгүйцэдтогтоогдохгүйбайхтулхэрэгсэхгүйболгож,цагаатгажөгнөүү”гэхагуулгабүхийсаналдүгнэлтгаргасан.

Шүүгдэгч*******ынхувьдхэрэгтцугларсаннотлохбаримтуудаарсанаасэтгэлхүчтэйцочрондавчдсанзүйлтогтоогдоогүй,хариншүүгдэгч*******ньхэрэгтцуглуулжбэхжүүлсэннотлохбаримтуудаарамьхохирогч*******дшаардлагатайэмнэлгийнтусламжүзүүлээгүй,холбогдохЭрүүлмэндийнболонЦагдаагийнбайгууллагадмэдэгдээгүйнулмаасогсожнасбарсанболохньхангалттайнотлогдонтогтоогдсонбөгөөдЭрүүгийнхэрэгхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн16.2дугаарзүйлдзаасаннотолболзохихбайдалбүрэнгүйцэднотлогдонтогтоогдсонтулөмгөөлөгчнарынсаналдүгнэлтийгхүлээнавахаастатгалзажшийдвэрлэв.

Гэмтхэргийнулмаасучирсанхохирол,хоруршгийнталаар:

Иргэнийхуулийн497дугаарзүйлийн497.1дэххэсэгт“Бусдынэрх,амьнас,эрүүлмэнд,нэртөр,алдархүнд,ажилхэргийннэрхүнд,эдхөрөнгөдхуульбусаарсанаатайбуюуболгоомжгүйүйлдэл/эсүйлдэхүй/-ээргэмхоручруулсанэтгээдуггэмхорыгхариуцанарилгахүүрэгтэй”гэж,

505дугаарзүйлийн505.1дэххэсэгт“Бусдынэрүүлмэндэдгэмхоручруулсанэтгээдньхохирогчийнхөдөлмөрийнчадварааалдсанаасдутууавсанцалинхөлс,түүнтэйадилтгахорлого,ийнхүүэрүүлмэндэдгэмхоручруулсантайхолбогдонгарсанасарчсувилах,нэмэгдэлхоолөгөх,хиймэлэрхтэнхийлгэх,сувиллынгазарсувилуулахзэрэгзайлшгүйбүхзардлыгхохирогчидтөлөхүүрэгтэй.”гэж,

508дугаарзүйлийн508.1дэххэсэгт“Хохирогчнасбарсанболтүүнийгоршуулахтайхолбогдсонзайлшгүйзардалболонгэмхоручруулснытөлбөрийгтүүнийөвзалгамжлагчшаардахэрхтэй.” гэж,

511дүгээрзүйлийн511.5дахьхэсэгт“Гэмтхэргийнулмаасхохирогчнасбарсанболтүүнийгэрбүлийнгишүүнийсэтгэцэдучирсангэмхорыгарилгах,нөхөнтөлөхтөлбөрийнхэмжээгхөдөлмөрийнхөлснийдоодхэмжээг150дахиннэмэгдүүлсэнтэйтэнцэххэмжээгээр,эсхүлнасбарсанхүнийнас,хүнамындундажнаслалтынзөрүүгхөдөлмөрийнхөлснийдоодхэмжээгтавдахиннэмэгдүүлсэнтэйтэнцэххэмжээниймөнгөндүнгээрүржүүлэнхохирогчидальашигтайгааршүүхээстогтооно.”гэжгэмхорынхохирлыгхуульчилсан.

Хохирогчийнхуульёснытөлөөлөгчөөсоршуулгынзардалтайхолбоотойгаргажөгсөнбаримтаар/2дугаархавтастхэргийн108-115/нийт8.455.000төгрөгийгнэхэмжилсэнбөгөөдшүүгдэгч*******аас5.660.000төгрөгийгхохиролдтөлсөнбайна./2дугаархавтастхэргийн230дугаархуудас/

Шүүхээсшүүгдэгч*******ыггэмбуруутайдтооцсонтулзөрүү2.795.000төгрөгийгИргэнийхуулийн497дугаарзүйлийн497.1,508дугаарзүйлийн508.1дэххэсэгттустусзааснаартүүнээсгаргуулж,хохирогчийнхуультөлөөлөгчидолгуулахньзүйтэйгэжүзсэн.

