МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН өмнөөс

Орхон аймаг дахь Сум дундын иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн шүүгч Р.Үүрийнтуяа даргалж тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд нээлттэй хийсэн хуралдаанаар

Нэхэмжлэгч: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум Хүрэнбулаг баг 4-16 байрны 02 тоот хаягт байрлах “Их Мөнх Наран” ХХК /регистрийн дугаар 5503736/-ийн нэхэмжлэлтэй

Хариуцагч: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум Хүрэнбулаг баг 4-5 байрны урд талын “Тэнгэр ээж” хүнсний дэлгүүрт оршин суух Хүрхүүд овогт Ханджавын Батбаяр /регистрийн

•Ч

дугаар ХВ63120417/-Д холбогдох зээлийн гэрээний үүрэгт 4 569 560 төгрөг гаргуулахыг хүссэн иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.

Шүүх хуралдаанд нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч С.Нандинцэцэг, хариуцагч Х.Батбаяр, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Д.Ундрах нар оролцов.

ТОДОРХОЙЛОХ нь:

Нэхэмжлэгч “Их Мөнх наран” ХХК шүүхэд гаргасан нэхэмжпэлдээ: “Х.Батбаяр нь тус компаниас 2019 оны 10 дугаар сарын 21-ний өдөр зээлийн гэрээ байгуулж 3 000 000 төгрөгийг 6,5 хувийн хүүтэй 25 хоногийн хугацаатай зээлж авсан бөгөөд зээл, хүүний эргэн төлөлтийг өдөр бүр төлж 2019 оны 11 дүгээр сарын 15-ны өдөр дуусгах байсан. Гэвч Х.Батбаяр нь зээлийн гэрээний үүргийг хугацаанд нь гүйцэтгээгүй ба доорх хугацаанд нийт 515 400 төгрөг төлснөөс үндсэн зээлд 480 000 төгрөг төлж, 31 200 төгрөгийг зээлийн хүүнд тооцсон байна. Х.Батбаярыг зээлийг төлж барагдуулах талаар удаа шаардаж дэлгүүр дээр нь очиж хэлэхэд 2019 оны 11 дүгээр сарын 27-ны өдөр маргаашнаас эхлэн зээлээ бага багаар төлнө гэсэн ч өдийг хүртэл зээлээ төлж барагдуулаагүй.Х.Батбаяр өнгөрсөн хугацаанд 515 400 төгрөг төлсөн байдлыг тооцоход үндсэн зээл 480 000 төгрөг, хүү 31 200 төгрөг, алданги 42 000 төгрөг болж байна.

2020 оны 06 дугаар сарын 04-ний өдрийн байдлаар Х.Батбаярын үндсэн зээлийн үлдэгдэл 2 520 000 төгрөг, хүү 2019 оны 10 дугаар сарын 26-ны өдрөөс 202(Р<РнС/'Г1' > '

