Шүүх | Баянхонгор аймаг дахь сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүх |
---|---|
Шүүгч | Нацагийн Баасанбат |
Хэргийн индекс | 131/2016/0118/Э |
Дугаар | 126 |
Огноо | 2016-08-30 |
Зүйл хэсэг | 147.2., 246.1., |
Улсын яллагч | Б.Билэгсайхан |
Баянхонгор аймаг дахь сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийтгэх тогтоол
2016 оны 08 сарын 30 өдөр
Дугаар 126
Баянхонгор аймаг дахь Сум дундын эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн Ерөнхий шүүгч Б.Гэрэлмаа даргалж, шүүгч Ч.Байгалмаа, Н.Баасанбат нарын бүрэлдэхүүнтэй,
Улсын яллагч Б.Билэгсайхан,
Нарийн бичгийн дарга Б.Соёлмаа,
Иргэдийн төлөөлөгч Ч.Мөнхзул,
Хохирогч В.Нарантуяа,
Шүүгдэгч Л.Хүрэлчөдөр, түүний өмгөөлөгч Н.Энхжаргал,
Шүүгдэгч П.Золжаргал, түүний өмгөөлөгч П.Өлзийбаяр,
Шүүгдэгч С.Бат-Эрдэнэ, түүний өмгөөлөгч Р.Уранцэцэг нарыг оролцуулан тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд хийсэн шүүх хуралдаанаар Баянхонгор аймгийн прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн 147 дугаар зүйлийн 147.2 дах хэсэгт зааснаар шүүгдэгч П.Золжаргал, С.Бат-Эрдэнэ, мөн хуулийн 246 дугаар зүйлийн 246.1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Л.Хүрэлчөдөр нарт холбогдуулан яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн эрүүгийн 201605000021 тоот хэргийг хянан хэлэлцэв.
Шүүгдэгч: Монгол Улсын иргэн, 1985 оны 12 дугаар сарын 15-ны өдөр Баянхонгор аймгийн Баянхонгор суманд төрсөн, 30 настай, эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, экскваторын жолооч мэргэжилтэй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл-3, ээж, дүүгийн хамт Улаанбаатар хот, Чингэлтэй дүүрэг, 13 дугаар хороо, 41-842/Б тоотод оршин суух, хувьд ногдох хөрөнгөгүй гэх, урьд Сум дундын 3 дугаар шүүхийн 2014 оны 03 дугаар сарын 12-ны өдрийн 51 дугаартай шийтгэх тогтоолоор Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 145 дугаар зүйлийн 145.2 дахь хэсэгт зааснаар эд хөрөнгийг хураахгүйгээр 2 жилийн хугацаагаар хорих ялаар шийтгэгдэж, уг ялыг Эрүүгийн хуулийн 61 дүгээр зүйлийн 61.1 дэх хэсэгт зааснаар 1 жилийн хугацаагаар тэнсэж хянан харгалзсан, хэрэг хариуцах чадвартай, регистрийн дугаар ВЮ85121578, Боржигон овогт Пүрэвсүрэнгийн Золжаргал,
Шүүгдэгч: Монгол Улсын иргэн, 1985 оны 07 дугаар сарын 08-ны өдөр Баянхонгор аймгийн Баянхонгор суманд төрсөн, 31 настай, эрэгтэй, бага боловсролтой, мэргэжилгүй, эрхэлэн тодорхой ажилгүй, ам бүл-4, дүү нарын хамт Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын 4-8-40 тоотод оршин суух, урьд 1999 оны 11 сарын 24-нд Эрүүгийн хуулийн 123 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсэгт зааснаар 6 сар хорих, 2001 оны 7 сарын 5-нд Эрүүгийн хуулийн 123 дугаар 3 дах хэсэгт зааснаар 6 сар хорих ялаар шийтгүүлж, оногдуулсан хорих ял дээр өмнөх таслан шийдвэрлэх тогтоолоор оногдуулсан 6 сарын хорих ялыг нэмж, нийт 1 жилийн хугацаагаар хорих ялаар шийтгүүлж, 2002 оны 01 сарын 15-нд эдлээгүй үлдсэн 03 сар 20 хоногийн хорих ялаас хугацааны өмнө тэнсэн суллагдсан, 2003 оны 12 сарын 23-нд Эрүүгийн хуулийн 181 дүгээр зүйлийн 181.3 дах хэсэгт зааснаар 5 жил 2 хоног хорих, мөн хуулийн 155 дугаар зүйлийн 155.1 дэх хэсэгт зааснаар 3 сар баривчлах ял оногдуулж хөнгөн ялыг хүндэд нь багтааж нийт 5 жил 2 хоног хорих ялаар тус тус шийтгүүлж байсан, хэрэг хариуцах чадвартай, регистрийн дугаар ВЮ85070871, Боржигон овогт Сүхбатын Бат-Эрдэнэ,
Шүүгдэгч: Монгол Улсын иргэн, 1988 оны 01 дүгээр сарын 05-ны өдөр Баянхонгор аймгийн Баянцагаан суманд төрсөн, 28 настай, эрэгтэй, бүрэн дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, ам бүл-2, ээжийн хамт Баянхонгор аймгийн Баянхонгор сумын 1-13-10 оршин суух, урьд ял шийтгэлгүй, хэрэг хариуцах чадвартай, регистрийн дугаар ВЕ88010518, Домогт овогт Лувсангийн Хүрэлчөдөр,
Үйлдсэн хэргийн талаар:
Шүүгдэгч П.Золжаргал, С.Бат-Эрдэнэ нар нь согтуурсан үедээ, урьдчилан үгсэн тохиролцон бүлэглэж 2015 оны 12 сарын 30-ны өдрөөс 2015 оны 12 сарын 31-ны өдөрт шилжих шөнийн 00 цаг 40 минутын орчим Баянхонгор аймгийн 1-р багийн 18-р байрны 5-р орцонд шунахайн сэдэлтээр, шууд санаатайгаар, бусдын эд хөрөнгийг авах зорилгоор, хохирогчийн цүнхийг нь татах, уруул хэсэгт нь цохих зэргээр хүч хэрэглэн довтолж В.Нарантуяагийн цүнхтэй эд зүйлийг дээрэмдэж 2.350.600 төгрөгийн буюу бага бус хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэргийг,