Шүүгдэгч*******болонтүүнийөмгөөлөгчөөсшүүххуралдааныгзавсарлуулаххүсэлтийггаргаж,шүүхээсгаргуулахааршийдвэрлэсэн2.795.000төгрөгийгхохирогчийнхуульёснытөлөөлөгчидтөлсөнболохыгдурьдав.

Амьхохирогчньгэмтхэрэгүйлдэгдэхүед64настайбайсанбөгөөдхүнамындундажнаслалтынзөрүүгээрсэтгэлсанааныхохирлыггаргуулахньашиггүйтулнөхөнтөлөхтөлбөрийнхэмжээгхөдөлмөрийнхөлснийдоодхэмжээг150дахиннэмэгдүүлсэнтэйтэнцэххэмжээгээр/550.000х150=82.500.000/82.500.000төгрөгийг*******,*******нараасхувьтэнцүүлэнтустус41.250.000төгрөгийггаргууланхохирогчийнхуульёснытөлөөлөгч*******долгохооршийдвэрлэлээ.

Хохирогчийнхуульёснытөлөөлөгч*******ньбусадхохирлоохолбогдохбаримтаабүрдүүлэнИргэнийхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхжурмааржичнэхэмжлэхэрхийгнээлттэйүлдээв.

Шүүгдэгчнартэрүүгийнхариуцлагахүлээлгэхталаар:

Эрүүгийнхуулийнерөнхийангийн1.4дүгээрзүйлдзаасан“Гэмбуруугийнзарчим”-ындагуушүүгдэгчнарньгэмтхэрэгүйлдсэнньтогтоогдсонбөгөөдхэрэгхариуцахчадвартай,гэмтхэргийнхөөнхэлэлцэххугацаадуусаагүйбайхтулэрүүгийнхариуцлагахүлээлгэххуульзүйнүндэслэлтэйбайна.

ШүүхЭрүүгийнхуулийнерөнхийангийн5.1дүгээрзүйлийн1дэххэсэгт“Эрүүгийнхариуцлагынзорилгоньгэмтхэрэгүйлдсэнхүн,хуулийнэтгээдийгцээрлүүлэх,гэмтхэргийнулмаасзөрчигдсөнэрхийгсэргээх,хохирлыгнөхөнтөлүүлэх,гэмтхэргээсурьдчилансэргийлэх,гэмтхэрэгүйлдсэнхүнийгнийгэмшүүлэхэдоршино”гэжзаасанэрүүгийнхариуцлагынзорилгынхүрээнд,

мөнхуулийнерөнхийангийн1.3дугаарзүйлийн1дэххэсэгт“Эрүүгийнхариуцлаганьтухайнхүн,хуулийнэтгээдийнүйлдсэнгэмтхэрэг,гэмтхэргийннийгмийнаюулыншинжчанар,хэрхэмжээ,гэмбуруугийнхэлбэрттохирсонбайна”гэжзаасанШударгаёснызарчмыгудирдлагаболгож,

шүүгдэгч*******,*******нартэрүүгийнхариуцлагыгхүлээлгэхэдгэмтхэрэгүйлдсэннөхцөлбайдал,учирсанхохирол,хоруршгийншинжчанар,хувийнбайдал,эрүүгийнхариуцлагынхөнгөрүүлэх,хүндрүүлэхнөхцөлбайдлыгталбүрээсньхаргалзанүзэв.