дүгээр сарын 15-ны өдрийг хүртэл 21 хоногийн 114 660 төгрөг, алданги 2019 оны 11 дүгээр сарын 15-ны өдрөөс 2020 оны 06 дугаар сарын 04-ний өдрийг хүртэл 202 хоногийн 2 545 200 төгрөг ба Иргэний хуулийн 232 дугаар зүйлийн 232.4-т зааснаар гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиар тооцож 1 500 000 төгрөг байна. Нийт 4 134 660 төгрөг байна. Мөн Х.Батбаяр нь 2019 оны 08 дугаар сарын 07-ны өдөр зээлийн гэрээ байгуулж 802 700 төгрөгийн 4,5 хувийн хүүтэй 6 сарын хугацаатай үнэт эдлэлийн лизингийн зээл авсан бөгөөд зээлийн гэрээний хугацаа 2020 оны 02 дугаар сарын 07-ны өдөр дуусгавар болсон. Гэрээний хугацаанд дараах төлөлтүүд хийгдсэн бөгөөд нийт 781 150 төгрөг төлсөнөөс үндсэн зээл 514 850 төгрөг, хүү 231 150 төгрөг, алданги 35 150 төгрөг төлсөн байна. 2020 оны 06 дугаар сарын 04-ний өдрийн байдлаар үндсэн зээлийн үлдэгдэл 439 300 төгрөг, хүү 2019 оны 12 дугаар сарын 31-ний өдрөөс 2020 оны 02 дугаар сарын 07-ны өдрийг хүртэл 38 хоног 25 050 төгрөг, алданги 2020 оны 02 дугаар сарын 07-ны өдрөөс 2020 оны 06 дугаар сарын 04-ний өдрийг хүртэл нийт 118 хоног 259 200 төгрөг болсноос Иргэний хуулийн 232 дугаар зүйлийн 232.4-т зааснаар гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 50 хувиар тооцож 219 650 төгрөг болж байна. 2020 оны 05 дугаар сарын 13-ны өдөр 114 000 төгрөг, 2020 оны 05 дугаар сарын 28-ны өдөр 135 100 төгрөг хийж, нийт 249 100 төгрөг хийсэн. Үүнээс алдангид 219 650 төгрөг, хүү 25 050 төгрөг, үндсэн зээл 4 400 төгрөг хасаж нийт зээлийн үлдэгдэл 434 900 төгрөг болсон. Иймд Х.Батбаярын хоёр зээлийн гэрээний үүрэгт хүү, алдангийг Иргэний хуулийн 281 дүгээр зүйлд зааснаар тооцсон ба сайн дураараа гэрээний үүргийг гүйцэтгэхгүй байх тул зээлийн гэрээний үүрэг 4 569 560 төгрөгийг гаргуулж өгнө үү” гэжээ.

Хариуцагч Х.Батбаяр шүүхэд гаргасан хариу тайлбартаа: “Х.Батбаяр миний бие санхүүгийн үйл ажиллагаа эрхэлдэг “Ихмөнх наран” ХХК-аас 2019 оны 10 дугаар сарын

21. ний өдөр 3 000 000 төгрөгийг сарын 6,5 хувийн хүүтэй, 25 хоногийн хугацаатай зээлж авсан. Энэ хугацаанд тодорхой хэмжээнд төлбөрийг хийж байсан боловч эхнэрийн анх нь бие муудаж улмаар эмчилгээ хийлгэсэн боловч нас барсан. Миний тооцоолсноор энэ хугацаанд нийт төлөлт нь 899 550 төгрөг болсон. Сарын хүү нь 25 хоногт 162 500 төгрөг болох ба нийт төлөх нь 3 162 950 төгрөг болно. Дансаар 805 500 төгрөг, бэлэн 94 050 төгрөг тушаасан. Үндсэн мөнгө болох хүүнээс төлсөн мөнгөө хасахад 2 262 950 төгрөг болно. 2019 оны 09 дүгээр сарын 07-ны өдрөөс 2020 оны 02 дугаар сарын 07-ны өдрийн хооронд лизенгийн зээл 802 700 төгрөг сарын хүү 36 149 төгрөг 50 мөнгө нийт 838 949 төгрөг 50 мөнгө төлөхөөр авсан. Энэ хугацаанд төлсөн төлөлт нь дансаар 397 000 төгрөг төлж үлдэгдэл 441 949 төгрөг 50 мөнгө болсон. Энэ хоёр зээлийн зээлд төлсөн нийт дүн тус компаний дүнтэй таарч /нийт төлсөн төлбөрийн дүн/ байна. Нэхэмжилсэн дүнг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна. Мөн нэг зээлийн төлөлтийг нөгөө зээл рүү шилжүүлснийг зөвшөөрөхгүй байна. Мөн Монголбанкны мөнгөний бодпогын хорооны 2020 оны 04 дүгээр сарын 13, 2020 оны 08 дугаар сарын 07-ны өдрийн шийдвэрүүд гарч хэрэглээний зээлийн хүүг зогсоох шийдвэр гарсан. Мөн Монгол Улсын Засгийн газрын шийдвэр гарч 2020 оны

01 дүгээр сарын 27-ны өдрөөс алданги, хүү тооцохгүй байх шийдвэр гарсан. Монгол Улсын Засгийн газар болон Монголбанкнаас гарсан шийдвэрүүдийг албан байгууллага болон иргэд дагаж мөрдөх ёстой гэж бодож байна. Иймд үүнийг үндэслэн хэрэглээний зээлийн алданги төлөхгүй гэж бодож байна” гэжээ.