Шүүгдэгч Л.Хүрэлчөдөр нь П.Золжаргал, С.Бат-Эрдэнэ нарыг 2015 оны 12 сарын 30-ны өдрөөс 2015 оны 12 сарын 31-ны өдөрт шилжих шөнө дээрмийн гэмт хэрэг үйлдэснийг лавтай сайн мэдсэн атлаа зохих байгууллага, албан тушаалтанд мэдээлээгүй гэмт хэрэг үйлдсэнд тус тус холбогджээ. /яллах дүгнэлтэнд бичигдэснээр /
ТОДОРХОЙЛОХ нь:
Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шинжлэн судлуулахаар санал болгосон болон тухайн хэрэгт хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу цугларсан нотлох баримтуудыг судлав. Үүнд :
Хохирогч В.Нарантуяагийн мөрдөн байцаалтанд өгсөн: “...Би машинд утасаа барьчихсан байж байгаад буухдаа гар утсаа цүнхэндээ хийсэн. Тэгээд алхаад орц руу орсон ба манай орц 2 давхар хаалгатай, хоёр хаалганы голд засвартай ба би ортол 2 залуу бариад авсан. Нэг нь миний цүнхнээс татаад авах гэсэн, би цүнхээ өгөхгүй гээд нэлээд зууралдсан. Би “Тулгаа, тулгаа” гэж нөхрөө дуудаж орилтол “дуугүй бай” гээд цүнх татаж авах гээд байсны нөгөө залуу нь миний уруул хэсэг рүү гараараа цохьсон. Би тэгээд гартаа байсан цүнхээ алдсан ба тэд нар цүнх авангуутаа орцноос гарч зугтаасан... Тэгээд цагдаа дээр ирж болсон явдлын талаар хэлж гомдол гаргасан. Дээд уруулын баруун хэсэг хөхөрсөн, хавдсан дотор тал нь хэгзэрсэн. Мөн дээд үүдэн шүднүүд хөндүүр орсон байсан... Хар өнгийн цүнх, iphone 6 gold plus маркийн гар утас, Жи Мобайлын гар утас, Хаан банкны Visa карт, иргэний цахим үнэмлэх, Номин, GG гэх картууд, цагаан дарь эхийн жижиг ном, бэлнээр 50.000 төгрөг, зөөврийн Samsung hard диск, харааны шил, power bank, утасны цэнэглэгч, чихэвч, зургаадай модоор хийсэн эрхи, хумс янзалдаг зүйлүүд, уруулын будаг, усан суурьтай уруулын будаг, гоо сайхны толь, үнэртэй ус байсан юм... цүнхэнд манай гэрийн түлхүүр, аавын гэрийн түлхүүр, Улаанбаатар хотод байх гэрийн түлхүүр байсан...” гэх мэдүүлэг /1 дүгээр хх-ийн 39-40, 148-149 дугаар хуудас/
Түүний шүүхийн хэлэлцүүлэгт өгсөн: Тухайн өдөр би Баянхонгор аймгий Эрүүл мэндийн газрын даргын ажлыг хүлээж аваад орой хэдэн хүмүүстэй уулзаж, уухын хувьд уусан, гэхдээ би тасартлаа уугаагүй. Орой 24 цаг өнгөрч байхад машинаар хүргүүлээд орцныхоо гадаа буусан. Машин дотор утсаа барьчихсан байж байгаад буухдаа цүнхэндээ хийчихсэн байсан. Намайг машинаас буухад ойр хавьд хүн харагдаагүй. Би урьд өмнө оройтож очоод гэртээ орохдоо ойр орчимд хүн байна эсэхийг хардаг, утсаараа гэрэлтүүлэг хийж ордог байсан. Тухайн өдөр утасны гэрлээ асаагаагүй, баяр өдөр дэл сул хүн орцонд байж байгаад булаалгачих байх гэж бодоод амьхандаа хаширлаад утсаа цүнхэндээ хийсэн байсан. Намайг орцруугаа ороход л хоёр талаас барьж аваад цүнхнээс татсан би цүнхээ өгөхгүй нилээн зуурсан. Нүүррүү хоёр удаа цохисон, нэг нь уруулруу цохисон, нэг нь нүд орчимд цохисон. Хоёр цохиулчихаад би цүнхээ тавьсан. Цохичихоод хоёулаа гараад гүйсэн. Араас нь гарахад нэг нь хойшоо, нэг нь Аз авто угаалгын газрыг тойроод гүйсэн. Би хаашаа орохыг нь харъя гээд араас нь гүйж байгаад бүдэрч унасан, босоод зам дээр зогсож нэг машин зогсоогооод Цагдаагийн газар ирж, байцаагчтай нь хамт гэртээ ирсэн. С.Бат-Эрдэнэ араас орж ирээгүй Л.Золжаргалтай хамт байсан, араас нь орж ирсэн гэж худлаа мэдүүлэг өгч байна. Би ханаруу мөргөж гэмтээгүй, намайг цохисон. Харанхуй байсан болохоор хэнийх нь ч царайг хараагүй гэхдээ би чамайг таньж байна шүү гэж хэлснийг Л.Золжаргал, С.Бат-Эрдэнэ хоёр мэдэж байгаа байх. Миний хамгийн их харамсаж байгаа зүйл бол миний цүнхэн дотор нэг жижиг хард /hard/ байсан. тэр хардан дотор миний олон жил эмч хийсэн бүх ажлын бүтээл, эцэг эхчүүд, асран хамгаалагч нарт зориулж ном бичиж байсан. Миний цүнхийг орцонд хаясан гэж бодохгүй байна. ойр орчмын газраар би цүнхээ хайсан. Өглөө үүрээр манай хүргэн ирж бас хайсан ерөөсөө олдоогүй. Цүнхэнд миний утас бас 104 нас насалсан буурал ээжийн маань надад үлдээсэн эрхи байсан. Би бас эрүүл мэндээрээ хохирсон, одоо ч эмчилгээ хийлгэж байгаа. Хамгийн чухал нь миний хард болон эрхийг хэнд өгснөө хэлээд өгөөч гэж хүсч байна. Би бас өөрөө эх хүн, та нар шиг хүүхэдтэй. Хэрвээ олоод өгвөл надад бас бодол байна гэх мэдүүлэг.
