| Шүүх | Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ |
|---|---|
| Шүүгч | Бат-Очирын Бямбасүрэн |
| Хэргийн индекс | 142/2022/02071/И |
| Дугаар | 312/ШШ2025/00488 |
| Огноо | 2025-03-20 |
| Маргааны төрөл | Хөдөлмөрийн хуулиар бусад, |
Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүх /Иргэний хэрэг/ийн Шийдвэр
2025 оны 03 сарын 20 өдөр
Дугаар 312/ШШ2025/00488
| 2025 оны 03 сарын 20 өдөр | Дугаар 312/ШШ2025/00488 |
МОНГОЛ УЛСЫН НЭРИЙН ӨМНӨӨС
Орхон аймаг дахь сум дундын анхан шатны шүүхийн шүүх хуралдааныг шүүгч Б.Бямбасүрэн даргалж, тус шүүхийн шүүх хуралдааны танхимд хийсэн хуралдаанаар,
Нэхэмжлэгч: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум Баянцагаан баг -ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хороо,
Нэхэмжлэгч: , , З.Ганзориг, , , , , , , , *******, , , , , *******, *******, *******, *******, *******, *******, *******,,, , , , , , , ,, , , , , , , , , , , ,, , , , , , , , , П.Лхагвасүрэн, , , , , , , , , , , Г.Энх-Уянга, , , , , Ц.Мөнхтогтох, , Д.Сосорбарам, , , , , , , ,, , , , , , , , , , , , , , , , нарын нэхэмжлэлтэй,
Хариуцагч: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум баг -ын төв байранд байрлах, -т холбогдох,
-ын захирлын нэгдүгээр орлогч ийн баталсан оны дугаар сарын -ний өдрийн удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь хууль бус болохыг, -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 9 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарийг тус тус хууль бус болохыг тогтоолгох, ажилчдын цалингийн зөрүү гаргуулах тухай иргэний хэргийг хянан хэлэлцэв.
Шүүх хуралдаанд: Нэхэмжлэгч -ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хороо болон, нэхэмжлэгч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч М.Нямсүрэн, , С.Гантуяа, Б.Амгаланбаяр, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Л.Намнансүрэн, хариуцагч -ын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Ц.Оюундарь, Д.Туяа, Д.Эрдэнэсувд шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга Л.Лхагвасүрэн нар оролцов.
ТОДОРХОЙЛОХ нь:
Нэхэмжлэгч -ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хороо шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлдээ: Монгол Улсын Газрын оны 03 сарын 21-ний өдрийн 102 дугаар тогтоолоор ХХК-ийг төрийн өмчит ийн болгон өөрчлөн байгуулах тухай Газрын тогтоол гарч, уг тогтоолын 2 дахь заалтад -ын дүрмийг хавсралтаар баталсан байдаг. Уг дүрмийн 6 дугаар хэсэгт газрын удирдлагын эрх хэмжээг тусгасан байдаг бөгөөд 6.10.2 дахь хэсэгт Хөдөлмөрийн гэрээ байгуулах, ажилд томилох, хөдөлмөрийн гэрээг цуцлах, шинэчлэх эрхийг Зөвхөн ерөнхий захирал эдлэнэ гэж заасан байгаагаас харвал -ын захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд ийн оны дугаар сарын -ний өдрийн баталсан Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь нь тус ийн газрын хэмжээнд хүчин төгөлдөр дагаж мөрдөгдөх болон эрх зүйн баримт бичиг болж үйлчлэх боломжгүй болох нь тодорхой байгаа болно. Үүний зэрэгцээ -ын захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд нь уг хуваарийг батлах эрх бүхий этгээд биш байж оны дугаар сарын -ний өдөр өөрт холбогдох дүрэм, журмаар олгогдоогүй эрх хэмжээг хэрэгжүүлж Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарийг баталсан нь хууль бус болохыг бүрэн дүүрэн илэрхийж байна. Тиймээс нэхэмжлэлийн нэгдүгээр шаардлагаараа тодорхойлсон -ын захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд ийн баталсан оны дугаар сарын -ний өдрийн Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь нь хууль бус болохыг тогтоож өгнө үү.
Монгол Улсын Газрын оны 03 сарын 21-ний өдрийн 102 дугаар тогтоолоор ХХК-ийг төрийн өмчит ийн болгон өөрчлөн байгуулах тухай Газрын тогтоол гарч, уг тогтоолын 2 дахь заалтад -ийн -ын дүрмийг хавсралтаар баталсан байдаг ба уг дүрэмд захирал нь цалингийн бүдүүвч сангийн хэмжээнд багтаан цалинг тогтоох эрх хэмжээтэй байхаар эрх хэмжээ түүнд олгогдсон байна. Гэтэл -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч нь оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдөр Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарийг баталсан байгаа нь тус дүрмийг зөрчсөн гэж үзэх үндэслэлтэй байгаа болно. Түүнчлэн -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн баталсан гэх энэхүү хуваарийн дагуу ажилчдын цалинг олгож ирсэн байгаа нь өөрөө -ын бусад ажилчдаас бусад ажилчдыг илтэд ялгаварлан гадуурхаж, Монгол Улсын Үндсэн Хууль болон Хөдөлмөрийн хуулиар хатуу дагаж мөрдөхөөр тогтоож өгсөн тэгш эрхийн суурь зарчмыг шууд зөрчиж, -ын цалингийн нэгдсэн сүлжээнд оруулахгүй түүний гадна ялгаварлан үлдээж нөхцөл байдал, үр дагаврыг шууд бий болгож нийт ажилчдын эрх, хууль ёсны эрх ашиг сонирхлыг ноцтойгоор зөрчиж байна. Тиймээс -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарь нь хууль бус болохыг тогтоож өгнө үү. Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газрын оны 04 сарын 02-ны өдрийн 88 дугаар тогтоол, захирлын оны 07 сарын 26-ны өдрийн дүгээр тушаалаар ХХК нь оны 07 сарын 25-ны өдрөөс -ын бүтцийн нэгжээр ажиллах болсон боловч -ын ажилчдын цалин хөлсийг оны 07 сарын 25-ны өдрөөс өнөөдрийг хүртэл хугацаанд тус ийн газрын цалин хөлсний нэгдсэн сүлжээний дагуу бодож олгоогүйгээс тус ажилчдын цалин хөлсөө бүрэн бүтэн авах эрх хохирсоор байна.
Нэхэмжлэгч нь дээрх -ын захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд ийн баталсан оны дугаар сарын -ний өдрийн Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь болон -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваариуд нь хууль бус болох талаар 2022 оны 04 дүгээр сарын 06 өдөр болсон ажиллагсдын чний эвлэлийн хорооны хурал дээр хэлэлцэгдсэн асуудлаас үүдэлтэйгээр мэдэх болсон ба Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 154 дүгээр зүйлийн 154.2 дахь хэсгийн 154.2.2-д заасан хугацааны дотор буюу 2022 оны 06 сарын 20-ны өдрийн 11 дугаар албан бичгээр тухайн асуудлаар -ын Хөдөлмөрийн маргаан таслах комиссд хандсан юм. Гэтэл уг Хөдөлмөрийн маргаан таслах комисс нь биднийг гомдлыг хүлээн авсан атлаа маргаан таслах комиссын чиг үүргээ хэрэгжүүлэхгүй, ямар нэгэн хариу өгөхгүй байсаар 2022 оны 10 сарын 14-ний өдрийг хүргэсэн. Тиймээс нэхэмжлэгч нь 2022 оны 10 сарын 14-ний өдөр -ын Хөдөлмөрийн маргаан таслах комисст хандаж хариу ирүүлэхийг шаардахад тус маргаан таслах комисс нь 2022 оны 10 сарын 14-ний өдөр 05 дугаар хариу хүргүүлэх тухай албан бичгийг ирүүлж, бидний хөдөлмөрлөх эрх зөрчигдөөд байгаа асуудлыг шийдвэрлэх чиг үүргээ хэрэгжүүлэхгүйгээр өөрөөс зайлуулж хариуцагчийн Эдийн засгийн т шилжүүлсэн. Уг Эдийн засгийн хэлтсийн ойлгомжгүй, тодорхойгүй хариуг хавсарган албан бичиг ирүүлсэн.
-ын Хөдөлмөрийн маргаан таслах комисс нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 154 дүгээр зүйлийн 154.3 дахь хэсэгт зааснаар чиг үүргээ хэрэгжүүлж чадахгүй болох нь тодорхой болсон тул уг маргааныг хуульд заасан журмын дагуу үргэлжүүлүүлэхийн тулд мөн хуулийн 154 дүгээр зүйлийн 154.5 дахь хэсэгт заасны дагуу урьдчилан шийдвэрлэх журмаар зохицуулж чадаагүй талаар тэмдэглэл үйлдэж ирүүлэхийг шаардахад 2022 оны 11 сарын 07-ны өдөр 07 дугаар хариугаар хөдөлмөрийн сонирхлын маргаан байх тул хэлэлцэн шийдвэрлэх боломжгүй гэх үндэслэлгүй хариуг ирүүлсэн болно. Бидний нэхэмжлэлийн шаардлага нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1 дэх хэсгийн 4.1.12 дахь заалтаар тодорхойлсон Хамтын хэлэлцээ хийх, бүх төрлийн хамтын гэрээ, хамтын хэлэлцээр байгуулах, өөрчлөх, хөдөлмөрийн гэрээг өөрчлөхтэй холбоотойгоор түүний талуудын хооронд үүссэн саналын зөрүү буюу "хөдөлмөрийн сонирхлын маргаан" биш юм. Харин тус хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1 дэх хэсгийн 4.1.16 дахь заалтаар тодорхойлсон Хөдөлмөрийн хууль тогтоомж, бүх төрлийн хамтын гэрээ, хамтын хэлэлцээр, хөдөлмөрийн гэрээ, хөдөлмөрийн дотоод хэм хэмжээг хэрэгжүүлэх, эсхүл эдгээр хэм хэмжээг тайлбарлахтай холбоотойгоор талуудын хооронд үүссэн саналын зөрүү буюу "хөдөлмөрийн эрхийн маргаан" юм. Тиймээс уг маргаан таслах комиссын хариу нь үндэслэлгүй. Уг үндэслэлгүй хариуг аваад Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 154 дүгээр зүйлийн 154.6 дахь хэсэгт заасан журмын дагуу хөдөлмөрийн эрхийн маргааныг урьдчилан шийдвэрлүүлэхээр сумын хөдөлмөрийн эрхийн маргаан зохицуулах гурван талт хороонд хандах гэхэд Баян-Өндөр сумын хөдөлмөрийн эрхийн маргаан зохицуулах гурван талт хороо нь байгуулагдаагүй, үйл ажиллагаа явуулж эхлээгүй байна. Тиймээс энэ талаарх албан бичгийг авсан тул шүүхээр шийвэрлүүлэхээр нэхэмжлэлээ гаргаж байна.
Жич: Нэхэмжлэгч нь -ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хороо бөгөөд тус хорооны улсын бүртгэлийн гэрчилгээ -ын чний эвлэлийн холбоонд хадгалагддаг тул холбооноос өгөх боломжтой болох юм. Мөн бусад нотлох баримтууд нь нэхэмжлэгчид нотлох баримтын шаардлага хангасан байдлаар байхгүй тул шүүхийн журмаар хариуцагч талаас гаргуулж хэрэгт хавсаргуулах шаардлагтай байгаа болно... гэжээ.
Нэхэмжлэгч -ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хорооны итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч С.Гантуяа шүүхэд гаргасан 2023 оны 03 дугаар сарын 20-ны өдрийн нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэмэгдүүлсэн нэхэмжлэлдээ:
...Нэхэмжлэгч: Дураал овогт Бямбажавын Одгэрэл (РД: ФЖ7710, Хаяг: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум 21-р баг Уртын гол Баянзам 5 гудамж, 15 тоот).
