Монгол Улсын нэрийн өмнөөс

Сэлэнгэ аймаг дахь ******* дундын Эрүүгийн хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг Ерөнхий шүүгч Ц.Амаргэрэл даргалж, шүүх бүрэлдэхүүнд шүүгч Ч.Мөнгөнцэцэг, шүүгч Р.Баярхүү нарын бүрэлдэхүүнтэй, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Т.Учрал, улсын яллагч Т.Нансалмаа, иргэдийн төлөөлөгч Б.Гантөмөр, хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч Ц.Отгонтуяа, түүний өмгөөлөгч Д.Эрдэнэ-Оргил, шүүгдэгч Л.Д******* нарыг тус тус оролцуулан тус шүүхийн хуралдааны “А” танхимд хаалттай явуулсан хуралдаанаар Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 12.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.1, 2.4, 2.7 дахь хэсэгт тус тус зааснаар яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн шүүгдэгч Хаахөег овогт Л******* Д*******д холбогдох эрүүгийн 2**************1000000196 дугаартай хэргийг энэ өдөр хянан хэлэлцэв.

Биеийн байцаалт: ,

1986 оны 02 дугаар сарын 20-ны Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл , , *******7 , бүрэн дунд боловсролтой, мэргэжилгүй, , *******, , , ******* *******ын ******* ******* дугаар баг, хөдөө , , Сэлэнгэ аймаг дахь ******* дундын 1-р шүүхийн 2008 оны 04 дүгээр сарын *******0- ны өдрийн 80 дугаартай шийтгэх тогтоолоор 2002 оны Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 126 дугаар зүйлийн 126.2.*******, 126.2.4, 126.******* дахь хэсгүүдэд зааснаар 16 жилийн хорих ялаар шийтгүүлж байсан, , Хаахөег овогт Л******* Д******* /: МЖ86022019/;

Холбогдсон хэргийн талаар /яллах дүгнэлтэд дурьдснаар/

Шүүгдэгч Л.Д******* нь 2021 оны 11 дүгээр сард, 2022 оны 07 дугаар сард, 202******* оны 02 дугаар сард, 202******* оны 06 дугаар сард 2 удаа, 202******* оны 07 дугаар сард Сэлэнгэ аймгийн ******* ******* ******* ******* дугаар баг хөдөө байрлах өөрийн гэртээ өөрийн эхнэрийн дүү болох арван дөрвөөс дээш арван найман насанд хүрээгүй Н.Н************* хүсэл зоригийн эсрэг бие махбодын хүч хэрэглэж хүчээр бэлгийн харьцаанд орсон, улмаар хохирогчийг жирэмсэн болгосон гэх гэмт хэрэгт холбогджээ.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэг. Гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутай эсэх талаар. Шүүх хэргийн бодит байдлыг тогтоох зарчмын дагуу Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.7 дугаар зүйлийн *******-д зааснаар талуудын мэтгэлцээн дээр шинжлэн судалсан нотлох баримтын хүрээнд шүүгдэгч Л.Д******** нь 2021 оны 11 дүгээр сард, 2022 оны 07 дугаар сард, 202******* оны 02 дугаар сард, 202******* оны 06 дугаар сард 2 удаа, 202******* оны 07 дугаар сард Сэлэнгэ аймгийн ******* ******* ******* ******* дугаар баг хөдөө байрлах өөрийн гэртээ өөрийн эхнэрийн дүү болох арван дөрвөөс дээш арван найман насанд хүрээгүй Н.*************ийн хүсэл зоригийн эсрэг бие махбодын хүч 2 хэрэглэж хүчээр бэлгийн харьцаанд орсон, улмаар хохирогчийг жирэмсэн болгосон гэмт хэргийг үйлдсэн үйл баримт тогтоогдож, уг гэмт хэрэгт шүүгдэгч Л.Д****** гэм буруутай болох нь нотлогдон тогтоогдсон гэж шүүх бүрэлдэхүүн дүгнэв. Энэхүү үйл баримт нь шүүх хуралдаанаар шинжлэн судлагдаж хэлэлцэгдсэн доорх нотлох баримтуудаар хангалттай нотлогдон тогтоогдсон болно. Үүнд: 1.Шүүхийн хэлэлцүүлэгт шүүгдэгч Л.Д********* өгсөн: “...мэдүүлэг өгөхгүй, гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч байна” гэх мэдүүлэг, 2.Шүүхийн хэлэлцүүлэгт хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгч Ц.О********* өгсөн: “Хохирогч Н*********** нь хүүхэд залуучуудын хөгжлийн газраас өгсөн үйлчилгээг хүргэе. Сэлэнгэ аймгийн Цагдаагийн газрын 202******* оны 09 дүгээр сарын 04-ны өдрийн 44/101, *******462 албан бичгийн дагуу гэр бүл залуучууд хөгжлийн газрын 202******* оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн 146 тоот тушаалаар насанд хүрээгүй Н***********ийн хууль ёсны төлөөлөгчөөр мөн гэрээт өмгөөлөгчтэй хамтран ажилласан. ********* аймгийн ************* *******ын **** дугаар багт байрлах Н********* болон дүү Н************* амьдардаг. Сумын Ерөнхий боловсролын 12 дугаар ангид суралцдаг. Ээж нь 2008 онд өвчний улмаас нас барсан. Н***********ийг эгч нь өсгөсөн. Эцэг дүүгийн хамт ******* лаа амьдардаг. Дүү нь Н********* нь Дархан-Уул аймгийн мэргэжил сургалт үйлдвэрлэлийн төвд суралцдаг. Уг айл маань ******* *******ын амжиргааны баталгаажих түвшний доогуур үнэлэгддэг. Хамтарсан багийн хяналтанд байдаг. Н***********ийн хууль ёсны төлөөлөгчөөр сонгогдоод 4 удаа мөрдөн шалгах ажиллагаанд оролцсон. Үзүүлсэн үйлчилгээнүүд маань хүүхдийн эрхийн конвенц, хүүхдийн эрхийн тухай хуульд хамаардаг хууль, эрүүл мэндийн сайдын 202******* оны 0******* дугаар сарын 18-ны өдрийн 151 дүгээр тушаал, хүчирхийлэлд өртсөн хүүхэд, өсвөр үеийнхэнд эрүүл мэндийн тусламж үзүүлэх журам, хүүхэд хамгаалал үйлчилгээ үзүүлэх журмын шуурхай тусламжийн 11.4 дүгээр зүйлд зааснаар өмгөөлөгч үйлчилгээ үзүүлэн ажиллаж байна. Мөн тус газрын сэтгэл зүйн зөвлөгөө өгөх үйлчилгээнд 4 удаа хамрагдсан. Мөрдөн байцаах ажиллагаанд хүүхдийн сэтгэл зүйн байдлыг тогтвортой байлгах үүднээс ************* *******ын түр хамгаалах байранд 7 хоног байрлуулж үйлчилгээ үзүүлсэн. Мөн *********** аймгийн Нэгдсэн эмнэлэгт эмэгтэйчүүдийн тасагт үзүүлээд шинжилгээнд хамруулсан. Мөн аймгийн нэгдсэн эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлж үр хөндүүлэх ажиллагаа хийгдэх явцад хүүхдийг эргэн хяналт хийж хоол унд зөөж үйлчилгээ үзүүлж, эмчилгээ хариуцсан эмчтэй нь байнгын холбоотой, шаардлагатай эмчилгээг үзүүлж ажилласан. Мөн 202******* оны 09 дүгээр сарын 28-ны өдөр Цагдаагийн газрын мөрдөн байцаагч Энхгэрэл хохирогчийн сэтгэл зүйд хохирсон сэтгэцийн эмгэг тогтоохын тулд Монгол өрх сэтгэл зүйн үндэсний хүрээлэнгээр мэргэжлийн сэтгэл зүйн оношилгоо хийлгэсэн. Монгол өрх сэтгэл зүйн үндэсний хүрээлэнгээр хүүхдийг сэтгэл зүйн өндөр түгшүүртэй, анхаарал маш их хэрэгтэй, эмзэг стресс ихтэй илэрсэн. Оюун ухааны хөгжлийн 12 насны хүүхдээс доогуур хоцрогдолтой гэж гарсан. Цаашлаад Н************** өөртөө итгэх итгэлтэй, сэтгэл зүйн хувьд өөртөө эзэн байх нөхөн сэргээх эмчилгээ хийлгэх шаардлагатай гэсэн. *******-6 сарын туршид 7 хоног 1-2 удаа 1-2 цаг нийт 72 цагийн сэтгэл зүйн нөхөн сэргээх эмчилгээнд хамруулах шаардлагатай гэж гарсан. Одоогоор хүүхэд хичээлдээ явж байгаа. Хүүхдийн сэтгэл зүйн байдал тогтвортой байгаа боловч ямар нэгэн зүйлийг хүлээж авах чадвар сул, үе тэнгийн найзуудтайгаа байхдаа дасан зохицох чадвар сул байна. Ерөнхий боловсролын сургуулийн дотуур байранд хүүхэд хамгааллын хамтарсан байгууллагын хяналтан дор байгаа. Эдгээр үйлчилгээнүүдийг хүүхдэд үзүүлсэн. Цаашлаад нөхөн сэргээх үйлчилгээ үзүүлэх шаардлагатай. Миний хувьд Л.