Улсыняллагч“Шүүгдэгч*******,*******нартхолбогдохэрүүгийнхэргийггэмбуруугийншүүххуралдаанаархянанхэлэлцээдЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн10.1дугаарзүйлийн2дахьхэсгийн2.1,2.4,2.7дахьхэсэгтзаасангэмбуруутайд,шүүгдэгч*******ыгЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн15.2дугаарзүйлийн2дахьхэсгийн2.2дахьзаалтадзаасангэмбуруутайдтооцожбайна.Шүүгдэгч*******тЭрүүгийнхуулийнерөнхийангийн6.5дугаарзүйлийн1дэххэсгийн1.4-тзаасанхохирогчийнхуульбусзүйбусүйлдлээсшалтгаалжгэмтхэрэгүйлдсэнтулялыгхөнгөрүүлэхнөхцөлбайдалтогтоогдожбайнагэжүзэжбайна.Тухайнүедшүүгдэгч*******ынбиедхөнгөнгэмтэлучирсанбайсан.Хоорондоозодолдожамьхохирогчшүүгдэгч*******ынгарлуухутгалжхөнгөнгэмтэлучруулсанбайсан.Эрүүгийнхуулийнерөнхийангийн6.6дугаарзүйлдзаасанялыгхүндрүүлэхнөхцөлбайдалтогтоогдожбайна.Шүүгдэгч*******тЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн10.1дугаарзүйлийн2дахьхэсгийн2.1,2.4,2.7дахьхэсэгтзаасныдагуу12жилийнхорихялоногдуулахсаналтайбайна.ХорихялыгЭрүүгийнхуулийнерөнхийангийн5.6дугаарзүйлийн3дахьхэсэгтзаасанхаалттайхорихбайгууллагадэдлүүлэхсаналтайбайна.Шүүгдэгч*******тЭрүүгийнхуулийнерөнхийангийн6.10дугаарзүйлийн1дэххэсэгтзааснаарялдоруулантооцуулахсаналтайбайна.Шүүгдэгч*******дЭрүүгийнхуулийнерөнхийангийн6.5дугаарзүйлийн1дэххэсгийн1.1-тзаасананхудаагэмтхэрэгүйлдсэнялыгхөнгөрүүлэхнөхцөлбайдалтогтоогдожбайна.Эрүүгийнхуулийнерөнхийангийн6.6дугаарзүйлийн1дэххэсгийн1.4дэхзаалтадзаасанөөргэмтхэргийгнуундалдлахзорилгоорүйлдсэнгэхялыгхүндрүүлэхнөхцөлбайдалтогтоогдожбайна.Шүүгдэгч*******д15.2дугаарзүйлийн2дахьхэсгийн2.2дахьзаалтадзаасан27.000нэгжтэйтэнцэххэмжээнийбуюу27.000.000төгрөгийгторгохялоногдуулахялынсаналтайбайна.Эрүүгийнхуулийнерөнхийангийн6.8дугаарзүйлдзаасанцагданхоригдсоннэгхоногийгторгохялын15нэгжтэйтэнцэххэмжээнийтөгрөгөөртооцожоногдуулахялаасхасажнийтэдлэхялыгтооцуулахсаналтайбайна.Гэмтхэргийнулмаас1хүнийамьнасхохирсоншүүгдэгчнарнийт82.500.000төгрөгийнхохиролтой.Хэрэгтэдмөрийнбаримтаархураагдсанамьхохирогчийнөмсөжявсанхувцас,хутгазэргийншүүхийнтогтоолхүчинтөгөлдөрболмогцустгахсаналтайбайна.”гэх,

Шүүгдэгч*******ынөмгөөлөгчН.Буянжаргал“УлсыняллагчийнзүгээсЭрүүгийнхуулийнерөнхийангийн6.5дугаарзүйлийн1дэххэсгийн1.4дэхзаалтадзаасанхөнгөрүүлэхнөхцөлбайдалтогтоогдожбайххэдийчЭрүүгийнхуулийнерөнхийангийн6.6дугаарзүйлдзаасанхүндрүүлэхнөхцөлбайдалбайхгүйбайгаачЭрүүгийнхуулийнерөнхийангийн10.1дүгээрзүйлийн2дэххэсэгтзаасанялындээдхэмжээгсаналболгожбайгаачхөнгөрүүлэнүзэхнөхцөлбайгаатохиолдолдялындээдхэмжээгээрялоногдуулахшаардлагабайхгүйгэжүзэжбайна.Хөнгөрүүлэнүзэхнөхцөлбайдлыгхаргалзажхорихялындоодхэмжээгээрялоногдуулахсаналтайбайна.Хохиролтөлбөрийнтухайдшүүгдэгч*******ньцагданхоригдожбайххугацаандаабуюуоршуулгынзардалбуюу5.660.000төгрөгийгтөлжбарагдуулсан.Хувьтэнцүүлсэн82.500.000төгрөгийгтөлжбарагдуулахааилэрхийлсэнучраасялындоодхэмжээгоногдуулахбайрсуурьтайбайна.”гэхдүгнэлтийг,