Шүүх хуралдаанаар зохигчдын тайлбар, хэрэгт авагдсан баримтуудыг шинжлэн судлаад

ҮНДЭСЛЭХ нь:

Нэхэмжлэгч “Их Мөнх Наран” ХХК хариуцагч Х.Батбаярт холбогдуулан зээлийн гэрээний үүрэгт 4 569 560 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан бөгөөд шүүх хуралдаанд уг нэхэмжлэлийн шаардлагаа бууруулж эргэлтийн хөрөнгийн зээлд авсан үндсэн зээл 2 262 950 төгрөг, хүү 114 660 төгрөг, алданги 1 500 000 төгрөг, нийт 3 877 610 төгрөгийн шаардлагаа дэмжиж оролцсон.

“Их Мөнх Наран” ХХК-иас 2019 оны 10 дугаар сарын 21-ний өдөр 6,5 хувийн хүүтэйгээр, 25 хоногийн хугацаатайгаар 3 000 000 төгрөгийг бараа материал худалдан авах зориулалтаар Х.Батбаяр зээлдэж 3-22-000002"б2 дугаартай зээлийн, Б-22-00000262 дугаартай барьцааны гэрээг тус тус байгуулжээ.

Мөн нэхэмжлэгч 2019 оны 08 дугаар сарын 07-ны өдөр 1 146 650 төгрөгний үнэт эдлэл худалдан авах зориулалтаар 802 700 төгрөгийг сарын 4,5 хувийн хүүтэй, 6 сарын хугацаатайгаар зээлдэж, 22-0000061 дугаартай барьцаат зээлийн гэрээг байгуулсан байх бөгөөд үүнтэй зохигч нар маргаагүй.

Нэхэмжлэгчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч шүүх хуралдаанд “....Х.Батбаяр нь манайхаас 2 зээл авсан.Үүний нэг болох лизингийн зээл 802 700 төгрөгнөөс 441 950 төгрөгийн үлдэгдэл байсныг хариуцагч төлсөн тул одоо эргэлтийн хөрөнгийн зээлийн үлдэгдэл 2 262 950 төгрөг, хүү 114 660 төгрөг, алданги болох 1 500 000 төгрөгийн нэхэмжлэлээ дэмжиж байна” гэсэн тайлбар, хариуцагч “....би үндсэн зээлийн үлдэгдэл болох 2 262 950 төгрөг, хүү 114 660 төгрөгийг зөвшөөрч байна. Харин алданги 1 500 000 төгрөгийг төлж чадахгүй” гэсэн тайлбар гарсан.

Х.Батбаяр нь 3-22-00000262 дугаартай зээлийн гэрээний үүрэгт 2019 оны 10 дугаар сард 54 000 төгрөг, 53 000, 77 000 төгрөг, 130 000 төгрөг, 133 000 төгрөг, 2019 оны 11 дүгээр сард 40 000 төгрөг, 52 000 төгрөг, 45 000 төгрөг, 81 500 төгрөг, 2019 оны 12 дугаар сард 20 000 төгрөг, 15 000 төгрөг, 20 000 төгрөг, 20 000 төгрөг, 20 000 төгрөг, 15 000 төгрөг, 2020 оны 01 дүгээр 15 000 төгрөг, 15 000 төгрөгийг,

22. 0000061 дугаартай барьцаат зээлийн гэрээний үүрэгт 2019 оны 09 дүгээр сард 156 000 төгрөг, 2019 оны 11 дүгээр сард 110 000 төгрөг, 2020 оны 02 дугаар сард 10 000 төгрөг, 2020 оны 04 дүгээр сард 10 000 төгрөг, 10 000 төгрөг, 2020 оны 05 дугаар сард 10 000 төгрөг, 10 000 төгрөг, 15 000 төгрөг, 12 000 төгрөг, 10 000 төгрөг, 10 000 төгрөг, 10 000