Д************т хэлэхэд эцэг эхийнх нь хажууд хэдий гэр бүлийн харилцаа хандлага дутагдалтай байдлыг ашиглаж ийм үйлдэл хийсэн. Мөн ******* эгч нь Л.Д********аас айдаг байсан учраас хажууд нь бэлгийн харилцаанд орсон. Ар гэрийг нь бас дарамталдаг гэсэн байдлыг Н********** надад хэлж байсан” гэх мэдүүлэг, *******.Насанд хүрээгүй хохирогч Н.Н***********ийн 202******* оны 09 дүгээр сарын 04-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “...Би 202******* оны 07 дугаар сарын эхээр ************ *******ын наадам болохоос өмнө би Дархан-Уул аймаг Орхон *******анд би ногооны ажил хийж байгаад тэндээ жаахан маргалдаад хүргэн ахын /Д***********ын/ гэр рүү суудлаар яваад очсон. Тэндээ 2-******* орчим хоног болоод буцаад гэр рүүгээ *********** лүү явсан. Тэгээд эхний өдөр би бүүр орой хүргэн ахынд хоносон. Маргааш өглөө нь эгч, хүргэн ах хоёр үнээгээ саагаад гадагшаа гараад би гэрт нь унтаж байхад хүргэн ах орж ирээд намайг оролдоод байсан. Би хар подвалк, цэнхэр шорттой байсан. Ах орж ирээд миний хөнжлийг сөхөөд, хөхийг базаад, хөхний даруулга тайлчихсан юм уу гэхэд намайг үнсээд, эхлээд миний дотоожийг өөрийнхөө өмдөө дотоожтойгоо хамт тайлаад, миний дээр гараад бэлэг эрхтнээ миний бэлэг эрхтэн рүү хийсэн. Би тухайн үед ахад “Агаа зүгээр байгаач, эхнэр хүүхэдтэй байж гэж зөндөө хэлж түлхсэн. Ах зүгээр байж бай, одоохон дууслаа, байж бай гээд байсан. Би одоо болиоч ээ болно шүү дээ гээд бас аниа гэж зөндөө орилсон боловч эгч сонсоогүй. Эгч нөгөө гэр рүү орчихсон болохоор сонсоогүй байх. Ойролцоогоор 10-20 орчим минут болоод хувцсаа өмсөөд гараад явчихсан. Дараа нь 202******* оны 07 сарын сүүлээр би хүргэн ахын гэрт байхад хүргэн ах намайг оролдоод би зугатаад гүйхэд араас хүргэн ах гүйж хөөгөөд гэр рүүгээ аваад ороход манай эгч ******* бид хоёрын хойноос нь ороод мэдсэн. Хүргэн ах намайг хөөгөөд барьж авчихаад “Хамгийн сүүлийн удаа, ингэнэ, дахиж тэгэхгүй гэж хэлсэн. Сая хичээл сургууль ороод дотуур байранд орох гээд дотуур байрны эмч үзээд намайг жирэмсэн болсон байна гээд холбогдох байгууллагад мэдэгдсэн. Эхний удаад эгч, хүргэн ах бид гурав л байсан. Эгчийн хөрш айл жалганы цаана байдаг. Хол байдаг. Дараагийн удаа 7 сарын сүүлээр эгч бид хоёрыг хараад араас ороод ирсэн. Одоогоор байхгүй. Хааяа толгой өвдөж, шээхээр сав жаахан өвддөг. Хөхний толгой өвдөж эхэлсэн. 202******* оны 09 дүгээр сарын 0*******-ны өдөр би сургуулийн эмч дээр үзүүлэхэд эмч намайг тест аваад ирээ гээд хамт теслэж үзэхэд 2 тод зураас гарч ирсэн. 2 дахь удаагаа бэлгийн харьцаанд ороход миний сарын тэмдэг ирчихсэн байсан. Би сарын тэмдэг ирчихсэн гэж хэлэхэд хүргэн ах Зүгээрээ ах нь яах ч үгүй, хамгийн сүүлийн удаа гээд хийчихсэн. Тэрнээс хойш миний сарын тэмдэг ирээгүй. Би хэнд ч хэлээгүй. Манай эгч ************ 7 сард мэдсэн. Тэгээд надад огт юу ч хэлээгүй. Би тухайн үед надад хэлэх зүйл хамт ярилцах хүн байгаагүй. Би хэнд ч хэлээгүй. Өчигдөр жирэмсэн гэдгээ мэдсэн. Хийсэн газар бэлэг эрхтэнгээр хатгаж өвдсөн. Миний бэлэг эрхтэнгээс цагаан өнгийн тунгалаг юм гоожсон. Би хувцсаа өмсөөд 00 ороход дотоож маань цус болчихсон байсан. Би гомдолтой байна. Сэтгэл санаа хэцүү байна.” гэх мэдүүлэг, 4.Насанд хүрээгүй хохирогч Н.Н*************ийн 202******* оны 09 дүгээр сарын 04-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд дахин өгсөн: “...Би эцэг эхээсээ ******* лаа, манай том эгч *************ийн нөхөр нь Д*********** ах байгаа юм. Тэр хоёр гэр бүл болоод 2 жил болж байна. Дундаасаа 1 настай, 1 хүүхэдтэй. Д********* ах ойролцоогоор *******7-40 орчим настай. З********** мал маллаж амьдардаг. Би өөрийн төрсөн эцэг Н************ хамт ******* багийн өлгий нэртэй газарт хүний мал маллаж амьдардаг. Ээж минь намайг бага байхад нас барсан. Би 2021 оны өвөл 11 дүгээр сарын үед шиг санаж байна. Хүргэн ах Д************** гэрт аав, дүү, Б************* Б******** ах нарын хамт очсон байсан. Тэгээд тэр оройноо манай хүргэн ахын гэрт архи ууцгаасан. Архи ууцгааж байгаад Б******* ах гэр лүүгээ яваад бусад нь бугд хүргэн ахын гэрт хоносон. Орой унтахаар 4 болж аав жижиг орон дээр, дүү, Б*********** ах нар газар унтаад би дүүгийнхээ хажуугаар газар унтах гэхэд хүргэн ах Д********** надад хандан “наад хүмүүсийнхээ хажуугаар унтаад яах гээд байгаа юм наад хүмүүс чинь чамайг оролдоно, миний араар ороод унт” гэхээр нь би хүргэн ах Д*********ын хамт орон дээр тусдаа хөнжилд ороод унтахаар хэвтсэн. Тэгээд унтаж байхад шөнө хүргэн ах Д********** миний хөнжилд орж ирээд миний хөхнөөс бариад байхаар нь би “зүгээр байгаач” гэхэд хүргэн ах Д********** “чимээгүй бай, унтаж байгаа хүмүүс сэрчихнэ” гээд байсан. Тэгээд миний өмдийг доош тайлаад өөрийнхөө өмдийг тайлаад бэлгийн харьцаанд орсон. Тухайн шөнө надтай нэг удаа бэлгийн харьцаанд орсон. Бэлгийн харьцаанд орж дуусаад хүргэн ах Д************ “энэ талаар хүнд хэлж болохгүй шүү” гэхээр нь би “за” гэж хэлсэн. Түүний дараа 2022 оны 06 дугаар сарын сүүлээр манай аав Н*********дүү Н********** нар Баян-Өлгий аймаг руу амарч яваад 2022 оны 07 дугаар сарын сүүлээр ирсэн юм. Энэ үед би хүргэн ах Д*************ын гэрт амьдарч байсан юм. Энэ хугацаанд буюу 07 дугаар сарын эхээр шиг санаж байна би гэрт нь байж байхад оройн унтах гэж байхад манай хүргэн ах Д***********, эгч ***************нар нэрмэл архи уугаад байхаар нь би “болиоч” гэхэд тэр хоёр “нэг, нэг аягыг уугаад унтахаар гоё байдаг юм” гэж хэлээд нэг нэг аягыг ууцгаасан. Тэгээд тэр хоёр намайг “нэг аягыг уучих” гэхээр нь би “би ямар архи ууж сурсан биш уухгүй” гэхэд намайг “уучих” гээд намайг хүчээр архинаас ******* аягыг уулгасан. Тэр хоёр өөрсдөө мөн ******* аягыг уусан. Тэгээд архи уучихаад унтахаар манай хүргэн ах Д**********, эгч ************, бид нар бүгд газар унтахаар хэвтсэн. Намайг унтаагүй байхад манай хүргэн ах Д**************, эгч Ц************** нар миний хажууд бэлгийн харьцаанд ороод байсан. Тэгээд манай эгч Ц************* бие засахаар гарсан хойно хүргэн ах Д************** миний хажууд хэвтээд “би чамайг хүсч байна, чи намайг хүсч байна уу” гэхээр нь би “би унтмаар байна” гэж хэлэхэд гаднаас манай эгч Ц***************** орж ирсэн, Тэр үед хүргэн ах миний хажуунаас холдоод хэвтэхэд манай эгч миний дундуур орж ирээд хүргэн ахын хажуугаар хэвтсэн. Ингээд манай хүргэн ах Д*****************, эгч Ц************ нар хоорондоо шивнэлдээд юм яриад байсан. Тэгээд хэсэг хугацааны дараа манай эгч миний хажууд унтаж байгаад нөхөр Д**************ын цаана гараад хүүхдээ хөхүүлээд хэвтсэн. Тэр үед хүргэн ах Д******** миний хажууд ирж хэвтээд миний хувцсыг тайлаад өөрийнхөө хувцсыг тайлсан. Энэ үед би төрсөн. эгч Ц*********д “нөхрөө аваач” гэхэд юм ярихгүй хүүхдээ хөхүүлээд хэвтээд байсан. Тэр үед би бэлгийн харьцаанд орох үед давсаг орчмоор их өвдсөн. Маргааш өглөө нь босоход хөнжил цус болсон байсан. Маргааш өглөө нь сэрчихээд эгч надад юм хэлэх гээд байх шиг байсан ба хүргэн ах Д******* хэлүүлэхгүй байсан. 202******* оны 02 дугаар сард цагаан сарын шинийн 4 өдөр би хүргэн ах Д*********ын гэрт байсан ба орой би баруун талын орон дээр, ах эгч нар зүүн талын орон дээр унтах гээд хэвтээд утсаараа оролдож байхад хүргэн ах Д******** миний утсыг авч унтраагаад шалан дээр тавиад миний хувцсыг тайлаад өөрийнхөө хувцсыг тайлаад бэлгийн харьцаанд нэг удаа орсон. Тэр үед манай эгч сэрсэн юм шиг байна лээ утасны гэрэл асаад байсан чинь хүргэн ах Д*********манай эгч Ц********“утасны гэрлээ унтраагаач” гээд загнаад байсан. 202******* оны 05 дугаар сарын *******1-ний өдөр С***** эгчтэй хамт машинаар хүргэн ах Д**********вын гэрт хүргүүлсэн. Тэгээд тэр оройноо гэрт нь хоноод 06 дугаар сарын 01-ний өдөр бид нар машинаар Дархан-Уул аймаг явж тоглоом тоглож өдөржин болоод эгч, ах нар машинтайгаа өдөр буцаад гэр лүүгээ явсан. Би үлдээд суудлын галт тэргээр араас нь 96 дугаар зөрлөг дээр суудлаас буухад хүргэн ах Д*********** намайг машинаар тосч аваад гэр лүү нь явах замд машин дотроо намайг хүчээр бэлгийн харьцаанд орсон. 202******* оны 06 дугаар сарын эхээр шиг санаж байна манай аав болон манай хотны хүмүүс гэрийн гадаа хонь хяргаж байхад би гэрт боорцог хайраад байж байсан юм. Энэ үед гаднаас нутгийн ах Г******** орж ирээд “хүйтэн цай 5 байна уу” гэж хэлээд боорцогны гурил бэлдээд байж байхад Г**********г ах над дээр ирээд намайг барьж авахаар нь “яах гээд байгаа юм бэ тос түлэгдэх гээд байна” гэхэд “ах нь хурдан хийнэ, хурдал хурдал” гэж хэлээд намайг газар дарж хэвтээд хүчээр нэг удаа бэлгийн харьцаанд орсон. Тэгээд гэрээс гараад явсан. Надад ямар нэгэн зүйл хэлээгүй. Түүний дараа 202******* оны 06 дугаар сарын сүүлээр ************* *******ын наадам болохоос өмнө би Дархан-Уул аймгийн Орхон *******анд Ц***********а гэж айлд ногооны ажил хийж байгаад тэр айлын хүмүүстэй жаахан маргалдаад хүргэн ахын /Д*************ын/ гэр лүү суудлын галт тэргээр яваад очсон. Тэндээ 2-******* орчим хоног болоод буцаад гэр лүүгээ явсан. Энэ хугацаанд хүргэн ахын гэрт байх хугацаанд орой унтаагүй хэвтэж байхад хүргэн ах Д********** манай эгч Ц**********тэй бэлгийн харьцаанд орж байгаад дуусаад шууд миний орон дээр ирээд миний хөнжилд орж ирээд миний хувцсыг тайлаад өөрийнхөө хувцсыг тайлаад бэлгийн харьцаанд орсон. Энэ үед манай эгч Ц********* унтаагүй хэвтэж байсан. Манай хүргэн ах зоддог байсан гэж ярьж байсан болохоор айгаад юм яриагүй байх гэж бодож байна. 202******* оны 07 дугаар сарын эхээр өдөр манай аав хонь хариулаад явж байхад Г********* ах мөн хонио хариулаад явж байгаад хажуу айлын хонь нийлчихсэн өөрийнхөө хонины хашаанд хонь хашаад аав урдаас нь очиж хамт хонь хашиж өгсөн. Тэр үед Г*********** ах намайг гэрт “шанага байна уу” гэж орж ирэх үед нь би аавын орон дээр хэвтэж байхад над дээр ирээд үнсээд байхаар нь би “болиоч” гэхэд хажуугийн ор луу өргөж аваачиж хэвтүүлээд миний өмдийг тайлаад өөрийнхөө өмдийг мөн тайлж бэлгийн харьцаанд орсон. Тэгээд ус уугаад гараад явсан. 202******* оны 07 дугаар сарын 11-ний өдөр Орхон *******ын баяр наадам үзчихээд орой суудлын галт тэргээр хүргэн ах Д*************ын гэр лүү явахад танихгүй ах, эгч хоёр машинтай тосч аваад хүргэн ахын гэрт хүргэж өгсөн. Тэгээд ор зассан байсан тул унтсан тэр орой янз бүрийн зүйл болоогүй харин маргааш өглөө нь эгч, хүргэн ах хоёр үнээгээ саагаад гадагшаа гараад би гэрт нь унтаж байхад хүргэн ах орж ирээд намайг оролдоод байсан. Тэгэхээр нь би “болиоч” гэхэд юм ярихгүй миний хувцсыг тайлаад өөрийнхөө хувцсыг тайлаад бэлгийн харьцаанд ороод хувцсаа өмсөөд явсан. Би араас нь босоод хувцсаа өмсөөд жижиг гэрт нь очоод цай унд уугаад тэр өдрөө гэрт нь өнжсөн. Ц********* эгч бид хоёр эцэг нэг, эх өөр хүмүүс байгаа юм. Тэгэхдээ бид хоёр хамт нэг гэрт өссөн. Намайг манай эгч өсгөсөн гэж ярьж байсан. Манай эгчийг хүргэн ах Д******* зоддог байсан гэж манай эгч ярьж байсан. Тэгэхээр манай хүргэн ахаас айгаад юм хэлэхгүй байсан байх гэж бодож байна. Г********* ах намайг 2 удаа бэлгийн харьцаанд хүчээр орсон. Д********* ах надтай 5 удаа бэлгийн харьцаанд орсон. Хааяа толгой өвдөж, шээхээр давсаг орчмоор бага зэрэг өвддөг. Хөхний толгой өвдөж эхэлсэн. 202******* оны 09 дүгээр сарын 0*******- ны өдөр би сургуулийн эмч дээр үзүүлэхэд эмч намайг тест аваад ир гээд хамт тестээр үзэхэд 2 тод зураас гарч ирсэн. Би гомдолтой байна.” гэх мэдүүлэг, 5.