ШүүгдэгчЖ.Болбаатар,*******нарынөмгөөлөгчН.Мандах“Эрүүгийнхариуцлагыншүүххуралдаандадилбайрсуурьтайоролцожбайна.Шүүгдэгч*******ынхувьдЭрүүгийнхуулийнерөнхийангийн6.5дугаарзүйлийн1дэххэсгийн1.1,1.3дахьзаалтадзаасанхөнгөрүүлэхнөхцөлбайдалтогтоогдожбайна.Анхудаагэмтхэрэгүйлдсэншүүхээсгэмтхэрэгүйлдсэнгэжүзэжбайгааонцгойнөхцөлбайдлыгхаргалзанэрүүгийнхариуцлагыгхөнгөрүүлэхэрххэмжээбайгааучраасэнэасуудалтайхамаарууланхэрэглэхсаналтайбайна.Шүүгдэгч*******ньгэмбуруугийнхувьдмаргаагүйбашүүгдэгч*******болонөмгөөлөгчнарынзүгээсхэргийнзүйлчлэлдээрмаргажбайна.Гэмтхэргийнулмаасхохирсонхохирлынтухайдшүүгдэгч*******ньөнөөдрийншүүххуралдааныявцадучирсан2.795.000төгрөгийгцахимбанкашигланшилжүүлсэн.Шүүгдэгчнарынтухайдгэмтхэргийнулмаасучирсаншуудхохиролтөлөгдсөнгэжүзэжбайна.Хүнийсэтгэцэдучирсанхорхохирлыгнөхөнтөлүүлэхтэйхолбоотойгоорнэхэмжилсэн82.000.000төгрөгийгхувьтэнцүүлэнтөлөхөөилэрхийлсэн.Тодорхойхугацааөгснийүндсэндээрнөхөнтөлөхөөилэрхийлжбайна.Шүүгдэгч*******тхамаарахтухайнхорихялынсанкцидзаасанялындээдхэмжээгулсыняллагчаассаналболгожбайгаахэдийчшүүхэрххэмжээнийхүрээндялындоодхэмжээгоногдуулахсаналтайбайна.Шүүгдэгч*******ынтухайдторгохялындоодхэмжээгээроногдуулахсаналтайбайна.”гэхдүгнэлтийг,

ШүүгдэгчЖ.Болбаатар,*******нарынөмгөөлөгчЭ.Нарангарав“ШүүхэдоруулахсаналынтухайдБуянжаргалөмгөөлөгчтэйсаналнэгбайна.Ялыгхөнгөрүүлэхнөхцөлбайдалтогтоогдсонболялындээдхэмжээгөгөхгүйхөнгөрүүлэх,хүндрүүлэхнөхцөлбайдлыгхаргалзанүзэжшүүхэрххэмжээнийхээхүрээндхаргалзанүзэжялындоодхэмжээгоногдуулахсаналтайбайна.Шүүгдэгч*******ынхувьдялынсанкцинь5.400.000төгрөгөөс27.000.000төгрөгхүртэлбайна.Шүүгдэгч*******ньурьдөмнөялшийтгэлэдэлжбайгаагүйтулболомжитхэмжээгээрхамгийнбагаторгохялыгоногдуулахсаналтайбайна.Торгохялыгбүрэнтөлжбарагдуулахболомжтой.Цагдаагийнбайгууллагаастэтгэвэртгарч35сарынтэтгэврээавсанбайгааучраасшүүхээсоногдуулахторгохялыгбүрэнтөлжбарагдуулахболомжтойтулторгохялоногдуулахсаналтайбайна.”гэхдүгнэлтийг,

ХохирогчийнхуульёснытөлөөлөгчийнөмгөөлөгчГ.Бадамханд“Гэмтхэргийнзүйлчлэлийнтухайдмаргахзүйлгүй.Хохиролтөлбөрийнтухайдтөлөхөөилэрхийлжбичгээрхүсэлтгаргажбайхтулбаталгаажуулахсаналтайбайна.Өөрзүйлгүй.”гэхдүгнэлтийгтустусгаргасанболно.

Хохирогчийнхуульёснытөлөөлөгч“Хэлэхзүйлгүй”гэв.

Шүүгдэгч*******,*******нарынүйлдэлдЭрүүгийнхуулийнерөнхийангийн6.5,6.6дугаарзүйлдзаасанэрүүгийнхариуцлагыгхөнгөрүүлэх,хүндрүүлэхнөхцөлбайдалтустустогтоогдоогүй.