Иргэний нэхэмжлэгч Э.Даваасүрэнгийн мөрдөн байцаалтанд өгсөн: “Би 2016 оны 01 сарын 08-ны өдөр Алдархишиг, Хишигбат нараас Iphone 6 gold Plus маркийн гар утсыг бэлэн 700.000 төгрөгөөр худалдан авсан. Би гэмт хэргийн улмаас олж авсан гэдгийг мэдээгүй ба одоо ингээд өөрийн мөнгөөр хохирчихоод байна...” гэх мэдүүлэг /1 дүгээр хх-ийн 44-45 дугаар хуудас/
Гэрч Ц.Шагдаржавын мөрдөн байцаалтанд өгсөн: “...Төмөрчөдөр, Бозог буюу Золжаргал, Жижгээ буюу Бат-Эрдэнэ 3 архи авахаар гадагш гарсан ба нэг их удаагүй 0.75 граммын архи авч орж ирээд бид нар түүнийг ууж байхад Бозог “хүн цохьчихлоо надад мөнгө, Iphone 6 маркийн гар утас байгаа, би мөнгийг нь цүнхтэй эд зүйлийн хамт нуучихсан, утсыг нь аваад ирсэн гэхдээ нуучихсан” гээд байсан... Өглөө босч байхад 08 цагийн орчимд гаднаас Отгонбаатар гэх манай найз орж ирсэн ба Бозог босч ирээд “нөгөө утас энэ гэрт нуучихсан байсан чинь алга болчихсон байна, нуусныг нь мэдэж байгаа хүн Жижгээ л байгаа даа” гэхэд Жижгээ “би аваагүй” гээд байсан. Гэтэл Бозог гэнэт хаанаасаа ч юм бэ жижиг бурханы ном, банкны карт нилээд хэд, эмэгтэй хүний иргэний цахим үнэмлэх гаргаад ирчихсэн байж байсан...Бид нар бөөнөөрөө хамт л манайд архи ууцгаагаад л байсан ба түүнээс хойш хэд хоногийн дараа Жижгээ гэнэт алга болчихсон. Би Жижгээг Улаанбаатар хот явсан гэж сонссон ба хэд хоногийн дараа Жижгээ өөрөө ирсэн ба манайд Бозог бид нарт “нөгөө утсыг чинь шарчихсан /зарчихсан/ гэж хэлж байсан...” гэх мэдүүлэг /1 дүгээр хх-ийн 50-51 дугаар хуудас/:
Гэрч Л.Хүрэлчөдөрийн мөрдөн байцаалтанд өгсөн: “...Бозог гаднаас орж ирэхдээ “хүний юм дээрэмдчихлээ” гээд халаасандаа утас хийсэн байсан. Бас судар шиг номны завсараас Бозог 10.000 төгрөг гаргаж ирсэн... Баахан тойрч зугтааж байгаад орж ирлээ гэж Бозог ярьж байсан санагдаж байна.” гэх мэдүүлэг /1 дүгээр хх-ийн 99-100 дугаар хуудас/:
Гэрч Ж.Алдархишигийн мөрдөн байцаалтанд өгсөн: “2016 оны 01 сарын 07-ны өдөр манай найз Батцэрэн надруу 91182200 дугаарын утасаар яриад манай нэг хуурай дүү байдаг юм утсаа аваад ирсэн байна танайд очих уу гэхээр нь 5 шар дээр уулзъя гээд автобусны буудал дээр уулзсан... Хишигбатад очиж үзүүлсэн. Тэгсэн хулгайн утас биш биздээ гэсэн чинь Жижгээ хулгайн утас биш би 800.000 төгрөгийн өрөнд авсан, 800.000 төгрөгөөр зарчихмаар байна гэсэн... Хишигбат бид 2 Хархорин захын эд зүйл зардаг хүмүүсээс утас авах уу гэж асууж яваад мөнгөн эдлэл зардаг залууд үзүүлсэн. Тэр залууд 700.000 төгрөгөнд зарчихаад буцаад очоод 500.000 төгрөгөнд зарсан гэж хэлээд Хишигбат бид хоёр 200.000 төгрөгийг хувааж авсан...” гэх мэдүүлэг /1 дүгээр хх-ийн 66-67 дугаар хуудас/:
Гэрч Ц.Хишигбатын мөрдөн байцаалтанд өгсөн: “...Хархорин зах дээр очоод Алдархишиг бид 2 утсыг нь аваад зах руу орсон. Дашкад үзүүлсэн. Дашка 700.000 төгрөгөөр авахаар болсон...500.000 төгрөгийг Жижгээ гэх залууд өгөөд 200.000 төгрөгийг Алдархишиг бид хоёр 100.000 төгрөгөөр хувааж авсан...” гэх мэдүүлэг /1 дүгээр хх-ийн 69-70 дугаар хуудас/:
Гэрч М.Батсүрэнгийн мөрдөн байцаалтанд өгсөн: “Намайг Улаанбаатар хотод байхад 2016 оны 1 дүгээр сарын эхээр Бат-Эрдэнэ надруу залгаад хотод ирчихлээ та хаана байна, би өрөндөө нэг гар утас авсан юм, түүнийг зарах хэрэгтэй байна гэж хэлсэн... Алдархишиг, Хишгээ нартай уулзаж Хархорин зах руу явсан. Алдархишиг, Хишгээ нар Бат-Эрдэнийн авч очсон гар утсыг үл таних хүнд 500.000 төгрөгөөр зарж өгсөн...” гэх мэдүүлэг /1 дүгээр хх-ийн 222-223 дугаар хуудас/:
Баянхонгор аймгийн Шүүхийн шинжилгээний албаны 2015 оны 12 сарын 31-ний өдрийн 52 дугаар шинжээчийн дүгнэлтээр: 1.В.Нарантуяагийн биед дээд уруул, баруун сарвуунд цус хуралт, шанаанд зулгаралт гэмтлүүд үүссэн байна. 2.Үүссэн гэмтэл нь хатуу мохоо зүйлийн үйлчлэлээр үүссэн байх боломжтой байна. 3.Үүссэн гэмтлүүд нь 2014 оны 12 сарын 05-ны өдрийн ХЗС, ЭМС-н хамтарсан а216/422 тушаалын гэмтлийн зэрэг тогтоох журмын 2.6 заалтаар гэмтлийн зэрэгт хамаарахгүй гэжээ. /1-р хх-ийн 87/
“Хөрөнгийн үнэлгээний төв” ХХК-ийн үнэлгээчний 2016 оны 01 сарын 13-ны өдрийн эд зүйл үнэлсэн тухай тайлан: Хар цоохор барын өнгөтэй гонзгой хэлбэртэй бариултай цүнх 60.000 төгрөг, I Phone 6 gold plus маркийн гар утас 1.480.000 төгрөг, хар хөх өнгийн G Mobile-ын гар утас 40.000 төгрөг, Samsung маркийн Hard диск 250.000 төгрөг, хөх хүрээтэй харааны шил 80.000 төгрөгний, нийт 1.910.000 төгрөгний үнэлгээтэй гэжээ /1-р хх-ийн 90-91/
“Хөрөнгийн үнэлгээний төв” ХХК-ийн үнэлгээчний 2016 оны 02 сарын 26-ны өдрийн эд зүйл үнэлсэн тухай тайлан: Хаан банкны карт 3.000 төгрөг, Номин карт 3.000 төгрөг, GG карт 3.000 төгрөг, Иргэний цахим үнэмлэх 24.000 төгрөг, I Phone 6 gold plus маркийн гар утасны цэнэглэгч 25.000 төгрөг, I Phone 6 gold plus маркийн гар утасны чихэвч 25.000 төгрөг, Цагаан дарь эхийн жижиг ном 1.600 төгрөг, зургаадай модоор хийсэн21 ширхэгтэй өвөлж ирсэн эрхи 50.000 төгрөг, түлхүүр 1.500 төгрөг, зөөврийн цэнэглэгч 35.000 төгрөг, хумс янзалдаг иж бүрдэл 10.000 төгрөг, Revlon уруулын будаг 35.000 төгрөг, Усан суурьтай уруулын будаг 28.000 төгрөг, жижиг гоо сайхны толь 5.000 төгрөг, Chanel-ийн үнэртэй ус 120.000 төгрөгний, нийт 382.600 төгрөгний үнэлгээтэй гэжээ. /1-р хх-ийн 95-97/
“Хөрөнгийн үнэлгээний төв” ХХК-ийн үнэлгээчний 2016 оны 05 сарын 18-ны өдрийн эд хөрөнгө үнэлсэн тухай тайлан: G Mobile-ын урьдчилсан төлбөрт үйлчилгээний сим карт сэргээлгэх 5.000 төгрөг, Unitel-ийн урьдчилсан төлбөрт үйлчилгээний сим карт сэргээлгэх 3.000 төгрөгний, нийт 8.000 төгрөгний үнэлгээтэй гэжээ /2-р хх-ийн 49-50/
Шүүгдэгч П.Золжаргалын мөрдөн байцаалтанд өгсөн: “...2015 оны 12 дугаар сарын 30-ны өдөр Шагдаржавын гэрт Шагдаржав, Хүрэлчөдөр, Бат-Эрдэнэ, Далай бид хэд архи уусан. Тэгээд 00 цагийн орчимд Бат-Эрдэнэ болох Жижгээ бид 2 Шагдарсүрэнгийн гэрээс Чимэдцэрэн болох Хургаагийн гэрт очихоор 18 дугаар байрны 1 дүгээр орцонд очтол эзэнгүй байсан. Тэгээд гараад иртэл нэг эмэгтэй тус байрны хамгийн зүүн талын орцны үүдэнд согтуу гуйваад зогсож байсан. Бат-Эрдэнэ надад “хоёулаа тэр эмэгтэйг цохиод гарт байгаа цүнхийг нь авах уу” гэхээр нь зөвшөөрч нөгөө эмэгтэй орц руу орох гэхэд нь хаалгыг нь би онгойлгож өгтөл цааш орц руу орсон ба орохоор нь цүнхийг нь би автал нөгөө эмэгтэй орилхоор нь Бат-Эрдэнэ цохьсон ба бид 2 гарч би тухайн байрны урдуур цүнхийг нь бариад тойрч гүйсэн. Харин Бат-Эрдэнэ хойшоо гүйсэн. Би явсаар байгаад 48 дугаар байрны 1 дүгээр орцонд орсон ба цүнхэнд гараа хийтэл гарт нэг том утас баригдсан ба түүнийг авч халаасандаа хийсэн. Тэгээд дахиад гараа хийтэл түрийвч шиг зүйл байхаар нь мөн халаасандаа хийгээд гарсан... ямар өнгөтэй цүнх, цүнхэн дотор ямар ямар эд зүйл байсан нь харагдаагүй. Би орцноос гарахдаа орцны үүдэнд байх хогийн саванд дээр тавьчихаад Шагдаржавын очсон. Ороход урдаас Жижгээ хүрч ирээд нөгөө хэдээс тусдаа уулзсан “цүнхэнд юу байна” гэхээр нь би “ийм утас байна” гээд гаргаж харуултал iphone 6 маркийн гар утас байсан. Би гэрт ороод ямар нэгэн зүйл яриагүй, Жижгээ Шагдаржав, Хүрэлчөдөр нарт ярьсан байсан...” гэх мэдүүлэг /1 дүгээр хх-ийн 175-178 дугаар хуудас/,
