Чингэлтэй дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

2017 оны 07 сарын 27 өдөр

Дугаар 182/ШШ2017/01573

 

 

 

 

 

 

 

              2017        07         27  

       182/ШШ2017/01573

    

 

 

ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÍÝÐÈÉÍ ªÌͪªÑ

 

          

 ×èíãýëòýé ä¿¿ðãèéí Èðãýíèé õýðãèéí àíõàí øàòíû ø¿¿õèéí ø¿¿ã÷ ×.Äàâààñ¿ðýí äàðãàëæ, òóñ ø¿¿õèéí õóðàëäààíû òàíõèìä õèéñýí èðãýíèé ø¿¿õ õóðàëäààíààð:

 

Íýõýìæëýã÷: Баянзүрх дүүргийн òîîòîä îðøèí ñóóõ, äóãààð ðåãèñòðòýé, Х îâîãò Ж.Дийн íýõýìæëýëòýé

  

Õàðèóöàã÷: Чингэлтэй дүүргийн òîîòîä îðøèí ñóóõ, äóãààð ðåãèñòðòýé, Т îâîãò П.Мт õîëáîãäîõ

 

10.000.000 òºãðºã ãàðãóóëàõûã õ¿ññýí èðãýíèé õýðãèéã õýëýëöýâ.

 

Ø¿¿õ õóðàëäààíä: íýõýìæëýã÷ийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Н.Т,  õàðèóöàãчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч П.Т, гэрч Б.М,  íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà О.О íàð îðîëöîâ.                                                                            

ÒÎÄÎÐÕÎÉËÎÕ ÍÜ:

 

Íýõýìæëýã÷ ø¿¿õýä ãàðãàñàí íýõýìæëýëèéí øààðäëàãàäàà áîëîí ø¿¿õ õóðàëäààíä ãàðãàñàí òàéëáàðòàà: 

 Ж.Д би П.Мс 2016 оны 02 дугаар сарын 16-ны өдөр Автомашины чиргүүл худалдах худалдан авах гэрээ байгуулж чиргүүлийг нь худалдаж авсан билээ. Уг гэрээг бид гарын үсэг зурж нотариатаар гэрчлүүлж хийсэн болно. Тэгтэл П.М чиргүүлээр чинь ачаа зөөчөөд эргүүлээд өгье гэж хэлж авч явчаад өнөөдрийг хүртэл надад өгөлгүй намайг хохироож байна. Өнөөдрийг хүртэл чиргүүлийг авахаар олон удаа шаардсан боловч чиргүүлийг өгөөгүй болно. Иймд автомашины чиргүүлийн үнэд  төлсөн 10.000.000 төгрөгийг гаргуулж өгнө үү ãýâ.

 

         Õàðèóöàã÷ ø¿¿õýä ãàðãàñàí õàðèó òàéëáàð áîëîí ø¿¿õ õóðàëäààíä ãàðãàñàí òàéëáàðòàà:  

Анх 2016 оны 02 сарын 16-ны өдөр Ж.Д гэж хүнтэй П.М, Б.Б нар Зээлийн гэрээ байгуулан 10.000.000 төгрөг зээлсэн байдаг. Зээлийн гэрээг нотариатаар баталгаажуулсан байгаа. Гэрээний дагуу 10.000.000 төгрөг зээлүүлэхдээ баталгаа буюу барьцаа шаардсан. Барьцааны хувьд П.Мын төрсөн дүү П.Мын дугаар бүхий чиргүүлийг барьцаанд тавихаар тохирсон. Үүний дагуу Автомашины чиргүүл худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулан нотариатаар батлуулсан байдаг. Чиргүүл бол П.Мт хэвээр үлдсэн. Ингээд 2016 оны 02 сараас хойш төлбөр тооцоо хийгдэхгүй зээлийн төлбөр буцаан төлөгдөөгүй учир нэхэмжлэгчийн зүгээс Чингэлтэй дүүргийн шүүх болон Хан-Уул дүүргийн иргэний хэргийн анхан шатны шүүхүүдэд Зээлийн гэрээний үүрэгт 10.000.000 төгрөг гаргуулахаар Автомашины чиргүүл худалдах, худалдан авах гэрээг үндэслэн нэхэмжлэл гаргасан байдаг. Уг гэрээ нь өөрөө хүчин төгөлдөр бус гэдэг байдлаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан байгаа. Нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна. Энд бол ямар нэгэн мөнгө төгрөг шилжүүлсэн болон хүлээж авсан зүйл байхгүй гэв.