Нэхэмжлэгч: Адуучин овогт Загдсүрэнгийн Ганзориг (РД: ФА90050491, Хаяг: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум 12-р баг Булаг 32 гудамж, 5а тоот)
Нэхэмжлэгч: Илжгэн овогт Баттулгын Ганхүү (РД: ФМ840721, Хаяг: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум 13-р баг Баянцагаан хуучир хороо 7 гудамж, тоот)
Нэхэмжлэгч: Хармалгайт овогт Бямбасүрэнгийн Чулуунбаатар (РД: РЕ73091171, Хаяг: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум 12-р баг Булаг 25 гудамж, 10 тоот)
Нэхэмжлэгч: Тавнангууд овогт Мөнхөөгийн Ганболд (РД: ТИ77052419, Хаяг: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум 3-р баг Уурхайчин 3 хороолол 8-р байр, 47 тоот)
Нэхэмжлэгч: Бэсүд овогт Жигжидийн Жаргалсайхан (РД: ФА70Ю14П, Хаяг: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум 20-р баг Даваат Ундарга 09 гудамж, 03 тоот)
Нэхэмжлэгч: Баяннуур овогт Гүржавын Гантөмөр (РД: ИЖ680П5, Хаяг: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум 9-р баг Шанд 31 гудамж 3 тоот)
Нэхэмжлэгч: Боржигон овогт Жамъян-Осорын Наранбаатар (РД: РЖ74050210 Хаяг: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум 5-р баг Уртбулаг 5-р хороолол 1-р байр 165 тоот)
Нэхэмжлэгч: Цэцэнсартуул овогт Тулга-Очирын Бүргэд (РД: ФЖ75102311, Хаяг: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум 9-р баг Шанд 35 гудамж 03 тоот)
Нэхэмжлэгч: Онгод овогт Хонгорын Барсбаатар (РД: ЧЛ78041972, Хаяг: Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, 21-р баг, Уртын гол Баянтал 5 гудамж. 196 тоот)
Нэхэмжлэгч: Боржигон овогт Ёндонжамцын Мөнхцэцэг (РД: ФБ91051327, Хаяг: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум 18-р баг Баянбулаг10-р хороолол, 5а-р байр, 43 тоот)
Нэхэмжлэгч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч: Ядамсөрт овогт Санзайн Гантуяа (РД:ГЮ65041562, Хаяг: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум 6-р баг Согоот 6 хороолол 11-р байр 31 тоот Утас: 99351935)
-ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хороо нь тус шүүхэд хандан -ын захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд ийн баталсан оны дугаар сарын -ний өдрийн Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь нь хууль бус болохыг тогтоолгох, -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарийг хууль бус болохыг тогтоолгох нэхэмжлэлийг гаргаж, иргэний хэрэг үүсч хянан хэлэлцэж байна. -ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хорооны гишүүн бөгөөд ажилтан , Г.Ганзориг, , , , . , , , , бидний зүгээс уг иргэний хэрэгт хамтран нэхэмжлэгчээр оролцуулах хүсэлтийг шүүхэд гаргаж, шүүгчийн захирамжийн дагуу хамтран нэхэмжлэгчээр иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд хамтран нэхэмжлэгчээр оролцож байгаа болно. Хамтран нэхэмжлэгч , Г.Ганзориг, , . , . , , . , нар нь дараах байдлаар нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэмэгдүүлж байна. Монгол Улсын Газрын оны 03 сарын 21 -ний өдрийн 102 дугаар тогтоолоор ХХК-ийг Төрийн өмчит ийн болгон өөрчлөн байгуулах тухай Газрын тоггоол гарч, уг тогтоолын 2 дахь заалтад -ийн -ын дүрмийг хавсралтаар баталсан байдаг ба уг дүрэмд захирал нь цалингийн бүдүүвч сангийн хэмжээнд багтаан цалинг тогтоох эрх хэмжээтэй байхаар эрх хэмжээ түүнд олгогдсон байдаг. Гэтэл -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч нь оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдөр Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон гооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарийг багалсан байгаа нь тус дүрмийг зорчсөн гэж үзэх үндэслэлтэй байгаа болно. Түүнчлэн -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн баталсан гэх энэхүү хуваарийн дагуу ажилчдын цалинг олгож ирсэн байгаа нь өөрөө -ын бусад ажилчдаас бусад ажилчдыг илтэд ялгаварлан гадуурхаж, Монгол Улсын Үндсэн Хууль болон Хөдөлмөрийн хуулиар хатуу дагаж мөрдөхөөр тогтоож өгсөн тэгш эрхийн суурь зарчмыг шууд зөрчиж, -ын цалингийн нэгдсэн сүлжээнд оруулахгүй түүний гадна ялгаварлан үлдээх нөхцөл байдал, үр дагаврыг шууд бий болгож нийт ажилчдын эрх, хууль ёсны эрх ашиг сонирхлыг ноцтойгоор зөрчиж хохирооход хүргэсэн. Тиймээс -ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хороо болон хамтран нэхэмжлэгч нараас нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагаараа -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарь нь хууль бус болохыг тогтоолгохоор тодорхойлсон юм. Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газрын оны 04 сарын 02-ны өдрийн 88 дугаар тогтоол, захирлын оны 07 сарын 26-ны өдрийн дүгээр тушаалаар ХХК нь оны 07 сарын 25-ны өдрөөс -ын бүтцийн нэгжээр ажиллах болсон боловч -ын ажилчдын цалин хөлсийг оны 07 сарын 25-ны өдрөос өнөөдрийг хүртэл хугацаанд тус ийн газрын цалин хөлсний нэгдсэн сүлжээний дагуу бодож олгоогүйгээс тус ажилчдын цалин хөлсөө бүрэн бүтэн авах эрх хохирсоор ирсэн. Тиймээс хамтран нэхэмжлэгч нар нь Монгол Улсын Үндсэн Хууль, Хөдөлмөрийн тухай хуулиар баталгаатай эдлэхээр ологдсон эрхийнхээ дагуу хөдөлмөрийн харилцаанд ямар нэгэн ялгаварлан гадуурхалгүйгээр хариуцагч -ын цалин хөлсний нэгдсэн сүлжээний дагуу цалин хөлсөө бодуулан авах, ийнхүү цалин хөлсийг бодож олгохыг хариуцагч тал буюу ажил олгогчоос шаардах эрхтэй гэж үзэж байна. Хамтран нэхэмжлэгч нар энэхүү эрхийхээ дагуу шударгаар олгогдох ёстой цалингийн олгогдоогүй зөрүүг бодож үзэхэд нэхэмжлэгч , , , , . нарт тус бүр 17.030.000 төгрөг, нэхэмжлэгч , , , , нарт тус бүр 18.806.000 төгрөгийг олгогдоогүй цалингийн зөрүүнд хариуцагчаас гаргуулан авахаар байгаа болно. Иймд хариуцагчаас нэхэмжлэгч Б Одгэрэл, , , , , нарт тус бүр 17.030.000 төгрөг, нэхэмжлэгч , , , , нарт тус бүр 18.806.000 төгрөгийг гаргуулж шийдвэрлэж өгнө үү... гэжээ.
-ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хорооны итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч М.Нямсүрэн 2023 оны 03 дугаар сарын 31-ний өдрийн нэхэмжлэлийн шаардлага нэмэгдүүлсэн нэхэмжлэлдээ:
...Нэхэмжлэгч: Урианхай овогт Эрдэнэсүрэнгийн Эрдэнэхүү (РД: ФД6820, Хаяг: Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, 3-р баг, Уурхайчин 24 байр, 34 тоот).
Нэхэмжлэгч: овогт Бяраазанын Энхбат (РД: ЗЛ80062514, Хаяг: Орхон аймаг, Баян- Өндөр сум, Цагаанчулуут баг, 7а-7 байр, 905 тоот)
Нэхэмжлэгч: Луу овогт Мухлаашын Булган (РД: ФБ720711, Хаяг: Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, 15-р баг, Рашаант 10 гудамж, 4 тоот)
Нэхэмжлэгч: Шаргачин овогт Даваажавын Батцоож (РД: РО79022871, Хаяг: Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, 7-р баг, Дэнжбаруун дэнж 13 гудамж, 8 тоот)
Нэхэмжлэгч: Тайж овогт Цогтоогийн Амарсанаа (РД: ӨА85090710, Хаяг: Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, 11-р баг, Цагаанчулуут 52 гудамж)
Нэхэмжлэгч: Хээрүүд овогт Энхбаатарын Амартайван (РД: ЛЮ892174, Хаяг: Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, 4-р баг, 4 хороолол, 27 байр, 39 тоот)
Нэхэмжлэгч: Боржигон овогт Ганболдын Батзориг (РД: ГЖ941912, Хаяг: Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, 15-р баг, Рашаант 17 гудамж, 6 тоот)
Нэхэмжлэгч: Монгол овогт Батаагийн Баатархүү (РД: АЮ88090372, Хаяг: Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, 20-р баг, Даваат, манхан 6 гудамж, 24 тоот)
Нэхэмжлэгч: Бат овогт Эрдэнэ-Очирын Цэндбазар (РД: АЮ95020710 Хаяг: Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, 13-р баг, Баянцагаан шинэ хороо, 7 гудамж, 256 тоот)
Нэхэмжлэгч: Монгол овогт Батаагийн Батхүү (РД: АЭ86020771, Хаяг: Архангай, Эрдэнэбулган, 2-р баг, Арслан цохио 14 гудамж, 04 тоот)
Нэхэмжлэгч: Хариад овогт Ганболдын Мөнх-Ирээдүй (РД: ФА90061031, Хаяг: Орхон, Баян-Өндөр, 4-р баг, , 4 хороолол, 9 байр 3 тоот)
Нэхэмжлэгч: Түүдэг овогт Очирбатын Уртнасан (РД: ФМ79062135, Хаяг: Орхон, Баян-Өндөр, 6-р баг, Согоот, 6 хороолол, 18 байр 49 тоот)
Нэхэмжлэгч: Бууран овогт Мягмардоржийн Мөнхнаран (РД: ЙР77032407, Хаяг: Орхон, Баян-Өндөр, 3-р баг, Уурхайчин, 3 хороолол, 23 байр 147 тоот)
Нэхэмжлэгч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч: Чулуут овогт Моломжавын Нямсүрэн (РД: ИЙ810902, Хаяг: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум 6-р баг Согоот 6 хороолол 14-р байр 23 тоот, утас: 999060)
Нэхэмжлэлийн шаардлага: Хариуцагчаас нэхэмжлэгч *******, , *******, *******, *******, *******, *******, *******, ******* нарт тус бүр 15.760.000 төгрөг, нэхэмжлэгч 14 496 000 төгрөг, , нарт 13 6 820 төгрөг, 9 839 160 төгрөгийг гаргуулах тухай.
Нэхэмжлэлийн үндэслэл: -ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хороо нь тус шүүхэд хандан - ын захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд ийн баталсан оны дугаар сарын -ний өдрийн удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь нь хууль бус болохыг тогтоолгох, -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарийг хууль бус болохыг тогтоолгох нэхэмжлэлийг гаргаж, иргэний хэрэг үүсч хянан хэлэлцэж байна.
-ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хорооны гишүүн бөгөөд ажилтан, , , , *******, , *******, *******, *******, *******, *******, *******, ******* бидний зүгээс уг иргэний хэрэгт хамтран нэхэмжлэгчээр оролцуулах хүсэлтийг шүүхэд гаргаж, шүүгчийн захирамжийн дагуу хамтран нэхэмжлэгчээр иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд хамтран нэхэмжлэгчээр оролцож байгаа болно.
Хамтран нэхэмжлэгч, , , , *******, , *******, *******, *******, *******, *******, *******, ******* нар нь дараах байдлаар нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэмэгдүүлж байна.
Монгол Улсын газрын оны 03 сарын 21-ний өдрийн 102 дугаар тогтоолоор ХХК-ийг төрийн өмчит ийн болгон өөрчлөн байгуулах тухай газрын тогтоол гарч, уг тогтоолын 2 дахь заалтад -ын дүрмийг хавсралтаар баталсан байдаг ба уг дүрэмд захирал нь цалингийн бүдүүвч сангийн хэмжээнд багтаан цалинг тогтоох эрх хэмжээтэй байхаар эрх хэмжээ түүнд олгогдсон байдаг. Гэтэл -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч нь оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдөр Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарийг баталсан байгаа нь тус дүрмийг зөрчсөн гэж үзэх үндэслэлтэй байгаа болно. Түүнчлэн -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн баталсан гэх энэхүү хуваарийн дагуу ажилчдын цалинг олгож ирсэн байгаа нь өөрөө -ын бусад ажилчдаас бусад ажилчдыг илтэд ялгаварлан гадуурхаж, Монгол Улсын Үндсэн аууль болон Хөдөлмөрийн хуулиар хатуу дагаж мөрдөхөөр тогтоож өгсөн тэгш эрхийн суурь зарчмыг шууд зөрчиж, -ын цалингийн нэгдсэн сүлжээнд оруулахгүй түүний гадна ялгаварлан үлдээх нөхцөл байдал, үр дагаврыг шууд бий болгож нийт ажилчдын эрх, хууль ёсны эрх ашиг сонирхлыг ноцтойгоор зөрчиж хохирооход хүргэсэн.
Тиймээс -ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хороо болон хамтран нэхэмжлэгч нараас нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагаараа -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарь нь хууль бус болохыг тогтоолгохоор тодорхойлсон юм. Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газрын оны 04 сарын 02-ны өдрийн 88 дугаар тогтоол, захирлын оны 07 сарын 26-ны өдрийн дүгээр тушаалаар ХХК нь оны 07 сарын 25-ны өдрөөс -ын бүтцийн нэгжээр ажиллах болсон боловч -ын ажилчдын цалин хөлсийг оны 07 сарын 25-ны өдрөөс өнөөдрийг хүртэл хугацаанд тус ийн газрын цалин хөлсний нэгдсэн сүлжээний дагуу бодож олгоогүйгээс тус ажилчдын үндсэн цалингаа бүрэн бүтэн авах эрх хохирсоор ирсэн. Тиймээс хамтран нэхэмжлэгч нар нь Монгол Улсын Үндсэн хууль, Хөдөлмөрийн тухай хуулиар баталгаатай эдлэхээр ологдсон эрхийнхээ дагуу хөдөлмөрийн харилцаанд ямар нэгэн ялгаварлан гадуурхалгүйгээр хариуцагч -ын цалин хөлсний нэгдсэн сүлжээний дагуу үндсэн цалингаа бодуулан авах, ийнхүү үндсэн цалинг бодож олгохыг хариуцагч тал буюу ажил олгогчоос шаардах эрхтэй гэж үзэж байна.