Гэрч Б.З***********ийн 202******* оны 09 дүгээр сарын 04-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “...Би 1992 оноос ******** *******анд ажиллаад *******1 жил ажиллаж байна. 199******* онд Багшийн коллеж төгсөөд 2006 онд Боловсролын их сургуулийн нийгмийн ажилтнаар төгссөн. Нийгмийн ажилтан хийгээд 21 дэх жил болж байна. Манай сургууль дотуур байранд орох хүүхдүүдээ эмчийн үзлэгт оруулдаг. Арьс болон цагаан хорхойн шинжилгээ авдаг. Тэгтэл 202******* оны 09 дүгээр сарын 0*******-ны өдөр манай сургуулийн эмч Уянга над руу 1******* цагийн үед над руу залгаад Н******* гэх хүүхэд хүний унаанд дайгдаад ирсэн. Арьсны үзлэг хийхэд хүүхдийн хүйсний доор зураастай. Гэдэс нь үл мэдэх томорсон байна. Тестээр үзэхэд 2 зураастай гарчихлаа яах вэ? гэж надаас асуусан. Би тухайн үед Сэлэнгэд байсан болохоор маргааш уулзья гэж хэлсэн. Н******** манай 12 дугаар ангийн сурагч дотуур байранд амьдардаг. Би өчигдөр орой Н*********ийн талаар сонссон. Захирал надад болон ангийн багш биеийн 6 тамирын Ц**********д хэлсэн. Н******* нь зан араншингийн хувьд үг дуу цөөхөн, дуугай, дотогшоо хүүхэд. Ар гэр нь айлын туслах малчин. Аавынх нь ах нь *********** амьдардаг. Тэгээд Сэлэнгэ аймгийн ******* *******анд 2017 онд Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл *******аас Н************ дүү аавын хамт ирээд 7 дугаар ангид орсон. Ээж нь бага дүүг нь 4 настай байхад өөд болсон гэж хэлж байсан. Охин өөрөө дундаж сурлагатай, нийгмийн идэвхигүй авьяас гээд ил гарсан зүйл байхгүй. Төрсөн дүү Н*********ийн хамт дотуур байранд байдаг байсан. 202******* оны 06 сард 9 дүгээр ангиа төгсөөд Дархан-Уул аймгийн МСҮТ сурахаар явсан.” гэх мэдүүлэг, 6.Гэрч Ц.У***********ын 202******* оны 09 дүгээр сарын 04-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “...Би 1997-2001 он МУБИС-ын монгол уран зохиолын багш мэргэжлээр төгссөн. ******** *******анд багшаар 17 жил ажилласан. *********** *******ын Ерөнхий боловсролын сургуульд 2******* жил ажиллаж байна. Одоо ********* *******ын ерөнхий боловсролын захирал хийдэг. Захирал хийгээд одоо 6 дахь жил болж байна. Манай сургууль дотуур байранд орох хүүхдүүдээ эмчийн үзлэгт оруулдаг. Арьс болон цагаан хорхойн шинжилгээ авдаг. Тэгтэл 202******* оны 09 дүгээр сарын 0*******-ны өдөр манай сургуулийн эмч Уянга над руу 1******* цагийн үед над руу залгаад “Н********* гэх хүүхэд хүний унаанд дайгдаад ирсэн. Арьсны үзлэг хийхэд хүүхдийн хүйсний доор зураастай. Гэдэс нь үл мэдэх томорсон байна. Тестээр үзэхэд 2 зураастай гарчихлаа яах вэ?” гэж надаас асуусан. Би тухайн үед Сэлэнгэд байсан болохоор маргааш уулзья гэж хэлсэн. Н*********** нь анх Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл *******аас аав дүү хоёрын хамт ******* *******анд нүүж ирсэн. Анх 7 дугаар ангид орж ирээд л дотуур байранд байрлаж эхэлсэн. Ангийн багш нь биеийн тамирын Ц************ гэж багш байгаа. Одоо 12 дугаар анги. Зан аашны хувьд үг дуу цөөхөн. Дотогшоо бүрэг хүүхэд. Төрсөн дүү нь Н********** гээд 202******* оны 06 сард 9 дүгээр ангиа төгсөөд Дархан-Уул аймгийн МСҮТ сурахаар явсан. Н********** болон түүний аавтай ярилцахад хүүхдээ гаргахгүй авахуулах талаар ярилцсан. Огт хүмүүст хэлээгүй. Урьд өмнө нь бэлгийн харьцаанд орж байгаагүй. Хүргэн ахтайгаа 2 удаа бэлгийн харьцаанд орсон гэж л хэлсэн.” гэх мэдүүлэг, 7.Гэрч З.Н**********йн 202******* оны 09 дүгээр сарын 04-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “...202******* оны 09 дүгээр сарын 0*******-ны өдөр манай охин Н*********** сургууль соёл нь эхэлнэ. Дотуур байрандаа орно гээд өдөр замын унаанд суугаад сургууль руугаа явсан. Тэгээд намайг малаа хариулаад явж байхад манай охин Н************ийн сургуулийн эмч гэх хүн залгаад “Н***********ийн бөөр нь үрэвсэлтэй байна. Та хүрээд ирээ” гээд би 1 дэх өдөр буюу өнөөдөр ********** ирэхэд эмч нь надад “танай хүүхэд жирэмсэн болсон байна. Сэлэнгэ аймгийн төв рүү явна гээд хамт аймаг дээр ирсэн. Замдаа бид юу ч ярилцаагүй. Цагдаа дээр ирээд л нарийн ширүүн юм ярилцсан. Манай том охины нөхөр хүргэн хүү маань бага охиныг жирэмсэн болгосон байна. Би Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл *******анд 1972 онд төрсөн. Эхээс 4 үүлээ. Манай эхнэр Баян-Өлгийн аймгийн Цэнгэл *******ынх. Би эхнэр Дуламжав ******* хүүхдийн хамт амьдардаг байсан. Тэгээд манай эхнэр Дуламжав 2009 онд өвчний улмаас нас бараад би Соёнжав, Гомбожав гэх хоёр ахыгаа бараадаад Сэлэнгэ аймгийн ******* *******анд ирсэн. Би өөрийн болон ах нарынхаа *******00 орчим малыг маллаад суудаг. Том охин Цэцэнхүү тусдаа гарсан. Нөхөр хүүхдийн нхамт амьдардаг. Нэг хүүхэдтэй. Харин манай дунд охин Н******* бага хүү Н нар ******* *******ын ерөнхий боловсролын сургуульд сурдаг. Дотуур байранд амьдарч байсан. Одоо Н маань энэ жил Дархан-Уул аймагт МСҮТ дээр үйлдвэрийн тоног төхөөрөмж, механикч мэргэжлээр сурч байгаа. Н******* маань их дуу цөөтэй, найз нөхөд бараг байхгүй. Надтай өдөр бүр уг нь утсаар ярьдаг. Зан араншингийн хувьд түргэн ааштай, дуугаа 7 хураачихдаг. Ажил хийхдээ сайн. Д******* нь манай хүргэн хүү. Том охин нөхөр. Том охиныг маань бэр гуйж авсан. Тусдаа гараад 2 жил болж байна. Дундаасаа ганц хүүтэй. Одоо нэг нас хүрсэн. Бас манай охин Цэцэнхүү бие давхар. Д******* нь 400 гаран малтай. Хонь ямаа нийлсэн. Ааш зан гайгүй. Архи дарс хааяа найз нөхөдтэйгөө уудаг юм байна лээ. Урьд өмнө нь ял шийтгэл эдэлж байсан гэсэн. Манай том охин Цэцэнхүүгээс нэлээн хэдэн насаар ах. Д*******ын ар гэр гэж 2-******* ах нь ирж бэр гуйж авсан. Аав ээж нь байдаггүй юм байна лээ. Хааяа Цэцэнхүү маань нөхөр нь гар хүрчихдэг гэж хэлж байсан. Би хүүхдүүдийнхээ амьдралд нэг их оролцоод байдаггүй. Би өөрөө боловсрол муу, хөдөө хүний мал хариулдаг хүн.” гэх мэдүүлэг, 8.Гэрч Б.Уянгын 202******* оны 09 дүгээр сарын 04-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “...Манай сургууль дотуур байранд орох хүүхдүүдээ эмчийн үзлэгт оруулдаг. Арьс болон цагаан хорхойн шинжилгээ авдаг. Тэгээд би Н*******ийн арьс өнгийг үзэж байхад Н*******ийн нүүр сэвхтчихсэн, хэвлийн доод хэсгээр бор зураас тодорч, хэвлий томорсон байсан. Тэгээд тест авч шалгахад 2 тод зураас гарсан. Тэгээд би захирал Ц.Уранбодол болон цагдаадаа мэдэгдсэн. Н******* манай сургуулийн сурагч одоо 12 дугаар ангид сурдаг. Жил бүр дотуур байранд ороход нь би үзлэг хийдэг. Н******* нь дотуур байранд амьдардаг. Хааяа өвөл ханиад хүрээд надад үзүүлж эмчилгээ би бичиж өгдөг байсан. Өөр харилцаа холбоо байхгүй. Ар гэрийнх нь талаар сайн мэдэхгүй байна. Ямар ч байсан доороо нэг дүүтэй. Дүү нь бас дотуур байранд байдаг. Н*******тэй ярилцахад найз залуу байхгүй. Хүргэн ах нь хүчиндсэн гэж надад хэлсэн. Энэ талаар огт хэн ч хэлээгүй. Өөрөө мэдээгүй явж байгаад сая мэдсэн. Сүүлийн сарын тэмдгийг хэзээ ирсэн талаар асуухад эхэндээ 08 сард гэж хэлсэн. Би чиний гэдэс чинь том байна гэхэд 07 сарын сүүлээр сарын тэмдэг нь ирсэн гэж хэлсэн. Эцэг, эхийн хараа хяналт бага. Хоолой нь их өвдчихдөг хүүхэд байсан. Өөрөөр эмнэлгийн хяналтад байдаггүй. Хөгжлийн бэрхшээлтэй гэж явдаггүй.” гэх мэдүүлэг, 9.Гэрч Н. 202******* оны 09 дүгээр сарын 04-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “... 202******* 07 . 2 . . . . “ ” . 2- . . “ ” . .” гэх мэдүүлэг, 10.Гэрч Б.Нарантуяагийн 202******* оны 09 дүгээр сарын 12-ны өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “...Д******* нь манай нөхөр Лхамжавын төрсөн ах нь байгаа юм. Манай хүн эхээс 7 уулаа. Түүнийг яг дээд талын ах нь Д******* юм. Нөхөр бид хоёрын цөөн хэдэн мал Д******* хариулдаг. Д*******ын гэр нь Сэлэнгэ аймгийн ******* ******* ******* ******* дугаар багийн нутаг дэвсгэрт задгай тоотод байдаг. Д*******тай нэг их харьцаад байдаггүй. Д******* зан араншингийн хувьд гайгүй, хэл яриа эвлэгхэн, хүнтэй арга эвээ олчихдог хүн байсан. Урьд өмнө нь ял эдэлж байсан гэсэн хүчингийн хэргээр. Би Лхамжавын эхнэр болохоос өмнө байгаагүй. Манай том хүүхэд төрөхөд Лхамжавд тийм ах байдаг талаар би мэддэггүй байсан. Тэгээд манай 2 дахь хүүхэд төрөхөд 2018 он хавьцаа байхаа Лхамжавын төрсөн ах гээд Д*******тай танилцсан. Лхамжавтай их адилхан. Хүмүүс хооронд нь андуураад байсан. Н******* нь дүү. нөхөр Д*******ын дүү Лхамжав нь миний нөхөр. Харин Ганзориг бол миний төрсөн дүү. Н******* нь аав эрэгтэй дүүгийн хамт амьдардаг. Тэдний гэр ******* *******ын ******* ******* дугаар багийн задгай тоотод аав нь ах Сонинжавын хамт амьдардаг. Манай дүү Ганзоригийн гэртэй ойрхон байдаг. Сонинжавын хүү Давхарбаярын эхнэр Сарантуяа нь манай дүү. Би 202******* оны зун д болон Сарантуяагынд очиход Н******* байж байдаг. Заримдаа гэрт зун Н******* байж байдаг. Н******* нь 12 дугаар ангийн 8 хүүхэд гэж Цэцэнхүү надад хэлж байсан. Н******* нь 16-17 орчим настай. Жаахан аальгүй намхан бондгордуу охин. Би нэг их харьцаж байгаагүй. Мэнд усны зөрүүтэй л байдаг. Сүүлд харахад гэр лүүгээ орж гараад л гэр орныхоо зүйлийг хийгээд байж байх шиг л байсан. Сэжигтэй зүйл анзаарагдаагүй.” гэх мэдүүлэг, 11.Гэрч Г.Батчимэгийн 202******* оны 09 дүгээр сарын 09-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “... ******* . ******* . . . . . . . . ” гэх мэдүүлэг, 12.Гэрч Л.Лхамжавын 202******* оны 09 дүгээр сарын 09-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд өгсөн: “...Бид эхээс 7 уулаа. 5 эрэгтэй 2 эмэгтэй. Д******* ах бол доороос ******* дахь хүүхэд. Баян-Өлгий аймагт төрсөн. 1988 онд гэр бүлээрээ Сэлэнгэ аймгийн ******* *******ын ******* дугаар багт нүүж ирсэн. Д******* ах бид хоёр хамт Хушаат *******ын 8 дугаар арван жилд дүүргэж, дараа нь Дархан-Уул аймагт Дархан-Өргөө сургуулийг тоног төхөөрөмжийн засвар токарчин мэргэжлээр төгссөн. Цэрэгт манай ах явж байгаагүй. Манай ах 200*******-2004 оны хороонд бага насны хүүхэдтэй унтсан хэргээр ял шийтгэл эдэлж Дарьтад 8 жил гаран хоригдсон. 201******* он хавьцаа суллагдаад Сэлэнгэ аймгийн ******* *******анд ээж дээр байж байгаад 2020 онд Цэцэнхүү гэх эмэгтэйтэй гэр бүл болж дундаасаа 1 хүүхэдтэй Сэлэнгэ аймгийн ******* *******анд хувиараа бог мал малладаг. Зан аашны хувьд гайгүй. Эмнэлгийн хяналтанд байдаггүй. 2022 онд нэг олгойны хагалгаанд орж байсан. Би болсон явдлын талаар 202******* оны 09 дүгээр сарын 05-ны өдөр дунд ах Даваажаваас сонссон. *******гийн цагдаа дээр оч гэж хэлсэн. Тэгээд яваад очиход ахын мотоцикл болон бичиг баримтыг өгөөд аймаг яваарай гэж хэлсэн. Аймагт ирэхэд ахыг өмнөх шигээ бага насны хүүхэдтэй унтсан хэрэгт шалгагдаж байгаа талаар мэдсэн. Би хамгийн сүүлд 202******* оны 08 сарын сүүлээр би ахындаа очсон. Зүгээр байдгаараа л байсан. Машин тэргээ янзална гээд хамт машиныг нь янзалсан. Хадландаа гарах талаар ярьж байсан. Н******* манай бэр эгч төрсөн дүү. Нэг их харьцаж үзээгүй. 16- 17 орчим насны эмэгтэй хүүхэд. Зун ах эгчийн гэрт оччихсон байж байдаг. Зан аашийг нь сайн мэдэхгүй байна. Жижигхэн биетэй охин байсан. Цэцэнхүү эгчийн ар гээд аав нь дүү Н******* болон бас нэг эрэгтэй дүүтэй. Аав нь жаахан уудаг байрын хүн байсан. Аавынх нь хамт амьдардаг айл нь манай баз Давхарбаяр юм. аав болох нь манай баз Давхарбаярын аав Соёлжавын төрсөн хүү нь. Н******* нь *******гийн 12 жилд сурдаг их дуу цөөтэй гэхээс өөр юм мэдэхгүй байна. Ганзориг нь манай эхнэр Нарантуяагын төрсөн дүү. *******д амьдардаг. *******гийн цэцэрлэгт харуул хийдэг. Эхнэр 4 хүүхдийн хамт амьдардаг. Ажилсаг, мэнд устай яриа хөөрөөтэй, хөгжилтэй байрын хүн байдаг” гэх мэдүүлэг, 1*******.Шүүх шинжилгээний ерөнхий газрын 202******* оны 10 дугаар сарын 19-ний өдрийн №4257 дугаартай шинжээчийн Дүгнэлт хэсэгт: “1.Шинжилгээнд ирүүлсэн дээжүүдийн ДНХ-ийн тогтцыг тогтоов. 2.Н.Н******* нь Н.Н*******ийн ургийн биологийн эх байх боломжтой байна. *******. Л.Д******* нь Н.Н*******ийн ургийн биологийн эцэг байх боломжтой, биологийн эцэг байх магадлал 99.99 хувь байна. 4. Б.Ганзориг нь Н.Н*******ийн ургийн биологийн эцэг байх боломжгүй байна” гэх дүгнэлт, 14.Шүүгдэгч Л.