 

Õàðèóöàã÷ П.М ø¿¿õýä ãàðãàñàí ñºðºã íýõýìæëýëäýý:

2016 оны 02 дугаар сарын 16-ны өдөр П.Мын ах  П.М нь иргэн Ж.Дтай зээлийн гэрээ байгуулж 10.000.000 төгрөгийг зээлсэн ба хамтран зээлдэгч нь Б.Б юм. Тус зээлийн гэрээний барьцаа хөрөнгөд П.Мын автомашины чиргүүлийг барьцаанд тавихаар болж Ж.Д нь тус чиргүүлийг худалдах, худалдан авах туай гээр байгуулья гэсэн шаардлага тавьсны дагуу дээрхи гэрээг байгуулсан юм. Ингээд тэдний хооронд 10.000.000 төгрөгийн зээлийн асуудал үүссэн юм. Гэрээний хугацаанд П.М, Б.Б нар нь мөнгөө өгч чадаагүй тул Ж.Д нь П.Мын чиргүүлийг авахаар болсон боловч авахгүй байсаар гэнэт нэг өдөр өөр хоёр дүүргийн шүүхэд нэхэмжлэл гаргасан. Тиймээс худалдах, худалдан авах тухай гэрээ нь зээлийн гэрээний дагуу дүр үзүүлэн хийсэн гэрээ тул тус хэлцлийг хүчин төгөлдөр бусад тооцож өгнө үү гэв.

 

Íýõýìæëýã÷ Ж.Д õàðèóöàã÷èéí ø¿¿õýä ãàðãàñàí ñºðºã íýõýìæëýëä ø¿¿õ áîëîí ø¿¿õ õóðàëäààíä ãàðãàñàí òàéëáàðòàà:

Дүр үзүүлэн хийсэн хэлцэл гэж байна. Гэтэл гэрээ гэдэг бол 2 тал сайн дурын үндсэн дээр талуудын хүсэл зоригоор илэрхийлэгддэг. Нотариатаар гэрчлүүлээгүй гарын үсэг зурсан гэрээ, эрх зүйн мэдлэггүй хүмүүс үйлдсэн байсан бол буруу үйлдэж гэж ойлгож болно. Гэтэл нас биед гүйцсэн хүмүүс хөндлөнгийн эрх бүхий байгууллага болох нотариатаар гэрчлүүлсэн байдаг. Энэ үед эрх үүргийг нотариатч бол сайн тайлбарлаж өгч байгаа. Мөнгөний барьцаанд чиргүүл тавьж байна гэвэл зээлийн гэрээний дагалдах гэрээ гэж барьцааны гэрээ байгуулж болно. Энэ нь бараг залилан болоод явсан. Бид цагдаад гомдол гаргасан байдаг. Гэтэл иргэний эрх зүйн маргаан байна хэмээн хүлээж аваагүй. Уг хоёр хүнийг олон удаа дуудаад ирээгүй, нэхэмжлэл гардуулах гэж зовсон. Тэгээд одоо гэрчээр ирсэн байна. Энэ гэрээ бол дүр үзүүлэн хийсэн гэрээ биш юм. Иргэний хуулийн 243 дугаар зүйлийг үндэслэн байгуулсан юм. Мөн 2017 оны 02 сарын 20-ны өдөр гаргаж өгсөн хариу тайлбарт Автомашины чиргүүл худалдах, худалдан авах гэрээ байгуулсан гэдгээ нотлож байна. Гэтэл одоо барьцаанд тавьсан гэж байна. Хариу тайлбараас зөрж байна. Иймд сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй байна гэв

 

Гэрч Б.Мөнхболд шүүх хуралдаанд гаргасан мэдүүлэгтээ:

Б.Мөнхболд би Ж.Д гэдэг хүний эхнэрийхэн дүү юм. П.Мөнхбаатар, Б.Бямбанаран нарыг анх би Ж.Дтай танилцуулсан юм. Автомашины чиргүүл худалдах, худалдан авах гэрээний дагуу мөнгө төгрөг өгсөн эсэхийг мэдэхгүй гэв.

 

        Ø¿¿õ õóðàëäààíààð çîõèã÷äûí òàéëáàð, õýðýãò öóãëàðñàí áè÷ìýë íîòëîõ áàðèìòóóäûã øèíæëýí ñóäëààä                                                         

                                                 ¯ÍÄÝÑËÝÕ ÍÜ:

 

Íýõýìæëýã÷ Ж.Д íü õàðèóöàã÷ П.Мт õîëáîãäóóëàí автомашины чиргүүлийн үнэд төлсөн 10.000.000 төгрөгийг ãàðãóóëàõ òóõàé íýõýìæëýëèéí øààðäëàãà ãàðãàæýý.