Түүний шүүх хуралдаанд өгсөн: 2015 оны 12 дугаар сарын 30-ны өдөр Шагдаржавын гэрт, Батэрдэнэ, Шагдаржав, Эрдэнээ, Далай бид нар архи уусан. Архи ууж байгаад орой 11 цаг өнгөрч байхад Шагдаржавынхаас гараад би С.Бат-Эрдэнэтэй хамт найзынхруугаа явсан. Гэрт нь очоод хаалгыг нь тогшиход хүн гарч ирээгүй. Орцноос нь гарч ирэхэд байрных нь баруун талын орцны үүдэнд нэг эмэгтэй хүн зогсож байсан. Би наанаас нь яваад очиход орц нь хоёр давхар хаалгатай байсан. Цаад талынхаа хаалгыг татаад онгойлход нь би цүнхээс нь татаад булаах гэхэд цүнхээ тавиагүй, миний араас Жижгээ /С.Бат-Эрдэнэ/ орж ирж байсан. Тэгээд би цүнхийг нь аваад байшингийн баруун талаар гарч гүйгээд Аз авто угаалгын газрын хажуу талаар гараад Дөвөнтийн 48-ын 1 дүгээр орцонд орж цүнхийг нь үзэхэд утас, ном, power bank, бичиг баримт байсан. Аваад буцаж Шагдаржавын гэрт ирээд утсыг нь Бат-Эрдэнэд үзүүлэхэд С.Бат-Эрдэнэ утсыг нь авч нуусан. Нөгөөдүүлийг нь би нуучихсайн байж байгаад тэр үед 10000 төгрөг гаргаж ирж, 01 цаг болж байхад Шагдаржавтай хамт архинд явсан. Ирээд хүмүүсийг дуудахад ихэнхи нь босч ирээгүй Шагдаржав, Бат-Эрдэнэ бид 3 хувааж уучихаад маргааш өглөө нь Отгонбаатар ирээд ганц юмны мөнгө байна дэлгүүр явъя гэхэд нь би хамт явж үлдсэн мөнгөөр нь хоёр шил архи авч ирсэн. Уучихаад би гадуур явж байгаад өдөр ирэхэд Бат-Эрдэнэ утсыг нь гал тогооны өрөөнд нууцихсан байсан чинь алга болчихлоо гэсэн” гэх мэдүүлэг,
Шүүгдэгч С.Бат-Эрдэнийн мөрдөн байцаалтанд өгсөн: “...Шөнө 00 цагийн орчимд Бозог болох П.Золжаргал намайг “хоёулаа хамт 60 айл болох 18 дугаар байранд байх Хургаа болох Чимэдсүрэнгийн гэртч очьё” гэхээр нь би зөвшөөрч бид хоёр хамт явсан. Байрных нь гадаа очтол Хургаагийн машин байхгүй байсан. Гэтэл байрны үүдэнд нэг жийпнээс нэг эгч буугаад уг байрны ертөнцийн зүгээр баруун талын захын орц руу алхаад явж байсан. Уг эгч согтуу байх шиг байсан ба машинаас буухдаа нилээд чанга дуугаар “за сайхан амарцгаагаарай” гэж хэлээд бууж байх шиг байсан юм... Бозог болох Золжаргал нөгөө эгчийн орцны араас орсон би араас нь орох гэтэл өмнөөс Золжаргал “Жижгээ гүйгээрэй” гэж хэлээд гүйгээд гараад ирсэн. Тэндээс би шууд Шагдаржавын гэр рүү гүйсэн ба Бозог урагшаа гүйсэн байх...” гэх мэдүүлэг /1 дүгээр хх-ийн 118-119 дугаар хуудас/
Түүний шүүх хуралдаанд өгсөн: 2015 оны 12 дугаар сарын 30-ны өдөр Л.Золжаргал, Л.Хүрэлчөдөр, Шагдаржав, Эрдэнээ, Далай бид нар Шагдаржавынд хоёр шил архи уусан юм. Шагдаржавын байрных нь доод талын pub ийг янзалж байгаа гээд хүмүүстэй нийлж 3, 4 хоног архи уусан. Орой 11 цаг болж байхад pub нь хааж, гадаа зодоон болоод байхаар нь бид нар бүгд гарсан. Тэгээд Л.Золжаргал бид хоёр айлд очиж мөнгө олж ирэхээр 60 айлруу явсан. Очиход хаалгаа онгойлж өгөөгүй, гарч ирэхэд хажуу талын орцны үүднээс нэг цагаан машин хөдөлж байсан. Золжаргал түрүүлээд алхсан, би тамхины тал олж, асаагаад Л.Золжаргалын араас алхаж байсан. Алхаж байхад нэг эмэгтэй хүн орцны гадаа би дарга байна, юуны дарга гэлээ нэг газрын дарга байна гээд орилоод байсан. Эрүүл мэндийн газрын дарга гээд байсан. Согтуу байхыг нь би харсан. Орцруугаа ороход нь Л.Золжаргал араас нь дагаад орсон. Хэдхэн секундын дотор би тамхи татчихаад араас нь орох гэтэл зугтаарай гэсэн. Тэгээд би цаашаа гүйсэн. Гүйж байгаад эргээд харахад нэг хүн миний араас гүйж байгаад бүдэрч унаж байгаа харагдсан. Би ч болохоо болилоодоо гэж бодоод Шагдаржавынд орж ирээд цонхоор харахад нэг эмэгтэй хүн зам дээр гараа өргөөд зогсож байсан. Намайг орж ирснээс 30-аад минутын дараа Л.