Д*******ын 202******* оны 09 дүгээр сарын 09-ний өдөр мөрдөн шалгах ажиллагааны шатанд яллагдагчаар өгсөн: “...Би Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл *******анд 1986 оны 02 дугаар сарын 20-нд төрсөн. Айлын дунд. Дээрээ 1 эгч, ******* ахтай. Доороо эрэгтэй, эмэгтэй 2 дүүтэй. 1988 онд ******* *******анд гэр бүлээрээ нүүж ирсэн. Би ******* *******ын ******* дугаар ангийг дүүргэсэн. Хушаат *******анд Ерөнхий боловсролын сургуулийн 8 дугаар ангийг дүүргэсэн. Түүний дараа Дархан-Өргөө сургуульд 9-10 9 дугаар ангиа дүүргээд Дарханы коллежид сурч токарчин мэргэжлээр төгссөн. 2008 оны 02 сард 12*******.******* дугаар зүйлээр хүчингийн хэргээр 16 жил хорих ялаас 9 жил Зүүнхараад сууж тэнсээд 2017 оны 07 дугаар сарын 02-ны өдөр суллагдсан. 2017-2019 оны хооронд хөдөө Сэлэнгэ аймаг ******* *******анд мал маллаж байгаад эхнэр Цэцэнхүүтэй танилцаж гэр бүл болсон. 2022 онд Эхнэр Цэцэнхүү бид хоёр гэрлэлтийн баталгаажуулсан. Дундаасаа ой 5 сартай хүүтэй. Одоо эхнэр маань бас жирэмсэн. *******-4 орчим сартай. Н******* нь манай хадам дүү. Манай эхнэр төрсөн дүү нь. Анх эхнэртэйгээ танилцаад дүүг нь мэддэг болсон. Н******* нь аав дүүгийн хамт амьдардаг. Н******* 16 настай. ******* *******ын ерөнхий боловсролын сургуульд сурдаг. Би Н*******тэй 4-5 удаа ихэвчлэн манай гэрт Сэлэнгэ аймгийн ******* *******анд хөдөө гэрт бэлгийн харьцаанд орсон. Хамгийн анх 2021 оны өвөл 1 сарын үед байх манай гэрийн өвөлжөөнд би Н*******ээс чи хийж үзсэн үү гэж асуухад юм дуугараагүй. Хийж үзсэн ч гэл үү нэг тийм юм ярьсан. Чи хүсэж байна уу гэж асуухад толгой дохиод мэдэхгүй ээ гээд бид бэлгийн харьцаанд орсон. 2022 оны зун манай гэрт *******гээс манай эхнэрийн гэр бүлийнхэн болох хадам аав Н******* Н, тэгээд жолооч залуугийн хамт манайд ирсэн. Тухайн үед манай эхнэр *******гийн эмнэлэгт жирэмсэн бие нь өвдөөд хэвтэж байсан. Би ирсэн хүмүүсдээ ор засаад унтуулсан. Тэгэхэд аавыг би зүүн талын орон дээр, жолооч Н хоёрыг газар ор засаад, би өөрөө орон дээрээ гараад Н******* миний араар өөр хөнжил нөмрөөд унтчих гээд унтуулсан. Тэгээд хүмүүс унтсаны дараа би Н*******ийн хувцсыг тайлаад бид бэлгийн харьцаанд орсон. Түүний дараа 2022 оны 06 дугаар сарын сүүлээр хадам аав өөрийн бага хүү Нийн хамт өөрсдийн төрсөн гэр болох Баян-Өлгий аймаг руу явсан хойгуур Н*******ийг харах хүнгүй манай гэрт зуны амралтаа өнгөрөөсөн. Тэр хойгуур 2022 оны 07 дугаар сарын сүүлээр байхаа амрах гэртээ газар урт ор зассан байсан. Эхнэр Цэцэнхүү бид хоёр орой нэрмэл уугаад, тэгээд эхнэр унтсан хойгуур би Н******* рүү мөлхөж очоод намайг хүсэж байна уу гээд бид хамтдаа бэлгийн харьцаанд орсон. 202******* оны 02 дугаар сард цагаан сарын шинийн 4 өдөр Н******* цагаан сарын амралтаар манай гэрт байсан ба орой би баруун талын өөрсдийнхөө ор дээр би эхнэрийн хамт унтах гээд хэвтээд байж байхад нөгөө ор дээр Н******* унтах гээд утсаараа оролдож байсан. Эхнэр Цэцэнхүүг унтахаар нь Н*******ийг харахад унтаагүй байхаар нь очоод утсыг авч унтраагаад шалан дээр тавиад одоо унтаа, гэхэд “нойр хүрэхгүй байна” гэхээр нь “хийх үү” гээд бид бэлгийн харьцаанд орсон. 202******* оны 06 дугаар сарын 01-ний өдөр бид Цэцэнхүү бид хоёр Дарханд эмнэлэгт үзүүлсэн. Тэгээд тэр өдрөө Цэцэнхүү бид хоёр буцсан. Харин Н******* Дарханд үлдсэн. Оройн суудлын галт тэргээр Н******* ирнэ гэж надад хэлээд би тосож авсан. Галт тэрэгний 96 дугаар зөрлөг дээр суудлаас буухад өөрийнхөө машинаар тосч аваад гэр лүү нь явах замдаа гэрийн ойролцоо жалганы хажууд Н*******тэй би бэлгийн харьцаанд орсон. 202******* оны 07 дугаар сарын эхээр наадмаас өмнө Н******* Дархан-Уул аймагт ногооны ажил хийж байгаад над руу залгаад орой нь 22 цагийн үед суудлаар манай гэрт ирсэн. Тэгээд манайд хоночихоод маргааш өдөр нь манай эхнэр хонинд морьтой явсан байхад нь би гадаа хашаагаа янзалж байхад Н******* гэрийн үүдэнд сууж байсан. Тэгээд би Н*******т хоёулаа гэр лүү орох уу гэж асуухад орохгүй гэсэн. Тэгэхээр нь би гэр лүү өргөж авч ороод орон дээр бэлгийн харьцаанд орсон. Тухайн үед юу ч яриагүй. Би Н*******т хүч хэрэглэж, хүч хэрэглэхээр заналхийлж, мөнгө төгрөг ямар нэгэн эд зүйл өгөхөөр амлаагүй, хувцсыг нь тайлаад би Н*******ийн дээр нь гараад бэлгийн харьцаанд орсон. Дараа нь Н*******тэй 202******* оны 07 дугаар сарын сүүлээр манай гэрт байхад эхнэр нөгөө гэр хоол унд хийж байх хойгуур нь би Н*******ийн байгаа газар болох 10 илүү гэр лүү ороход Н******* толины өмнө зогсож байсан. Би хойноос нь тэвэрч аваад үнсээд гэж байгаа юм юм чинь ганц хийчихье гэхэд үгүй гэхээр нь ор луу тэвэрч аваад дээр нь гарахад манай эхнэр орж ирээд бид больсон. Би Н******* бэлгийн харьцаанд орохдоо хамгаалалт буюу бэлгэвч хэрэглэж байгаагүй. Эхний 2 удаа бэлгийн харьцаанд орохдоо дур тавьсан. Би Н*******тэй орой, дараа нь өдрийн цагаар орж байсан. Энэ талаар манай гэр бүлийн хүн маань мэддэггүй байсан. Би огт архи согтууруулах ундааны зүйл сэтгэцэд нөлөөлөх эм бэлдмэл хэрэглэж байгаагүй” гэх мэдүүлэг, 15.202******* оны 09 дүгээр сарын 22-ны өдрийн Шүүх сэтгэц гэм судлалын магадлагаа №100/2******* дугаартай дүгнэлт хэсэгт: 1.2.******* Лувсай овогтой Д******* нь одоогоор сэтгэцийн хувьд эрүүл болно. 4.5 Лувсай овогтой Д******* нь одоогоор сэтгэцийн хувьд эрүүл учир болж өнгөрсөн үйл явдлыг бодитоор тусган авч, мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад болсон үйл явдлыг үнэн зөвөөр мэдүүлэх чадвартай байна. 6. Лувсай овогтой Д******* нь одоогоор сэтгэцийн хувьд эрүүл учир эрүүгийн хариуцлага хүлээх чадвартай байна” гэх дүгнэлт, 16.Гэмт хэргийн гомдол мэдээлэл хүлээн авсан тэмдэглэл, 17.Нас тоолсон тухай тэмдэглэл, 18.Өвчний түүх 19.Шинжээчийн дүгнэлт танилцуулсан тухай тэмдэглэл, 20.Эрүүгийн хэрэг үүсгэж, яллагдагчаар татах тухай тогтоол, 21.Эрүүгийн хариуцлага хүлээж байсан байсан эсэхийг шалгах хуудас, 22.Шүүгдэгчийн цахим үнэмлэхийн хуулбар, 2*******.