Шүүхээсшүүгдэгч*******тгэмтхэрэгүйлдсэннөхцөлбайдал,гэмбуруугийнсанаатайхэлбэрээр,хутгаарбуюухүйтэнзэвсэгхэрэглэжбусдынэрүүлмэндэдхүндхохиролучруулсанбуюуамьнасандаюултайгэмтэлучруулсан,гэмтхэргийннийгмийнаюулыншинжчанар,хэрхэмжээ,шүүгдэгчийнхувийнбайдалзэргийгхаргалзанүзээдЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн11.1дүгээрзүйлийн2дахьхэсгийн2.1,2.4,2.5дахьзаалтадзааснаар9жилийнхугацаагаархорихял, 

шүүгдэгч*******ынгэмтхэрэгүйлдсэннөхцөлбайдал,гэмтхэргийннийгмийнаюулыншинжчанар,хэрхэмжээ,гэмтхэргийнулмаасучирсанхохирол,хоруршгийншинжчанар,эрүүгийнхариуцлагахүлээжбайгаагүй,өндөрнаснытэтгэвэртгарсангэххувийнбайдалзэргийгхаргалзанЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн15.2дугаарзүйлийн2дахьхэсгийн2.2дахьзаалтадзааснаар20.000нэгжтэйтэнцэххэмжээнийбуюу20.000.000төгрөгөөрторгохялтустусшийтгэхньшударгаёснызарчимднийцнэгэжшүүхбүрэлдэхүүнүзэв.

Шүүгдэгч*******тоногдуулсанхорихялыгЭрүүгийнхуулийнерөнхийангийн5.6дугаарзүйлийн4дэххэсэгтзааснаарнээлттэйхорихбайгууллагадэдлүүлэхээршийдвэрлэв.

Эрүүгийнхуулийнерөнхийангийн6.10дугаарзүйлийн1,2дахьхэсэгтзааснааршүүгдэгч*******ынцагданхоригдсон666хоногийгтүүнийэдлэхялдоруулантооцож,

шүүгдэгч*******ынцагданхоригдсон54хоногийннэгхоногийгторгохялынарвантаваннэгжтэйтэнцэххэмжээнийтөгрөгөөртооцож,810нэгжтэйтэнцэххэмжээнийбуюу810.000төгрөгийгтүүндоногдуулсан20.000нэгжтэйтэнцэххэмжээнийбуюу20.000.000төгрөгөөрторгохялаасхасаж,*******доногдуулсанторгохялыг19.190.000төгрөгөөрторгохялаартогтоов.

Эрүүгийнхуулийнерөнхийангийн5.3дугаарзүйлийн4дэххэсэгтзааснааршүүгдэгч*******ынорлогоолохболомжийгхаргалзанторгохялыгшийтгэхтогтоолхуулийнхүчинтөгөлдөрболсноосхойш6сарынхугацаандхэсэгчлэнтөлөхөөрхугацаатогтоов.

Шүүгдэгч*******ньЭрүүгийнхуулийнерөнхийангийн5.3дугаарзүйлийн5дахьхэсэгтзааснааршүүхээстогтоосонхугацаандторгохялыгбиелүүлээгүйболшүүхбиелэгдээгүйторгохялынарвантаваннэгжтэйтэнцэххэмжээнийтөгрөгийгнэгхоногоортооцожхорихялаарсолихыгмэдэгдэхньзүйтэйбайна.

Бусадасуудлаар

Эрүүгийнхэрэгхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн21.5дугаарзүйлийн1дэххэсгийн1.4дэхзаалтадзааснаархэрэгтэдмөрийнбаримтаархураагдажирсэнхөхөнгийнөвлийннэгширхэгкуртик,харөнгийнфудволькнэгширхэг,борөнгийнмодоништэйхутганэгширхэгзэргийгшийтгэхтогтоолхүчинтөгөлдөрболмогцустгахыгБаянзүрх,Сүхбаатар,ЧингэлтэйдүүргийнЭрүүгийн хэргийнанханшатнышүүхийнТамгынгазартдаалгав.

Шүүгдэгч*******турьдавсанцагданхорихтаслансэргийлэхаргахэмжээгхэвээрүргэлжлүүлж,эдлэхялыгэнэөдрөөстоолж,хариншүүгдэгч*******дурьдавсанцагданхорихтаслансэргийлэхарагхэмжээгөөрчилж,хувийнбаталгаагаргахтаслансэргийлэхаргахэмжээавав.