 

Хариуцагч нь миний төрсөн ах П.М нь Б.Бтай  хамтран Ж.Дас 10.000.000 төгрөгийг зээлж авсан. Үүний барьцаанд нь П.М миний автомашины чиргүүлийг тавьсан. Тухайн барьцааны гэрээг хийхдээ автомашины чиргүүл худалдах, худалдан авах гэрээ гэж хийснээс биш П.М би Ж.Дд автомашины чиргүүлийг худалдаж түүнээс 10.000.000 төгрөгийг авсан зүйл байхгүй тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж маргажээ.

 

Õàðèóöàã÷ П.М íü íýõýìæëýã÷  Ж.Дд õîëáîãäóóëàí 2016 оны 02 дугаар сарын 16-ны өдөр байгуулсан автомашины чиргүүл худалдах, худалдан авах  гэрээг хүчин төгөлдөр бусад тооцуулах  òóõàé  ñºðºã íýõýìæëýë ãàðãàæýý.

 

Ø¿¿õ íýõýìæëýëèéí øààðäëàãûг хэрэгсэхгүй болгож øèéäâýðëýõ íü ç¿éòýé ãýæ ¿çýâ.

 

Хэрэгт 2016 оны 02 дугаар сарын 16-ны өдөр зохигчдын хооронд байгуулсан автомашины чиргүүл худалдах, худалдан авах гэрээ авагдсан байх бөгөөд уг гэрээгээр худалдагч П.М нь худалдан авагч Ж.Дд өөрийн өмчлөлийн 61-25 улсын дугаартай автомашины чиргүүлийг 10.00.000 төгрөгөөр худалдаж, үнийг 2016 оны 02 дугаар сарын 16-ны өдөр төлж дуусгахаар тохирсон байна. /хавтаст хэргийн 4 дугаар тал/

 

Нэхэмжлэгч Ж.Д нь 10.000.000 төгрөгийг бэлнээр өгсөн автомашины чиргүүл худалдах, худалдан авах гэрээний 9 дүгээрт нэмэлт нөхцөл: төлбөр тооцоо бүрэн дууссан болно гэж бичсэн, ингэж бичснээр Ж.Д нь П.Мт 10.000.000 төгрөгийг өгсөн гэж тайлбарлаж байгаа боловч уг баримтаас үзэхэд хэн, хэнд хэдэн төгрөгийг өгч буй нь ойлгомжгүй, тодорхойгүй, äýýðõ òàéëáàðàà Èðãýíèé õýðýã ø¿¿õýä õÿíàí øèéäâýðëýõ òóõàé õóóëèéí 25 äóãààð ç¿éëèéí 25.2.2, 38 äóãààð ç¿éëèéí 38.1 äýõ õýñýãò çààñíààð áàðèìòààð íîòëîîã¿é òóë òàëóóäûí õîîðîíä худалдах, худалдан авах ãýðýý áàéãóóëàãäñàí ãýæ ¿çýõ ¿íäýñëýëã¿é áàéíà.

           

 ªºðººð õýëáýл Ж.Д íü  2016 îíû 2 äóãààð ñàðûí 16-íы ºäºð П.Мт автомашины чиргүүлийн үнэд áýëíýýð 10.000.000 òºãðºãèé㠺㺺ã¿é, П.М нь автомашины чиргүүлийг Ж.Дд өгөөгүй áàéõ òóë Èðãýíèé õóóëèéí 243 äóãààð ç¿éëèéí 243.1-ò çààñíààð òàëóóäûí õîîðîíä автомашины чиргүүл худалдах, худалдан авах гэрээ áàéãóóëàãäñàí ãýæ ¿çýõã¿é þì.

 

Èéìä õàðèóöàã÷ П.Моос 10.000.000 òºãðºãèéã ãàðãóóëах нэхэмжлэлийг  õýðýãñýõã¿é áîëãîõ íü ¿íäýñëýëòýé  áàéíà.

 

Õàðèóöàã÷ íü ñºðºã íýõýìæëýë ãàðãàæ  2016 îíû 02 äугаар ñàðûí 16-íы өдрийн автомашины чиргүүл худалдах, худалдан авах ãýðýýã х¿÷èí òºãºëäºð  бус áайх хэлцэлд òîîöóóëàõààð øààðäñàí íü ¿íäýñëýëã¿é.  Ó÷èð íü талууд худалдах, худалдан авах гэрээнд гарын үсэг зурсан тухайд маргаагүй,  òàëóóäûí õ¿ñýë çîðèãèéí äàãóó, áîäèò õèéãäñýí õýëöýë áàéõ òóë  õ¿÷èí òºãºëäºð áóñàä òîîöîõ ¿íäýñëýë òîãòîîãäîîã¿é áîëíî.