Хамтран нэхэмжлэгч нар энэхүү эрхийхээ дагуу шударгаар олгогдох ёстой үндсэн цалингийн олгогдоогүй зөрүүг бодож үзэхэд нэхэмжлэгч чний эвлэлийн гишүүн, ажилтан *******, , *******, *******, *******, *******, *******, *******, ******* нарт тус бүр 15.760.000 төгрөг, нэхэмжлэгч 14 496 000 төгрөг, , 13 6 820 төгрөг, 9 839 160 төгрөгийг олгогдоогүй үндсэн цалингийн зөрүүнд хариуцагчаас гаргуулан авахаар байгаа болно.
Иймд хариуцагчаас нэхэмжлэгч *******, , *******, *******, *******, *******, *******, *******, ******* нарт тус бүр 15.760.000 төгрөг, 14496000 төгрөг, , 13 6 820 төгрөгийг нарт, 9 839 160 төгрөгийг гаргуулж шийдвэрлэж өгнө үү... гэжээ.
-ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хорооны итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч 2023 оны 03 дугаар сарын 31-ний өдрийн нэхэмжлэлийн шаардлага нэмэгдүүлсэн нэхэмжлэлдээ:
...Нэхэмжлэгч: Боржигон овогтой Дэлгэрмөрөн-н Эрдэнэчимэг (РД: РЭ820521, Хаяг: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум 15-р баг Рашаант Рашаант 4 гудамж, 4 тоот).
Нэхэмжлэгч: Онход овогтой Цагаанбаатарын Урангоо (РД:ФМ84112440, Хаяг: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум 3-р баг Уурхайчин 3 хороолол 11-р байр 35 тоот).
Нэхэмжлэгч: Тайж нар овогтой Ира-н Ганхуяг (РД:Н2122672, Хаяг: Орхон аймаг Баян- Өндөр сум 4-р баг Хурэнбулаг 4 хороолол 7-р байр 16 тоот).
Нэхэмжлэгч: Сартуул овогтой Бямбасүрэнгийн Эрдэнэбаяр (РД:ФБ89050613, Хаяг: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум 6-р баг Согоот 6 хороолол, 5 байр, 8 тоот).
Нэхэмжлэгч: Ихтугтан овогтой Валягийн Батхүү (РД:НТ86091714, Хаяг: Улаанбаатар хот Баянгол 1-р хороо Алтай хотхон энгельс гудамж 16 байр, 263 тоот).
Нэхэмжлэгч: Хотгойд овогтой Ганхуяг-н Эрдэнэбаяр (РД:ФА840364, Хаяг: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум 6-р баг Согоот 6 хороолол 19 байр, 89 тоот).
Нэхэмжлэгч: Боржигон овогтой Намнандоржийн Ариунтамир (РД:АЯ88112306, Хаяг: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум 21-р баг Уртын гол Баянтал 9 гудамж, 25 тоот).
Нэхэмжлэгч: Цастхайран овогтой Ганчулууны Энхсүрэн (РД:ФА95021807, Хаяг: Орхон аймаг Баян-Өндөр сум 9-р баг Шанд 43 гудамж, 2 тоот).
Нэхэмжлэгч: Бэсүд овогтой Эрдэнээ-н Энхбаатар (РД:ГЮ892371, Хаяг: Орхон аймаг, Баян- Ондөр сум, 6-р баг, Согоот, Согоот 6 хороолол, 17б-р байр, 32 тоот).
Нэхэмжлэлийн шаардлага: Хариуцагчаас нэхэмжлэгч, , ,, , , , , нарт тус бүр 15.760.000 төгрөгийг гаргуулах тухай.
Нэхэмжлэлийн үндэслэл: -ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хороо нь тус шүүхэд хандан - ын захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд ийн баталсан оны дугаар сарын -ний өдрийн удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь нь хууль бус болохыг тогтоолгох, -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарийг хууль бус болохыг тогтоолгох нэхэмжлэлийг гаргаж, иргэний хэрэг үүсч хянан хэлэлцэж байна.
-ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хорооны гишүүн бөгөөд ажилтан, , ,, , , , , бидний зүгээс уг иргэний хэрэгт хамтран нэхэмжлэгчээр оролцуулах хүсэлтийг шүүхэд гаргаж, шүүгчийн захирамжийн дагуу хамтран нэхэмжлэгчээр иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд хамтран нэхэмжлэгчээр оролцож байгаа болно.
Хамтран нэхэмжлэгч, , ,, , , , , нар нь дараах байдлаар нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэмэгдүүлж байна.
Монгол Улсын газрын оны 03 сарын 21-ний өдрийн 102 дугаар тогтоолоор ХХК-ийг төрийн өмчит ийн болгон өөрчлөн байгуулах тухай газрын тогтоол гарч, уг тогтоолын 2 дахь заалтад -ийн -ын дүрмийг хавсралтаар баталсан байдаг ба уг дүрэмд захирал нь цалингийн бүдүүвч сангийн хэмжээнд багтаан үндсэн цалинг тогтоох эрх хэмжээтэй байхаар эрх хэмжээ түүнд олгогдсон байдаг. Гэтэл -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч нь оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдөр Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарийг баталсан байгаа нь тус дүрмийг зөрчсөн гэж үзэх үндэслэлтэй байгаа болно. Түүнчлэн -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн баталсан гэх энэхүү хуваарийн дагуу ажилчдын үндсэн цалинг олгож ирсэн байгаа нь өөрөө -ын бусад ажилчдаас бусад ажилчдыг илтэд ялгаварлан гадуурхаж, Монгол Улсын Үндсэн хууль болон Хөдөлмөрийн хуулиар хатуу дагаж мөрдөхөөр тогтоож өгсөн тэгш эрхийн суурь зарчмыг шууд зөрчиж, -ын үндсэн цалингийн нэгдсэн сүлжээнд оруулахгүй түүний гадна ялгаварлан үлдээх нөхцөл байдал, үр дагаврыг шууд бий болгож нийт ажилчдын эрх, хууль ёсны эрх ашиг сонирхлыг ноцтойгоор зөрчиж хохирооход хүргэсэн. Тиймээс -ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хороо болон хамтран нэхэмжлэгч нараас нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагаараа -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарь нь хууль бус болохыг тогтоолгох-оор тодорхойлсон юм.
Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газрын оны 04 сарын 02-ны өдрийн 88 дугаар тогтоол, захирлын оны 07 сарын 26-ны өдрийн дүгээр тушаалаар ХХК нь оны 07 сарын 25-ны өдрөөс -ын бүтцийн нэгжээр ажиллах болсон боловч -ын ажилчдын үндсэн цалинг оны 07 сарын 25-ны өдрөөс өнөөдрийг хүртэл хугацаанд тус ийн газрын үндсэн цалин хөлсний нэгдсэн сүлжээний дагуу бодож олгоогүйгээс тус ажилчдын үндсэн цалинг бүрэн бүтэн авах эрх хохирсоор ирсэн. Тиймээс хамтран нэхэмжлэгч нар нь Монгол Улсын Үндсэн хууль, Хөдөлмөрийн тухай хуулиар баталгаатай эдлэхээр ологдсон эрхийнхээ дагуу хөдөлмөрийн харилцаанд ямар нэгэн ялгаварлан гадуурхалгүйгээр хариуцагч -ын үндсэн цалин хөлсний нэгдсэн сүлжээний дагуу үндсэн цалинг бодуулан авах, ийнхүү үндсэн цалинг бодож олгохыг хариуцагч тал буюу ажил олгогчоос шаардах эрхтэй гэж үзэж байна.
Хамтран нэхэмжлэгч нар энэхүү эрхийхээ дагуу шударгаар олгогдох ёстой үндсэн цалингийн олгогдоогүй зөрүүг бодож үзэхэд нэхэмжлэгч, , ,, , , , , нарт тус бүр 15.760.000 төгрөгийг олгогдоогүй үндсэн цалингийн зөрүүнд хариуцагчаас гаргуулан авахаар байгаа болно. Иймд хариуцагчаас нэхэмжлэгч, , ,, , , , , нарт тус бүр 15.760.000 төгрөгийг гаргуулж шийдвэрлэж өгнө үү... гэжээ.
-ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хорооны итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч М.Нямсүрэн 2023 оны 04 дүгээр сарын 03-ны өдрийн нэхэмжлэлийн шаардлага нэмэгдүүлсэн нэхэмжлэлдээ:
-ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хороо нь тус шүүхэд хандан -ын захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд ийн баталсан оны дугаар сарын -ний өдрийн Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь нь хууль бус болохыг тогтоолгох, -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарийг хууль бус болохыг тогтоолгох нэхэмжлэлийг гаргаж, иргэний хэрэг үүсч хянан хэлэлцэж байна.
-ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хороо-ны гишүүн бөгөөд ажилтан миний зүгээс уг иргэний хэрэгт хамтран нэхэмжлэгчээр оролцуулах хүсэлтийг шүүхэд гаргаж, шүүгчийн захирамжийн дагуу хамтран нэхэмжлэгчээр иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд хамтран нэхэмжлэгчээр оролцож байгаа болно.
Хамтран нэхэмжлэгч нь дараах байдлаар нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэмэгдүүлж байна. Монгол Улсын газрын оны 03 сарын 21-ний өдрийн 102 дугаар тогтоолоор ХХК-ийг төрийн өмчит ийн болгон өөрчлөн байгуулах тухай газрын тогтоол гарч, уг тогтоолын 2 дахь заалтад -ын дүрмийг хавсралтаар баталсан байдаг ба уг дүрэмд захирал нь цалингийн бүдүүвч сангийн хэмжээнд багтаан цалинг тогтоох эрх хэмжээтэй байхаар эрх хэмжээ түүнд олгогдсон байдаг. Гэтэл -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч нь оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдөр Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарь-г баталсан байгаа нь тус дүрмийг зөрчсөн гэж үзэх үндэслэлтэй байгаа болно. Түүнчлэн -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн баталсан гэх энэхүү хуваарийн дагуу ажилчдын цалинг олгож ирсэн байгаа нь өөрөө - ын бусад ажилчдаас бусад ажилчдыг илтэд ялгаварлан гадуурхаж, Монгол Улсын Үндсэн хууль болон Хөдөлмөрийн хуулиар хатуу дагаж мөрдөхөөр тогтоож өгсөн тэгш эрхийн суурь зарчмыг шууд зөрчиж, -ын цалингийн нэгдсэн сүлжээнд оруулахгүй түүний гадна ялгаварлан үлдээх нөхцөл байдал, үр дагаврыг шууд бий болгож нийт ажилчдын эрх, хууль ёсны эрх ашиг сонирхлыг ноцтойгоор зөрчиж хохирооход хүргэсэн. Тиймээс -ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хороо болон хамтран нэхэмжлэгч нараас нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагаараа -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарь нь хууль бус болохыг тогтоолгох-оор тодорхойлсон юм. Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газрын оны 04 сарын 02-ны өдрийн 88 дугаар тогтоол, захирлын оны 07 сарын 26-ны өдрийн дүгээр тушаалаар ХХК нь оны 07 сарын 25-ны өдрөөс -ын бүтцийн нэгжээр ажиллах болсон боловч -ын ажилчдын цалин хөлсийг оны 07 сарын 25-ны өдрөөс өнөөдрийг хүртэл хугацаанд тус ийн газрын цалин хөлсний нэгдсэн сүлжээний дагуу бодож олгоогүйгээс тус ажилчдын үндсэн цалингаа бүрэн бүтэн авах эрх хохирсоор ирсэн. Тиймээс хамтран нэхэмжлэгч нь Монгол Улсын Үндсэн хууль, Хөдөлмөрийн тухай хуулиар баталгаатай эдлэхээр ологдсон эрхийнхээ дагуу хөдөлмөрийн харилцаанд ямар нэгэн ялгаварлан гадуурхалгүйгээр хариуцагч - ын цалин хөлсний нэгдсэн сүлжээний дагуу үндсэн цалингаа бодуулан авах, ийнхүү үндсэн цалинг бодож олгохыг хариуцагч тал буюу ажил олгогчоос шаардах эрхтэй гэж үзэж байна.
Хамтран нэхэмжлэгч нар энэхүү эрхийхээ дагуу шударгаар олгогдох ёстой үндсэн цалингийн олгогдоогүй зөрүүг бодож үзэхэд нэхэмжлэгч чний эвлэлийн гишүүн, ажилтан 15.760.000 төгрөгийг олгогдоогүй үндсэн цалингийн зөрүүнд хариуцагчаас гаргуулан авахаар байгаа болно. Иймд хариуцагчаас нэхэмжлэгч т 15.760.000 төгрөгийг гаргуулж шийдвэрлэж өгнө үү... гэжээ.
-ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хорооны итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч М.Нямсүрэн 2023 оны 05 дугаар сарын 22-ны өдрийн нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэмэгдүүлэхдээ: -ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хороо нь тус шүүхэд хандан -ын захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд ийн баталсан оны дугаар сарын -ний өдрийн Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь нь хууль бус болохыг тогтоолгох, -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарийг хууль бус болохыг тогтоолгох нэхэмжлэлийг гаргаж, иргэний хэрэг үүсч хянан хэлэлцэж байна.
-ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хорооны гишүүн бөгөөд ажилтан ийн зүгээс уг иргэний хэрэгт хамтран нэхэмжлэгчээр оролцуулах хүсэлтийг шүүхэд гаргаж, шүүгчийн захирамжийн дагуу хамтран нэхэмжлэгчээр иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд байгаа болно. Хамтран нэхэмжлэгч нь дараах байдлаар нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэмэгдүүлж байна.
Монгол Улсын газрын оны 03 сарын 21-ний өдрийн 102 дугаар тогтоолоор ХХК-ийг Төрийн өмчит ийн болгон өөрчлөн байгуулах тухай Газрын тогтоол гарч, уг тогтоолын 2 дахь заалтад -ын дүрмийг хавсралтаар баталсан байдаг ба уг дүрэмд захирал нь цалингийн бүдүүвч сангийн хэмжээнд багтаан цалинг тогтоох эрх хэмжээтэй байхаар эрх хэмжээ түүнд олгогдсон байдаг. Гэтэл -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч нь оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдөр Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарийг баталсан байгаа нь тус дүрмийг зөрчсөн гэж үзэх үндэслэлтэй байгаа болно. Түүнчлэн -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн баталсан гэх энэхүү хуваарийн дагуу ажилчдын цалинг олгож ирсэн байгаа нь өөрөө -ын бусад ажилчдаас бусад ажилчдыг илтэд ялгаварлан гадуурхаж, Монгол Улсын Үндсэн хууль болон Хөдөлмөрийн хуулиар хатуу дагаж мөрдөхөөр тогтоож өгсөн тэгш эрхийн суурь зарчмыг шууд зөрчиж, -ын цалингийн нэгдсэн сүлжээнд оруулахгүй түүний гадна ялгаварлан үлдээх нөхцөл байдал, үр дагаврыг шууд бий болгож нийт ажилчдын эрх, хууль ёсны эрх ашиг сонирхлыг ноцтойгоор зөрчиж хохирооход хүргэсэн. Тиймээс -ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хороо болон хамтран нэхэмжлэгч нараас нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагаараа -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарь нь хууль бус болохыг тогтоолгохоор тодорхойлсон юм.
Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газрын оны 04 сарын 02-ны өдрийн 88 дугаар тогтоол, захирлын оны 07 сарын 26-ны өдрийн дүгээр тушаалаар ХХК нь оны 07 сарын 25-ны өдрөөс -ын бүтцийн нэгжээр ажиллах болсон боловч -ын ажилчдын цалин хөлсийг оны 07 сарын 25-ны өдрөөс өнөөдрийг хүртэл хугацаанд тус ийн газрын цалин хөлсний нэгдсэн сүлжээний дагуу бодож олгоогүйгээс тус ажилчдын үндсэн цалингаа бүрэн бүтэн авах эрх хохирсоор ирсэн. Тиймээс хамтран нэхэмжлэгч нар нь Монгол Улсын Үндсэн хууль, Хөдөлмөрийн тухай хуулиар баталгаатай эдлэхээр ологдсон эрхийнхээ дагуу хөдөлмөрийн харилцаанд ямар нэгэн ялгаварлан гадуурхалгүйгээр хариуцагч -ын цалин хөлсний нэгдсэн сүлжээний дагуу үндсэн цалингаа бодуулан авах, ийнхүү үндсэн цалинг бодож олгохыг хариуцагч тал буюу ажил олгогчоос шаардах эрхтэй гэж үзэж байна. Хамтран нэхэмжлэгч нар энэхүү эрхийхээ дагуу шударгаар олгогдох ёстой үндсэн цалингийн олгогдоогүй зөрүүг бодож үзэхэд нэхэмжлэгч чний эвлэлийн гишүүн ажилтан ид 18 806 000 төгрөгийг олгогдоогүй үндсэн цалингийн зөрүүнд хариуцагчаас гаргуулан авахаар байгаа болно. Иймд хариуцагчаас нэхэмжлэгч ид 18 806 000 төгрөгийг гаргуулж шийдвэрлэж өгнө үү... гэжээ.
-ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хорооны итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч С.Гантуяа 2023 оны 06 дугаар сарын 14-ний өдрийн нэхэмжлэлийн шаардлага нэмэгдүүлсэн нэхэмжлэлдээ:
-ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хороо нь тус шүүхэд хандан -ын ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд ерөнхий ийн баталсан оны дугаар сарын -ний өдрийн удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь нь хууль бус болохыг тогтоолгох, -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарийг хууль бус болохыг тогтоолгох нэхэмжлэлийг гаргаж, иргэний хэрэг үүсч хянан хэлэлцэж байна.
-ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хорооны гишүүн бөгөөд ажилтан , нарын зүгээс уг иргэний хэрэгт хамтран нэхэмжлэгчээр оролцуулах хүсэлтийг шүүхэд гаргаж, шүүгчийн захирамжийн дагуу хамтран нэхэмжлэгчээр иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд хамтран нэхэмжлэгчээр оролцож байгаа болно.
Хамтран нэхэмжлэгч , , нар нь дараах байдлаар нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэмэгдүүлж байна.
Монгол Улсын газрын оны 03 сарын 21-ний өдрийн 102 дугаар тогтоолоор ХХК-ийг төрийн өмчит ийн болгон өөрчлөн байгуулах тухай Газрын тогтоол гарч, уг тогтоолын 2 дахь заалтад -ын дүрмийг хавсралтаар баталсан байдаг ба уг дүрэмд захирал нь цалингийн бүдүүвч сангийн хэмжээнд багтаан цалинг тогтоох эрх хэмжээтэй байхаар эрх хэмжээ түүнд олгогдсон байдаг. Гэтэл -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч нь оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдөр Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарийг баталсан байгаа нь тус дүрмийг зөрчсөн гэж үзэх үндэслэлтэй байгаа болно. Түүнчлэн -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн баталсан гэх энэхүү хуваарийн дагуу ажилчдын цалинг олгож ирсэн байгаа нь өөрөө -ын бусад ажилчдаас бусад ажилчдыг илтэд ялгаварлан гадуурхаж, Монгол Улсын Үндсэн хууль болон Хөдөлмөрийн хуулиар хатуу дагаж мөрдөхөөр тогтоож өгсөн тэгш эрхийн суурь зарчмыг шууд зөрчиж, -ын цалингийн нэгдсэн сүлжээнд оруулахгүй түүний гадна ялгаварлан үлдээх нөхцөл байдал, үр дагаврыг шууд бий болгож нийт ажилчдын эрх, хууль ёсны эрх ашиг сонирхлыг ноцтойгоор зөрчиж хохирооход хүргэсэн. Тиймээс -ын Засварын ажиллагсдын чний эвлэлийн хороо болон хамтран нэхэмжлэгч нараас нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагаараа -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарь нь хууль бус болохыг тогтоолгохоор тодорхойлсон юм. Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газрын оны 04 сарын 02-ны өдрийн 88 дугаар тогтоол, захирлын оны 07 сарын 26-ны өдрийн дүгээр тушаалаар ХХК нь оны 07 сарын 25-ны өдрөөс -ын бүтцийн нэгжээр ажиллах болсон боловч -ын ажилчдын цалин хөлсийг оны 07 сарын 25-ны өдрөөс өнөөдрийг хүртэл хугацаанд тус ийн газрын цалин хөлсний нэгдсэн сүлжээний дагуу бодож олгоогүйгээс тус ажилчдын үндсэн цалингаа бүрэн бүтэн авах эрх хохирсоор ирсэн. Тиймээс хамтран нэхэмжлэгч нар нь Монгол Улсын Үндсэн хууль, Хөдөлмөрийн тухай хуулиар баталгаатай эдлэхээр ологдсон эрхийнхээ дагуу хөдөлмөрийн харилцаанд ямар нэгэн ялгаварлан гадуурхалгүйгээр хариуцагч -ын цалин хөлсний нэгдсэн сүлжээний дагуу үндсэн цалингаа бодуулан авах, ийнхүү үндсэн цалинг бодож олгохыг хариуцагч тал буюу ажил олгогчоос шаардах эрхтэй гэж үзэж байна.
Хамтран нэхэмжлэгч нар энэхүү эрхийнхээ дагуу шударгаар олгогдох ёстой үндсэн цалингийн олгогдоогүй зөрүүг бодож үзэхэд нэхэмжлэгч чний эвлэлийн гишүүн, ажилтан , нарт 15 760 000 төгрөгийг олгогдоогүй үндсэн цалингийн зөрүүнд хариуцагчаас гаргуулан авахаар байгаа болно.
Иймд хариуцагчаас нэхэмжлэгч чний эвлэлийн гишүүн , нарт тус бүр 15 760 000 төгрөгийг гаргуулж шийдвэрлэж өгнө үү... гэжээ.
-ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хорооны итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч М.Нямсүрэн 2023 оны 06 дугаар сарын 29-ний өдрийн нэхэмжлэлийн шаардлага нэмэгдүүлсэн нэхэмжлэлдээ:
... -ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хороо нь тус шүүхэд хандан -ын захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд ийн баталсан оны дугаар сарын -ний өдрийн Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь нь хууль бус болохыг тогтоолгох, -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарийг хууль бус болохыг тогтоолгох нэхэмжлэлийг гаргаж, иргэний хэрэг үүсч хянан хэлэлцэж байна.
-ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хорооны гишүүн бөгөөд ажилтан , нарын зүгээс уг иргэний хэрэгт хамтран нэхэмжлэгчээр оролцуулах хүсэлтийг шүүхэд гаргаж, шүүгчийн захирамжийн дагуу хамтран нэхэмжлэгчээр иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд хамтран нэхэмжлэгчээр оролцож байгаа болно. Хамтран нэхэмжлэгч , нь дараах байдлаар нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэмэгдүүлж байна. Монгол Улсын Газрын оны 03 сарын 21-ний өдрийн 102 дугаар тогтоолоор ХХК-ийг төрийн өмчит ийн болгон өөрчлөн байгуулах тухай Газрын тогтоол гарч, уг тогтоолын 2 дахь заалтад -ын дүрмийг хавсралтаар баталсан байдаг ба уг дүрэмд захирал нь цалингийн бүдүүвч сангийн хэмжээнд багтаан цалинг тогтоох эрх хэмжээтэй байхаар эрх хэмжээ түүнд олгогдсон байдаг. Гэтэл -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч нь оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдөр Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарийг баталсан байгаа нь тус дүрмийг зөрчсөн гэж үзэх үндэслэлтэй байгаа болно. Түүнчлэн -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн баталсан гэх энэхүү хуваарийн дагуу ажилчдын цалинг олгож ирсэн байгаа нь өөрөө -ын бусад ажилчдаас бусад ажилчдыг илтэд ялгаварлан гадуурхаж, Монгол Улсын Үндсэн Хууль болон Хөдөлмөрийн хуулиар хатуу дагаж мөрдөхөөр тогтоож өгсөн тэгш эрхийн суурь зарчмыг шууд зөрчиж, -ын цалингийн нэгдсэн сүлжээнд оруулахгүй түүний гадна ялгаварлан үлдээх нөхцөл байдал, үр дагаврыг шууд бий болгож нийт ажилчдин эрх, хууль ёсны эрх ашиг сонирхлыг ноцтойгоор зөрчиж хохирооход хүргэсэн. Тиймээс -ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хороо болон хамтран нэхэмжлэгч нараас нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагаараа -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарь нь хууль бус болохыг тогтоолгох-оор тодорхойлсон юм. Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газрын оны 04 сарын 02-ны өдрийн 88 дугаар тогтоол, захирлын оны 07 сарын 26-ны өдрийн дүгээр тушаалаар ХХК нь оны 07 сарын 25-ны өдрөөс -ын бүтцийн нэгжээр ажиллах болсон боловч -ын ажилчдын цалин хөлсийг оны 07 сарын 25-ны өдрөөс өнөөдрийг хүртэл хугацаанд тус ийн газрын цалин хөлсний нэгдсэн сүлжээний дагуу бодож олгоогүйгээс тус ажилчдын үндсэн цалингаа бүрэн бүтэн авах эрх хохирсоор ирсэн. Тиймээс хамтран нэхэмжлэгч нар нь Монгол Улсын Үндсэн Хууль, Хөдөлмөрийн тухай хуулиар баталгаатай эдлэхээр ологдсон эрхийнхээ дагуу хөдөлмөрийн харилцаанд ямар нэгэн ялгаварлан гадуурхалгүйгээр харцуцагч -ын цалин хөлсний нэгдсэн сүлжээний дагуу үндсэн цалингаа бодуулан авах, ийнхүү үндсэн цалинг бодож олгохыг хариуцагч тал буюу ажил олгогчоос шаардах эрхтэй гэж үзэж байна. Хамтран нэхэмжлэгч нар энэхүү эрхийхээ дагуу шударгаар олгогдох ёстой үндсэн цалингийн олгогдоогүй зөрүүг бодож үзэхэд нэхэмжлэгч чний эвлэлийн гишүүн, ажилтан д 18 806 000 төгрөгийг, д 15 760 000 төгрөгийг олгогдоогүй үндсэн цалингийн зөрүүнд хариуцагчаас гаргуулан авахаар байгаа болно. Иймд хариуцагчаас нэхэмжлэгч д 15 760 000 төгрөг, д 18 806 000 төгрөгийг тус тус гаргуулж шийдвэрлэж өгнө үү... гэжээ.