Хэрэгтбитүүмжлэгдсэнхөрөнгөгүй,шүүгдэгчнарыниргэнийбичигбаримтшүүхэдшилжижирээгүй,хэрэгхянаншийдвэрлэхажиллагаанызардалгүйболохыгтустусдурдав.

Эрүүгийнхэрэгхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн34.14дүгээрзүйлийн2,36.2,36.6,36.7,36.8,36.10,36.13,37.1,38.1 дүгээрзүйлүүдэдзаасныг тустусудирдлагаболгон

ТОГТООХнь:

1.Эрүүгийнхэрэгхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн34.14дүгээрзүйлийн2дахьхэсэгтзааснаарБаянзүрхдүүргийнПрокурорынгазрынхяналтынпрокуророос*******ыгЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн10.1дүгээрзүйлийн2дахьхэсгийн2.1,2.7дахьзаалтадзаасангэмтхэрэгтхолбогдууланзүйлчлэнирүүлснийгЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн11.1дүгээрзүйлийн2дахьхэсгийн2.1,2.4,2.5дахьзаалтадзааснаархөнгөрүүлэнөөрчилсүгэй.

2.Шүүгдэгч*******ыгЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн11.1дүгээрзүйлийн2дахьхэсгийн2.1,2.4,2.5дахьзаалтадзаасан“Хүнийэрүүлмэндэдхүндхохиролсанаатайучруулах”гэмтхэргийг“онцхаргисхэрцгийгээр”,“хохирогчийнбиеэхамгаалжчадахгүйболохыгмэдсээрбайж”,“зэвсэгхэрэглэж”,“уггэмтхэргийнулмаасхохирогчнасбарсан”гэххүндрүүлэхнөхцөлбайдалтайгаарүйлдсэнгэмбуруутайд,

Шүүгдэгч*******ыгЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн15.2дугаарзүйлийн2дахьхэсгийн2.2дахьзаалтадзаасан“Бэртэлгэмтэлийнулмаасбусдынтуслалцаа,асрамжшаардлагатайхүнийамьнас,эрүүлмэндэдаюулучирсаннөхцөлд хууль,түүнднийцүүлэнгаргасанзахиргааныхэмхэмжээнийактаархүлээсэнүүргээзориудбиелүүлэлгүйорхисныулмаасхохирогчнасбарсан”гэмтхэрэгүйлдсэнгэмбуруутайдтустустооцсугай.

3.Шүүгдэгч*******тЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн11.1дүгээрзүйлийн2дахьхэсгийн2.1,2.4,2.5дахьзаалтадзааснаар9жилийнхугацаагаархорихял,

шүүгдэгч*******дЭрүүгийнхуулийнтусгайангийн15.2дугаарзүйлийн2дахьхэсгийн2.2дахьзаалтадзааснаар20.000нэгжтэйтэнцэххэмжээнийбуюу20.000.000төгрөгөөрторгохялтустусшийтгэсүгэй.

4.Эрүүгийнхуулийнерөнхийангийн5.6дугаарзүйлийн4дэххэсэгтзааснааршүүгдэгч*******тоногдуулсанхорихялыгнээлттэйхорихбайгууллагад эдлүүлсүгэй.

5.Эрүүгийнхуулийнерөнхийангийн6.10дугаарзүйлийн1,2дахьхэсэгтзааснааршүүгдэгч*******ынцагданхоригдсон666хоногийгтүүнийэдлэхялдоруулантооцож,

шүүгдэгч*******ынцагданхоригдсон54хоногийннэгхоногийгторгохялынарвантаваннэгжтэйтэнцэххэмжээнийтөгрөгөөртооцож,810нэгжтэйтэнцэххэмжээнийбуюу810.000төгрөгийгтүүндоногдуулсан20.000нэгжтэйтэнцэххэмжээнийбуюу20.000.000төгрөгөөрторгохялаасхасаж,*******доногдуулсанторгохялыг19.190.000төгрөгөөрторгохялаартогтоосугай.

6.Эрүүгийнхуулийнерөнхийангийн5.3дугаарзүйлийн4дэххэсэгтзааснааршүүгдэгч*******ньторгохялыгшийтгэхтогтоолхуулийнхүчинтөгөлдөрболсноосхойш6сарынхугацаандхэсэгчлэнтөлөхөөрхугацаатогтоосугай.