Золжаргал орж ирсэн. Ном, виза карт, утас авч орж ирсэн. Шагдаржав утсыг нь үзчихээд миний барьдаг утас байна гэж байсан. дараа нь утсыг нь Шагдаржав бид хоёр гал тогооны өрөөнийх нь гурилын саванд нуусан. Өглөө нэг залуу орж ирээд Золжаргал, Далай хоёртой хамт архинд явж, хоёр шил 0.75 граммтай архи авч ирж уусан. Ууж байгаад, Далай бид хоёр үсээ засуулах гэж 10000 төгрөг аваад гарсан. Орж ирэхэд бичиг баримтыг нь шатаах гэхэд бичиг баримтыг нь Шагдаржав би авчихъя гэж байсан. Номыг нь пааран дээр тавьж байгаад шатаасан. Би шинэ жилийн дараа утсыг нь авч явж зарсан нь үнэн” гэх мэдүүлэг,
Шүүгдэгч Л.Хүрэлчөдөрийн мөрдөн байцаалтанд өгсөн: “...Тухайн үед Бозог болох Золжаргал нь “хүн дээрэмдсэн, утас байгаа” гэж хэлж байсан... Сонсгосон ялыг хүлээн зөвшөөрч байна. Тухайн үед би нэг их анзаараагүй...” гэх мэдүүлэг /1 дүгээр хх-ийн 203-206 дугаар хуудас/
Түүний шүүх хуралдаанд өгсөн: 2015 оны 12 дугаар сарын 30-ны өдөр Л.Золжаргал, С.Бат-Эрдэнэ, Эрдэнээ, Далай, Шагдаржав, бид нар архи уусан. 11 цаг өнгөрч байхад Л.Золжаргал, С.Бат-Эрдэнэ хоёр гарч явсан. Шөнө буцаад орж ирэхийг нь би мэдээгүй, унтаж байсан. Дараа нь намайг цагдаа дээр байцаахад цүнхнээс гарч ирсэн мөнгийг нь чи авсан юм биш үү гэж асуухад нь яагаад ч юм би тэгээд хэлчихсэн байсан. Мэдүүлгээ яаж өгснөө өөрөө ч санахгүй байгаа” гэх мэдүүлэг
-хэргийн газарт үзлэг хийсэн тэмдэглэл, гэрэл зураг /1-р хх-ийн 5-7/
-нэгжлэг хийх тогтоол, тэмдэглэл, гэрэл, гэрэл зураг /1-р хх-ийн 11-17/
-хураан авах тогтоол, тэмдэглэл /1-р хх-ийн 27-28/
-гар утас хүлээлгэн өгсөн тухай тэмдэглэл /1-р хх-ийн 29/
-эд хөрөнгө битүүмжлэх тогтоол, тэмдэглэл, гэрэл зураг /1-р хх-ийн 30-33/
-мэдүүлгийг газар дээр нь шалгах ажиллагаа явуулсан тэмдэглэл /1-р хх-н 130-132/
-Чингэлтэй дүүргийн 13 дугаар хорооны Засаг даргын тодорхойлолт, П.Золжаргалын төрсний бүртгэлийн лавлагаа, урьд ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудас /1-р хх-н 138-140, 241, 249/
-С.Бат-Эрдэнийн иргэний үнэмлэхний лавлагаа, урьд ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудас, Баянхонгор сумын 3-р багийн Засаг даргын тодорхойлолт /1-р хх-н 146-147, 240, 248, 2-р хх-н 29/
-Л.Хүрэлчөдөрийн иргэний үнэмлэхний хуулбар, урьд ял шийтгэгдсэн эсэхийг шалгах хуудас, Баянхонгор сумын 1-р багийн Засаг даргын тодорхойлолт /1-р хх-н 166-168, 2-р хх-н 44/
-эрүүгийн хэргийг тусгаарлах тогтоол /2-р хх-ийн 233/
-эд хөрөнгө битүүмжлэх тогтоол, тэмдэглэл /2-р хх-н 34/болон хэрэгт авагдсан бусад нотлох баримтуудыг шинжлэн судалсан болно.
Хэрэгт авагдсан дээрх нотлох баримтуудыг шинжлэн судлаад дүгнэхэд:
Шүүгдэгч П.Золжаргал, С.Бат-Эрдэнэ нар нь согтуурсан үедээ, урьдчилан үгсэн тохиролцон бүлэглэж 2015 оны 12 сарын 30-ны өдрөөс 2015 оны 12 сарын 31-ны өдөрт шилжих шөнийн 00 цаг 40 минутын орчим Баянхонгор аймгийн 1-р багийн 18-р байрны 5-р орцонд шунахайн сэдэлтээр, шууд санаатайгаар, бусдын эд хөрөнгийг авах зорилгоор, хохирогчийн цүнхийг нь татах, уруул хэсэгт нь цохих зэргээр хүч хэрэглэн довтолж В.Нарантуяагийн цүнхтэй эд зүйлийг дээрэмдэж 2.350.600 төгрөгийн буюу бага бус хэмжээний хохирол учруулсан гэмт хэргийг,
шүүгдэгч Л.Хүрэлчөдөр нь П.Золжаргал, С.Бат-Эрдэнэ нарыг 2015 оны 12 сарын 30-ны өдрөөс 2015 оны 12 сарын 31-ны өдөрт шилжих шөнө дээрмийн гэмт хэрэг үйлдэснийг лавтай сайн мэдсэн атлаа зохих байгууллага, албан тушаалтанд мэдээлээгүй гэмт хэрэг үйлдсэн болох нь дээрх шинжлэн судалсан нотлох баримтууд болон шүүхийн хэлэлцүүлгээр шинжлэн судалсан эд мөрийн баримт, шүүхээр хэлэлцэгдсэн бусад нотлох баримтуудаар тус тус нотлогдож тогтоогдсон байна.