Хариуцагч шүүхэд ирүүлсэн хариу тайлбартаа: -ын захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд ийн баталсан , удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь- ийг тус тус хууль бус болохыг тогтоолгох гэж нэхэмжлэлийн шаардлагаа тодорхойлсон " -ын , ажиллагсдын чний эвлэлийн хорооны нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс зөвшөөрч дараах хариу тайлбарыг гаргаж байна.
ХХК /хуучин нэрээр/ нь оны 04 дүгээр сард болон өөрчлөн зохион байгуулагдсан бөгөөд -ын захирлын оны 04 дүгээр сарын 15-ны өдрийн А/244 тоот тушаалаар ийн газрын , , , зохион байгуулалтын бүтцийг нэгдүгээр хавсралтаар, орон тоог хоёрдугаар хавсралтаар тус тус баталсан болно. Тус тушаалын нэгдүгээр хавсралтын 32-т , хавсралт 1.31-ээр зохион байгуулалтын бүтэц, хавсралт 2.31-ээр орон тоог тус тус баталсан болно.
Иймд ийн газрын захирал эрх хэмжээгээ хэрэгжүүлээгүй, тус бүтэц, орон тоог огт батлаагүй, өөр субъект дээрх эрх хэмжээг нь хэрэгжүүлсэн мэтээр нэхэмжлэлд дурдсан нь бүхэлдээ хууль зүйн үндэслэлгүй байх тул нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү.... гэжээ.
Хариуцагч шүүхэд ирүүлсэн нэмэлт хариу тайлбартаа: -ын иин ажиллагсдын чний эвлэлийн хорооны дарга нь - ын захирлын 2022 оны 12 дугаар сарын 26-ны өдрийн Б/3031 дугаар тушаалаар хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцаа нь дуусгавар болж, тус чний эвлэлийн хороог төлөөлөн ажиллах эрхгүй болсон. Иймд Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 117 дугаар зүйлийн 117.1-т зааснаар хэргийг хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү...
Хариуцагч , 2023.03.21, 2023.03.31, 2023.04.03-ны өдрийн нэхэмжлэлийн нэмэгдүүлсэн шаардлагын хариуд: ...Нэхэмжлэгч талаас 2023.03.21, 2023.03.31, 2023.04.03-ны өдрүүдэд тус тус шүүхэд хүргүүлсэн нийт 4 удаагийн нэмэгдүүлсэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг 2023 оны 05 дугаар сарын 18-ны өдөр гардан авч танилцаад, эс зөвшөөрч, дараах хариу тайлбарыг гаргаж байна. ХХК /хуучин нэрээр/ нь оны 04 дүгээр сард болон өөрчлөн зохион байгуулагдсан бөгөөд -ын захирлын оны 04 дүгээр сарын 15-ны өдрийн А/244 тоот тушаалын нэгдүгээр хавсралтаар ийн газрын , , , зохион байгуулалтын бүтэц, хоёрдугаар хавсралтаар орон тоо тус тус батлагдсан. Тус тушаалын нэгдүгээр хавсралтын 32-т , хавсралт 1.31-ээр зохион байгуулалтын бүтэц, хавсралт 2.31-ээр орон тоог тус тус баталсан. Иймд ийн газрын захирал эрх хэмжээгээ хэрэгжүүлээгүй, тус бүтэц, орон тоог огт батлаагүй, өөр субьект дээрх эрх хэмжээг нь хэрэгжүүлсэн мэтээр үндсэн нэхэмжлэлд дурдсан нь бүхэлдээ хууль зүйн үндэслэлгүй. Мөн захирлын оны 07 дугаар сарын 26-ны өдрийн дүгээр тушаалаар ийг оны 07 дугаар сарын 25-ны өдрөөс бүтцээр ажиллуулахаар шийдвэрлэж, тушаалын 2 дахь заалтаар орон тооны хуваарийг боловсруулан батлуулах, ажилтнуудтай хөдөлмөрийн гэрээ байгуулахыг холбогдох бүтцийн нэгжүүдэд даалгасан.
Мөн захирлын оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн дугаар тушаалаар , үндсэн ба тарифт цалингийн сүлжээ, албан тушаалын цалингийн сүлжээний шатлалыг баталсан.
Энэ хүрээнд захирлын Санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч /хуучин нэрээр/ чиг үүргийн хүрээнд тус орон тооны хуваарийг баталсан. Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 106 дугаар зүйлийн 106.1-т Ажил олгогч ажиллах хүчний тоог төлөвлөх, ажиллах хүчний тоог ажил мэргэжлээр тогтоох, хийснээр цалин хөлс олгох зорилгоор хөдөлмөрийн норм, норматив баталж мөрдүүлж болно..., 106.3-т Салбарын хөдөлмөрийн жишиг норм, нормативыг тухайн салбарын асуудал эрхэлсэн газрын гишүүн тогтоож болно гэж тус тус заасан. Барилгын тухай хуулийн 33 дугаар зүйлийн 33.1-т барилгын асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгуулагын бүрэн эрхийн талаар зааж өгөхдөө 10 дахь хэсэгт Санхүү, эдийн засгийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгуулагатай зөвшилцөн барилга байгууламжийн нэгж хүчин чадлын жишиг үнэлгээ, үнийн индекс барилгын ажилтны тарифт цалинг батлах эрхтэй гэж заасан байдаг. Монгол улсын зам, тээвэр, барилга, хот байгуулалтын сайдын 2009 оны 09 дүгээр сарын 25-ны өдрийн 263 дугаар тушаалаар барилга багууламжийн төсөвт өртөгт ажилчдын тарифт цалингийн жишгийг дараах байдлаар тогтоосон.
| д/д | Үзүүлэлт | Мэргэжлийн зэрэг | ||||||
| I | II | III | IҮ | Ү | Ү1 | |||
| 1. | тарифын илтгэлцүүр | 1.00 | 1,11 | 1,25 | 1,44 | 1,66 | 1,92 | |
| 2. | Хөдөлмөрийн хэвийн нөхцөлд ажилладаг | Цагаар хөлс авагчид / төгрөгөөр/ | 1930 | 2142 | 2413 | 2780 | 3204 | 3705 |
| Хийснээр хөлс авагчид | 2136 | 2371 | 2670 | 3076 | 3546 | 41 | ||
Монгол Улсад барилга байгууламж барьж байгаа хуулийн этгээд нь өмчийн хэлбэр, харьялал харгалзахгүйгээр барилгын норм ба дүрмийг мөрдөх ба дээрх цалингийн жишгийг хэрэглэн барилгын төсөв зохиогддог тул энэ жишгээр цалин хөлсийг тооцож, , хот байгуулалтын сайдын оны 12 дугаар сарын 30-ны өдрийн 217 дугаар тушаалаар батлагдаж, шинэчлэн нэмэгдүүлэн баталсан тариф цалингийн жишиг мөрдөж эхэлсэн. Үүнд:
| мэргэжлийн зэрэг | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | |
| тарифын итгэлцүүр | 1.00 | 1.22 | 1.44 | 1.62 | 1.78 | 1.92 | |
| хөдөлмөрийн хэвийн нөхцөл | Цагаар хөлс авагчид төгрөгөөр | 3860 | 4709 | 5558 | 6253 | 6870 | 7411 |
| Хийснээр хөлс авагчид | 4272 | 5212 | 6150 | 6921 | 7604 | 8202 | |
-ын ажиллагсдын цалин хөлсний тухайд:
- захирлын оны 09 сарын 06-ны өдрийн дугаар тушаалаар -ийн үндсэн цалингийн нэгдсэн сүлжээг баталж, ХХК байх үеийнхээс ажилтнуудын үндсэн цалинг 20 хувиар нэмэгдүүлсэн.
- захирлын оны 10 сарын -ний өдрийн А/994 дугаар тушаалаар -ийн ажилтнуудын үндсэн цалинг 10 хувиар,
- захирлын 2020 оны 05 сарын 25-ны өдрийнчА/243 дугаар тушаалаар ийн газрын нийт ажилтнуудын үндсэн ба тарифт цалинг 10 хувиар, харин -ийн ажилтнуудын үндсэн цалинг 15 хувиар,
- захирлын 2021 оны 05 сарын 31-ний өдрийн А/257 дугаар тушаалаар -ийн ажилтнуудын үндсэн цалинг мөн 10 хувиар
- захирлын 2022 оны 06 сарын 02-ны өдрийн тоот тушаалаар 10 хувиар тус тус нэмэгдүүлсэн байна. Өөрөөр хэлбэл ийн газрын бүтцэд нэгдсэнээс хойш тус ажилтнуудын үндсэн цалинг нийт 65 хувиар нэмэгдүүлээд байна.
Энэ нь Монгол Улсын барилгын салбарын дундаж цалинтай харьцуулахад онд 1.7 дахин, 2020 онд 2.1 дахин, 2022 онд 2.4 дахин өндөр үзүүлэлт юм. Ингэснээр 2022 оны байдлаар тус дундаж цалин 3.494 мянган төгрөг байна. Түүнчлэн нь үндсэн үйл ажиллагааны хувьд барилгын салбарт мөрдөгдөж буй норм, норматив, барилгын салбарын жишиг тарифын дагуу хийснээр болон бригадын системээр цалинждагийн хувьд тусдаа цалингийн сүлжээтэй байх нь зохимжтой хэдий ч захирлын 2022 оны сарын 31-ний өдрийн А/561 тоот тушаалаар ийн газрын үндсэн цалингийн сүлжээ, ангилалд нэгдсэн болно. -ын ажиллагсдын цалин хөлсийг холбогдох хууль, дүрэм журам зөрчиж тогтоосон, ажилтнуудын эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хохироосон зүйл огтхон ч байхгүй бөгөөд эсрэгээрээ улсын хэмжээний тухайн салбарын ажилтнуудын тарифт цалин хөлсөөс хэд дахин илүү цалин хөлсийг олгох байдлаар ажилтнуудын эрх зүйн байдлыг боломжит дээд хэмжээнд ханган ажиллаж байгаа болно. Иймд нэхэмжлэлийн шаардлагууд нь бүхэлдээ хууль зүйн үндэслэлгүй байх тул бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү... гэжээ.
Хариуцагч шүүхэд ирүүлсэн 2023 оны 06 дугаар сарын 14-ний өдрийн нэхэмжлэлийн шаардлага нэмэгдүүлсэн нэхэмжлэлийн хариу тайлбартаа: ...
Нэхэмжлэгч , нарт тус бүр 15 760 000 төгрөг олгуулахаар тэдгээрийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч С.Гантуяагаас гаргасан нэмэгдүүлсэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг 2023 оны 06 дугаар сарын 15-ны өдөр хүлээн авч танилцаад, эс зөвшөөрч, дараах хариу тайлбарыг гаргаж байна. ХХК /хуучин нэрээр/ нь оны 04 дүгээр сард болон өөрчлөн зохион байгуулагдсан бөгөөд -ын захирлын оны 04 дүгээр сарын 15-ны өдрийн А/244 тоот тушаалаар ийн газрын , , , зохион байгуулалтын бүтцийг нэгдүгээр хавсралтаар, орон тоог хоёрдугаар хавсралтаар тус тус баталсан. Тус тушаалын нэгдүгээр хавсралтын 32-т , хавсралт 1.31-ээр зохион байгуулалтын бүтэц, хавсралт 2.31-ээр орон тоог тус тус баталсан.
захирал өөрт олгогдсон бүрэн эрхийн хүрээнд дээрх шийдвэрийг гаргасан бөгөөд тус ажилтнуудын цалин хөлс нь адил түвшний салбарын ажилтнуудаас харьцангуй өндөр бөгөөд -ын зүгээс үе шаттайгаар удаа дараа нэмэгдүүлэн ажиллаж байгаа болно. Иймд нэхэмжлэгч нарын нэхэмжлэлийн шаардлага нь хууль зүйн үндэслэлгүй байх тул бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү... гэжээ.
Хариуцагч шүүхэд ирүүлсэн 2023 оны 06 дугаар сарын 29-ний өдрийн нэхэмжлэлийн шаардлага нэмэгдүүлсэн нэхэмжлэлийн хариу тайлбартаа: ...Нэхэмжлэгч д 15 700 000 төгрөг, д 18 806 000 төгрөг олгуулахаар тэдгээрийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч М.Нямсүрэнгээс гаргасан нэмэгдүүлсэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг 2023 оны 06 дугаар сарын 29-ний өдөр хүлээн авч танилцаад, эс зөвшөөрч, дараах хариу тайлбарыг гаргаж байна.