 

Ìîíãîë óëñûí Иргэний õэрэг ø¿¿õэд õянан øийдвэрлэх òухай хуулийн 73 дугаар зүйлийн 73.2, 115 äóãààð ç¿йлийн 115.2.3, 116, 118 äóãààð ç¿éë¿¿äèéã удирдлага болгîí

 ТОГТООХ íü:

 

1. Èðãýíèé õóóëèéí 243 äугаар ç¿éëèéí 243.1-ä çààñíààð  õàðèóöàã÷ П.Мт õîëáîãäóóëàí 10.000.000 төгрөг ãàðãóóëàõûã õ¿ññýí íýõýìæëýã÷ Ж.Дын íýõýìæëýëèéã á¿õýëä íü õýðýãñýõã¿é áîëãîñóãàé.    

 

2. Èðãýíèé õóóëèéí 56 äóãààð ç¿éëèéí 56.1.2-ä заасныг баримтлан õàðèóöàã÷ П.Мын Ж.Дд õîëáîãäóóëàí 2016 îíû 02 äугаар ñàðûí 16-íы ºäðèéí автомашины чиргүүл худалдах, худалдан авах ãýðýýã õ¿÷èí òºãºëäºð áóñàä òîîöóóëàõûã õ¿ññýí ñºðºã íýõýìæëýëèéã õýðýãñýõã¿é áîëãîñóãàé.

 

          3. Èðãýíèé õýðýã ø¿¿õýä õÿíàí øèéäâýðëýõ òóõàé õóóëèéí 57 äóãààð ç¿éëèéí 57.1, Óëñûí Òýìäýãòèéí õóðààìæèéí òóõàé õóóëèéí 7 äóãààð ç¿éëèéí 7.1-ä çààñíààð óëñûí òýìäýãòèéí õóðààìæèä óðüä÷èëàí òºëñºí íýõýìæëýã÷ Ж.Дын 174.950 òºãðºã, õàðèóöàã÷ П.Мын  174.950 òºãðºãèéã  òºñâèéí îðëîãîä õýâýýð ¿ëäýýсүгэй.

 

4. Èðãýíèé õýðýã ø¿¿õýä õÿíàí øèéäâýðëýõ òóõàé  õóóëèéí 119 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 119.2 äàõü õýñýãò çààñíààð øèéäâýð òàíèëöóóëàí ñîíñãîñíîîð õ¿÷èíòýé áîëîõ òóë Èðãýíèé õýðýã ø¿¿õýä õÿíàí øèéäâýðëýõ òóõàé õóóëèéí 120 äóãààð ç¿éëèéí 120.2 äàõü õýñýãò çààñíààð çîõèã÷, òýäãýýðèéí òºëººëºã÷, ºì㺺ëºã÷ íàð ýíýõ¿¿ øèéäâýðèéã ýñ çºâøººðâºë, øèéäâýðèéã ãàðäàæ àâñàí ºäðººñ õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð Íèéñëýëèéí Èðãýíèé õýðãèéí äàâæ çààëäàõ øàòíû ø¿¿õýä ãîìäîë ãàðãàõ ýðõòýéã òàéëáàðëàñóãàé.

 

5.Èðãýíèé õýðýã ø¿¿õýä õÿíàí øèéäâýðëýõ òóõàé õóóëèéí 119 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 119.4, 119.7 äàõü õýñýãò çààñíààð øèéäâýðèéã òàíèëöóóëàí ñîíñãîæ, 7 õîíîã ºíãºðñíººñ õîéø 14 õîíîãèéí äîòîð ø¿¿õ õóðàëäààíû îðîëöîã÷ òàëóóä ø¿¿õýä õ¿ðýëöýí èðæ øèéäâýðèéã ººðºº ãàðäàí àâàõ ¿¿ðãýý áèåë¿¿ëýýã¿é íü äàâæ çààëäàõ æóðìààð ãîìäîë ãàðãàõ õóãàöààã òîîëîõîä ñààä áîëîõã¿é áºãººä ø¿¿õ õóðàëäààíä îðîëöîîã¿é òàëä øèéäâýðèéã ãàðäóóëñíààð ãîìäîë ãàðãàõ õóãàöààã òîîëîõûã äóðäñóãàé.

 

 

 

 

 

                             ÄÀÐÃÀËÀÃ× Ø¯¯Ã×                          ×.ÄÀÂÀÀѯÐÝÍ