Дээрхи нотлох баримтууд нь тухайн хэрэгт хамааралтай, эрүүгийн байцаан шийтгэх ажиллагааны үед хуульд заасан үндэслэл, журмын дагуу цуглуулж, бэхжүүлсэн, шүүгдэгчийн гэм бурууг нотлоход хангалттай байна гэж үзэв.
Шүүгдэгч нар нь өөрсдийн эсрэг мэдүүлэг өгөхгүй байх эрхтэй, өөрийн гэм бурууг нотлох үүрэггүй тул гэмт хэрэг үйлдсэнээ хүлээн зөвшөөрсөн эсэх нь тухайн хэргийн зүйлчлэл, нотолгоонд нөлөөлөх үндэслэлгүй болно.
Дээрх нотлох баримтууд нь Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн дагуу цуглуулж, бэхжүүлж авагдсан, өөр хоорондоо зөрүүгүй, энэ хэрэгт хамааралтай, байх бөгөөд тус прокурорын газраас Эрүүгийн хуулийн 147 дугаар зүйлийн 147.2 дах хэсэгт зааснаар шүүгдэгч П.Золжаргал, С.Бат-Эрдэнэ, Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 246 дугаар зүйлийн 246.1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Л.Хүрэлчөдөр нарт холбогдуулан зүйлчилж ирүүлсэн хуулийн зүйлчлэл зөв байна.
Иймд шүүгдэгч П.Золжаргал, С.Бат-Эрдэнэ нарыг согтуурсан үедээ урьдчилан үгсэн тохиролцож, бүлэглэн бусдын эд хөрөнгийг авах зорилгоор амь биед нь аюултайгаар хүч хэрэглэн довтлон дээрэмдэх гэмт хэргийг үйлдсэн гэм буруутайд, шүүгдэгч Л.Хүрэлчөдөрийг бусдын эд хөрөнгийг дээрэмдэх гэмт хэргийг үйлдэснийг лавтай сайн мэдсэн атлаа зохих байгууллага, албан тушаалтанд мэдээлээгүй гэм буруутайд тус тус тооцож, ял шийтгэл оногдуулах үндэслэлтэй гэж дүгнэв.
Шүүгдэгч П.Золжаргал, С.Бат-Эрдэнэ нар нь гэмт хэрэг үйлдсэнээ хүлээн зөвшөөрөхгүй, гэм буруугийн хувьд маргаж байгаа, хохирогч, болон иргэний нэхэмжлэгч нарт учируулсан хохиролыг бүрэн нөхөн төлөөгүй байх тул тэдэнд Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 147 дугаар зүйлийн 147.2 дахь хэсэгт заасан хорих ялын доод хэмжээнээс доогуур хорих ял оногдуулах боломжгүй гэж шүүх дүгнэлээ.
Шүүгдэгч П.Золжаргал, С.Бат-Эрдэнэ нарт ял шийтгэл оногдуулахдаа үйлдсэн хэргийнх нь нийгмийн аюулын шинж чанар, хэр хэмжээ, гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, тэдний хувийн байдал зэргийг харгалзан эд хөрөнгө хураахгүйгээр ял оногдуулах нь зүйтэй гэж дүгнэв.
Шүүхээс шүүгдэгч П.Золжаргал, С.Бат-Эрдэнэ нарын согтуурсан үедээ гэмт хэрэг үйлдэснийг хүндэрүүлэх нөхцөл байдалд тооцов.
Хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй, шүүгдэгч Л.Хүрэлчөдөр нь бусдад төлөх төлбөргүй, хэргийн учир цагдан хоригдсон хоноггүй болно.
Уг хэргийн улмаас шүүгдэгч П.Золжаргал нь 209 хоног, С.Бат-Эрдэнэ нь 56 хоног цагдан хоригдсон байна.
Шүүгдэгч П.Золжаргал нь хохирогч В.Нарантуяад 435.000 төгрөг төлсөн, шүүгдэгч нар нь хохирогч болон иргэний нэхэмжлэгч нарт учруулсан хохиролоо бүрэн нөхөн төлөөгүй байх тул хохирогч В.Нарантуяад учирсан 2.300.600 төгрөгийн хохиролоос I Phone 6 gold plus маркийн гар утасыг буцаан олгосон байх тул түүний үнэ болох 1.480.000 төгрөгийг хасч хохирогчид учирсан хохиролыг 820.600 төгрөг гэж тооцов.
Хохирогч В.Нарантуяад учирсан дээрхи хохиролоос шүүгдэгч П.Золжаргал 435.000 төгрөг төлсөн байх тул үлдэгдэл 385.600 төгрөгийн шүүгдэгч С.Бат-Эрдэнээс гаргуулж хохирогч В.Нарантуяад,
иргэний нэхэмжлэгч Э.Даваасүрэн нь I Phone 6 gold plus маркийн гар утасыг 700.000 төгрөгөөр худалдаж авсан, тэрээр иргэний хариуцагч Ж.Алдархишиг, Ц.Хишигбат нараас 200.000 төгрөгийг авсан бөгөөд үлдэгдэл 500.000 төгрөгийг нэхэмжилж байгаа учир шүүгдэгч С.Бат-Эрдэнээс 500.000 төгрөгийг гаргуулж иргэний нэхэмжлэгч Э.Даваасүрэнд тус тус олгож шийдвэрлэв.
Хохирогч, иргэний нэхэмжлэгч нар нь учирсан хохиролоо нөхөн төлүүлж аваагүй гэж байгаа учир шүүгдэгч С.Бат-Эрдэнийн дундын өмчлөлийн 4 ханатай гэрийг битүүмжилсэн 2016 оны 03 сарын 07-ны өдрийн эд хөрөнгө битүүмжлэх тогтоол, шүүгдэгч П.Золжаргалын эзэмшлийн цагаан өнгийн хагас автомат угаалгын машиныг битүүмжилсэн 2016 оны 05 сарын 02-ны өдрийн эд хөрөнгө битүүмжлэх тогтоолыг тус тус хэвээр үлдээв.
Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 283 дугаар зүйлийн 283.1, 294 дүгээр зүйлийн 294 дүгээр зүйлийн 294.2., 294.3., 295, 296, 297, 298 дугаар зүйлүүдийг удирдлага болгон
ТОГТООХ нь :
1. Шүүгдэгч Боржигон овогт Пүрэвсүрэнгийн Золжаргал, Боржигон овогт Сүхбатын Бат-Эрдэнэ нарыг бусдын эд хөрөнгийг дээрэмдэх гэмт хэргийг урьдчилан үгсэн тохиролцож бүлэглэн үйлдсэн гэм буруутайд,
Шүүгдэгч Домогт овогт Лувсангийн Хүрэлчөдөрийг бусдын эд хөрөнгийг дээрэмдэх гэмт хэрэг үйлдэснийг лавтай сайн мэдсэн атлаа зохих байгууллага, албан тушаалтанд мэдээлээгүй гэм буруутайд тус тус тооцсугай.
2. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 72 дугаар зүйлийн 72.1.1 дэх хэсэгт зааснаар Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 246 дугаар зүйлийн 246.1 дэх хэсэгт заасан гэмт хэрэгт холбогдсон Л.Хүрэлчөдөрийг эрүүгийн хариуцлагаас чөлөөлсүгэй.
3. Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 147 дугаар зүйлийн 147.2 дах хэсэгт зааснаар шүүгдэгч П.Золжаргал, С.Бат-Эрдэнэ нарыг эд хөрөнгө хураахгүйгээр зургаан жил нэг хоногийн хугацаагаар хорих ялаар тус тус шийтгэсүгэй.
4. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 52 дугаар зүйлийн 52.6 дах хэсэгт заасаар шүүгдэгч П.Золжаргал, С.Бат-Эрдэнэ нарт оногдуулсан зургаан жил нэг хоногийн хугацаагаар хорих ялыг чанга дэглэмтэй хорих ангид тус тус эдлүүлсүгэй.
5. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 59 дүгээр зүйлийн 59.1 дэхь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч П.Золжаргалын цагдан хоригдсон хоёр зуун ес хоногийг, шүүгдэгч С.Бат-Эрдэнийн цагдан хоригдсон тавин зургаа хоногийг ял эдэлсэн хугацаанд оруулан тооцсугай.
6. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 134 дугаар 134.1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч С.Бат-Эрдэнийн дундын өмчлөлийн 4 ханатай гэрийг битүүмжилсэн 2016 оны 03 сарын 07-ны өдрийн эд хөрөнгө битүүмжлэх тогтоол, шүүүгдэгч П.Золжаргалын эзэмшлийн цагаан өнгийн хагас автомат угаалгын машиныг битүүмжилсэн 2016 оны 05 сарын 02-ны өдрийн эд хөрөнгө битүүмжлэх тогтоолыг тус тус хэвээр үлдээсүгэй.
7. Хэрэгт эд мөрийн баримтаар хураагдаж ирсэн зүйлгүй, шүүгдэгч Л.Хүрэлчөдөр нь бусдад төлөх төлбөргүй, хэргийн учир цагдан хоригдсон хоноггүй болохыг тус тус дурьдсугай.
8. Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1, 510 дугаар зүйлийн 510.1-д зааснаар шүүгдэгч П.Золжаргалаас 410.300 төгрөг, шүүгдэгч С.Бат-Эрдэнээс 410.300 төгрөг тус тус гаргуулж хохирогч В.Нарантуяад, шүүгдэгч шүүгдэгч С.Бат-Эрдэнээс 500.000 төгрөг гаргуулж иргэний нэхэмжлэгч Э.Даваасүрэнд тус тус олгосугай.
9. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 249 дүгээр зүйлийн 249.1 дэхь хэсэгт зааснаар шүүгдэгч П.Золжаргал, С.Бат-Эрдэнэ нарт урьд хэрэглэсэн цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлж, шүүгдэгч Л.Хүрэлчөдөрт урьд хэрэглэсэн бусдын батлан даалтад өгөх таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үргэлжлүүлж, шүүгдэгч П.Золжаргал, С.Бат-Эрдэнэ нарыг цагдан хорьж, эдлэх ялыг 2016 оны 08 сарын 30-ны өдрөөс эхлэн тооцсугай.
10. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 303 дугаар зүйлийн 303.1-д зааснаар шийтгэх тогтоолд давж заалдах гомдол гаргах, эсэргүүцэл бичих эрх бүхий этгээд ялтан, хохирогч, тэдгээрийн өмгөөлөгч шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрвөл шийтгэх тогтоолыг гардуулснаас хойш 14 хоногийн дотор Баянхонгор аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах, улсын яллагч, дээд шатны прокурор эсэргүүцэл бичих эрхтэйг дурдсугай.
11. Эрүүгийн байцаан шийтгэх хуулийн 306 дугаар зүйлийн 306.1-д зааснаар энэхүү шийтгэх тогтоолд давж заалдах гомдол гаргасан, эсэргүүцэл бичигдсэн тохиолдолд шийтгэх тогтоолын биелэлтийг түдгэлзүүлж, тогтоол биелүүлэх хүртэл шүүгдэгч П.Золжаргал, С.Бат-Эрдэнэ нарт авсан цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээ, шүүгдэгч Л.Хүрэлчөдөрт авсан бусдын батлан даалтад өгөх таслан сэргийлэх арга хэмжээг тус тус хэвээр үргэлжлүүлсүгэй.
ДАРГАЛАГЧ, ЕРӨНХИЙ ШҮҮГЧ Б.ГЭРЭЛМАА
ШҮҮГЧИД Ч.БАЙГАЛМАА
Н.БААСАНБАТ