Хавтаст хэргийн материал танилцуулсан тухай тэмдэглэл зэрэг бичгийн нотлох баримт болно. Хавтаст хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудаас нотлох чадвараа алдах болон шүүхээс тогтоосон үйл баримтыг үгүйсгэх нотлох баримт байхгүй, шүүгдэгч болон түүний өмгөөлөгч хэргийн үйл баримт, зүйлчлэлийн талаар маргаагүй болохыг дурьдах нь зүйтэй. Мөрдөгч дээрх нотлох баримтуудыг Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан үндэслэл журмын дагуу цуглуулж, бэхжүүлсэн, хуульд заасан шаардлагыг хангасан байх бөгөөд энэ хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой байх тул шүүхийн шийдвэрийн үндэслэл болгож шүүх үнэлэв. Шүүгдэгч Л.Д*******ын гэмт үйлдэл нь Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 12.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.1, 2.4, 2.7 дахь хэсэгт тус тус заасан “Урьд энэ бүлэгт заасан гэмт хэргийг үйлдэж гэм буруутайд тооцогдож байсан хүн арван дөрвөөс дээш арван найман насанд хүрээгүй хүнийг хүчиндэж, хохирогчийг жирэмсэн болгосон” гэмт хэргийн хүндрүүлэх бүрэлдэхүүний шинжийг бүрэн хангаж байх бөгөөд шүүхээс яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн хэргийн бүрдэл хангагдсан, нотолбол зохих асуудлыг бүрэн нотолсон, прокурорын зүйлчлэл хэргийн бодит байдалтай тохирсон гэж үзлээ. Шүүхийн гэм буруугийн хэлэлцүүлэгт оролцсон улсын яллагчийн зүгээс: “Шүүгдэгч Л.Д*******ыг Монгол улсын Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 12.1 дүгээр зүйлийн 2.1, 2.4, 2.7 дахь хэсэгт заасан 14 наснаас дээш 18 насанд хүрээгүй хүүхэд, мөн хохирогчийг жирэмсэн болгож, өмнө нь хүчиндэх гэмт хэрэг үйлдэж байсан учир гэм буруутайд тооцож өгнө үү гэсэн саналыг шүүх бүрэлдэхүүнд гаргаж байна. Энэ гэмт хэргийн улмаас насанд хүрээгүй хохирогч болон хууль ёсны төлөөлөгчөөс хохирол нэхэмжилсэн баримт ирүүлээгүй. Энэ шүүх хуралдаанаар шүүгдэгчээс гаргуулах хохирол төлбөргүй байна. Цаашид энэ гэмт хэргийн улмаас насанд хүрээгүй хохирогчид учирсан сэтгэцийн хохирлыг гаргуулах саналыг нээлттэй үлдээх саналыг шүүх бүрэлдэхүүнд гаргаж байна” гэсэн саналыг гаргасан. Хохирогчийн хууль ёсны төлөөлөгчийн зүгээс “...Улсын яллагчийн дүгнэлттэй 11 санал нэг байна. Гэм буруугийн тал дээр маргахгүй учир мэтгэлцэх зүйл байхгүй байна. Өмгөөлөгчид төлсөн зардал болох 700,000 төгрөгийг гаргуулж өгнө үү гэсэн хүсэлтэй байна. Мөн сэтгэцэд учирсан хор уршгийг тогтоох тогтоол 2024 оны 01 дүгээр сарын 0*******- ны өдөр ирж дүгнэлтээ гаргуулна уу гэсэн учир нээлттэй үлдээж өгнө үү. Энэ гэмт хэргийн улмаас хохирогчид бие, сэтгэл санаа эрүүл мэндэд маш том хохирол учирсан. Сэтгэл зүйн дүгнэлтээр маш их сэтгэл гутралтай байгаа. Сэтгэцийн эмчилгээнд 72 цагийн эмчилгээ гаргуулах шаардлагатай гэсэн учир төлбөр болох 4,960,000 төгрөгийг шүүгдэгчээс гаргуулах хүсэлтэй байна” гэжээ. Иргэдийн төлөөлөгч Б.Гантөмөр нь “...Гэм буруутай гэж үзэж байна” гэж шүүхийн хэлэлцүүлэгт оролцогч талуудын мэтгэлцээний үр дүнд өөрийн итгэл үнэмшлийн хүрээнд гаргасан дүгнэлт бөгөөд хуульд нийцсэн гэж үзлээ. Шүүгдэгч Л.Д******* эцсийн үгэндээ: “Хохирогч болон ар гэрийнхнээс бүгдэнгээс нь уучлалт гуйя. Буруу зүйл хийсэн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч байна. 09 дүгээр сарын 0*******-ны өдөр мэдсэн. 09 дүгээр сарын 04-ний өглөө 09 цагт ******* орж хэргээ хүлээсэн. Хэсгийн төлөөлөгч Засаг даргын өрөөнд байхад хүлээж байгаад хэсгийн төлөөлөгчтэй уулзаж гэм буруугаа хүлээсэн. Миний энэ байдлыг харгалзан үзэж хөнгөн ял шийтгэл оногдуулж өгнө үү” гэжээ. Хоёр. Гэмт хэргийн улмаас учруулсан хохирол, хор уршгийн талаар. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.5 дугаар зүйлийн 1, 2 дахь хэсэгт: “Эрүүгийн хуулийн тусгай ангид заасан гэмт хэргийн улмаас хүний амь нас, эрүүл мэнд, эд хөрөнгө, бусад эрх, эрх чөлөө, нийтийн болон үндэсний ашиг сонирхол, аюулгүй байдалд шууд учирсан үр дагаврыг гэмт хэргийн хохиролд, мөн хуулийн тусгай ангид заасан гэмт хэрэг үйлдэж хохирол учруулсны улмаас үүссэн үр дагаврыг гэмт хэргийн хор уршигт тус тус тооцно” гэж хуульчилсан байна. Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1 дэх хэсэгт “Бусдын эрх, амь нас, эрүүл мэнд, нэр төр, алдар хүнд, ажил хэргийн нэр хүнд, эд хөрөнгөд хууль бусаар санаатай буюу болгоомжгүй үйлдэл /эс үйлдэхүй/-ээр гэм хор учруулсан этгээд уг гэм хорыг хариуцан арилгах үүрэгтэй” гэж, Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1, 505 дугаар зүйлийн 505.1 дэх хэсэгт зааснаар насанд хүрээгүй хохирогч болон түүний хууль ёсны төлөөлөгчийн зүгээс эмчилгээний зардлын баримт гаргаж өгөөгүй, нэхэмжилсэн зүйлгүй болохыг дурьдаж, хохирогч нь сэтгэцэд учирсан хор уршиг, сэтгэл заслын эмчилгээ хийлгэх 4,960,000 төгрөгийг нотлох баримтаа бүрдүүлэн Иргэний журмаар нэхэмжлэх эрхийг нээлттэй үлдээж шийдвэрлэсэн. Гурав. Шүүгдэгчид хүлээлгэх эрүүгийн хариуцлагын талаар. Шүүх шүүгдэгч Л.Д*******д эрүүгийн хариуцлага буюу ял шийтгэхдээ Эрүүгийн хуулийн хууль ёсны, шударга ёсны, гэм буруугийн зарчмыг баримтлан гэмт хэрэг үйлдсэн нөхцөл байдал, учирсан хохирол, хор уршгийн шинж чанар, гэмт хэрэг үйлдсэн хүний хувийн байдал, эрүүгийн хариуцлагын хөнгөрүүлэх, хүндрүүлэх нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь харгалзан эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэх нь зүйтэй байна. Шүүхийн хэлэлцүүлэгт оролцсон улсын яллагчийн зүгээс: “...Шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхдээ түүний үйлдсэн гэмт хэргийн учруулсан нөхцөл байдал, хор уршгийн шинж чанар, хувийн байдал өөрөөр хэлбэл эхнэрийн төрсөн дүүг удаа дараа хүчиндсэн, хохирогчийг жирэмсэн болгосон, хохирогч үр хүндүүлсэн байдал, шүүгдэгч 12 урьд нь энэ төрлийн гэмт хэргээр шийтгүүлээд нийгэмшээгүй байдал, насанд хүрээгүй хохирогчийн сэтгэл санаа, хор уршиг зэргийг тал бүрээс нь харгалзан үзээд шүүгдэгч Л.