7.Шүүгдэгч*******ньЭрүүгийнхуулийнерөнхийангийн5.3дугаарзүйлийн5дахьхэсэгтзааснааршүүхээстогтоосонхугацаандторгохялыгбиелүүлээгүйболшүүхбиелэгдээгүйторгохялынарвантаваннэгжтэйтэнцэххэмжээнийтөгрөгийгнэгхоногоортооцожхорихялаарсолихыгмэдэгдсүгэй.

8.Эрүүгийнхэрэгхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн21.5дугаарзүйлийн1дэххэсгийн1.4дэхзаалтадзааснаархэрэгтэдмөрийнбаримтаархураагдажирсэнхөхөнгийнөвлийннэгширхэгкуртик,харөнгийнфудволькнэгширхэг,борөнгийнмодоништэйхутганэгширхэгзэргийгшийтгэхтогтоолхүчинтөгөлдөрболмогцустгахыгБаянзүрх,Сүхбаатар,ЧингэлтэйдүүргийнЭрүүгийн хэргийнанханшатнышүүхийнТамгынгазартдаалгасугай.

9.Иргэнийхуулийн511дүгээрзүйлийн511.5дахьхэсэгтзааснааршүүгдэгч*******,*******нараасхувьтэнцүүлэнтустус41.250.000/нийт82.500.000төгрөг/төгрөгийггаргууланхохирогчийнхуульёснытөлөөлөгч*******долгосугай.

10.Хохирогчийнхуульёснытөлөөлөгч*******ньбусадхохирлоохолбогдохбаримтаабүрдүүлэнИргэнийхэрэгшүүхэдхянаншийдвэрлэхжурмааржичнэхэмжлэхэрхийгнээлттэйүлдээсүгэй.

11.Хэрэгтбитүүмжлэгдсэнхөрөнгөгүй,шүүгдэгчнарыниргэнийбичигбаримтшүүхэдшилжижирээгүй,хэрэгхянаншийдвэрлэхажиллагаанызардалгүйболохыгтустусдурдсугай.

12.Шийтгэхтогтоолньуншижсонсгосноорхүчинтэйболохбашүүгдэгч*******турьдавсанцагданхорихтаслансэргийлэхаргахэмжээгхэвээрүргэлжлүүлж,эдлэхялыгэнэөдрөөстоолж,шүүгдэгч*******дурьдавсанцагданхорихтаслансэргийлэхарагхэмжээгөөрчилж,хувийнбаталгаагаргахтаслансэргийлэхаргахэмжээавсугай.

13.Шүүгдэгч,хохирогч,тэдгээрийнөмгөөлөгч,улсыняллагч,дээдшатныпрокурорнаранханшатнышүүхийншийдвэрийггарданавснаасхойш,эсхүлЭрүүгийнхэрэгхянаншийдвэрлэхтухайхуулийн11.9дүгээрзүйлдзаасныдагуухүргүүлснээсхойш14хоногийндоторНийслэлийнЭрүүгийнхэргийндавжзаалдахшатнышүүхэддавжзаалдахгомдолгаргах,эсэргүүцэлбичихэрхтэйболохыгдурдсугай.

14.Шийтгэхтогтоолддавжзаалдахгомдолгаргасан,эсэргүүцэлбичсэнболшүүхийншийдвэрийнбиелэлтийгтүдгэлзүүлж,шийтгэхтогтоолхуулийнхүчинтөгөлдөрболоххүртэл*******тавсанцагданхорихтаслансэргийлэхаргахэмжээ,шүүгдэгч*******давсанхувийнбаталгаагаргахтаслансэргийлэхаргахэмжээгтустусхэвээрүргэлжлүүлсүгэй.

                      

 

 

ДАРГАЛАГЧ

                                                        ШҮҮГЧ                                 М.ТҮМЭННАСТ

 

                                                   ШҮҮГЧИД                                    А.БАТМАНДАХ

 

                                                                                                          Ч.АЛДАР

 

                                  

 

[1]Л.Б-дхолбогдохэрүүгийнхэрэг,УДШ,(Эрүүгийнхэргийнтанхим),2019.09.25-ын№436тогтоол,https://shuukh.mn/single_case/1813?daterange=2019-01-01%20-%202023-05-30&id=3&court_cat=2&bb=1