ХХК (хуучин нэрээр) нь оны 04 дүгээр сард болон өөрчлөн зохион байгуулагдсан бөгөөд -ын захирлын оны 04 дүгээр сарын 15-ны өдрийн А/244 тоот тушаалаар ийн газрын , , , зохион байгуулалтын бүтцийг нэгдүгээр хавсралтаар, орон тоог хоёрдугаар хавсралтаар тус тус баталсан. Тус тушаалын нэгдүгээр хавсралтын 32-т , хавсралт 1.31-ээр зохион байгуулалтын бүтэц, хавсралт 2.31-ээр орон тоог тус тус баталсан. захирал өөрт олгогдсон бүрэн эрхийн хүрээнд дээрх шийдвэрийг гаргасан ба тус ажилтнуудын цалин хөлс нь адил түвшний салбарын ажилтнуудаас харьцангуй өндөр бөгөөд -ын зүгээс цалин хөлсийг үе шаттайгаар удаа дараа нэмэгдүүлэн ажиллаж байгаа болно. Иймд нэхэмжлэгч нарын нэхэмжлэлийн шаардлага нь бүхэлдээ хууль зүйн үндэслэлгүй байх тул бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгон шийдвэрлэж өгнө үү... гэжээ.
Нэхэмжлэгч: Монгол овогт Дамбадаржаа овогтой Уламбаатар (РД: ФМ60020512 , Хаяг: Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, 6-р баг, Согоот, 6 хороолол 5 байр 48 тоот).
Нэхэмжлэгч: Боржигон овогт Дэмчиг овогтой Сосорбарам (РД: ЧГ671961, Хаяг: Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, 9-р баг, Шанд 35 гудамж, 9 тоот).
Нэхэмжлэгч: Харнууд овогт Цолмон овогтой Мөнхзаяа (РД: МП91051606, Хаяг: Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, 7-р баг, Дэнж СӨХ1-48 тоот).
Нэхэмжлэгч: Хавчин овогт Батбаатарын Нарангэрэл (РД: ГЮ92Ю1966, Хаяг: Орхон аймаг, Баян-Өндөр сум, 19-р баг, Их залуу шанд 14а гудамж 4 тоот тоот).
Нэхэмжлэгч: Галдан овогт Дэлэгдулам овогтой Цэдэнсодном (РД:ЙА85110937, Хаяг: Орхон, Баян-Өндөр, 1-р баг, Зэст, Зэст 1 хороолол 3-р байр 2 тоот)
Нэхэмжлэгч: Адуучин овогт Цэнд овогтой Мөнхтогтох (РД: ХГ63020511, Хаяг: Улаанбаатар, Налайх, 2-р хороо 33-р байр 12 тоот)
Нэхэмжлэгч: Хангал овогт Алгаа овогтой Ариунцэцэг (РД: ГЮ72061809, Хаяг: Орхон, Баян-Өндөр, 6 баг Согоот, 6-р хороолол 9-р байр 28 тоот)
Нэхэмжлэгч: Боржигон овогт Бат-Өлзий овогтой Мөнхцэцэг (РД: АН76061405, Хаяг: Орхон, Баян-Өндөр, 4 баг , 4-р хороолол 16-р байр 23 тоот)
Нэхэмжлэгч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч: Аривжмаа овогт Байгальмаа овогтой Амгаланбуянт (РД: ВР920Ю516, Хаяг: Сэлэнгэ, Сайхан, 2-р баг Гавшгай, 21 байр 30 тоот Утас: 91997071)
Нэхэмжлэлийн шаардлага: Хариуцагчаас нэхэмжлэгч Дамбадаржаа овогтой Уламбаатар, Дэмчиг овогтой Сосорбарам, Батбаатар овогтой Нарангэрэл, Дэлэгдулам овогтой Цэдэнсодном, Бат-Өлзий овогтой Мөнхцэцэг, Алгаа овогтой Ариунцэцэг, Цэнд овогтой Мөнхтогтох нарт тус бүр 15 000 000 төгрөг, Цолмон овогтой Мөнхзаяа 6000 000 төгрөгийг гаргуулах тухай. Нэхэмжлэлийн үндэслэл: -ын Засварын Цехийн Ажиллагсдын чний Эвлэлийн Хороо нь тус шүүхэд хандан -ын захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд ийн баталсан оны дугаар сарын -ний өдрийн удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь нь хууль бус болохыг тогтоолгох, -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарийг хууль бус болохыг тогтоолгох нэхэмжлэлийг гаргаж, иргэний хэрэг үүсч хянан хэлэлцэж байна. -ын Засварын Цехийн Ажиллагсдын чний Эвлэлийн Хороо-ны гишүүн байсан Дамбадаржаа овогтой Уламбаатар, Дэмчиг овогтой Сосорбарам, Цэнд овогтой Мөнхтогтох, ажилтан Батбаатар овогтой Нарангэрэл, Дэлэгдулам овогтой Цэдэнсодном, Бат-Өлзий овогтой Мөнхцэцэг, Алгаа овогтой Ариунцэцэг, Цолтон овогтой Мөнхзаяа нарын зүгээс уг иргэний хэрэгт хамтран нэхэмжлэгчээр оролцуулах хүсэлтийг шүүхэд гаргаж, шүүгчийн захирамжийн дагуу хамтран нэхэмжлэгчээр иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд хамтран нэхэмжлэгчээр оролцож байгаа болно. Хамтран нэхэмжлэгч Дамбадаржаа овогтой Уламбаатар, Дэмчиг овогтой Сосорбарам, Цэнд овогтой Мөнхтогтох, ажилтан Батбаатар овогтой Нарангэрэл, Дэлэгдулам овогтой Цэдэнсодном, Бат-Өлзий овогтой Мөнхцэцэг, Алгаа овогтой Ариунцэцэг, Цолтон овогтой Мөнхзаяа, нар нь дараах байдлаар нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэмэгдүүлж байна. Монгол Улсын Газрын оны 03 сарын 21-ний өдрийн 102 дугаар тогтоолоор ХХК-ийг төрийн өмчит ийн болгон өөрчлөн байгуулах тухай Газрын тогтоол гарч, уг тогтоолын 2 дахь заалтад -ын дүрмийг хавсралтаар баталсан байдаг ба уг дүрэмд захирал нь цалингийн бүдүүвч сангийн хэмжээнд багтаан цалинг тогтоох эрх хэмжээтэй байхаар эрх хэмжээ түүнд олгогдсон байдаг. Гэтэл -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч нь оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдөр Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарь-г баталсан байгаа нь тус дүрмийг зөрчсөн гэж үзэх үндэслэлтэй байгаа болно. Түүнчлэн -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн баталсан гэх энэхүү хуваарийн дагуу ажилчдын цалинг олгож ирсэн байгаа нь өөрөө - ын бусад ажилчдаас бусад ажилчдыг илтэд ялгаварлан гадуурхаж, Монгол Улсын Үндсэн Хууль болон Хөдөлмөрийн хуулиар хатуу дагаж мөрдөхөөр тогтоож өгсөн тэгш эрхийн суурь зарчмыг шууд зөрчиж, -ын цалингийн нэгдсэн сүлжээнд оруулахгүй түүний гадна ялгаварлан үлдээх нөхцөл байдал, үр дагаврыг болгож нийт ажилчдын эрх, хууль ёсны эрх ашиг ноцтойгоор зөрчиж хохирооход хүргэсэн. Тиймээс -ын Засварын Цехийн Ажиллагсдын чний Эвлэлийн Хороо болон хамтран нэхэмжлэгч нараас нэхэмжлэлийн үндсэн шаардлагаараа -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарь нь хууль бус болохыг тогтоолгох-оор тодорхойлсон юм. Төрийн Өмчийн Бодлого Зохицуулалтын Газрын оны 04 сарын 02-ны өдрийн 88 дугаар тогтоол, захирлын оны 07 сарын 26-ны өдрийн дүгээр тушаалаар ХХК нь оны 07 сарын 25-ны өдрөөс -ын бүтцийн нэгжээр ажиллах болсон боловч -ын ажилчдын цалин хөлсийг оны 07 сарын 25-ны өдрөөс өнөөдрийг хүртэл хугацаанд тус ийн газрын цалин хөлсний нэгдсэн сүлжээний дагуу бодож олгоогүйгээс тус ажилчдын үндсэн цалингаа бүрэн бүтэн авах эрх хохирсоор ирсэн. Тиймээс хамтран нэхэмжлэгч нар нь Монгол Улсын Үндсэн Хууль, Хөдөлмөрийн тухай хуулиар баталгаатай эдлэхээр ологдсон эрхийнхээ дагуу хөдөлмөрийн харилцаанд ямар нэгэн ялгаварлан гадуурхалгүйгээр хариуцагч -ын цалин хөлсний нэгдсэн сүлжээний дагуу үндсэн цалингаа бодуулан авах, ийнхүү үндсэн цалинг бодож олгохыг хариуцагч тал буюу ажил олгогчоос шаардах эрхтэй гэж үзэж байна. Хамтран нэхэмжлэгч нар энэхүү эрхийхээ дагуу шударгаар олгогдох ёстой үндсэн цалингийн олгогдоогүй зөрүүг бодож үзэхэд нэхэмжлэгч чний эвлэлийн гишүүн, Дамбадаржаа овогтой Уламбаатар, Дэмчиг овогтой Сосорбарам, Батбаатар овогтой Нарангэрэл, Дэлэгдулам овогтой Цэдэнсодном, Бат-Өлзий овогтой Мөнхцэцэг, Алгаа овогтой Ариунцэцэг, Цэнд овогтой Мөнхтогтох нарт тус бүр 15 000 000 төгрөг, Цолмон овогтой Мөнхзаяа 6000 000 төгрөгийг олгогдоогүй үндсэн цалингийн зөрүүнд хариуцагчаас гаргуулан авахаар байгаа болно. Иймд хариуцагчаас нэхэмжлэгч чний эвлэлийн гишүүн Дамбадаржаа овогтой Уламбаатар, Дэмчиг овогтой Сосорбарам, Батбаатар овогтой Нарангэрэл, Дэлэгдулам овогтой Цэдэнсодном, Бат-Өлзий овогтой Мөнхцэцэг, Алгаа овогтой Ариунцэцэг, Цэнд овогтой Мөнхтогтох нарт тус бүр 15 000 000 төгрөг, Цолмон овогтой Мөнхзаяа 6000 000 төгрөгийг гаргуулах асуудлыг шийдвэрлэж өгнө үү. гэжээ
Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нар хариу тайлбартаа: Нэхэмжлэгч нарын нэр бүхий 7 иргэнд тус бүр 15 000 000 төгрөг, нэхэмжлэгч д 6 000 000 төгрөгийг -аас олгуулахаар нэхэмжлэгч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Амгаланбуянтаас гаргасан нэмэгдүүлсэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг 2024 оны 12 дугаар сарын 25-ны өдөр хүлээн авч танилцаад, эс зөвшөөрч, дараах хариу тайлбарыг гаргаж байна. -ын захирлын оны 04 дүгээр сарын 15-ны өдрийн А/244 тоот тушаалаар тус ийн газрын , , , зохион байгуулалтын бүтцийг нэгдүгээр хавсралтаар, орон тоог хоёрдугаар хавсралтаар тус тус баталж, уг тушаалын хавсралт 1.31-ээр зохион байгуулалтын бүтэц, хавсралт 2.31-ээр орон тоог тус тус баталсан. захирал өөрт олгогдсон бүрэн эрхийн хүрээнд дээрх тушаалыг гаргасан бөгөөд ажилтнуудын цалин хөлс нь адил түвшний салбарын ажилтнуудаас анхнаасаа харьцангуй өндөр тогтоогдсон төдийгүй ийн газрын зүгээс үе шаттайгаар олон удаа нэмэгдүүлж байсан болох нь хэрэгт авагдсан нотлох баримтуудаар бүрэн тогтоогдоно. газрын зүгээс тус ажилтнуудыг аливаа хэлбэрээр ялгаварлан гадуурхсан, эрх ашгийг нь хохироосон асуудал огтхон ч байхгүй бөгөөд тус ажилтнууд нь ийн газрын бусад нэгжийн ажилтнуудын нэгэн адил эрх эдэлж, үүрэг хүлээн хөдөлмөрийн харилцаанд оролцдог болно. Иймд нэхэмжлэгч нарын нэхэмжлэлийн шаардлага нь хууль зүйн үндэслэлгүй байх тул бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож өгнө үү. гэжээ
Нэхэмжлэгч талаас: М.Нямсүрэнгийн нэхэмжлэлтэй, -т холбогдох Тушаал хүчингүй болгож, ажилд эгүүлэн тогтоолгох тухай 142/2020/031/и дугаартай иргэний хэргийг архиваас судлуулсан, -ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хорооны 2022 оны 06 дугаар сарын 20-ны өдрийн 11 дугаартай Хөдөлмөрийн гэрээ шинэчлэн, цалин нэмэгдүүлж, нөхөн олговор олгуулах тухай албан тоот /1-р хавтас-19-20/, Орхон аймгийн Баян-Өндөр сумын Засаг даргын 2022 оны 11 дүгээр сарын 07-ны өдрийн /1237 дугаартай албан тоот /1-р хавтас хх-21/, -ын Хөдөлмөрийн эрхийн маргаан таслах комиссын 2022 оны 10 дугаар сарын 14-ний өдрийн 05 дугаартай албан тоот /1-р хавтас хх-22-30/, -ын захирлын оны 10 дугаар сарын 31-ний өдрийн А/994 дүгээр тушаал, -ын захирлын 2021 оны 05 дугаар сарын 31-ний өдрийн А/257 дугаар тушаал, -ын захирлын 2022 оны 06 дугаар сарын 02-ны өдрийн дугаар тушаал. -ын захирлын 2022 оны дугаар сарын 31-ний өдрийн А/561 дүгээр тушаал, -ын Захиргаа, чний эвлэлийн холбооны хооронд байгуулсан 2020-2021 онд хэрэгжүүлэх Хамтын гэрээ, -ын Захиргаа, чний эвлэлийн холбооны хооронд байгуулсан 2022-2023 онд хэрэгжүүлэх Хамтын гэрээ /1-р хавтас хх-54-94/, нэхэмжлэгч нарын онд шинэчлэгдсэн хөдөлмөрийн гэрээ, хөдөлмөрийн гэрээг шинэчилсэн тушаал, 2022 оны 12 дугаар сар, 2023 оны дүгээр сард хөдөлмөрийн гэрээг шинэчилсэн тушаал, хөдөлмөрийн гэрээ, оны 8 дугаар сар, оны 9 дүгээр сар, оны 10 дугаар сар, 2020 оны 6 дугаар сар, 2021 оны 6 дугаар сар, 2022 оны 9 дүгээр сар, 2023 оны дүгээр саруудад олгосон цалингийн хуудас /2-р хавтас хх-20-198, 2-247/, /3-р хавтас хх-1-72/, /3-р хавтас хх-169-189/, -ын оны 04 дүгээр сарын 26-ны өдрийн А/294 дугаартай Хөдөлмөрийн дотоод журмыг шинэчлэн батлах тухай тушаал, Хөдөлмөрийн дотоод журам /3-р хавтас хх-93-168/, -ын ажилтан , нарын оны хөдөлмөрийн гэрээ, -ын ажилтан , нарын оны 11 сар, 2020 оны 6 сар, 2021 оны 6 сар, 2022 оны 6 сар, 2020 оны 1 сар, 2023 оны 1 сарын цалингийн хуудас, -ын захирлын оны 04 дүгээр сарын 30-ны өдрийн Б/541 дугаартай тушаал /3-р хавтас хх-230-242/ зэргийг шүүхэд хүсэлт гарган бүрдүүлсэн.