Д*******т Монгол улсын Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 12.1 дүгээр зүйлийн 2.1, 2.4, 2.7 дахь заалтад зааснаар 10 жил, 02 сарын хугацаагаар хорих ял оногдуулах уг ялыг Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.6 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсэгт зааснаар хаалттай хорих ангид эдлүүлэх саналыг шүүх бүрэлдэхүүнд оруулж байна” гэсэн эрүүгийн хариуцлагын санал, дүгнэлтийг гаргасан. Шүүх бүрэлдэхүүн шүүгдэгчид эрүүгийн хариуцлага оногдуулахад Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.5, 6.6 дугаар зүйлд заасан хөнгөрүүлэх болон хүндрүүлэх нөхцөл байдал тус тус тогтоогдохгүй байна гэж шүүх бүрэлдэхүүн үзсэн. Шүүх бүрэлдэхүүн шүүгдэгч Л.Д*******д ял оногдуулахдаа хүчиндэх гэмт хэргийг үйлдэж гэм буруутайд тооцогдож байсан этгээд суллагдаад нийгэмшээгүй, засрал хүмүүжлийг авалгүй, гэр бүлийн хүчирхийлэл дор нэгэн гэр бүлийг байнгын айдаст автуулан өөрийн эхнэрийнхээ насанд хүрээгүй төрсөн дүүг удаа дараа хүчиндсэн, улмаар жирэмсэн болгосон тул хохирогч үр хүндүүлж, бие махбодийн болон сэтгэл санааны хүнд хор уршиг учруулсан нөхцөл байдал зэргийг харгалзан үзсэн. Иймд шүүгдэгч Л.Д*******д Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 12.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.1, 2.4, 2.7 дахь хэсэгт тус тус зааснаар 11 /арван нэг/-н жилийн хугацаагаар хорих ял оногдуулж, хорих ялыг хаалттай хорих байгууллагад эдлүүлэхээр шүүх бүрэлдэхүүн шийдвэрлэсэн. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.10 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Л.Д*******ын энэхүү гэмт хэргийн улмаас урьд цагдан хоригдсон 11******* хоногийг хорих ял эдлэх хугацаанд нь оруулан тооцох нь хуульд нийцнэ. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 11.4 дүгээр зүйлийн 1.4 дэх хэсэг зааснаар хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалд хууль ёсны төлөөлөгчийн өмгөөлөгчийн зардал 700,000 төгрөгийг шүүгдэгчээс гаргуулан олгох нь зүйтэй. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 21.5 дугаар зүйлийн 1.4 дэх хэсэг зааснаар хэрэг эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн “Ургийн дээж” шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц устгах Эд мөрийн баримт устгах комисст даалгав. Энэхүү гэмт хэргийн улмаас битүүмжилсэн хөрөнгөгүй, тэрээр энэ шийтгэх тогтоолоор бусдад төлөх төлбөргүй болохыг тус тус дурьдвал зохино. Дөрөв. Бусад Цаашид мөрдөгч болон прокурорын зүгээс насанд хүрээгүй хохирогчийн сэтгэцэд учирсан гэм хорын талаархи шинжээчийн дүгнэлтийг гаргасны эцэст хэргийг шүүхэд ирүүлж байх шаардлагатайг анхаарах нь зүйтэй. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******6.2 дугаар зүйлийн 1, 2, 4, *******6.6, *******6.7, *******6.8 дугаар зүйлийн 1, 4, *******6.10, *******6.1*******, *******7.1 дүгээр зүйлийн 1, 2, *******8.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт тус тус заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:

1.Шүүгдэгч Хаахөег овгийн Л******* Д*******ыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 12.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.1, 2.4, 2.7 дахь хэсэгт тус тус заасан “Урьд энэ бүлэгт заасан гэмт хэргийг үйлдэж гэм буруутайд тооцогдож байсан хүн арван дөрвөөс дээш арван найман насанд хүрээгүй хүнийг хүчиндэж, хохирогчийг жирэмсэн болгосон” гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруутайд тооцсугай.

 2.Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 12.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.1, 2.4, 2.7 дахь хэсэгт тус тус зааснаар шүүгдэгч Л.Д*******д 11 /арван нэг/-н жилийн хугацаагаар хорих ял оногдуулсугай. *******.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 5.6 дугаар зүйлийн *******, 4 дэх хэсэгт тус тус зааснаар ялтан Л.Д*******д оногдуулсан 11 /арван нэг/-н жилийн хугацаагаар хорих ялыг хаалттай хорих байгууллагад эдлүүлсүгэй.

4.Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 6.10 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүгдэгч Л.Д*******ын энэхүү гэмт хэргийн улмаас урьд цагдан хоригдсон 11******* хоногийг хорих ял эдлэх хугацаанд нь оруулан тооцсугай.

5.Иргэний хуулийн 497 дугаар зүйлийн 497.1, 505 дугаар зүйлийн 505.1 дэх хэсэгт зааснаар насанд хүрээгүй хохирогч болон түүний хууль ёсны төлөөлөгчийн зүгээс эмчилгээний зардлын баримт гаргаж өгөөгүй, нэхэмжилсэн зүйлгүй болохыг дурьдаж, хохирогч нь сэтгэцэд учирсан хор уршиг, сэтгэл заслын эмчилгээ хийлгэх 4,960,000 төгрөгийг нотлох баримтаа бүрдүүлэн Иргэний журмаар нэхэмжлэх эрхийг нээлттэй үлдээсүгэй.

6. Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 11.4 дүгээр зүйлийн 1.4 дэх хэсэг зааснаар хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны зардалд хууль ёсны төлөөлөгчийн өмгөөлөгчийн зардал 700,000 төгрөгийг шүүгдэгчээс гаргуулан олгосугай.

7.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 21.5 дугаар зүйлийн 1.4 дэх хэсэг зааснаар хэрэг эд мөрийн баримтаар хураагдан ирсэн “Ургийн дээж” шийтгэх тогтоол хүчин төгөлдөр болмогц устгах Эд мөрийн баримт устгах комисст даалгасугай.

8.Энэхүү гэмт хэргийн улмаас битүүмжилсэн хөрөнгөгүй, тэрээр энэ шийтгэх тогтоолоор бусдад төлөх төлбөргүй болохыг тус тус дурьдсугай.

9.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******6.10 дугаар зүйлийн 4, шийтгэх тогтоол уншиж сонсгосноор хүчинтэй болохыг дурьдаж, шүүгдэгчид урьд авсан цагдан хорих таслан сэргийлэх арга хэмжээг хэвээр үлдээсүгэй.

10.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******6.1******* дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар шүүхийн шийдвэрийг уншиж сонсгосноос хойш 15 хоногийн дотор шийдвэрийн агуулгыг бүрэн эхээр, бичгээр үйлдэж улсын яллагч, шүүгдэгч, хохирогч нарт гардуулахыг шүүгчийн туслахад даалгасугай. 11.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн *******8.2 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсэгт зааснаар прокурор, дээд шатны прокурор, оролцогч шийтгэх тогтоолыг эс зөвшөөрвөл тогтоолыг гардан авсан буюу энэ хуулийн 11.9 дүгээр зүйлд заасны дагуу хүргүүлснээс хойш 14 хоногийн дотор Сэлэнгэ аймгийн Эрүү, Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол, эсэргүүцэл гаргаж болохыг дурьдсугай.