Хариуцагч талаас: -ын захирлын 2022 оны 12 дугаар сарын 26-ны өдрийн Ажилтан Дамбадаржаагийн Уламбаатарын хөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг дуусгавар болгох тухай тушаал /1-р хавтас хх-96/, -ын захирлын 2022 оны сарын 31-ний өдрийн А/561 дугаар тушаал /1-р хавтас хх-61-68/, -ын захирлын оны 10 сарын -ний өдрийн А/994 дугаар тушаал /1-р хавтас хх-55-56/, захирлын 2021 оны 05 сарын 31-ний өдрийн А/257 дугаар тушаал /1-р хавтас хх-57-58/, захирлын 2022 оны 06 сарын 02-ны өдрийн тоот тушаал /1-р хавтас хх-59-60/ зэргийг гаргаж өгсөн.
Шүүх зохигчийн тайлбар, хэрэгт цугларсан нотлох баримтуудыг шинжлэн судлаад
ҮНДЭСЛЭХ нь:
1. Нэхэмжлэгч -ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хороо нь -т холбогдуулан -ын ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч ерөнхий ийн баталсан оны дугаар сарын -ний өдрийн удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, мөн -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 9 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарийг тус тус хууль бус болохыг тогтоолгох нэхэмжлэлийн шаардлага гаргасан бөгөөд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад нэхэмжлэгч: , , З.Ганзориг, , , , , , , , *******, , , , , *******, *******, *******, *******, *******, *******, *******,,, , , , , , , ,, , , , , , , , , , , ,, , , , , , , , , П.Лхагвасүрэн, , , , , , , , , , , Г.Энх-Уянга, , , , , Ц.Мөнхтогтох, , Д.Сосорбарам, , , , , , , ,, , , , , , , , , , , , , , , , нар хамтран нэхэмжлэгчээр оролцсон,
Нэхэмжлэгч: , *******, *******, *******, *******, *******, *******, *******, *******, *******, , , , , , , , , , , , нар тус бүр 15,760,000 төгрөг,
Нэхэмжлэгч: 14,496,000 төгрөг,
Нэхэмжлэгч: , нар тус бүр 13,6,820 төгрөг,
Нэхэмжлэгч: 9,839,160 төгрөг,
Нэхэмжлэгч: , , , , , нар тус бүр 17,030,000 төгрөг,
Нэхэмжлэгч: , , , , , , нар тус бүр 15,000,000 төгрөг,
Нэхэмжлэгч: , , , , , , нар тус бүр 18,806,000 төгрөг,
Нэхэмжлэгч: 6,000,000 төгрөгийн цалингийн зөрүүгээ гаргуулахаар нэхэмжлэлийн шаардлагаа нэмэгдүүлжээ.
2.Шүүх нэхэмжлэлийг хангаж шийдвэрлэх үндэслэлтэй гэж дүгнэлээ.
3. Нэхэмжлэгч нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлээ:... -ын ажиллагсдын чний эвлэлийн хороо, , С.Гантуяа... нарын нэр бүхий ажилчид нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэлээ:
Монгол Улсын Газрын оны 03 сарын 21-ний өдрийн 102 дугаар тогтоолоор ХХК-ийг төрийн өмчит ийн болгон өөрчлөн байгуулах тухай тогтоол гарч, уг тогтоолын 2 дахь заалтад -ын дүрмийг хавсралтаар баталсан. Уг дүрмийн 6 дугаар хэсэгт газрын удирдлагын эрх хэмжээг тусгасан бөгөөд 6.10.2 дахь хэсэгт Хөдөлмөрийн гэрээ байгуулах, ажилд томилох, хөдөлмөрийн гэрээг цуцлах, шинэчлэх эрхийг Зөвхөн ерөнхий захирал эдлэнэ гэж заасан тул захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд ийн баталсан оны дугаар сарын -ний өдийн Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь хууль бус болохыг тогтоож өгнө үү.
Мөн газрын оны 03 сарын 21-ний өдрийн 102 дугаар тогтоолын 2 дахь заалтад -ийн -ын дүрмийг хавсралтаар баталсан бөгөөд дүрэмд захирал нь цалингийн бүдүүвч сангийн хэмжээнд багтаан цалинг тогтооно гэж заасан. Гэтэл -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч нь оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдөр Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарийг баталсан нь уг дүрмийг зөрчсөн. Уг хуваарийн дагуу ажилчдын цалинг олгож ирсэн нь тус ажилчдыг илтэд ялгаварлан гадуурхаж, Монгол Улсын Үндсэн Хууль, Хөдөлмөрийн хуулиар хатуу дагаж мөрдөхөөр тогтоосон тэгш эрхийн суурь зарчмыг шууд зөрчиж, ажилчдын эрх, хууль ёсны эрх ашиг сонирхлыг ноцтойгоор зөрчиж байна.
Иймд -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарь нь хууль бус болохыг тогтоож өгнө үү, ингэснээрээ ажилчид цалингийнхаа зөрүүг авах үндэслэлтэй болох юм гэж шаардах эрхээ тодорхойлсон.
4. Хариуцагч тал нэхэмжлэлийн шаардлагыг эс хүлээн зөвшөөрч, үндэслэлээ.... -ын захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд ийн баталсан оны дугаар сарын -ний өдрийн удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь нь угаасаа хууль бус тушаал байсан. Энэ тушаал гарснаар ямар нэгэн үр дагавар гараагүй, хэрэгжээгүй. Харин -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарь нь хуулийн дагуу гарсан хүчин төгөлдөр тушаал юм. -ын бүх нэгжүүд захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн баталсан хуваарийн дагуу ажиллаж байгаа тул хууль бус гэж үзэхгүй... гэж тайлбарлан маргасан.
5. Хэрэгт авагдсан болон шүүх хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн нотлох баримтуудаар дараах үйл баримт тогтоогдож байна.
5.1. Монгол Улсын газрын оны 03 сарын 21-ний өдрийн 102 дугаар тогтоолоор ХХК-ийг Төрийн өмчит ийн болгон өөрчлөн байгуулж, Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газрын оны 04 сарын 02-ны өдрийн 88 дугаар тогтоолоор -ын зохион байгуулалтын бүтэц, орон тооны дээд хязгаарыг баталж, -ын ерөнхий захирлын оны 4 дүгээр сарын 15-ны өдрийн А/244 дүгээр тушаалаар -ын , , , зохион байгуулалтын бүтэц, орон тоог баталжээ.
-ын захирлын оны 07 дугаар сарын 26-ны өдрийн дугаар тушаалаар ХХК-ийг оны 07 дугаар сарын 25-ны өдрөөс эхлэн -ын бүтцээр ажиллуулахаар шийдвэрлэсэн үйл баримт тогтоогдож байна.
ХХК-ийг -ын бүтцээр ажиллуулах шийдвэр гарснаас хойш онд тус ажилчидтай хөдөлмөрийн гэрээг шинэчлэн байгуулсан талаар нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч нар тайлбарласан бөгөөд, ямар ажил, албан тушаалд ажиллах, цалин хөлс, ажил үүргийн хуваарийг тохиролцож, -ын захирлын оны 09 сарын 06-ны өдрийн дугаар тушаалаар -ийн үндсэн цалингийн нэгдсэн сүлжээг баталж, ХХК байх үеийнхээс ажилтнуудын үндсэн цалинг 20 хувиар нэмэгдүүлсэн, захирлын оны 10 сарын 31-ний өдрийн А/994 дугаар тушаалаар -ийн ажилтнуудын үндсэн цалинг 10 хувиар /1-р хавтас 55-56 хуудас/, захирлын 2020 оны 05 сарын 25-ны өдрийн А/243 дугаар тушаалаар ийн газрын нийт ажилтнуудын үндсэн ба тарифт цалинг 10 хувиар, харин -ийн ажилтнуудын үндсэн цалинг 15 хувиар, захирлын 2021 оны 05 сарын 31-ний өдрийн А/257 дугаар тушаалаар -ийн ажилтнуудын үндсэн цалинг мөн 10 хувиар /1-р хавтас 57-58 хуудас/, захирлын 2022 оны 06 сарын 02-ны өдрийн тоот тушаалаар 10 хувиар /1-р хавтас 59-60/, захирлын 2022 оны сарын 31-ний өдрийн А/561 тоот тушаалаар /1-р хавтас 61-68 хуудас/ тус тус шинэчлэн баталж, ийн газрын бүтцэд нэгдсэнээс хойш тус ажилтнуудын үндсэн цалинг нийт 65 хувиар нэмэгдүүлсэн болох нь тус тушаалуудаар нотлогдож байх бөгөөд энэ талаар талууд маргаагүй.
-ын захирлын оны 04 дүгээр сарын 21-ний өдрийн А/299 дүгээр тушаалын хавсралтаар баталсан -ын хөдөлмөрийн дотоод журмын 2.5-д зааснаар захирал, түүний эрх олгосон аблан тушаалтан ийн газрын ба үндсэн үйл ажиллагааны болон хүний нөөцтэй холбоотой асуудлаар тушаал гаргах эрхтэй байна.
Өөрөөр хэлбэл хүний нөөцтэй холбоотой асуудлаар тушаал гаргах албан тушаалтан нь тушаал гаргах эрхтэй байхыг шаардана.
-ын захирлын нэгдүгээр орлогч бөгөөд нь оны дугаар сарын -ний өдрийн удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь нь гэж батлан дагаж мөрдүүлсэн нь хууль бус байна.
Учир нь энэ талаар -ын захиралд танилцуулсаны үндсэн дээр дээрх хуваарийг захиралын тушаалаар батлаж мөрдүүлэх ёстой байсан байх бөгөөд удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь нь эрх бүхий албан тушаалтны албан ёсны тушаал шийдвэрээр баталгаажаагүй, ,орлогч захирал нар нь эрх мэдлээ хэтрүүлсэн байна.
Нэхэмжлэгч нар нь Хөдөлмөрийн тухай хууль /2021 оны/-ийн 154 дүгээр зүйлийн 154.2.2, 154.2.3-т заасныг үндэслэн нэхэмжлэлийн үндэслэл, шаардлагаа тодорхойлж байна.
Нэхэмжлэгч нар нь -ын ерөнхий захирлын санхүү эдийн засаг хариуцсан орлогч Үүрийнтуяагийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн орон тооны хуваарь хууль бус болох талаар 2022 оны 04 дүгээр сарын 06-ны өдөр болсон ажилчдын чний хорооны хурал дээр хэлэлцэгдсэн асуудлаас үүдэлтэйгээр мэдэж Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 154 дүгээр зүйлийн 154.2 дахь хэсгийн 154.2.2-т заасан хугацааны дотор буюу 2022 оны 06 дугаар сарын 20-ны өдрийн 11 тоот албан бичгээр тус асуудлаар -ын хөдөлмөрийн маргаан таслах комисст ханджээ. Хөдөлмөрийн маргаан таслах комисс гомдлыг одоо хүлээн авсан боловч чиг үүргээ хэрэгжүүлээгүй, хариу өгөхгүй байсаар 2022 оны 10 дугаар сарын 14-ний өдрийг хүргэсэн байна. Тиймээс нэхэмжлэгч нь 2022 оны 10 дугаар сарын 14-ний өдөр -ын Хөдөлмөрийн маргаан таслах комисст хандаж хариу ирүүлэхийг шаардсаны дагуу 2022 оны 10 дугаар сарын 14-ний өдөр 05 дугаартай албан бичгээр гомдлыг эдийн засгийн т шилжүүлсэн тухай хариу ирүүлсэн, эдийн засгийн ойлгомжгүй тодорхойгүй хариуг хавсаргасан албан бичгийг ирүүлсэн байна.
-ын Хөдөлмөрийн маргаан таслах комисс нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 144 дүгээр зүйлийн 144.3 дахь хэсэгт зааснаар чиг үүргээ хэрэгжүүлээгүй,мөн хуулийн 154 дүгээр зүйлийн 154.5 дахь хэсэгт заасны дагуу урьдчилан шийдвэрлэх журмаар зохицуулж чадаагүй, энэ талаарх тэмдэглэл үйлдэж ирүүлээгүй байна. Харин 2022 оны 11 дүгээр сарын 07-ны 07 дугаар хариугаар хөдөлмөрийн сонирхлын маргаан байх тул хэлэлцэн шийдвэрлэх боломжгүй гэсэн хариу ирүүлжээ.
Нэхэмжлэгч нар нь нэхэмжлэлийн шаардлагаа Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1.1, 4.1.12 дахь заалтаар тодорхойлсон хамтын гэрээ хийх, бүх төрлийн хамтын хэлэлцээр байгуулах, өөрчлөх, хөдөлмөрийн гэрээг өөрчлөхтэй холбоотойгоор түүний талуудын хооронд үүссэн саналын зөрөө буюу хөдөлмөрийн сонирхлын маргаан биш, харин тус хуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.1 дэх хэсгийн 4.1.16 дугаар заалтаар тодорхойлсон хөдөлмөрийн хууль тогтоомж бүх төрлийн хамтын гэрээ хамтын мэдээлэл хөдөлмөрийн гэрээ дотоод хөдөлмөрийн дотоод хэм хэмжээг хэрэгжүүлэх эсвэл эдгээр хэм хэмжээг тайлбарлахтай холбоотойгоор талуудын хооронд үүссэн саналын зөрөө буюу хөдөлмөрийн эрхийн маргаан юм гэж тайлбарлаж байгаа нь үндэслэлтэй байна.
Нэхэмжлэгч нь маргаан таслах комиссын хариуг авсаны дараа Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 154 дүгээр зүйлийн 154.1 дэх хэсэгт заасны дагуу хөдөлмөрийн эрхийн маргааныг урьдчилан шийдвэрлүүлэхээр сумын хөдөлмөрийн эрхийн маргаан зохицуулах гурван талт хороонд хандахад Баян-Өндөр сумын хөдөлмөрийн эрхийн маргаан зохицуулах гурван талт хороо байгуулагдаагүй, үйл ажиллагаа явуулж эхлээгүй байсан болох нь батлагдаж байх тул шүүхээр шийдвэрлүүлэх эрхтэй байна.
Хөдөлмөрийн тухай хууль /1999 он/-ийн 129 дүгээр зүйлийн 129.1-д Хөдөлмөрийн гэрээний талууд энэ хуулийн 129.2-т зааснаас бусад тохиолдолд эрхээ зөрчигдсөнийг мэдсэн буюу мэдэх ёстой байсан өдрөөс хойш гурван сарын дотор хөдөлмөрийн маргаан шийдвэрлэх байгууллагад гомдлоо гаргах эрхтэй гэж заасан бөгөөд дээрх үйл баримтаас дүгнэхэд нэхэмжлэгч нар нь цалин хөлстэй холбогдуулан чний эвлэлийн холбоогоогоороо дамжуулан ийн эрх бүхий албан тушаалтнуудад удаа дараа хандаж байсан болох нь 2020 оны 04 дүгээр сарын 29, 12 дугаар сарын 16, 2021 оны 06 дугаар сарын 03, 2022 оны 06 дугаар сарын 16,20, 09 дүгээр сарын 13-ны өдрүүдийн албан бичгээр тогтоогдож байх тул энэхүү хуульд заасан хөөн хэлэлцэх хугацааг хэтрүүлээгүй гэж дүгнэлээ.
Өөрөөр хэлбэл нэхэмжлэгч -ын чний эвлэлийн хороо, түүний ажилчид Эрдэнэ ХХК-ийг Төрийн өмчит ийн болон өөрчлөгдөж, мөн ХХК нь -ын бүтэц бүрэлдэхүүнд орж, болсон, цалин хөлс нэмэгдсэн, нэмэгдүүлсэн цалин хөлс нь бусад албан хаагчдын цалин хөлснөөс доогуур байгаа талаар удаа дараа уулзаж, мэдэгдэж, ижил болгохыг шаардаж, цалин хөлсний талаар тодруулга авч байсан байна.
Хөдөлмөрийн тухай хууль /1999 он/-ийн 129 дүгээр зүйлийн 129.3-т Энэ зүйлд заасан хөөн хэлэлцэх хугацааг хүндэтгэн үзэх шалтгаанаар хэтрүүлсэн тохиолдолд шүүх уг хугацааг сэргээн тогтоож, хэргийг хянан шийдвэрлэж болно гэж зааснаар нэхэмжлэгч нь хүндэтгэн үзэх шалтгааны улмаас гомдол гаргах хугацааг хэтрүүлсэн болох нь хэрэгт авагдсан бичгийн баримтаар тогтоогдохгүй байна.
Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад нэхэмжлэгч , , , , , , , , , , , ,, , , , , , , , нар шүүхэд гаргасан нэхэмжлэлийн шаардлагаасаа татгалзсан тул нэхэмжлэгч нэхэмжлэлээсээ татгалзсаныг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэлээ.
Монгол Улсын газрын оны 03 сарын 21-ний өдрийн 102 дугаар тогтоолоор ХХК-ийг Төрийн өмчит ийн болгон өөрчлөн байгуулж, Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газрын оны 04 сарын 02-ны өдрийн 88 дугаар тогтоолоор -ын зохион байгуулалтын бүтэц, орон тооны дээд хязгаарыг баталж, -ын ерөнхий захирлын оны 4 дүгээр сарын 15-ны өдрийн А/244 дүгээр тушаалаар -ын , , , зохион байгуулалтын бүтэц, орон тоог баталжээ.
-ын захирлын оны 07 дугаар сарын 26-ны өдрийн дугаар тушаалаар ХХК-ийг оны 07 дугаар сарын 25-ны өдрөөс эхлэн -ын бүтцээр ажиллуулахаар шийдвэрлэсэн байх бөгөөд ХХК нь -ын үндсэн бүтцэд орж ирснээр тус ийн мөрдөгддөг цалингийн нэгдсэн сүлжээнд хамрагдах ёстой атал тусад нь цалингийн сүлжээ тогтоож мөрдүүлсэн нь Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 5.1-д Ажил эрхлэлт,хөдөлмөрийн харилцаанд суурь зарчим,үндсэн эрх тухайлбал 5.1.1 үл ялгаварлан гадуурхах,5.1.шударга бус үйлдлийг хориглох гэсэн заалтуудыг зөрчсөн байна.
-ын ерөнхий захиралын нэгдүгээр орлогч бөгөөд ерөнхий нь оны дугаар сарын -ний өдөр удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарийг, -ын ерөнхий захиралын санхүү эдийн засаг хариуцсан орлогч оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдөр барилга удирдах ажилтан мэргэжилтэн албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарийг тус тус баталжээ.
Дээрх хуваариуд нь Монгол улсын газрын оны 03 дугаар сарын 21-ний өдрийн 102 дугаар ХХК-г Төрийн өмчит ийн болгон өөрчлөн байгуулах тухай тогтоолын 2 дахь заалтаар баталсан журмын 6.10.2 дахь хэсэгт ажилтны хөдөлмөрийн гэрээг цуцлах, шинэчлэх эрхийг зөвхөн ерөнхий захирал эдэлнэ гэсэнтэй нийцээгүй, тус ийн газрын хэмжээнд хүчин төгөлдөр үйлчлэх боломжгүй болох нь тогтоогдож байна..
-ын ерөнхий захирлын эдийн засгийн хариуцсан орлогч Батмөнхийн баталсан энэхүү хуваарийн дагуу барилга татварын аж ажилчдын цалинг олгож ирсэн нь -ын нийт ажилчдын хууль ёсны эрх ашгийг зөрчсөн байна.
-ын захирлын оны 09 сарын 06-ны өдрийн дугаар тушаалаар -ийн үндсэн цалингийн нэгдсэн сүлжээг баталж, ХХК байх үеийнхээс ажилтнуудын үндсэн цалинг 20 хувиар нэмэгдүүлсэн, захирлын оны 10 сарын 31-ний өдрийн А/994 дугаар тушаалаар -ийн ажилтнуудын үндсэн цалинг 10 хувиар /1-р хавтас 55-56 хуудас/, захирлын 2020 оны 05 сарын 25-ны өдрийн А/243 дугаар тушаалаар ийн газрын нийт ажилтнуудын үндсэн ба тарифт цалинг 10 хувиар, харин -ийн ажилтнуудын үндсэн цалинг 15 хувиар, захирлын 2021 оны 05 сарын 31-ний өдрийн А/257 дугаар тушаалаар -ийн ажилтнуудын үндсэн цалинг мөн 10 хувиар /1-р хавтас 57-58 хуудас/, захирлын 2022 оны 06 сарын 02-ны өдрийн тоот тушаалаар 10 хувиар /1-р хавтас 59-60/, захирлын 2022 оны сарын 31-ний өдрийн А/561 тоот тушаалаар /1-р хавтас 61-68 хуудас/ тус тус шинэчлэн баталж, ийн газрын бүтцэд нэгдсэнээс хойш тус ажилтнуудын үндсэн цалинг нийт 65 хувиар нэмэгдүүлсэн байх боловч цалингийн зөрүүтэй байдал арилаагүй байна.
Иймд оны 10 дугаар сарын -ний өдрөөс 2023 оны дүгээр сарын -ний өдрийг хүртэлх хугацаанд авах ёстой байсан үндсэн цалингийн зөрүүг гаргуулах, -ын ерөнхий захирлын нэгдүгээр орлогч нь оны дугаар сарын -ний өдрийн удирдах ажилтан мэргэжилтэн албан хаагчдын орон тооны хуваарь болон -ын ерөнхий захирлын санхүү эдийн засаг хариуцсан орлогч Үүрийнтуяагийн оны 09 дүгээр сарын 06-ны өдрийн орон тооны хуваарь хууль бус болохыг тогтоож нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангах үндэстэй байна.
Нэхэмжлэгч нарын улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 10,549,994 төгрөгийг төрийн сангийн орлогод хэвээр үлдээх нь зүйтэй байна.
Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 115 дугаар зүйлийн 115.2.1, 116, 118 дугаар зүйлүүдэд заасныг удирдлага болгон ТОГТООХ нь:
1. Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 154 дүгээр зүйлийн хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 74 дүгээр зүйлийн 74.2 дахь хэсэгт заасныг баримтлан -ын захирлын нэгдүгээр орлогч ийн баталсан оны дугаар сарын -ний өдрийн удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, -ын захирлын санхүү, эдийн засаг хариуцсан орлогч гийн оны 9 дүгээр сарын 06-ны өдрийн баталсан Удирдах ажилтан, мэргэжилтэн, албан хаагчдын орон тооны хуваарь, ажилчдын орон тооны хуваарийг тус тус хууль бус болохыг тогтоосугай.
2. -аас , *******, *******, *******, *******, *******, *******, *******, *******, *******, , , , , , , , , нар тус бүр 15,760,000 төгрөг, 14,496,000 төгрөг, , нар тус бүр 13,6,820 төгрөг, 9,839,160 төгрөг, , , , , нар тус бүр 17,030,000 төгрөг, , , , , , , нар тус бүр 15,000,000 төгрөг, , , , , , нар тус бүр 18,806,000 төгрөг, 6,000,000 төгрөгийг гаргуулан тус тус олгосугай.
3. Нэхэмжлэгч 17,030,000 төгрөг, 18,806,000 төгрөг, , , нар тус бүр 15,760,000 төгрөг гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлагаасаа тус тус татгалзсан татгалзлыг баталж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосугай.
4. Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56 дугаар зүйлийн 56.1. 57 дугаар зүйлийн 57.1дэх хэсэгт зааснаар нэхэмжлэгч нарын улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 10,549,994 төгрөгийн төрийн санд хэвээр үлдээж,хариуцагчаас 10,549,994 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч нарт олгосугай.
5. Шийдвэрийг эс зөвшөөрвөл зохигчид, тэдгээрийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч гардан авснаас хойш 14 хоногийн дотор Орхон аймгийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхэд гомдол гаргах эрхтэй бөгөөд, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119 дүгээр зүйлийн 119.4, 119.7-д зааснаар шийдвэрийг 14 хоногийн дотор гардаж авах үүргээ биелүүлээгүй нь давж заалдах журмаар гомдол гаргах хугацааг тоолоход саад болохгүй, шүүх хуралдаанд оролцоогүй талд шийдвэрийг гардуулснаар гомдол гаргах хугацааг тоолохыг тайлбарласугай.
ДАРГАЛАГЧ, ШҮҮГЧ Б.БЯМБАСҮРЭН